Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

Current refinement(s):

Records 1 - 20 / 145

  • help
  • print

    Print search results

  • export

    Export search results

  • alert
    We will mail you new results for this query: keywords==marine ecology
Check title to add to marked list
Ecologisch Gericht Suppleren: meetplan geïntegreerde ecosysteem survey 2017
Baptist, Martin ; Bolle, Loes ; Couperus, Bram ; Tulp, Ingrid ; Hal, Ralf van - \ 2017
Den Helder : Wageningen Marine Research (Wageningen Marine Research rapport C017/17) - 78
visfauna - benthos - zandsuppletie - natura 2000 - noordzee - kustbeheer - aquatische ecosystemen - habitatbeheer - mariene ecologie - fish fauna - sand suppletion - north sea - coastal management - aquatic ecosystems - habitat management - marine ecology
Suppleties van zand op vooroever of strand worden in opdracht van Rijkswaterstaat uitgevoerd om de Nederlandse kust tegen erosie te beschermen en om voldoende zand in het kustfundament te houden. Een groot deel van de suppleties vindt plaats in of nabij de kuststrook die binnen de Natura2000 regelgeving wordt beschermd, de Noordzeekustzone. Het is dus van belang de eventuele effecten van deze praktijk op de natuur zorgvuldig te bestuderen, zodat dit effect kan worden afgezet tegenover het algemene nut voor de maatschappij. Betere kennis van de effecten kan leiden tot beperking van eventuele schade aan- en mogelijk zelfs tot versterking van- gewenste natuurwaarden en ecosysteemdiensten. Tot nog toe is er relatief weinig aandacht geweest voor de gevolgen van suppleren op vispopulaties in vergelijking met benthos, terwijl de kinderkamerfunctie van de ondiepe kustzone een zeer belangrijke economische ecosysteemdienst levert. Kennis van de habitatfactoren die het voorkomen van juveniele vis in kinderkamers bepalen leidt tot een verbeterd inzicht van de gevolgen van suppleties op vispopulaties en van de voedselketen van viseters in de ondiepe kustzone. In overleg met natuurorganisaties en de kennisinstituten Deltares en Wageningen Marine Research is in 2016 het document `Ecologische effecten van zandsuppleties’ (Herman et al., 2016) geschreven met als doel onderzoek te formuleren naar ecologische effecten van zandsuppleties. In het onderdeel ‘uitvoeringsplan’ (deel C in Herman et al. 2016) zijn 3 onderzoekslijnen (ook wel Krachtlijnen genoemd) gedefinieerd, te weten: Vooroever, Duinen en Waddenzee. Het hier beschreven meetplan voor een survey in 2017 valt onder de onderzoekslijn Vooroever. De onderzoeksvraag die in dit meetplan wordt behandeld volgt uit de prioritering van de krachtlijn Vooroever: (Cumulatieve) gevolgen van reguliere suppleties op samenstelling en functioneren van het ecosysteem van de vooroever. Deze onderzoeksvraag luidt: “Wat zijn de cumulatieve gevolgen van reguliere suppleties op samenstelling en functioneren van het ecosysteem van de ondiepe vooroever van de Nederlandse kust?” Conform het plan van aanpak voor dit programma (Herman et al., 2016) wordt voorgesteld om een survey uit te voeren in de vooroever (0 tot 10-12 m diepte), waarbij benthos, vis en habitatkarakteristieken worden bemonsterd. Deze geïntegreerde ecosysteem survey is daarmee een onderdeel van een groter pakket van geplande dataverzameling in het kader van Ecologisch Gericht Suppleren II. Het hoofddoel van de survey is om data te verzamelen over het voorkomen van (juveniele) vis in relatie tot relevante omgevingsvariabelen, zowel abiotisch als biotisch. De survey zal inzicht verschaffen in het functioneren van het kustecosysteem en kennis opdoen over de wisselwerking met biotische en abiotische omgevingsvariabelen. De resultaten van de survey zullen dienen voor het opstellen van habitatmodellen voor juveniele vis om hiermee effecten van suppleties te kwantificeren. Dit rapport beschrijft de meetstrategie, de meetmethoden, de te meten variabelen (vis, benthos en omgevingsvariabelen) en de bemonsteringslocaties voor de ondiepe geïntegreerde ecosysteem survey 2017.
Cumulative effects assessment: proof of concept marine mammals
Piet, Gerjan ; Boon, Arjen ; Jongbloed, Ruud ; Meulen, Myra van der; Tamis, Jacqueline ; Teal, Lorna ; Wal, Jan Tjalling van der - \ 2017
Den Helder : Wageningen Marine Research (Wageningen Marine Research report C002/17) - 107
marine mammals - marine ecology - environmental impact - environmental assessment - ecological risk assessment - zeezoogdieren - mariene ecologie - milieueffect - milieutoets - ecologische risicoschatting
This development of the framework and approach for a Cumulative Effects Assessment (CEA) is based on a literature review. The literature identified some key challenges that need to be addressed for CEA to evolve into a consistent, appropriate tool to assist decision-making. These challenges included • A clear distinction of the receptor-led CEA from the dominating stressor-led Environmental Impact Assessment (EIA) approaches and • Enabling CEA to provide ecosystem-relevant information at an appropriate regional scale. Therefore this CEA is explicitly developed to be a receptor-led and fully integrated framework, i.e. involving multiple occurrences of multiple pressures (from single and/or different sources) on multiple receptors, as opposed to other existing approaches dealing with only a subset of those pressures or receptors, hence our use of the phrase iCEA for integrated CEA. As a proof of concept for this iCEA we selected one receptor, the ecosystem component marine mammals. The main conclusions of this exercise (see Chapter 6) are that the iCEA framework and approach presented in this study appear suitable to fulfil its main purpose and ultimately inform the policy process as described in the conception phase. However it should be acknowledged this is only the very first step in a process where through many iterations new information can be introduced and assessed (relative to existing information) based on the criteria provided resulting in an improved iCEA with increasing confidence levels. As more information becomes available the relative importance of impact chains and its corresponding information modules may change giving direction to new areas for research. For further development of this iCEA towards its intended applications we can distinguish between the first purpose, i.e. identification of the main impact chains contributing to the risk that a specific ecosystem component is impacted, which can be achieved with the approach presented here focussing on one specific ecosystem component and the second purpose, i.e. an evaluation of the performance of possible management strategies, which would require all ecosystem components to be included as would be required for ecosystem-based management. Thus to further the development and application of this iCEA towards its (two) purpose(s) the recommendation is to: • Include the available information presented in this report into the iCEA and develop the Bayesian Belief Network such that it can process this information and its associated confidence into an assessment that identifies the main impact chains for the marine mammals. • Extend the framework and approach to (all) the other ecosystem components so that a truly integrated CEA is possible. Note that this is likely to affect the identification of what should be considered the main pressures to guide management. • Improve the information modules that emerged from the evaluation as the most promising to increase the confidence in the outcome of the iCEA. Note that the previous two steps may result in a different prioritisation of the information modules as the importance of pressures and hence impact chains changes.
Monitoring Groningen Sea Ports : non-indigenous species and risks from ballast water in Eemshaven and Delfzijl
Slijkerman, D.M.E. ; Glorius, S.T. ; Gittenberger, A. ; Weide, B.E. van der; Bos, O.G. ; Rensing, M. ; Groot, G.A. de - \ 2017
Den Helder : Wageningen Marine Research (Wageningen Marine Research rapport C045/17 A) - 81
havens - mariene gebieden - geïntroduceerde soorten - ballast - water - mariene ecologie - harbours - marine areas - introduced species - marine ecology
Ecologisch gericht suppleren : verslag pilot multi-method survey 2016
Couperus, Bram ; Baptist, Martin ; Burggraaf, Dirk ; Dijkman-Dulkes, André ; Perdon, Jack ; Post, Marjolijn ; Verdaat, Hans - \ 2017
Wageningen : Wageningen Marine Research (Wageningen Marine Research rapport C007/17) - 32
kustgebieden - bemonsteren - protocollen - mariene ecologie - coastal areas - sampling - protocols - marine ecology
Quickscan potentiële natuurwaarden in bestaande Nederlandse offshorewindparken
Tamis, J.E. ; Wal, J.T. van der; Bos, O.G. - \ 2017
Den Helder : Wageningen Marine Research (Wageningen Marine Research rapport C025/17) - 58
windmolenpark - offshore - natuurwaarde - mariene ecologie - nederland - wind farms - natural value - marine ecology - netherlands
In het kader van het Nationaal Waterplan worden mogelijkheden verkend om offshorewindparken open te stellen voor doorvaart en medegebruik. In dit rapport wordt op basis van literatuuronderzoek een overzicht gegeven van (potentiële) natuurwaarden voor drie bestaande windparken, OWEZ (Offshore Windpark Egmond aan Zee), PAWP (Prinses Amalia Windpark) en Luchterduinen. Het gaat hierbij om biogene riffen (bestaand of potentieel), hardsubstraatgemeenschappen (bestaand of potentieel), vissoorten (rodelijstsoorten), zeezoogdieren en vogels en overige beleidsrelevante soorten (vleermuizen). Vervolgens wordt een beperkt aantal potentiële activiteiten beschreven (handlijnvisserij, visserij met korven, oesterkweek met manden, staand want, mosselteelt) en wordt verkend welke mogelijke invloed deze activiteiten hebben op de (potentiële) natuurwaarden, waarbij de nadruk ligt op beleidsrelevante soorten in het kader van Natura 2000 (Habitatrichtlijn) en de Kaderrichtlijn Mariene Strategie (KRM).
Macrobenthos in offshore wind farms : a review of research, results and relevance for future developments
Jak, Robbert ; Glorius, Sander - \ 2017
Den Helder : Wageningen Marine Research (Wageningen Marine Research report C043/17) - 47
benthos - wind farms - offshore - marine ecology - research - windmolenpark - mariene ecologie - onderzoek
Offshore wind farms potentially have an effect on the benthic ecosystem. Given the plans for large-scale development of offshore wind farms on the Dutch Continental Shelf (DCS), understanding these effects is relevant for policy and regulations regarding these developments. Because studying the effects of offshore wind farms on the benthic ecosystem is expensive and time-consuming, it is important to use all knowledge which is already available before deciding if and what additional research is necessary. To facilitate the uptake of all available knowledge in Dutch policy and management decisions, we reviewed the research conducted to study benthic effects of offshore wind farms in the North Sea (and Kattegat). We focus on the research conducted, results obtained, methods used, technical parameters of the offshore wind farms and prevailing abiotic conditions. Using the results of this review, we assess the relevance of this research for the Dutch offshore wind development and its effects on the benthic ecosystem of the DCS, and derive lessons for possible future studies.
Aanbevelingen voor de voortzetting van het benthos onderzoek in de windparken PAWP en OWEZ : op basis van een poweranalyse en literatuurreview
Glorius, Sander ; Bos, Oscar ; Chen, Chun - \ 2017
Den Helder : Wageningen Marine Research (Wageningen Marine Research rapport C042/17) - 47
benthos - onderzoek - windmolenpark - offshore - mariene ecologie - research - wind farms - marine ecology
Benthos onderzoek aan offshore windparken wordt uitgevoerd om inzicht te krijgen in de lange termijn effecten van de aanwezigheid van een windmolenpark (en de uitsluiting van visserij daarbinnen) op de benthische gemeenschappen van de zachte bodems en tevens hoe de benthische gemeenschappen op het geïntroduceerde hard substraat zich hebben ontwikkeld. Dit is van belang om inzicht te krijgen in de effecten van operationele parken op lange termijn (decennia) en wat dit kan betekenen met betrekking tot schaalvergroting. Het doel van deze studie is inzichtelijk te maken welke nieuwe inzichten kunnen worden verwacht van een herhaalde bemonstering van het benthos in het harde en zachte substraat van de windmolenparken PAWP en OWEZ, ongeveer 10 en 15 jaar na de installatie van deze parken. Tevens wordt gekeken of en hoe eventuele aanpassing van de bemonstering de verwachtte resultaten kan versterken.
North Sea reefs : benthic biodiversity of artificial and rocky reefs in the southern North Sea
Coolen, Joop Waltherus Petrus - \ 2017
University. Promotor(en): S. Degraer. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789463430876 - 199
coral reefs - benthos - biodiversity - north sea - marine ecology - marine organisms - ecosystems - koraalriffen - biodiversiteit - noordzee - mariene ecologie - zee-organismen - ecosystemen

The objective of the research presented in this thesis was to understand the patterns of benthic biodiversity on reefs in the North Sea. To gain this understanding, I studied which species are present on natural and artificial reefs, what environmental and biotic variables influence the presence and absence of a selection of these species and one of the possible pathways by which these species may colonise the reefs studied; the stepping stone effect. The first goal was to increase the available knowledge on which species are present at reefs. The second goal was to understand the patterns observed in the variation of species at these reefs. The third goal was to evaluate whether Mytilus edulis utilises offshore artificial structures as stepping stone to colonise very far offshore locations. The final goal was to assess the impact artificial reefs have on the benthic biodiversity of the North Sea. To attain these goals, natural and artificial reefs were sampled using diver operated airlift samplers and box corers. To evaluate the effects generalised linear and additive models were created. When available, additional data from other sources were also used.

The following conclusions are drawn: Lanice conchilega is an ecosystem engineer creating intermediate sand-reef systems. When rocky reefs are present on a sandy bottom, local biodiversity is doubled. Distributions of the native Caprella linearis and the invasive Caprella mutica showed a significant difference, demonstrating that C. linearis’ habitat preference does not fully overlap with that of C. mutica. Thus, the native and alien Caprellids are likely to be able to co-exist in the North Sea. M. edulis presence increases habitat heterogeneity, which increases species richness. Mytilus edulis uses offshore structures as stepping stones to colonise locations in the North Sea that cannot be reached in a single generation.

Depth, location effect and habitat type influence the species composition on North Sea reefs most strongly. The relation between depth and species richness on artificial reefs is non-linear, with a maximum at intermediate depths. Although substrates with mixed surface orientation (i.a. rocks) hold the most species rich communities, biodiversity is also strongly influenced by M. edulis and Psammechinus miliaris. When artificial reefs are to be colonised by communities that are similar to natural reefs, their structures should resemble natural reefs as much as possible.

Spatial distribution and habitat preference of harbour seals (Phoca vitulina) in the Dutch North Sea
Aarts, Geert ; Cremer, Jenny ; Kirkwood, Roger ; Wal, Jan Tjalling van der; Matthiopoulos, Jason ; Brasseur, Sophie - \ 2016
Den Helder : Wageningen Marine Research (Wageningen Marine Research rapport C118/16) - 43
seals - phoca vitulina - spatial distribution - habitats - animal ecology - marine ecology - north sea - netherlands - zeehonden - ruimtelijke verdeling - dierecologie - mariene ecologie - noordzee - nederland
Pulse fishing and its effects on the marine ecosystem fisheries : an update of the scientific knowledge
Rijnsdorp, Adriaan ; Haan, Dick de; Smith, Sarah ; Strietman, Wouter Jan - \ 2016
IJmuiden : Wageningen Marine Research (Wageningen Marine Research report C117/16) - 30
pulse trawling - fishing methods - fisheries - aquatic ecology - marine ecology - aquatic ecosystems - pulsvisserij - vismethoden - visserij - aquatische ecologie - mariene ecologie - aquatische ecosystemen
This report summarises the knowledge on the effects of pulse trawls used in the North Sea fishery for flatfish and brown shrimp. The report describes the electrical characteristics of the pulse trawl systems currently used (potential difference over electrode pairs, pulse frequency, pulse width, duty cycle and dimensions of the gear). The shrimp pulse applies a low frequency pulse that invokes a startle response (tailflip) in shrimps. The sole pulse applies a higher frequency that invokes a cramp response that immobilise the fish species facilitating the catching process.
Soortenlijst Nederlandse Noordzee
Bos, O.G. ; Gittenberger, A. ; Boois, I.J. de; Asch, M. van; Wal, J.T. van der; Cremer, J. ; Hoorn, B. van der; Pieterse, S. ; Bakker, P.A.J. - \ 2016
Wageningen : Wageningen Marine Research (Wageningen Marine Research rapport C125/16) - 108
waterorganismen - soorten - soortenrijkdom - biodiversiteit - mariene ecologie - noordzee - nederland - aquatic organisms - species - species richness - biodiversity - marine ecology - north sea - netherlands
In dit rapport is een soortenlijst opgesteld voor de Nederlandse Noordzee in opdracht van het ministerie van Economische Zaken. Er is behoefte aan een concrete lijst van inheemse en niet-inheemse Noordzeesoorten omdat het rijk direct en indirect werkt aan behoud en duurzaam gebruik van de van nature voorkomende biodiversiteit van het Nederlandse deel van de Noordzee, aan beleid over “Bouwen met Noordzeenatuur” en aan het volgen van niet-inheemse soorten (exoten) in de Noordzee.
Ecotopenkaart Waddenzee volgens de ZES.1 typologie
Baptist, M.J. ; dert Wal, J.T. van; Groot, A.V. de; Ysebaert, T.J.W. - \ 2016
Den Helder : Wageningen Marine Research (Wageningen University & Research rapport C103/16) - 61
marine ecology - geographical information systems - maps - wadden sea - mariene ecologie - geografische informatiesystemen - kaarten - waddenzee
In dit rapport is de werkwijze beschreven voor het maken van een actuele ecotopenkaart voor de Waddenzee, inclusief het Eems-Dollard estuarium, volgens de ZES.1 methodiek. De ecotopenkaart Waddenzee is publiek digitaal beschikbaar via ArcGIS online. Ga hiervoor naar http://www.arcgis.com/ en typ in het zoekveld: EcotopenkaartWZED. De resultaten worden in dit rapport gepresenteerd in de vorm van oppervlaktes van ecotopen in de gehele Waddenzee (PKB-gebied) en per kombergingsgebied. Tot slot is een vergelijking gemaakt met de ecotopenkaart van de situatie rond 2000 (Wijsman & Verhage, 2004). Deze vergelijking bleek niet goed uitvoerbaar vanwege verschillen in classificaties, een andere gebiedsbegrenzing (PKB-gebied) en andere basisdata (modeluitvoer).
Sababank: onderzoek 2011 -2016
Bos, O.G. ; Becking, L.E. ; Meesters, H.W.G. - \ 2016
Wageningen Marine Research - 66 p.
mariene ecologie - mariene gebieden - zee-organismen - vissen - koralen - biodiversiteit - caribisch gebied - marine ecology - marine areas - marine organisms - fishes - corals - biodiversity - caribbean
Saba Bank: Research 2011 - 2016
Bos, O.G. ; Becking, L.E. ; Meesters, H.W.G. - \ 2016
Wageningen Marine Research - 66 p.
marine ecology - marine areas - marine organisms - fishes - corals - biodiversity - caribbean - mariene ecologie - mariene gebieden - zee-organismen - vissen - koralen - biodiversiteit - caribisch gebied
Eerste Advies Bruinvisonderzoek (Bac-2016-01)
Meer, Jaap van der; Eijsackers, H.J.P. ; Haelters, Jan ; Bos, O.G. - \ 2016
IMARES Wageningen UR (rapport / Bac Bac-2016-01) - 15 p.
dierenwelzijn - wilde dieren - zeezoogdieren - invasie - bijvangst - waterverontreiniging - diergezondheid - mariene ecologie - animal welfare - wild animals - marine mammals - invasion - bycatch - water pollution - animal health - marine ecology
The ecological effects of deep sand extraction on the Dutch continental shelf : Implications for future sand extraction
Jong, M.F. de - \ 2016
University. Promotor(en): Han Lindeboom; P. Hoekstra, co-promotor(en): Martin Baptist. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462576834 - 164 p.
sand - coastal areas - ecology - marine environment - marine ecology - aquatic ecosystems - netherlands - zand - kustgebieden - ecologie - marien milieu - mariene ecologie - aquatische ecosystemen - nederland
Research agenda shrimp pulse fishery
Marlen, B. van; Rasenberg, M.M.M. ; Verschueren, B. ; Polet, H. - \ 2015
IMARES - 14 p.
pulse trawling - fishing methods - fisheries - marine ecology - environmental impact - research - shrimps - aquatic ecosystems - pulsvisserij - vismethoden - visserij - mariene ecologie - milieueffect - onderzoek - garnalen - aquatische ecosystemen
In the recent decennia, many developments have taken place to improve the selectivity of the shrimp fishing gears. Recently, the development of a pulse gear for catching shrimps has taken up again as an opportunity to decrease discards, inspired by developments in the flatfish pulse fishery. Currently, the Dutch government sees the pulse application in shrimp trawls as a promising alternative to the conventional ones, particularly in reducing discards and seabed disturbance. For the shrimp pulse fishery, a long-term research agenda is still lacking. Therefore, the Ministry of Economic Affairs asked IMARES and ILVO to develop a research agen-da for the shrimp fishery pulse in consultation with the shrimp fishing industry. The underlying question that will be answered by implementing the research agenda is: What are the (in)direct effects on the marine ecosystem of fishing with shrimp pulse gear?
Coral restoration Bonaire : an evaluation of growth, regeneration and survival
Meesters, H.W.G. ; Boomstra, B. ; Hurtado-Lopez, N. ; Montbrun, A. ; Virdis, F. - \ 2015
Den Helder : IMARES Wageningen UR (Report / IMARES Wageningen UR C152/15) - 33
coral - ecological restoration - marine ecology - bonaire - koraal - ecologisch herstel - mariene ecologie
The Coral restoration of Staghorn (Acropora cervicornis) and Elkhorn (A. palmata) as practiced by the Coral Restoration Foundation Bonaire (CRFB) is shown to be highly successful in terms of growth and survival of new colonies, in both nurseries and transplant locations. Coral restoration is expected to contribute to ecosystem services and increase coastal protection, biodiversity, fish biomass, and tourism.
The impact of pelagic mussel collectors on plankton in the western Wadden Sea,the Netherlands
Jacobs, P. - \ 2015
University. Promotor(en): Han Lindeboom, co-promotor(en): J. van der Meer; Roel Riegman. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462575950 - 149
plankton - mossels - pelagische visserij - visserij - mariene ecologie - waddenzee - nederland - mussels - pelagic fishery - fisheries - marine ecology - wadden sea - netherlands
Ship-based seabird and marine mammal survey pff Mauritania, 4 - 14 september 2015
Camphuysen, C.J. ; Spanje, T.M. van; Verdaat, J.P. - \ 2015
Den Burg [etc.] : NIOZ (Report / NIOZ etc. ) - 102
monitoring - fauna - marine ecology - mauritania - sea birds - marine mammals - adverse effects - oil and gas industry - mariene ecologie - mauritanië - zeevogels - zeezoogdieren - nadelige gevolgen - olie- en gasindustrie
This report presents the first results obtained during the ship-based seabird and marine mammal surveys conducted between 4 and 14 September 2015 and must be seen as a preliminary analysis of the data and a further step in data collection. This cruise was part of the longer-term research project financed via the Programme “Biodiversity Gas and Oil” (BGO).
Check title to add to marked list
<< previous | next >>

Show 20 50 100 records per page

 
Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.