Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

Current refinement(s):

Records 1 - 77 / 77

  • help
  • print

    Print search results

  • export

    Export search results

  • alert
    We will mail you new results for this query: keywords==kustbeheer
Check title to add to marked list
Ecologisch Gericht Suppleren: meetplan geïntegreerde ecosysteem survey 2017
Baptist, Martin ; Bolle, Loes ; Couperus, Bram ; Tulp, Ingrid ; Hal, Ralf van - \ 2017
Den Helder : Wageningen Marine Research (Wageningen Marine Research rapport C017/17) - 78
visfauna - benthos - zandsuppletie - natura 2000 - noordzee - kustbeheer - aquatische ecosystemen - habitatbeheer - mariene ecologie - fish fauna - sand suppletion - north sea - coastal management - aquatic ecosystems - habitat management - marine ecology
Suppleties van zand op vooroever of strand worden in opdracht van Rijkswaterstaat uitgevoerd om de Nederlandse kust tegen erosie te beschermen en om voldoende zand in het kustfundament te houden. Een groot deel van de suppleties vindt plaats in of nabij de kuststrook die binnen de Natura2000 regelgeving wordt beschermd, de Noordzeekustzone. Het is dus van belang de eventuele effecten van deze praktijk op de natuur zorgvuldig te bestuderen, zodat dit effect kan worden afgezet tegenover het algemene nut voor de maatschappij. Betere kennis van de effecten kan leiden tot beperking van eventuele schade aan- en mogelijk zelfs tot versterking van- gewenste natuurwaarden en ecosysteemdiensten. Tot nog toe is er relatief weinig aandacht geweest voor de gevolgen van suppleren op vispopulaties in vergelijking met benthos, terwijl de kinderkamerfunctie van de ondiepe kustzone een zeer belangrijke economische ecosysteemdienst levert. Kennis van de habitatfactoren die het voorkomen van juveniele vis in kinderkamers bepalen leidt tot een verbeterd inzicht van de gevolgen van suppleties op vispopulaties en van de voedselketen van viseters in de ondiepe kustzone. In overleg met natuurorganisaties en de kennisinstituten Deltares en Wageningen Marine Research is in 2016 het document `Ecologische effecten van zandsuppleties’ (Herman et al., 2016) geschreven met als doel onderzoek te formuleren naar ecologische effecten van zandsuppleties. In het onderdeel ‘uitvoeringsplan’ (deel C in Herman et al. 2016) zijn 3 onderzoekslijnen (ook wel Krachtlijnen genoemd) gedefinieerd, te weten: Vooroever, Duinen en Waddenzee. Het hier beschreven meetplan voor een survey in 2017 valt onder de onderzoekslijn Vooroever. De onderzoeksvraag die in dit meetplan wordt behandeld volgt uit de prioritering van de krachtlijn Vooroever: (Cumulatieve) gevolgen van reguliere suppleties op samenstelling en functioneren van het ecosysteem van de vooroever. Deze onderzoeksvraag luidt: “Wat zijn de cumulatieve gevolgen van reguliere suppleties op samenstelling en functioneren van het ecosysteem van de ondiepe vooroever van de Nederlandse kust?” Conform het plan van aanpak voor dit programma (Herman et al., 2016) wordt voorgesteld om een survey uit te voeren in de vooroever (0 tot 10-12 m diepte), waarbij benthos, vis en habitatkarakteristieken worden bemonsterd. Deze geïntegreerde ecosysteem survey is daarmee een onderdeel van een groter pakket van geplande dataverzameling in het kader van Ecologisch Gericht Suppleren II. Het hoofddoel van de survey is om data te verzamelen over het voorkomen van (juveniele) vis in relatie tot relevante omgevingsvariabelen, zowel abiotisch als biotisch. De survey zal inzicht verschaffen in het functioneren van het kustecosysteem en kennis opdoen over de wisselwerking met biotische en abiotische omgevingsvariabelen. De resultaten van de survey zullen dienen voor het opstellen van habitatmodellen voor juveniele vis om hiermee effecten van suppleties te kwantificeren. Dit rapport beschrijft de meetstrategie, de meetmethoden, de te meten variabelen (vis, benthos en omgevingsvariabelen) en de bemonsteringslocaties voor de ondiepe geïntegreerde ecosysteem survey 2017.
Bouwen met Noordzee-natuur : uitwerking Gebiedsagenda Noordzee 2050
Rozemeijer, M.J.C. ; Slijkerman, D. ; Bos, O.G. ; Röckmann, C. ; Paijmans, A.J. ; Kamermans, P. - \ 2017
IJmuiden : Wageningen Marine Research (Wageningen Marine Research rapport C024/17) - 36
noordzee - natura 2000 - windmolens - kustbeheer - aquacultuur en milieu - natuurtechniek - ecologisch herstel - north sea - windmills - coastal management - aquaculture and environment - ecological engineering - ecological restoration
In dit rapport wordt het concept ‘Bouwen met Noordzee-natuur’ uitgewerkt tot een aantal adviezen aan het Ministerie van Economische Zaken (EZ) om ‘Bouwen met Noordzee-natuur’ een stap verder te brengen in de concretisering. De definitie van ‘Bouwen met Noordzee-natuur’ zoals gebruikt in dit rapport is: Het gebruik maken van de zee en de natuur op een manier die leidt tot versterking van het mariene systeem, de natuur en de biodiversiteit (bron: Gebiedsagenda Noordzee 2050). Dat laatste kan vervolgens worden geoperationaliseerd als versterking van behoud en duurzaam gebruik van soorten en habitats die van nature in de Nederlandse Noordzee voorkomen, dan wel meer specifiek in relatie tot inheemse soorten en habitats van Natura 2000- en KRM-soorten en -gebieden, en/of inheemse rode lijst-soorten, en inheemse soorten en habitats van de OSPAR-lijst. De kans op introductie van exoten moet daarbij geminimaliseerd worden. In het voorliggend document zijn kansen en knelpunten voor het concept Bouwen met Noordzee-natuur geïnventariseerd door middel van een kennisinventarisatie, interviews en een workshop met stakeholders.
Monitoring en evaluatie Pilot Zandmotor fase 2 : data rapport Visbemonstering najaar 2015
Hal, R. van; Pennock, I. ; Hoek, R. - \ 2016
IJmuiden : IMARES Wageningen UR (IMARES rapport C059/16) - 27
vissen - benthos - bemonsteren - zee-organismen - zandsuppletie - kustbeheer - natuurontwikkeling - zuid-holland - fishes - sampling - marine organisms - sand suppletion - coastal management - nature development
Dit rapport beschrijft de vis en epibenthos bemonstering op en rond de Zandmotor in het najaar van 2015. De bemonstering is uitgevoerd van 7 t/m 9 oktober en 19 oktober 2015 vanaf het schip de YE42, gebruikmakend van een 3-meter boomkor voorzien van wekkerkettingen en een net met een maaswijdte van 20mm. Met dit tuig zijn in totaal 68 vistrekken uitgevoerd, met een beviste afstand tussende 491 en540 m, verdeeld over een 9-tal raaien, loodrecht op de voormalige kustlijn. De bemonsteringslocaties zijn op waterdieptes tussen 1,7 en 11,6 m op de raaien geplaatst. Van iedere geslaagde trek zijn de vangsten uitgezocht, en de soorten gedetermineerd en gemeten (lengte en gewicht). De gegevens hiervan zijn opgeslagen in de IMARES database en een overzicht hiervan is weergegeven in dit rapport. De beschrijving van de data is aangevuld met een vergelijking met eerdere jaren ter aanvulling op het tussentijdse evaluatierapport geschreven begin 2015.
Ontwikkeling van de Zandmotor : samenvattende rapportage over de eerste vier jaar van het Monitoring- en Evaluatie Programma (MEP)
Taal, M.D. ; Löffler, M.A.M. ; Vertegaal, C.T.M. ; Wijsman, J.W.M. ; Valk, L. van der; Tonnon, P.K. - \ 2016
IJmuiden : IMARES Wageningen UR - 62
zandsuppletie - kustbeheer - veiligheid - natuurontwikkeling - duinen - monitoring - sand suppletion - coastal management - safety - nature development - dunes
Dit rapport is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 2 behandelt de achtergrond van de Zandmotor. Hoofdstuk 3 bevat informatie over de betekenis van de Zandmotor voor kustveiligheid. In hoofdstuk 4 is te lezen wat de Zandmotor tot op heden betekent voor natuur en recreatie. Hoofdstuk 5 gaat in op het beheer van de Zandmotor. Ook de invloed van de Zandmotor op het bestaande duingebied Solleveld vormt hiervan een onderdeel. In hoofdstuk 6 staat de betekenis van de Zandmotor voor kennis en innovatie centraal.
Building with Nature pilot Zandmotor Friese IJsselmeerkust : hoe effectief is de zandmotor als ecodynamische strategie voor het versterken van de Friese IJsselmeerkust
Wiersma, A.P. ; Hattum, T. van; Lange, H.J. de; Slobbe, E.J.J. van - \ 2016
Wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Alterra-rapport 2706) - ISBN 9789462578357 - 150 p.
coastal management - coastal areas - sand - lake ijssel - netherlands - sand suppletion - kustbeheer - kustgebieden - zand - ijsselmeer - nederland - zandsuppletie
Dit rapport beschrijft de resultaten van de monitoring van de Building with Nature pilot langs de Friese IJsselmeerkust in de periode 2011 t/m 2015. De monitoring van de experimenten met zandmotors bij Workum en Oudemirdum is gericht op het begrijpen van het gedrag van de zandmotor, de effecten op de kust en op de ecologie. De monitoring loopt door tot en met 2017, dit rapport is dan ook te beschouwen als een tussenstand. Omdat er in 2016 een MIRT-pre-verkenning start met als doel het vaststellen van compenserende maatregelen langs de Friese IJsselmeerkust voor het veranderende peilregime van het IJsselmeer is het opportuun om nu met deze tussenstand van monitoringsresultaten te komen. In 2017 worden de definitieve resultaten gepubliceerd.
Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor Fase 2: evaluatie benthos, vis, vogels en zeezoogdieren 2010 - 2014
Wijsman, J.W.M. ; Hal, R. van; Jongbloed, R.H. - \ 2015
IMARES (Rapport / IMARES C125/15) - 109 p.
zandsuppletie - kustbeheer - natuurontwikkeling - natuurbeheer - monitoring - benthos - vissen - vogels - zeezoogdieren - zuid-holland - sand suppletion - coastal management - nature development - nature management - fishes - birds - marine mammals
Dit document beschrijft de resultaten van de tussentijdse evaluatie voor het onderdeel ecologie van monitoring en evaluatieproject Zandmotor. In deze evaluatie zijn de hypothesen getoetst aan de hand van de veldgegevens die zijn verzameld in de periode 2010 tot en met 2014. Deze evaluatie is een opmaat voor de evaluatie die in 2016 zal worden uitgevoerd aan het eind van Fase II van dit project.
Eco-engineered coastal defense integrated with sustainable aquatic food production in Bangladesh (ECOBAS)
Tangelder, M. ; Ysebaert, T. ; Chowdhury, Shah ; Reinhard, A.J. ; Doorn, F. ; Hossain, M. ; Smaal, A.C. - \ 2015
IMARES (Report / IMARES C048/15) - 39 p.
coastal areas - coastal management - food production - bangladesh - kustgebieden - kustbeheer - voedselproductie
The objective of the ECOBAS project is to provide the coastal people of Bangladesh with an alternative approach for adaptation to coastal erosion and flooding. By using the concept of “eco-engineering” the natural resistance of shellfish reefs against hydrodynamic forces reduces human vulnerability to coastal erosion and flooding, and delivers a source of aquatic food. ECOBAS stands for ECO-engineered Coastal Defence Integrated with Sustainable Aquatic Food Production in BAngladeSh, and was executed by a multidisciplinary team of Dutch and Bangladesh research institutes. This report summarizes the outcomes of this study. It is not an in-depth report where scientific outcomes are discussed, but a summary for the funding agencies. The ECOBAS project was funded by Partners for Water. Also the Embassy of the Kingdom of the Netherlands financed extra monitoring activities in the second phase of the project which enabled generation of more data and a broader understanding of the research.
De kustnatuur is slecht beschermd : Het ruimtelijke ordeningsrecht gaat toch in verregaande mate uit van het piepsysteem
Kistenkas, F.H. ; Nijhuis, L. ; Schönknecht-Vermeulen, Carla - \ 2015
Vakblad Natuur Bos Landschap 12 (2015)119. - ISSN 1572-7610 - p. 6 - 6.
kustgebieden - kustbeheer - natuurbescherming - ruimtelijke ordening - landschapsbeheer - coastal areas - coastal management - nature conservation - physical planning - landscape management
Natuurlijk is de natuur in onze kustgebieden goed beschermd. Want we beschermen daar niet alleen natuur, maar ook het hele achterland. Dat moet goed zijn geregeld. Toch? Maar weten we er het fijne wel van? Wat zijn eigenlijk de garanties voor de bescherming? Niet iedereen is er van overtuigd dat de kustnatuur goed is beschermd.
Ontwikkeling bodemfauna op en rond de Zandmotor
Wijsman, J.W.M. - \ 2015
zandsuppletie - monitoring - duingebieden - kustbeheer - bodemfauna - milieueffectrapportage - hoogwaterbeheersing - sand suppletion - duneland - coastal management - soil fauna - environmental impact reporting - flood control
In 2011 is er als experiment een grootschalige (19 miljoen m3) strandsuppletie aangelegd tussen Ter Heijde en Kijkduin, de “Zandmotor”. De golven en stroming moeten het zand van de Zandmotor geleidelijk (periode 20 jaar) naar de kust transporteren. Door in één keer een grote hoeveelheid zand te storten wordt voorkomen dat de zeebodem herhaaldelijk (iedere 3-5 jaar) dient te worden verstoord door reguliere vooroever- en strandsuppleties. Een uitgebreid monitoring- en evaluatieprogramma (2011-2016) is opgezet om te onderzoeken of deze innovatieve manier van kustbescherming ook daadwerkelijk werkt.
Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor Fase 2 - Datarapport vogels en zeezoogdieren - 2014/2015
Lagerveld, S. - \ 2015
Den Helder : IMARES (Rapport / IMARES C107/15) - 7
zandsuppletie - kustbeheer - natuurontwikkeling - natuurbeheer - monitoring - vogels - zeezoogdieren - zuid-holland - sand suppletion - coastal management - nature development - nature management - birds - marine mammals
In dit rapport wordt het overzicht gegeven van de telresultaten van vogels en zeezoogdieren op en nabij de Zandmotor in de periode van december 2014 tot en met april 2015. Ook is het aantal recreanten in deze periode geteld. In deze periode zijn drie tellingen uitgevoerd vanaf het strand op 30 december 2014, 21 januari 2015 en 30 april 2015 in drie telgebieden; ten zuiden, ter plaatse en ten noorden van de Zandmotor. Daarnaast zijn de aanwezige vogels geteld in/nabij de lagune en het meer op de Zandmotor.
Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor Fase 2 - Datarapport vogels en zeezoogdieren - december 2013 - april 2014
Lagerveld, S. - \ 2015
Den Helder : IMARES (Rapport / IMARES C106/15) - 7
zandsuppletie - kustbeheer - natuurontwikkeling - natuurbeheer - monitoring - vogels - zeezoogdieren - zuid-holland - sand suppletion - coastal management - nature development - nature management - birds - marine mammals
In ditrapport wordt een overzicht gegeven van de telresultaten van vogels en zeezoogdieren op en nabij de Zandmotor in de periode van december 2013 tot en met april 2014. In deze periode zijn twee (complete) tellingen uitgevoerd vanaf het strand op 29 januari 2014 en 23 april 2014 in drie telgebieden; ten zuiden, ter plaatse en ten noorden van de Zandmotor.
Oesterbank is wapen tegen zandhonger
Ramaker, R. ; Walles, B. - \ 2015
Resource: weekblad voor Wageningen UR 9 (2015)19. - ISSN 1874-3625 - p. 9 - 9.
oesters - aquatische ecologie - kustgebieden - ecomorfologie - ecosysteemdiensten - kustbeheer - oosterschelde - oysters - aquatic ecology - coastal areas - ecomorphology - ecosystem services - coastal management - eastern scheldt
De aanleg van kunstmatige oesterbanken helpt wellicht de natuur te ontzien en geld te besparen bij kustbescherming. Oesterbanken voorkomen dat achterliggende zandplaten afkalven door de golven. Ze beschermen niet alleen de plek die ze zelf bedekken, maar ook nog eens een achterliggend gebied. Dat stelt Brenda Walles, promovendus bij de leerstoelgroep Duurzame schelpdiercultuur, in het proefschrift dat ze op 1 juni verdedigde.
The role of ecosystem engineers in the ecomorphological development of intertidal habitats
Walles, B. - \ 2015
University. Promotor(en): Aad Smaal; P.M.J. Herman, co-promotor(en): Tom Ysebaert. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462572966 - 145
oesters - aquatische ecosystemen - kustgebieden - ecosysteemdiensten - ecomorfologie - aquatische ecologie - kustbeheer - oosterschelde - oysters - aquatic ecosystems - coastal areas - ecosystem services - ecomorphology - aquatic ecology - coastal management - eastern scheldt
In het afgelopen decennium is er een verschuiving gaande naar een meer ecosysteem gebaseerde kustverdediging met integratie van natuurlijke verdedigingsstructuren zoals duinen, mangroves, schorren, zeegras bedden, schelpdier- en koraalriffen. Deze soorten staan bekend als biobouwers. Het toepassen van natuurlijke verdedigingsstructuren vereist kennis over: waar deze habitats erosie verminderen en bescherming bieden; evenals ecologische gegevens, zoals soortafhankelijke habitatseisen, levenscyclus, populatiedynamiek en lange-termijn persistentie. Dit laatste kan gebruikt worden om plaatsen te identificeren waar habitats succesvol geïmplementeerd kunnen worden. Intergetijdengebieden en oesterriffen zijn bestudeerd in de Oosterschelde, welke dient als modelsysteem. In dit systeem eroderen getijdengebieden in een rap tempo als gevolg van significante wijzigingen aan het Oosterschelde bekken door de Deltawerken
Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor - Fase 2 Jaarrapportage 2014
Boon, A.R. ; Wijsman, J.W.M. - \ 2014
Yerseke [etc.] : IMARES en Deltares (Rapport / IMARES C157/14) - 33
zandsuppletie - kustbeheer - natuurontwikkeling - natuurbeheer - monitoring - zuid-holland - sand suppletion - coastal management - nature development - nature management
Dit is de jaarrapportage voor het vierde jaar monitoring (MEPr) van de Pilot Zandmotor. Het geeft een perceelsgewijs overzicht van de voortgang van het werk en producten, eventueel veranderde planning en realisatie van het budget. Dit jaar is een relatief rustig jaar geweest wat betreft metingen voor percelen Ecologie strand en vooroever, Meteorologie en hydrodynamica en Zwemveiligheid. De nadruk dit jaar ligt vooral op de eerste volledige inhoudelijke evaluatie van de meetresultaten. Voor perceel Morfologie strand en vooroever zijn de metingen m.b.v. de Argusmast doorgegaan. Binnen dit perceel zijn aanpassingen aan de Argusmast aangebracht op verzoek van leden van het NatureCoast consortium. Op de meeste punten, en vooral disciplinegewijs is de samenwerking met het NatureCoast en NEMO onderzoek verbeterd t.o.v. 2013.
Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor Fase 2 - Datarapport benthos bemonstering vooroever en natte strand najaar 2012
Wijsman, J.W.M. - \ 2014
Yerseke [etc.] : IMARES en Deltares (Rapport / IMARES C149/14 - 1205045-000-ZKS-100) - 49
zandsuppletie - kustbeheer - natuurontwikkeling - natuurbeheer - monitoring - benthos - stranden - oevers - zuid-holland - sand suppletion - coastal management - nature development - nature management - beaches - shores
Het doel van dit datarapport is een overzicht te geven van de verzamelde data en resultaten van de bemonstering van het sediment en benthos op het strand en de ondiepe kustzone van de Zandmotor in het najaar van 2012. Een dergelijke bemonstering is eerder uitgevoerd in 2010 (Wijsman en Verduin, 2011) en 2011 (Boon en Wijsman, 2012). De resultaten van de bemonstering zullen worden gebruikt bij de evaluatie waarbij de bovengenoemde hypothesen zullen worden getoetst.
Sustainable scenarios for the Southwest Delta based on Building with Nature strategies
Wiersma, A. ; Tangelder, M. ; Brouwer, J. ; Abma, R. - \ 2014
Deltares (Rapport / Deltares 1202061-000) - 118
kustbeheer - scenario-analyse - kosten-batenanalyse - zuidwest-nederland - coastal management - scenario analysis - cost benefit analysis - south-west netherlands
The concept of Building with Nature can be applied on a range of spatial and temporal scales: from improving the ecological value of a stretch of dyke to influencing an entire delta, and from anticipating to unwanted side effects of hard structures on the scale of years, to a multidecadal approach to dynamically reinforce the entire Dutch coast. The question therefore arose: would it be possible to design scenarios for the long-term future of the ZW Delta which make use of Building with Nature techniques on a large scale and what would this learn for possible pathways to a sustainable future?
Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor Fase 2: Datarapport groei juveniele vis Zandmotor voorjaar en zomer 2013
Hal, R. van; Keeken, O.A. van; Meeuwissen, L. - \ 2014
IJmuiden [etc.] : IMARES / Deltares (Rapport / IMARES C126/14 - 1205045-000-ZKS-0097) - 15
zandsuppletie - kustbeheer - natuurontwikkeling - natuurbeheer - monitoring - vissen - benthos - zuid-holland - sand suppletion - coastal management - nature development - nature management - fishes
Dit rapport beschrijft de data die verzameld zijn tijdens het onderzoek naar juveniele vis en enkele epibenthos soorten in en rond de Zandmotor in het voorjaar en de zomer van 2013. De data is verzameld in 7 dagen verspreid over de periode mei tot en met augustus. De bemonstering is uitgevoerd met een rubberboot met een 2 meter boomkor tuig met maaswijdte van 10 mm en 20mm. Er zijn vistrekken uitgevoerd in de lagune en op 3 plekken rond de Zandmotor. Van iedere vistrek zijn alle vissen per soort gemeten en is al het epibenthos per soort geteld.
Salt marshes for flood protection : long-term adaptation by combining functions in flood defences
Loon-Steensma, J.M. van - \ 2014
University. Promotor(en): Pier Vellinga; M.J.F. Stive. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462570993 - 198
zoutmoerassen - wetlands - wadden - hoogwaterbeheersing - kustbeheer - klimaatadaptatie - innovaties - vegetatie - noord-nederland - salt marshes - tidal flats - flood control - coastal management - climate adaptation - innovations - vegetation - north netherlands
In deze dissertatie die zich vooral richt op het Waddengebied, worden een aantal innovatieve concepten verkend, die functies zoals natuur en landschap combineren met het beschermen tegen overstroming. Er wordt met name gefocust op de rol van kwelders. Deze vormen namelijk een overgangszone tussen zee en land, door een met zouttolerante planten begroeide bodem. Ze vormen zo een natuurlijke waterkering.
Monitoringplan Deltaprogramma Waddengebied : advies voor het toekostbestendig maken van het monitoringsysteem voor waterveilidheid in het Waddengebied
Groot, A.V. de; Vroom, J. ; Oost, A.P. ; Burgers, G. ; Oeveren, C. van; Smith, S.R. ; Tamis, J.E. - \ 2014
Den Helder : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C121/14) - 128
kustbeheer - veiligheid - dijken - klimaatverandering - waddenzee - golven - stromingen - coastal management - safety - dykes - climatic change - wadden sea - waves - currents
Het Waddengebied krijgt de komende eeuw te maken met klimaatverandering. Naarmate de zeespiegel verder stijgt, vraagt het intergetijdengebied van de Waddenzee meer zand en onttrekt dat naar verwachting aan de buitendelta’s en de eilandkusten. Het is dan de vraag of het meegroeivermogen van het gebied voldoende is om de zeespiegelstijging bij te houden.
Advies beheeringrepen Oerderduinen Oost-Ameland
Nijssen, M. ; Arens, B. ; Groot, A.V. de; Lammerts, E.J. ; Oost, A. - \ 2014
Driebergen : Ontwikkeling en Beheer Natuurkwaliteit (OBN) (Report Advies-OBN-05-DK) - 20
duinplanten - vegetatietypen - natuurtechniek - landschap - kustbeheer - hoogteligging - nederlandse waddeneilanden - friesland - duneland plants - vegetation types - ecological engineering - landscape - coastal management - altitude - dutch wadden islands
Het gebied Oerderduinen betreft een oud, gestabiliseerd duincomplex dat ten westen en ten oosten geflankeerd wordt door de kwelders van het Nieuwlandsrijd en De Hôn. Het beheer van het gebied bestaat tot dusverre grotendeels uit “niets doen”. Dat wil zeggen dat de werking van wind en water heel lang via de natuurlijke processen verstuiving, opslibbing en afslag sturend is geweest voor de vormgeving en daarmee de huidige morfologie van het gebied. De rol van deze natuurlijke processen is in de huidige situatie sterk ingeperkt door aanleg van diverse stuifdijksystemen aan de noordzeezijde, de oeververdediging langs het Nieuwlandsrijd en de gaswinning die in dit gebied tot een aanzienlijke bodemdaling (ca. 35cm.) heeft geleid.
Soft engineering vs. a dynamic approach in coastal dune management: a case study on the North Sea barrier island of Ameland, the Netherlands
Jong, B. de; Keijsers, J.G.S. ; Riksen, M.J.P.M. ; Krol, J. ; Slim, P.A. - \ 2014
Journal of Coastal Research 30 (2014)4. - ISSN 0749-0208 - p. 670 - 684.
hoogwaterbeheersing - kustbeheer - duinen - eolische processen - geologische sedimentatie - nederlandse waddeneilanden - flood control - coastal management - dunes - aeolian processes - geological sedimentation - dutch wadden islands - dutch coast - beach - foredunes - erosion - storms
Dunes act as flood defences in coastal zones, protecting low-lying interior lands from flooding. To ensure coastal safety, insight is needed on how dunes develop under different types of management. The current study focuses on two types of coastal dune management: (1) a “soft engineering” approach, in which sand fences are placed on the seaward side of foredunes, and (2) “dynamic coastal management,” with minimal or no dune maintenance. The effects of these management styles on dune formation are examined for two adjacent coastal sections of the North Sea barrier island of Ameland, The Netherlands, where dynamic coastal management was introduced in 1995 and 1999, respectively.
Dunes act as flood defenses in coastal zones, protecting low-lying interior lands from flooding. To ensure coastal safety, insight is needed on how dunes develop under different types of management. The current study focuses on two types of coastal dune management: (1) a "soft engineering" approach, in which sand fences are placed on the seaward side of foredunes, and (2) "dynamic coastal management," with minimal or no dune maintenance. The effects of these management styles on dune formation are examined for two adjacent coastal sections of the North Sea barrier island of Ameland, The Netherlands, where dynamic coastal management was introduced in 1995 and 1999, respectively. For each section, we analyzed cross-shore profile data from 1980 until 2010, deriving dune foot position, crest position, crest height, and foredune volume for each year and analyzing the situation before and after the change in management. We further assessed the effect of the management regime on dune vegetation. Other factors that could influence dune development were also taken into account, such as beach width and shape, water levels, wave heights, and nourishments. Results show that implementation of dynamic coastal management did not directly affect the volume of the foredune. Growth was occasionally interrupted, coinciding with high-water events. In periods between erosive storms, dune growth rates did not show a significant difference between management types (p = 0.09 and 0.32 for sections 1 and 2, respectively). The main effect of the change was on vegetation development. Dynamic coastal management, therefore, did not reduce coastal safety.
De Zandmotor - Gepassioneerde Wetenschap
Baptist, M.J. - \ 2014
IMARES
kustbeheer - zandsuppletie - natuurontwikkeling - openluchtrecreatie - duinen - kustgebieden - waterbouwkunde - zuid-holland - coastal management - sand suppletion - nature development - outdoor recreation - dunes - coastal areas - hydraulic engineering
De Zandmotor is een groot pilotproject voor natuurlijke kustbescherming, waarmee tegelijk ruimte voor natuur en recreatie ontststaat. Onderzoekers van verschillende universiteiten volgen de ontwikkelingen op de voet. De Zandmotor ontwikkelt zich zoals verwacht; de kust wordt versterkt,voor kitesurfers is de Zandmotor één van de beste plekken in Nederland en de natuur ontwikkelt zich op verschillende fronten. In deze korte documentaire zie je hoe dat werkt. Selecteer HD bij instellingen voor optimale weergave)
Marine and coastal ecological potential for the economic development of Colombia
Rozemeijer, M.J.C. - \ 2013
IJmuiden : IMARES (Report / IMARES C179/13) - 16
coastal management - marine environment - ecosystem services - economics - colombia - kustbeheer - marien milieu - ecosysteemdiensten - economie
Monitoring en evaluatie pilot Zandmotor fase 2 - Meetplan groei juveniele vis Zandmotor voorjaar en zomer 2013
Keeken, O.A. van; Wijsman, J.W.M. - \ 2013
IJmuiden [etc.] : IMARES (Rapport / IMARES C055/13 - 1205045-000-ZKS-0081) - 10
zandsuppletie - kustbeheer - natuurontwikkeling - natuurbeheer - monitoring - vissen - zuid-holland - sand suppletion - coastal management - nature development - nature management - fishes
Dit rapport beschrijft het meetplan voor vis op en rond de Zandmotor in het voorjaar en de zomer van 2013. De monsterlocaties zijn de lagune van de Zandmotor, twee referentiegebieden aan de Noordzeekant van de Zandmotor en een referentiegebied aan de zuidkant van de Zandmotor langs de Noordzeekust. Met het monstertuig zal worden gevist op waterdieptes tussen 1,5 en 5 meter.
Onverwachte uitkomsten van het dynamisch kustbeheer op Ameland
Krol, J. ; Löffler, M. ; Slim, P.A. - \ 2013
H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 46 (2013)5. - ISSN 0166-8439 - p. 36 - 37.
kustbeheer - verandering - flora - fauna - wadvogels - ecologisch herstel - duingebieden - nederlandse waddeneilanden - coastal management - change - wadden sea birds - ecological restoration - duneland - dutch wadden islands
Bij dynamisch kustbeheer wordt de zeereep met rust gelaten. Zand mag stuiven, zeewater mag hier en daar het land in. Soms worden er zelfs sleuven in de zeereep gegraven. Op West-Ameland stopte men in 1995 met het aanplanten van helm en het plaatsen van stuifschermen in de zeereep. Er veranderde veel, maar lang niet altijd door het nieuwe beheer.
Biobouwers als optimalisatie van waterveiligheid in de Zuidwestelijke Delta
Tangelder, M. ; Groot, A.V. de; Ysebaert, T. - \ 2013
Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C198/13) - 68
aquatische ecosystemen - kustbeheer - veiligheid - schaaldieren - mossels - vegetatie - flora - fauna - habitats - natuurtechniek - zuidwest-nederland - aquatic ecosystems - coastal management - safety - shellfish - mussels - vegetation - ecological engineering - south-west netherlands
Het Deltaprogramma Zuidwestelijke Delta werkt aan lange-termijn veiligheidsstrategieën voor de ZW Delta en onderzoekt de potentiële inzet van biobouwers als natuurlijke waterveiligheidsstrategie. Er is met name behoefte aan kennis over mogelijkheden voor het lokaal toepassen van biobouwers voor het optimaliseren van de waterveiligheid in de verschillende bekkens, zowel in de huidige situatie als voor mogelijke toekomst scenario’s. Deze studie onderzoekt welke biobouwers hiervoor in aanmerking komen en maakt een inschatting van de toepassingsmogelijkheden in de ZW Delta. Deze studie maakt onderdeel uit van een overkoepelende studie naar “innovatieve dijkconcepten” en is uitgevoerd binnen het Beleidsondersteunend onderzoek in het kader van EZ-programma's.
Vijftien jaar experimenteren met dynamisch kustbeheer op Ameland
Krol, J. ; Löffler, K.M.A.M. ; Slim, P.A. - \ 2013
H2O online
kustbeheer - duingebieden - verandering - flora - fauna - wadvogels - ecologisch herstel - nederlandse waddeneilanden - coastal management - duneland - change - wadden sea birds - ecological restoration - dutch wadden islands
Sinds 1990 doet Nederland aan dynamisch kustbeheer. Op steeds meer plekken wordt de zeereep met rust gelaten. Zand mag stuiven, zeewater mag hier en daar het land in, en waar nodig wordt de kustlijn op zijn plaats gehouden door zandsuppleties. Op een beperkt aantal plekken worden zelfs sleuven in de zeereep gegraven. Op West-Ameland is de aanpak minder ingrijpend. Hier stopte in 1995 de aanplant van helm en de plaatsing van stuifschermen in de zeereep. Daarna veranderde er weliswaar veel, maar lang niet altijd door het nieuwe beheer.
Inventarisatie van projecten relevant voor MEP Winning Suppletiezand 2014 - 2017
Troost, K. ; Sluis, M.T. van der; Paijmans, A.J. ; Asch, M. van - \ 2013
Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C184/13) - 102
zand - extractie - vergunningen - milieueffectrapportage - zandsuppletie - kustbeheer - noordzee - Nederland - sand - extraction - permits - environmental impact reporting - sand suppletion - coastal management - north sea - Netherlands
In de Noordzee wordt jaarlijks een grote hoeveelheid zand gewonnen om de Nederlandse kust door middel van suppleties te beschermen tegen overstroming. Voor het winnen van het zand is een vergunning nodig in het kader van de Ontgrondingenwet. MERs dienen ter onderbouwing van vergunningaanvragen. Ten behoeve van het MEP Winning Suppletiezand 2013 – 2017 hebben Rijkswaterstaat, Stichting LaMer en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier aan IMARES gevraagd een inventarisatie te maken van lopende onderzoeks- en monitoringprojecten waarvan de uitkomsten relevant kunnen zijn voor de invulling van het MEP. Indien gesignaleerde kennisleemtes al in andere projecten worden ingevuld kan het MEP zandwinning zich beter richten op kennislacunes die nog niet geadresseerd worden in andere studies. Ook kan samenwerking gezocht worden met andere studies op basis van de inventarisatie.
Biobouwers als onderdeel van een kansrijke waterveiligheidsstrategie voor Deltaprogramma Waddengebied
Groot, A.V. de; Brinkman, A.G. ; Sluis, C.J. van; Fey-Hofstede, F.E. ; Oost, A. ; Dijkman, E.M. - \ 2013
Den Helder : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C163A/13) - 117
aquatische ecosystemen - klimaatverandering - kustbeheer - veiligheid - schaaldieren - mossels - vegetatie - flora - fauna - habitats - natuurtechniek - waddenzee - aquatic ecosystems - climatic change - coastal management - safety - shellfish - mussels - vegetation - ecological engineering - wadden sea
Binnen het Deltaprogramma Waddengebied wordt gezocht naar nieuwe veiligheidsstrategieën in verband met klimaatverandering en zeespiegelstijging. Deze strategieën moeten worden ingepast in het bijzondere ecosysteem van de Wadden. Er bestaan op dit moment veel ideeën over de inzet van biobouwers (ook wel ‘ecosystem engineers’ genoemd) in de waterveiligheid. Deze organismen beïnvloeden hun omgeving en kunnen mogelijk via deze natuurlijke processen bijdragen aan de waterveiligheid. Dit rapport geeft een overzicht van de biobouwers die mogelijk een bijdrage kunnen leveren aan de lange-termijn veiligheidsopgave en het meegroeivermogen van de Waddenzee met zeespiegelstijging, de orde van grootte van hun effecten en de mate van hun inzetbaarheid. De volgende biobouwers zijn onderzocht: mosselen, oesters, Ensis (schelpdierbanken), kweldervormende vegetatie, duinvormende vegetatie, diatomeeën en zeegras.
De natuur bouwt mee (interview met Arjan Rothuis en Martin Baptist)
Didde, R. ; Rothuis, A.J. ; Baptist, M.J. - \ 2013
IJmuiden : IMARES (Rapport / IMARES )
natuurtechniek - kustbeheer - hoogwaterbeheersing - moerasgronden - innovaties - zandsuppletie - ecological engineering - coastal management - flood control - swamp soils - innovations - sand suppletion
"Bouwen met natuur" heet het concept dat Ronald Waterman in de jaren tachtig lanceerde. Het Plan Waterman bleef toen bij een plan. De huidige realiteit is anders; als gedachtegoed is nu ingeburgerd: ga niet de strijd aan met de elementen, maar werk juist samen met de natuur. Wilgen die golfslag breken, moerassen die water vasthouden en kwelders die zeespiegelstijging opvangen. Zo werkt nu het consortium Ecoshape. Met de hele waterwereld daarin vertegenwoordigd. Kennisinstituten als IMARES, NIOZ en Deltares, gezamenlijk met baggeraars als Boskalis en Van Oord, maar ook ingenieursbureaus Royal HaskoningDHV, Arcadis en Witteveen+Bos participeren. Wageningen UR, TU Delft en Universiteit Twente ontbreken niet.
Klimaatbestendige dijken: het concept wisselpolders
Mesel, I.G. de; Ysebaert, T. ; Kamermans, P. - \ 2013
Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C072/13) - 48
geologische sedimentatie - deltagronden - natuurontwikkeling - landgebruik - landbouw - kustbeheer - bescherming - kustgebieden - westerschelde - zuidwest-nederland - geological sedimentation - delta soils - nature development - land use - agriculture - coastal management - protection - coastal areas - western scheldt - south-west netherlands
Het concept wisselpolder gaat uit van een cyclisch opslibben van laaggelegen, ingeklonken binnendijkse gebieden en tegelijkertijd indijken van hooggelegen buitendijkse gebieden en deze zo beschikbaar te stellen voor traditionele landbouw. Het verwachte resultaat is een brede relatief hoog gelegen bufferrand langs estuaria, dat het achterliggende land beter helpt beschermen tegen calamiteiten dan de huidige strategie van steeds verder verhogen van de dijken. Het ontstaan van schorren in de wisselpolder is cruciaal voor het proces van opslibben. Randvoorwaarden die mee helpen te bepalen of een wisselpolder succesvol wordt, zijn geformuleerd op basis van studies aan natuurlijke dijkdoorbraken en doelbewuste ontpoldering. Hoe natuurlijker de regeneratie van schorren in termen van sedimentatie en kolonisatie gebeurt, hoe groter de kans op opslibbing in het gebied. Na kolonisatie door schorplanten zorgt de vegetatie voor sediment invang, dempen ze de golfenergie en vormen een zeer waardevolle habitat.
Data rapport: Het effect va vooroeververdediging op bodemorganismen in de Oosterschelde: 2012
Brink, A.M. van den; Hartog, E. ; Kluijver, M. de - \ 2013
Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C101/13) - 52
oeverbescherming van rivieren - bodemecologie - oosterschelde - kustbeheer - delta's - zeeland - riverbank protection - soil ecology - eastern scheldt - coastal management - deltas
De stromingen in de Ooster-en Westerschelde zorgen lokaal voor erosie van oevers en geulwanden. Om dat proces tegen te gaan worden, op die locaties waar deze erosie de stabiliteit van de waterkering in gevaar brengt of de reeds bestaande oeverwerken ondermijnt, oevers beschermd door “bestortingen” uit te voeren. . In 2012 is geen volledige monitoring van alle locaties gepland, maar is besloten om op één locatie een vinger aan de pols te houden om de ontwikkeling van planten, dieren en metalen te kunnen blijven volgen. Het gaat hierbij om de locatie Zuidhoek - De Val / Zeelandbrug. Het doel van deze monitoring is het bepalen van de samenstelling en biodiversiteit van de aanwezige levensgemeenschappen op harde en zachte substraten, en de bepaling van de gehalten aan zware metalen in mosselen en oesters
Proefsuppletie Schelphoek: Monitoring effecten op mosselgroei
Wijsman, J.W.M. ; Brummelhuis, E.B.M. - \ 2013
Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C064/13) - 31
mosselteelt - kustbeheer - erosiebestrijding - nadelige gevolgen - mussel culture - coastal management - erosion control - adverse effects
Van 26 september tot 1 oktober 2011 zijn er door Rijkswaterstaat suppletiewerkzaamheden uitgevoerd met zand in de Schelphoek (Oosterschelde). Om de eventuele effecten op de groei van de mosselen op de nabijgelegen mosselpercelen te kunnen monitoren is de mosselgroei gedurende 2 jaar (2011 en 2012) maandelijks gevolgd in een experimentele opzet op een 5-tal locaties gelegen op toenemende afstand (500 – 1700 m) van de suppletiewerkzaamheden.
Evaluatie 2012 en EFRO advies Monitoring en Evaluatie pilot Zandmotor
Boon, A.R. ; Wijsman, J.W.M. ; Tonnon, P.K. ; Swinkels, C. ; Stolte, W. - \ 2013
Yerseke : IMARES / Deltares (Rapport / IMARES C017/13) - 28
zandsuppletie - kustbeheer - natuurontwikkeling - natuurbeheer - monitoring - zuid-holland - sand suppletion - coastal management - nature development - nature management
Dit document beschrijft de eerste verkennende evaluatie van de werkzaamheden van het monitoringsprogramma van de Pilot Zandmotor - fase 2. Het beschrijft in hoeverre het programma is uitgevoerd conform planning en wat de consequenties hiervan zijn voor de aard en mate van beantwoording van de MEP-doelen. Tevens geeft het adviezen ten aanzien van de mogelijke en gewenste aanpassingen en/of uitbreidingen van het monitoringsprogramma voor de korte termijn (2013/2014).
Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor - Fase 2 Jaarrapportage 2012
Boon, A.R. ; Wijsman, J.W.M. - \ 2013
Yerseke : IMARES / Deltares (Rapport / IMARES C014/13) - 34
zandsuppletie - kustbeheer - natuurontwikkeling - natuurbeheer - monitoring - zuid-holland - sand suppletion - coastal management - nature development - nature management
De voorliggende rapportage is de jaarrapportage voor het project Monitoring en Evaluatie (M&E) Pilot Zandmotor. Dit rapport is geen inhoudelijke rapportage, maar heeft tot doel een overzicht te geven van: 1. Voortgang werkzaamheden per perceel, veranderingen planning 2012; 2. Opgetreden risico’s, beheersing ervan; 3. Planning werkzaamheden 2013; 4. Opgeleverde producten; 5. Uitputting budget voor 2012 per perceel.
Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor Fase 2 - Data rapport vogels en zeezoogdieren rond de Zandmotor. December 2011 - April 2012
Witte, R.H. ; Wijsman, J.W.M. - \ 2012
Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES C136/12) - 25
zandsuppletie - kustbeheer - natuurbeheer - natuurontwikkeling - zeevogels - zeezoogdieren - monitoring - zuid-holland - sand suppletion - coastal management - nature management - nature development - sea birds - marine mammals
In dit rapport wordt een overzicht gegeven van de telresultaten van vogels en zeezoogdieren op en nabij de Zandmotor in de periode van december 2011 tot april 2012. In deze periode zijn er 3 tellingen uitgevoerd op 28 december 2011, 16 februari 2012 en 11 april 2012 in 3 telgebieden ten zuiden, ter plaatse en ten noorden van de Zandmotor. Tevens is er data verzameld van de individuele losse waarnemingen voor het telgebied Ter Heijde-Zandmotor.
Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor Fase 2 - Meetplan visbemonstering najaar 2012
Hal, R. van; Wijsman, J.W.M. - \ 2012
IJmuiden : IMARES (Rapport / IMARES C135/12) - 15
zandsuppletie - kustbeheer - natuurontwikkeling - natuurbeheer - monitoring - vissen - zuid-holland - sand suppletion - coastal management - nature development - nature management - fishes
Dit rapport beschrijft het meetplan voor de vis en epibenthosbemonstering op en rond de zandmotor in de late zomer van 2012.
Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor Fase 2: meetrapportage monstername benthos, vis en strand najaar 2011
Boon, A.R. ; Wijsman, J.W.M. - \ 2012
Yerseke : IMARES / Deltares (Rapport / IMARES C049/12)
zandsuppletie - kustbeheer - natuurontwikkeling - natuurbeheer - benthos - vissen - stranden - oevers - monitoring - zuid-holland - sand suppletion - coastal management - nature development - nature management - fishes - beaches - shores
Dit document beschrijft de werkzaamheden die in het najaar van 2011 zijn uitgevoerd ten behoeve van de monstername van sediment, benthos, vis in de vooroever en de lagune, en van sediment en bodemgebonden fauna van het strand ter plaatse van de Zandmotor.
Analyse bruikbaarheid gecombineerde hoogtedata Hollandse kust : pilotstudie naar het combineren van hoogtedata uit verschillende bronnen
Vermaas, T. - \ 2012
Wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Alterra-rapport 2378) - 36
kustbeheer - bescherming - hoogteligging - zandsuppletie - gegevensbeheer - kustgebieden - noord-holland - coastal management - protection - altitude - sand suppletion - data management - coastal areas
In Nederland ligt ongeveer 27% van het landoppervlak onder zeeniveau. Ons economische hart - (het westen van) de Randstad - is erg kwetsbaar voor overstromingen vanuit zee. Sinds 1990 wordt de kust beschermt door zandsuppleties, ook wel ‘zachte bescherming’ genoemd. In 2001 is besloten om het totale zandvolume van het actieve kustsysteem - het gebied tussen de landwaartse grens van de duinen en de NAP -20 m diepte - te handhaven. Om deze doelstelling - het zandvolume in ons kustsysteem - te toetsen zijn verschillende bronnen van hoogtedata van de zeebodem beschikbaar: JARKUS-raaien (jaarlijkse transecten langs de kust gemeten), vaklodingen (digitale hoogtemodellen van de zeebodem)en LIDAR (digitale hoogtemodellen van de duinen). De drie bronnen vullen elkaar in ruimte en tijd aan, maar zijn door verschillen in format nog niet eerder tezamen gebruikt. In dit onderzoek zijn de drie bronnen gecombineerd tot één hoogtemodel per jaar voor de Noord-Hollandse kust. Met deze nieuwe hoogtemodellen zijn verschilkaarten gemaakt en trendberekeningen voor deelgebieden uitgevoerd. De nieuwe hoogtemodellen geven een goed overzicht van de beschikbaarheid van data en zijn geschikt voor morfologische analyse van de ontwikkeling van de kust. De combinatie van meerdere bronnen geeft betere resultaten bij het bepalen van volumetrends in de deelgebieden en geeft beter inzicht in het gedrag buiten deze gebieden.
Visbemonstering de Zandmotor; maart - augustus 2012
Keeken, O.A. van; Hal, R. van - \ 2012
IJmuiden : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C126/12) - 30
kustbeheer - kustgebieden - zandsuppletie - natuurtechniek - aquatische ecologie - visbestand - visbroed - monitoring - zuid-holland - coastal management - coastal areas - sand suppletion - ecological engineering - aquatic ecology - fishery resources - fry
Tussen maart 2011 en oktober 2011 hebben Rijkswaterstaat en de provincie Zuid Holland bij Kijkduin een schiereiland in de vorm van een haak aangelegd, de Zandmotor. Het doel van de Zandmotor is dat door wind, golven en stroming het zand van de Zandmotor zich langs de kust tussen Hoek van Holland en Scheveningen verspreidt, waardoor dit deel van kust op “natuurlijke wijze” aan zal groeien. Om een effect van de Zandmotor op de groei van vissen te kunnen onderzoeken, is de groei van vissen in de lagune intensief bemonsterd. Deze bemonsteringsopzet, welke is ingericht als pilot, richt zich voornamelijk op de vraag: Heeft de lagune een positief effect op de groei van juveniele (plat)vis? De eerste vraag was echter (mede ingegeven door de verandering, die al hebben plaatsgevonden na de aanleg) of vis nog wel de lagune in kon komen en zo ja of dit al in het larvale stadium zou gebeuren. En om te bepalen welk vistuig ingezet kon worden zijn 3 verschillende vistuigen gebruikt in de lagune en in het kanaal tussen de lagune en de Noordzee.
Sedimentstrategie voor de ZW Delta: een verkenning van kansen
Mulder, J. ; Taal, M. ; Tangelder, M. ; Jansen, H.M. ; Henkes, R. ; Werners, S.E. - \ 2012
Wageningen : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C115/12) - 81
geologische sedimentatie - kustgebieden - kustbeheer - overheidsbeleid - zuidwest-nederland - geological sedimentation - coastal areas - coastal management - government policy - south-west netherlands
In deze studie worden de ontwikkelingen in de sedimenthuishouding als uitgangspunt beschouwd voor duurzame inrichting van de ZW Delta. Centraal staan de kansen van een sedimentstrategie: het gericht beïnvloeden van de sedimenthuishouding, met het oog op het bereiken van een of meer (beleids)doelen.
Sustainable development of land reclamations and shorelines full scale experiments as a driver for public - private innovations
Aarninkhof, S.G.J. ; Allewijn, R. ; Kleij, A.M. ; Stive, M.J.F. ; Baptist, M.J. - \ 2012
kusten - kustbeheer - geologische sedimentatie - natuurontwikkeling - zandsuppletie - noordzee - coasts - coastal management - geological sedimentation - nature development - sand suppletion - north sea
With 80% of the world's population living in lowland urban areas by 2050, sea levels gradually rising and societal demands on the quality of living increasing, sustainable development of coastal zones becomes increasingly urgent as well as complex. Modern strategies for the design and implementation of measures for infrastructure development, coastal protection and other functions adopt the concept of Building with Nature to handle these challenges. Recently, two full scale experiments were implemented to assess the benefits of the this approach for coastal development. The Sand Motor pilot project addresses the potential concentrated nourishments on the basis of a 21 million m3 shore nourishment at the Delfland coast in the Netherlands. This unprecedented experiment aims to protect the hinterland from flooding by letting natural processes distribute sand over shoreface, beach and dunes, thus constituting a climate-robust and environmentally friendly way of coastal protection. The second experiment addresses the concept of seabed landscaping in sand extraction sites, which aims to add ecological value to the sand borrow areas after construction. Both pilots have been monitored since their completion in 2010/2011 and will be monitored extensively in the coming years.
Developing an interactive Tool for evaluating sand nourishment strategies along the Holland coast in perspective of benthos, fish nursery and dune quality
Baptist, M.J. ; Wolfshaar, K.E. van de; Huisman, B.J.A. ; Groot, A.V. de; Boer, W. de; Ye, Q. - \ 2012
Den Burg : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C083/12) - 38
kustbeheer - zandsuppletie - versterking - duinen - nadelige gevolgen - geologische sedimentatie - vissen - aquatische ecologie - noordzee - coastal management - sand suppletion - reinforcement - dunes - adverse effects - geological sedimentation - fishes - aquatic ecology - north sea
Sand nourishments can affect the coastal ecosystem in various ways. Direct effects are the burial of benthic species under a layer of sand. In the direct vicinity, suffocation of benthos can occur due to the settling of a plume of suspended sediment particles. A plume of fine particles may also increase turbidity and thereby affect primary production and the foraging success of filter-feeding benthos and fish. Indirect effects are habitat change, such as altered morphology and sedimentology. It was tested by investigating whether it is possible to optimise nourishment configuration, location and timing, to: - minimise the impact on benthos, - increase nursery area and/or quality, and - enhance dune quality.
Measuring and modeling coastal dune development in the Netherlands
Groot, A.V. de; Vries, S. de; Keijsers, J.G.S. ; Riksen, M.J.P.M. ; Ye, Q. ; Poortinga, A. ; Arens, S.M. ; Bochev-Van der Burgh, L.M. ; Wijnberg, K. ; Schretlen, J.L. ; Thiel de Vries, J.S.M. van - \ 2012
duingebieden - eolische processen - kustbeheer - versterking - geomorfologie - modellen - nederland - duneland - aeolian processes - coastal management - reinforcement - geomorphology - models - netherlands
In the past couple of years, new coastal-dune research has sprung up in the Netherlands. In this paper, we give an overview of ongoing projects at Wageningen UR, Deltares, TU Delft and UTwente: how these are connected and what type of questions are addressed. There is an increasing demand for the understanding and prediction of coastal dune dynamics, both on the short (year) and long (100 years) term. We approach this from a variety of angles: scientific and applied, short-term and long-term, data-driven and model-based, biotic and abiotic, process-based and rule-based, and focused on components and integrated. We give examples of results and end with a discussion of the benefits of this integrated approach.
Connecting aeolian sediment transport with foredune development
Keijsers, J.G.S. ; Poortinga, A. ; Riksen, M.J.P.M. ; Groot, A.V. de - \ 2012
duingebieden - eolische processen - kustbeheer - versterking - geomorfologie - nederland - duneland - aeolian processes - coastal management - reinforcement - geomorphology - netherlands
Foredune volume is an important factor for coastal safety and depends on the balance between erosion through wave attack and sediment input via aeolian transport. Dune erosion can be simulated with good accuracy, but predictions of aeolian sediment transport into the foredunes are still difficult to make. As part of a larger project that aims to model foredune development over decades, the goal of this study is to improve the understanding of the temporal variability in sediment transport at the beach. Measurements of aeolian sediment transport at the beach of barrier island Ameland show that within events, wind velocity and rain are dominant controls. After aggregating wind and precipitation into a single meteorological index, it was found that these controls alone are not sufficient to explain the year-to-year variability in foredune growth rates. In contrast to the volume changes, the variability in the amount of elevation change of the foredune slope can be related to the wind climate and precipitation.
Zandwining en suppleties in de Zuidwestelijke Delta: ecologische vragen vanuit sedimentbeheer in relatie tot beheerdoelen van Rijkswaterstaat
Tangelder, M. ; Rozemeijer, M.J.C. ; Wijsman, J.W.M. ; Baptist, M.J. - \ 2012
Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C160/12) - 45
kustbeheer - geologische sedimentatie - zandsuppletie - aquatische ecologie - nadelige gevolgen - kustgebieden - coastal management - geological sedimentation - sand suppletion - aquatic ecology - adverse effects - coastal areas
Dankzij de uitvoering van verschillende onderzoekstrajecten in de Hollandse kust, Zuidwestelijke Delta en Wadden is in de afgelopen jaren meer inzicht ontstaan in de ecologische gevolgen van zowel het suppleren van zand in de kustzone als het winnen van zand van de zeebodem. Onderzoek naar sedimentverplaatsingen heeft met name geleid tot meer inzicht in lokale ecologische effecten. Over effecten op het systeem is minder bekend en dit verdient de aandacht.
Zandwinning in de Nederlandse kustzone 2013 - 2017 en biologische productie in de westelijke Waddenzee, een modelstudie
Brinkman, A.G. - \ 2012
Uimuiden [etc.] : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C087/12) - 110
kustbeheer - geologische sedimentatie - zand - aquatische ecologie - nadelige gevolgen - waddenzee - coastal management - geological sedimentation - sand - aquatic ecology - adverse effects - wadden sea
Ten behoeve van de kustveiligheid wordt jaarlijks zand gesuppleerd om de basiskustlijn en het kustfundament in stand te houden c.q. te versterken. Verwacht wordt dat er over een periode van 5 jaar in totaal 124 miljoen m3 zand gesuppleerd dient te worden. Het zand hiervoor zal gewonnen worden in een aantal wingebieden langs de Nederlandse kust tussen de -20 m-lijn en de 12 mijlsgrens. De voorgenomen zandwinning voor het Hoogheemraadschap moet plaats vinden in de periode 2013- 2014, die voor Rijkswaterstaat in de periode 2013-2017. Bij de zandwinning komt slib vrij dat ook tot in de Waddenzee verspreid wordt. De centrale vraagstelling voor de westelijke Waddenzee luidt: wat zijn de gevolgen van de voorgenomen zandwinningen door RWS en HHNK voor een aantal ecologische sleutelprocessen in de Waddenzee.
Zoekkaart kwelders en waterveiligheid Waddengebied : een verkenning naar locaties in het Waddengebied waar bestaande kwelders of kwelderontwikkeling mogelijk kunnen bijdragen aan waterveiligheid
Loon-Steensma, J.M. van; Groot, A.V. de; Duin, W.E. van; Wesenbeeck, B.K. van; Smale, A.J. ; Meeuwsen, H.A.M. ; Wegman, R.M.A. - \ 2012
Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 2391) - 62
kustgebieden - wetlands - natuurwaarde - kustbeheer - veiligheid - wadden - coastal areas - natural value - coastal management - safety - tidal flats
In dit rapport wordt een ‘Zoekkaart Kwelders en Waterveiligheid Waddengebied’ gepresenteerd. Deze zoekkaart geeft een beeld van locaties in het Waddengebied waar kwelders mogelijk kunnen bijdragen aan de waterveiligheid. Dit gaat zowel om bestaande kwelders als om het stimuleren van nieuwe kweldervorming. De zoekkaart is gebaseerd op de huidige en toekomstige waterveiligheidsopgave, de abiotische randvoorwaarden en de natuurwaarden langs de Waddenkust. Het Deltaprogramma Waddengebied wil de zoekkaart gebruiken in gebiedsbijeenkomsten, waarin samen met lokale stakeholders wordt gezocht naar geschikte waterveiligheidsstrategieën in het Waddengebied. Deze strategieën richten zich naast waterveiligheid op doelstellingen voor de natuur en de ruimtelijke kwaliteit
Definitie van kennisleemtes voor zandwinning op de Noordzee in het kader van de ideeenvorming voor Building with Nature
Rozemeijer, M.J.C. - \ 2012
IJmuiden [etc.] : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C078/12) - 28
kustbeheer - geologische sedimentatie - zandsuppletie - aquatische ecologie - nadelige gevolgen - kustgebieden - coastal management - geological sedimentation - sand suppletion - aquatic ecology - adverse effects - coastal areas
Als eerste wordt een methodologie ontwikkeld om tot een visie te komen omtrent kennisleemtes zandwinning. Hierbij is eerst gekeken naar de potentiele effecten van zandwinning vanuit een ecologische waardering. Vervolgens worden die effecten gewogen in een juridisch en beleidsmatig kader. Hierbij worden ook de toekomstige ontwikkelingen meegenomen.
Ecologie van de toekomstige kust : bouwstenen voor de nationale visie kust
Schotman, A.G.M. - \ 2012
Wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Alterra-rapport 2353) - 152
kustbeheer - zeeniveau - klimaatverandering - kustgebieden - onderhoud - bescherming - natura 2000 - natuurbescherming - coastal management - sea level - climatic change - coastal areas - maintenance - protection - nature conservation
Dit rapport gaat over de verwachte effecten op de natuur van het voornemen de Nederlandse kust in de 21e eeuw te laten meegroeien met de zeespiegelstijging. Het is opgesteld op verzoek van RWS Waterdienst in het kader van het Deltaprogramma Kust voor de ontwikkeling van een nationale visie kust. Aan de hand van een elftal vragen zijn door tien auteurs dertig factsheets ingevuld. Er is een workshop georganiseerd om de factsheets te bespreken en gezamenlijke antwoorden op de gestelde vragen te formuleren en bouwstenen voor een visie op de ecologie van de toekomstige kust. De antwoorden zijn samengevat in dit rapport. Het ‘principe van natuurlijke dynamiek’ uit het Nationaal Kader Kust is uitgewerkt.
The role of experimentation in governance: Lessons from a Building with Nature experiment
Slobbe, E.J.J. van; Block, D. de; Lulofs, K. ; Groot, A.M.E. - \ 2012
Water Governance 1 (2012). - ISSN 2211-0224 - p. 56 - 62.
kustbeheer - natuurtechniek - landschapsplanning - regionale planning - zandsuppletie - versterking - governance - samenwerking - ijsselmeer - friesland - projecten - coastal management - ecological engineering - landscape planning - regional planning - sand suppletion - reinforcement - cooperation - lake ijssel - projects
In 2009 startte de implementatie van de zogenaamde ‘zandmotorexperimenten’ aan de Friese IJsselmeerkust. In deze bijdrage beschrijven en analyseren wij de governance van deze experimenten. Eerst wordt ingegaan op de aanleiding tot deze zandsuppleties voor de kust. Dan komt het proces aan de orde dat leidde tot een plan voor drie experimenten. Bij deze keuze blijken met name posities, verwachtingen en belangen van de regionale en nationale actoren een rol te spelen. Vervolgens wordt ingegaan op de realisatie van twee van deze drie experimenten. Voor de kust van de Workummerwaard verloopt de implementatie voorspoedig, bij het tweede experiment, bij Hindeloopen, ontstaan er belemmeringen. De ervaring met de governance van de experimenten aan de Friese kust geeft ons aanleiding zeven lessen onder de aandacht te brengen.
'Met beleid reguleer je geen ecosystemen maar mensen'
Lindeboom, H.J. - \ 2012
Kennis Online 9 (2012)december. - p. 8 - 9.
visserij - mariene ecologie - mariene gebieden - kustbeheer - kennisniveau - onderzoeksinstituten - fisheries - marine ecology - marine areas - coastal management - knowledge level - research institutes
De investeringspot voor Kust en zee is gebruikt voor kennisontwikkeling op het gebied van ecologie, productie, klimaat, kustverdediging en governance. Met als concrete resultaten onder meer kennis voor een nieuwe toekomst voor de mosselvisserij, beschermde gebieden in zee, beplanting van dijken, sponzenkweek en een tongkwekerij in Zeeland.
On combining coastal defence and aquaculture: opportunities in the Southwest Delta of the Netherlands
Sluis, C.J. van; Ysebaert, T. - \ 2012
Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C191/11) - 43
kustbeheer - bescherming - ecosystemen - aquacultuur - schaal- en schelpdierenteelt - zuidwest-nederland - coastal management - protection - ecosystems - aquaculture - shellfish culture - south-west netherlands
In reaction to an extreme flooding event in 1953 in the south-western part of the Netherlands, the Dutch shortened and strengthened their estuarine coastline with dams, dikes and land reclamation. In retrospect, the construction of these large scale artificial coastal defence structures and the closure of several sea inlets have come with several adverse effects. Hard substrate (i.e. dikes, dams) reduced the area with natural habitats like saltmarshes, mudflats and sandy intertidal areas and their associated ecosystem services. In case of the Oosterschelde, adverse effects occur as tidal flats are eroding and slowly disappearing into the gullies which are too large for the strongly reduced tidal exchange and water currents.
Voordelig bouwen met de natuur
Baptist, M.J. - \ 2012
Kennis Online 9 (2012)juni. - p. 8 - 9.
waterbouwkunde - kustbeheer - natuurontwikkeling - hydraulic engineering - coastal management - nature development
Bouwen mét de natuur, het zou iedereen winst op kunnen leveren. Met de zandmotor voor de kust en met kunstmatige oesterriffen die zandplaten in de Oosterschelde beschermen, en wellicht met nieuwe kwelders in het Waddengebied. Profijtelijk voor de natuur, de staatskas en het bedrijfsleven dat het natuurlijke waterwerk kan exporteren. IMARES Wageningen UR telt vissen, vogels en andere dieren om te kijken of de grote beloften echt uitkomen.
Zandmotor moet zandhonger stillen (interview met Martin Baptist)
Dijk, T. van; Baptist, M.J. - \ 2012
H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 2012 (2012)7. - ISSN 0166-8439 - p. 11 - 13.
waterbeheer - hoogwaterbeheersing - kustbeheer - kustgebieden - zandsuppletie - westland - zuid-holland - water management - flood control - coastal management - coastal areas - sand suppletion
Een kunstmatig schiereiland bij Ter Heijde moet de kust voeden met sediment. Wetenschappers kijken of zo'n 'zandmotor' het Nederlandse antwoord kan zijn op de zeespiegelstijging.
Zand erover : vier scenario's voor zachte kustverdediging
Baptist, M.J. ; Wiersinga, W.A. - \ 2012
De Levende Natuur 113 (2012)2. - ISSN 0024-1520 - p. 56 - 61.
kustgebieden - bescherming - kustbeheer - natuurbeheer - zandsuppletie - coastal areas - protection - coastal management - nature management - sand suppletion
Klimaatverandering en zeespiegelstijging houden het thema kustveiligheid actueel. Regelmatig worden kustsuppleties uitgevoerd, maar de vraag rijst of met de voorspelde zeespiegelstijging veel meer zand op de kust gesuppleerd zou moeten worden. En wat zullen de effecten daarvan zijn? Dit hangt met name samen met de wijze en frequentie van suppleren. Voor de Natuurverkenning 2011 zijn daarom vier scenario’s voor de kustverdediging ontwikkeld. Voor ieder scenario is op basis van expert judgement uitgewerkt hoe de natuur van de kustzee er in 2040 uit kan zien. Met een model voor de omvang van de suppleties, de herhaalperiode van de suppleties en de hersteltijden van de kustzee is aangegeven welke aanpak ecologisch duurzaam is.
Een Dijk van een Kwelder : een verkenning naar de golfreducerende werking van kwelders
Loon-Steensma, J.M. van; Slim, P.A. ; Vroom, J. ; Stapel, J. ; Oost, A.P. - \ 2012
Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 2267) - 74
wetlands - kustgebieden - wadden - bescherming - kustbeheer - vegetatie - coastal areas - tidal flats - protection - coastal management - vegetation
Dit rapport geeft een samenvatting van relevant onderzoek naar de golfreducerende werking van kwelders en schetst de randvoorwaarden voor kweldervorming. Kwelders vormen een zone in het intergetijdengebied die de golven beïnvloeden door de weerstand van de bodem en de kweldervegetatie. De golfreducerende werking is afhankelijk van de hoogte en breedte van de kwelder, maar ook van de optredende waterstanden. Het is nog onduidelijk in hoeverre kwelders een bijdrage kunnen leveren aan de waterveiligheid in een veranderend klimaat. De studie is verricht in opdracht van het Deltaprogramma Deelprogramma Waddengebied en vormt een stap in het verkennen van geschikte waterveiligheidsstrategieën in het Waddengebied die zich naast waterveiligheid richten op doelstellingen voor natuur en ruimtelijke kwaliteit.
Monitoring en Evalutie Pilot Zandmotor Fase 2 Meetplan Zeevogels
Witte, R.H. ; Wijsman, J.W.M. - \ 2011
Den Helder : IMARES / Deltares (Rapport / IMARES C165/11) - 12
zandsuppletie - kustbeheer - natuurontwikkeling - natuurbeheer - zeevogels - monitoring - zuid-holland - sand suppletion - coastal management - nature development - nature management - sea birds
Dit meetplan beschrijft de werkwijze van de monitoring van zeevogels op en rond de Zandmotor. Het gaat in op de meet- en observatiemethoden, de locaties en locatiekeuzes, monitoringsfrequentie, en hoe de kwaliteitsborging van de meetgegevens wordt uitgevoerd.
Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor Fase 2 Meetplan Zeezoogdieren
Witte, R.H. ; Wijsman, J.W.M. - \ 2011
Den Helder : IMARES / Deltares (Rapport / IMARES C167/11) - 10
zandsuppletie - kustbeheer - natuurbeheer - natuurontwikkeling - monitoring - zeezoogdieren - zuid-holland - sand suppletion - coastal management - nature management - nature development - marine mammals
Dit meetplan beschrijft de werkwijze van de monitoring van zeezoogdieren op en rond de Zandmotor. Het gaat in op de meet- en observatiemethoden, de locaties en de locatiekeuzes, monitoringfrequentie, en hoe de kwaliteitsborging van de meetgegevens wordt uitgevoerd.
Monitoring en Evaluatie Pilot Zandmotor - Fase 2 Jaarrapportage 2011
Boon, A.R. ; Wijsman, J.W.M. - \ 2011
Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES C166/11) - 29
zandsuppletie - kustbeheer - natuurbeheer - monitoring - natuurontwikkeling - zuid-holland - sand suppletion - coastal management - nature management - nature development
Deze rapportage heeft tot doel een overzicht te geven van: 1. Voortgang werkzaamheden per perceel, veranderingen planning 2011; 2. Opgetreden risico’s, beheersing ervan; 3. Planning werkzaamheden 2012; 4. Opgeleverde producten; 5. Uitputting budget voor 2011 per perceel.
De Zandmotor: Slib en natuurontwikkeling: Een verdere uitdieping. EcoShape-Building with Nature
Duin, W.E. van; Slim, P.A. ; Kuypers, V.H.M. ; Fiselier, J. - \ 2011
Dordrecht, the Netherlands : Ecoshape - 87
gebiedsontwikkeling - natuurontwikkeling - burgers - zandsuppletie - hoogwaterbeheersing - kustbeheer - milieueffect - natuurbeheer - waterbeheer - kustgebieden - area development - nature development - citizens - sand suppletion - flood control - coastal management - environmental impact - nature management - water management - coastal areas
In de perceptie van de burger is elke verandering in de omgeving een inbreuk in zijn of haar beeld daarvan. Elke gebiedsontwikkeling die we bestuderen staat of valt bij het betrekken van de burger bij die veranderingen, om duidelijk te maken waarom zo’n verandering nodig is en hoe die ook nuttig kan zijn voor de betrokkenen. Voor de natuur is een verandering in een gebied eigenlijk altijd een kans voor opportunisten en een bedreiging voor meestal zeldzame standplaats gebonden soorten. De ontwikkeling van de Zandmotor bij Ter Heijde is een gebiedsontwikkeling, waarvan de noodzaak (kustveiligheid) niet wordt betwist, maar waarvan het nut vanuit het perspectief van de burger nog moet worden aangetoond. Aangezien het kunstmatige karakter van de Zandmotor vele onzekerheden met zich mee brengt en voorspellingen over wat, waar en wanneer zal veranderen, is in deze rapportage geredeneerd dàt er wat gaat veranderen en hoe dat voor wie zou kunnen uitpakken.
Monitoring en Evalautie Pilot Zandmotor Fase 2 - Plan van Aanpak Kwaliteitsborging
Baptist, M.J. ; Laane, R.W.P.M. - \ 2011
Den Burg [etc.] : IMARES en Deltares (Rapport / IMARES C168/11 - 1205045-000-ZKS-0037) - 13
zandsuppletie - kustbeheer - natuurbeheer - natuurontwikkeling - monitoring - zuid-holland - sand suppletion - coastal management - nature management - nature development
Dit Plan van Aanpak Kwaliteitsborging beschrijft het proces voor de borging van de inhoudelijke kwaliteit van de tijdens het project op te leveren producten, en de rollen en verantwoordelijkheden van het reviewteam in het geheel van de projectkwaliteit.
Vissen op de kust van Ameland. T1 na de Zandsuppletie in 2011
Goudswaard, P.C. - \ 2011
Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C157/11) - 26
kustgebieden - kustbeheer - zandsuppletie - erosiebestrijding - nadelige gevolgen - vissen - nederlandse waddeneilanden - coastal areas - coastal management - sand suppletion - erosion control - adverse effects - fishes - dutch wadden islands
In 2011 is een bemonstering op vis en epibenthos uitgevoerd een maand na een zandsuppletie op de Noordzee kust van Ameland. De resultaten tonen geen grote veranderingen in soorten samenstelling, een kleine verandering in aantallen vissen tussen Ameland en het referentiegebied Schiermonnikoog.
Zachte kustverdediging in Nederland; scenario's voor 2040 : achtergronddocument bij Natuurverkenning 2011
Baptist, M.J. - \ 2011
Wageningen : Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu (WOt-werkdocument 260) - 60
kustbeheer - kustgebieden - versterking - bescherming - natuurtechniek - coastal management - coastal areas - reinforcement - protection - ecological engineering
Deze studie bespreekt vier scenario’s voor zachte kustverdediging. In het scenario ‘Vitale natuur’ wordt 12 Mm3/jaar gesuppleerd. Suppleties worden schaars toegepast en kustafslag is toegestaan waar dat kan. In het scenario ‘Functionele natuur’ wordt 20 Mm3/jaar gesuppleerd. Het kustfundament wordt zo goed mogelijk in evenwicht gehouden met zeespiegelrijzing. In het scenario ‘Beleefbare natuur’ wordt 85 Mm3/jaar gesuppleerd. De stranden worden aanzienlijk verbreed en megasuppleties bieden ruimte voor toerisme. In het scenario ‘Inpasbare natuur’ wordt 125 Mm3/jaar gesuppleerd. Gestreefd wordt naar kustuitbreiding met 1 km voor economische activiteiten. Voor ieder van de scenario’s is op basis van expert judgement uitgewerkt hoe de natuur van kust en zee in 2040 er uit zou kunnen zien als gevolg van de suppletievolumes aan de kust.
Exploring high-end scenarios for local sea level rise to develop flood protection strategies for a lowlying delta-the Netherlands as an example
Katsman, C.A. ; Sterl, A. ; Beersma, H.W. ; Brink, H.W. van den; Church, J.A. ; Hazeleger, W. ; Kopp, R.E. ; Kroon, D. ; Kwadijk, J. ; Lammersen, R. ; Lowe, J. ; Oppenheimer, M. ; Plag, H.P. ; Ridley, J. ; Storch, H. von; Vaughan, D.G. ; Vellinga, P. ; Vermeersen, L.L.A. ; Wal, R.S.W. ; Weise, R. - \ 2011
Climatic Change 109 (2011)3-4. - ISSN 0165-0009 - p. 617 - 645.
hoogwaterbeheersing - zeespiegelschommelingen - kustbeheer - flood control - sea level fluctuations - coastal management - greenland ice-sheet - last interglacial period - pine island glacier - climate-change - mass-balance - thermohaline circulation - antarctic peninsula - northeast atlantic - west antarctica - acceleration
Sea level rise, especially combined with possible changes in storm surges and increased river discharge resulting from climate change, poses a major threat in low-lying river deltas. In this study we focus on a specific example of such a delta: the Netherlands. To evaluate whether the country’s flood protection strategy is capable of coping with future climate conditions, an assessment of low-probability/high-impact scenarios is conducted, focusing mainly on sea level rise. We develop a plausible high-end scenario of 0.55 to 1.15 m global mean sea level rise, and 0.40 to 1.05 m rise on the coast of the Netherlands by 2100 (excluding land subsidence), and more than three times these local values by 2200. Together with projections for changes in storm surge height and peak river discharge, these scenarios depict a complex, enhanced flood risk for the Dutch delta.
Ontwikkeling van de zeereep onder dynamisch kustbeheer op Oost-Ameland; onderzoek naar de bijdrage van duinbeheer op de kustveiligheid
Jong, B. de; Slim, P.A. ; Riksen, M.J.P.M. ; Krol, J. - \ 2011
Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 2152) - 78
kustbeheer - duingebieden - vegetatiebeheer - waterstand - bescherming - nederlandse waddeneilanden - coastal management - duneland - vegetation management - water level - protection - dutch wadden islands
Dynamisch kustbeheer is na 1990 (1e Kustnota) ingevoerd als meer natuurlijk alternatief voor regulier kustbeheer. In deze studie is de ontwikkeling van de zeereep onder dynamisch kustbeheer op Oost-Ameland onderzocht. Het onderzochte kustvak heeft tussen 1995 en 1999 gediend voor een experiment met het invoeren van dynamisch kustbeheer. Met behulp van hoogtebestanden (JARKUS en laseraltimetriedata) is de ontwikkeling van het volume van de zeereep geanalyseerd. Hoogwatergebeurtenissen zijn bekeken om hun invloed op de ontwikkeling van de zeereep te bepalen. Tenslotte is ook de ontwikkeling van vegetatiebedekking onderzocht door luchtfoto’s van 2003 en 2009 te analyseren en met elkaar te vergelijken.
Reducing the impact of wave attack: dunes as natural buffers
Stroosnijder, L. - \ 2010
Kennis voor Klimaat
duinen - kustbeheer - klimaatadaptatie - sediment - nederland - dunes - coastal management - climate adaptation - netherlands
Coastal dune systems, with their self-regenerating capacity after storm erosion, represent natural defense zones against flooding of the hinterland. Condition: the total dune volume exceeds a certain minimum value related to the safety standard. As such, coastal dune systems represent natural buffers to climate change. To maintain the functions of the dune system at a certain level under conditions of sea level rise, the dunes require an input of sand proportional to the rate of sea level rise. Focus of the research is on the problem of how sediment supply and dune management may be optimized under conditions of climate change in order to sustainably preserve the safety function of the dunes in harmony with other functions of the system. The aim of this project is to derive a model of dune development and apply it together with other models and expert judgment, to develop and evaluate a set of potential dune management strategies, aimed at improvement of the climate buffer function of dunes. This text is an extract of the full project proposal.
Monitoring Zandmotor Delflandse kust: vaarrapport bemonstering benthos ondiepe kustzone en natte strand
Wijsman, J.W.M. ; Verduin, E. - \ 2010
Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C166/10) - 31
kustgebieden - kustbeheer - zandsuppletie - bodemfauna - bodemsamenstelling - bemonsteren - monitoring - benthos - mariene sedimenten - mariene ecologie - coastal areas - coastal management - sand suppletion - soil fauna - soil composition - sampling - marine sediments - marine ecology
In het kader van de T0 beschrijving Pilot Zandmotor zijn er in het najaar van 2010 bemonsteringen uitgevoerd van de bodemfauna en bodemsamenstelling van het strand en de ondiepe kustzone. De locaties zijn uitgezet in een twaalftal raaien loodrecht op de kust. Vier van de raaien zijn gelegen in het gebied waar de zandmotor wordt aangelegd. Vier raaien liggen ten noorden van de zandmotor en staan vermoedelijk onder invloed van het effect van de zandmotor. Ten slotte zijn er vier raaien gelegen in het gebied ten zuiden van de zandmotor. Dit gebied wordt vermoedelijk niet beïnvloed door de zandmotor en kan gezien worden als referentiegebied. De ondiepe kustzone is uitgevoerd van 12 tot en met 14 oktober 2010 met een Van Veen happer. In totaal zijn er 112 van de geplande 120 monsters genomen. De overige 8 locaties lagen te ondiep om te kunnen worden bemonsterd. Aanvullend op de bemonstering met de Van Veen happer is er een bemonstering met de bodemschaaf uitgevoerd van 16 tot en met 18 november 2010. In totaal 114 van de geplande 120 locaties zijn bemonsterd. De overige locaties waren te ondiep om te kunnen worden bemonsterd. De eerste resultaten van de bemonstering met de bodemschaaf worden in dit rapport gepresenteerd.
TO monitoring vooroeververdediging Oosterschelde: cluster 1 - 2009
Heuvel-Greve, M.J. van den - \ 2009
Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C137/09) - 35
kustbeheer - dijken - bescherming - marien milieu - flora - fauna - waterbouwkunde - mariene biologie - mariene ecologie - oosterschelde - coastal management - dykes - protection - marine environment - hydraulic engineering - marine biology - marine ecology - eastern scheldt
De stromingen in de Ooster- en Westerschelde zorgen lokaal voor erosie van de oevers en geulwanden. Om dat proces tegen te gaan, worden op die locaties waar deze erosie de stabiliteit van de waterkering in gevaar brengt of de reeds bestaande oeverwerken ondermijnt, ‘bestortingen’ uitgevoerd om de oevers te beschermen. In 2009 zijn oeververdedigingswerken gepland en vanaf de zomer reeds gedeeltelijk uitgevoerd op drie locaties in de Oosterschelde en twee locaties in de Westerschelde. Rijkswaterstaat maakt voor dijkversterkingen in de Oosterschelde gebruik van breuksteen en staalslakken. Door de ‘bestortingen’ zal de bestaande lokale fauna en flora in ieder geval tijdelijk verdwijnen. Daarnaast kunnen er door het gebruik van staalslakken en breukstenen effecten optreden op de aanwezige flora en fauna, zoals bijvoorbeeld door uitloging van stoffen (waaronder zware metalen) uit staalslakken. Met name over uitloging van stoffen uit staalslakken in het mariene milieu is weinig bekend, evenals eventuele effecten hiervan op de flora en fauna. Voorafgaand aan geplande werkzaamheden op de locaties in de Oosterschelde is een zogenaamd T0-onderzoek (T nul) uitgevoerd. De uitkomsten zullen als referentie gebruikt worden voor een later op te starten monitoringsprogramma. Dit rapport beschrijft deze T0-situatie en is gebaseerd op drie onderliggende datarapportages.
Naar natuurlijke stranden in Nederland!
Engelbertink, R.B.J. ; Paulissen, M.P.C.P. ; Slim, P.A. - \ 2009
Vakblad Natuur Bos Landschap 6 (2009)5. - ISSN 1572-7610 - p. 12 - 13.
ecosystemen - flora - fauna - kustgebieden - geomorfologie - kustbeheer - ecosystems - coastal areas - geomorphology - coastal management
Natuurstranden waren vroeger algemeen. Wie nu over het strand wandelt, zal nauwelijks meer een natuurlijk strand tegenkomen, laat staan een strand voor de natuur. Voor natuurlijke processen is weinig ruimte, terwijl deze kunnen bijdragen aan dynamisch kustbeheer en het halen van Natura 2000-doelstellingen. Een groot deel van de kust is beschermd natuurgebied, maar de stranden zijn bijna overal vrij toegankelijk. Naast de zeereservaten uit het vorige artikel, pleiten de auteurs dan ook voor het instellen van meer strandreservaten.
Natuurlijk een veilige kust
Löffler, M. ; Slim, P.A. - \ 2008
Vakblad Natuur Bos Landschap 6 (2008)5. - ISSN 1572-7610 - p. 4 - 6.
kusten - dijken - natuurbescherming - kustbeheer - coasts - dykes - nature conservation - coastal management
Als je bij zwaar weer over het strand wandelt, ervaar je de krachten van wind en zee aan den lijve. Als je dan bedenkt dat ruim 9 miljoen Nederlanders beneden de zeespiegel leven, besef je hoe kwetsbaar we eigenlijk zijn. Robuuste zeerepen, sterke zeedijken en met dammen afgesloten zeearmen houden de zee buiten de deur. Als we duinen en dijken blijven verhogen neemt de kans op een overstroming weliswaar af, maar mocht de zeewering onverhoopt doorbreken, dan zullen de gevolgen groter zijn dan ooit. Het is daarom tijd voor een duurzame benadering die ons minder kwetsbaar maakt. Dat kan door met de natuur mee te werken
Monitoring kustsuppleties
Wal, J.T. van der; Dalfsen, J.A. van - \ 2008
Den Helder : IMARES (Rapport / Wageningen IMARES C014/08) - 114
kustbeheer - kustgronden - bodemfauna - benthos - vastleggen van zand - inventarisaties - bescherming - sedimentatie - zandsuppletie - coastal management - coastal soils - soil fauna - sand stabilization - inventories - protection - sedimentation - sand suppletion
In dit rapport wordt gerapporteerd over onderzoek naar het bodemleven (benthos) in een viertal gebieden voor de Noord-Hollandse kust. Het doel van de studie is om in vier suppletievakken een inventarisatie uit te voeren van de aanwezige bodemfauna. Hierbij wordt vooral aandacht gegeven aan het voorkomen van concentraties (banken) van de schelpdiersoorten Halfgeknotte strandschelp, Spisula subtruncata en mesheften, Ensis spec. Daarnaast wordt ook specifiek aandacht gegeven aan het voorkomen van kokerwormen, waaronder de Schelpkokerworm, Lanice conchilega, die mogelijk een stabiliserende werking hebben op de bodem en indien voorkomend in hoge dichtheden (banken) tevens een habitatstructurerende rol kunnen spelen voor andere soorten. De inventarisatie dient inzicht te geven in de verspreiding van de bodemfauna in de suppletiegebieden en vooral van de genoemde specifieke aandachtssoorten. Deze beschrijving kan gebruikt worden in de toetsing van de suppletieactiviteit aan de Flora- en Faunawet en de Natuurbeschermingswet.
De polarisatie in kust- en zeebeheer
Baptist, M.J. - \ 2008
Leeuwarden : Hogeschool van Hall Larenstein - 11
mariene gebieden - natuurbescherming - visserij - waterbeheer - mariene ecologie - marien milieu - veiligheid - bescherming - kustbeheer - aquatische ecosystemen - openbare redes - marine areas - nature conservation - fisheries - water management - marine ecology - marine environment - safety - protection - coastal management - aquatic ecosystems - public speeches
Het beheer van zee- en kustsystemen wordt steeds complexer. Er zijn conflicterende ruimteclaims in het kustgebied en op de Noordzee. De klimaatverandering en de concurrentie tussen visserij- en natuurbelangen dwingt ons tot actie om de kustveiligheid te waarborgen en om nieuwe kansen te zoeken. In zijn inaugurele rede gaat dr.ir. Martin J. Baptist op marine ecosystemen in
Werken aan deltanatuur: compenseren of versterken?
Groenendijk, F.C. - \ 2008
IJmuiden : IMARES (IMARES nr. C038/08) - 13
aquatische ecologie - natuurwaarde - natuurtechniek - estuaria - ecologische beoordeling - eilanden - natuurcompensatie - kustgebieden - westerschelde - oosterschelde - kustbeheer - aquatic ecology - natural value - ecological engineering - estuaries - ecological assessment - islands - nature compensation - coastal areas - western scheldt - eastern scheldt - coastal management
De Deltacommissie heeft IMARES om een expert-opinie gevraagd omtrent mogelijkheden om in de buitendelta van de Wester- en Oosterschelde ecologische waarden te versterken of te creëren als antwoord op verlies van ecologische waarden binnen die estuaria. Met name is gevraagd een ecologische beoordeling te geven van de creatie van een eiland op de Vlakte van de Raan. IMARES heeft zich over de vraagstelling gebogen met een aantal experts. Daarbij is de vraag breder getrokken dan alleen een eiland.
Inventarisatie brandingszone
Dalfsen, J.A. van - \ 2007
Den Helder : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C138/07) - 55
kustbeheer - kustgebieden - kustwateren - aquatische ecosystemen - natuurwaarde - experimenteel veldonderzoek - bodemsamenstelling - macrofauna - mariene ecologie - coastal management - coastal areas - coastal water - aquatic ecosystems - natural value - field experimentation - soil composition - marine ecology
In Nederland vormt de kustzone een belangrijk deel van onze leefomgeving, waarbij de bescherming tegen het water een belangrijk aandachtspunt is. Door de stijging van de zeespiegel zal de veiligheid voor de kuststrook en het achterland steeds belangrijker worden. Rijkswaterstaat heeft, als beheerder van de rijkswateren, verantwoordelijkheden op het gebied van het gebruik, onderhoud en de bescherming van de kust. Hierin zullen echter ook aspecten ten aanzien van de natuurwaarden van het kustgebied dienen te worden meegenomen, waarbij de kust als een samenhangend geheel van zee- en landgedeelten moet worden beschouwd. In de afgelopen jaren is verschillende keren geconstateerd dat vooral kennis over het ecologisch functioneren van de Nederlandse strand- en brandingszone als onderdelen van het kustfundament nog onvoldoende is. Hierdoor loopt Rijkswaterstaat het risico om de effecten van grote kustwerken op het kustecosysteem onvoldoende te kunnen beoordelen.
Kwelderontwikkeling en zeespiegelstijging
Duin, W.E. van; Dijkema, K.S. - \ 2004
kustgebieden - kweldergronden - ontwikkeling - natuurbescherming - zeeniveau - kustbeheer - natuurlandschap - coastal areas - salt marsh soils - development - nature conservation - sea level - coastal management - natural landscape
Deze poster beschrijft effect van zeespiegelstijging op kwelders. Bij een versnelde zeespiegelstijging is de opslibbing op de kwelder evenveel of groter dan de stijging van het gemiddeld hoogwater. Bij een dergelijk evenwicht tussen opslibbing en zeespiegelstijging is de kwelder een duurzame vorm van kustverdediging. Door de grote dynamiek en de open, vaak éénjarige,vegetatie is de pionierzone bij versnelde zeespiegelstijging wél kwetsbaar. Bij verdwijnen van de pionierzone neemt de kans op klifvorming op de grens van kaal wad en kwelder toe. Door klifvorming neemt het areaal van de kwelder af
Natuurontwikkeling en natuurbeheer van kwelders
Dijkema, K.S. ; Duin, W.E. van - \ 2004
kweldergronden - natuurbescherming - kusten - natuurgebieden - natuurbeheer - kustbeheer - salt marsh soils - nature conservation - coasts - natural areas - nature management - coastal management
Poster over natuurontwikkeling en natuurbeheer van kwelders. Doordat veel kwelders, zoals bijvoorbeeld de kwelderwerken langs de Friese en Groninger kust, dankzij mensenwerk zijn ontstaan is het niet mogelijk deze gebieden nu aan hun lot over te laten. Dan zouden ze grotendeels verdwijnen. Er zijn mogelijkheden de natuurlijkheid te vergroten. Het verkwelderen van zomerpolders is een optie om het kwelderareaal uit te breiden. Opties voor beheer worden kort besproken
Check title to add to marked list

Show 20 50 100 records per page

 
Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.