Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk

Current refinement(s):

Records 1 - 20 / 21

  • help
  • print

    Print search results

  • export

    Export search results

  • alert
    We will mail you new results for this query: keywords==welzijnsvoorzieningen
Check title to add to marked list
Behandeling een kans voor de zorgboer
Hassink, J. ; Ferwerda-van Zonneveld, R.T. ; Migchels, G. ; Teenstra, E.D. - \ 2015
Wageningen : Stichting Dienst Landbouwkundig Onderzoek (DLO) Wageningen UR - 27
zorgboerderijen - sociale zorg - therapie - multifunctionele landbouw - financieren - welzijnsvoorzieningen - social care farms - social care - therapy - multifunctional agriculture - financing - welfare services
Er ontstaan door de vele veranderingen in zorg, welzijn en arbeidsparticipatie nieuwe kansen voor zorgboeren. Behandeling is daarvan een uitdagend voorbeeld. Maar deze kans is er niet voor iedereen. Het vraagt nogal wat van je als mens en ondernemer. Hoe zorg je ervoor dat de nieuwe cliënten ook daadwerkelijk een goede behandeling krijgen? Wat betekent het voor de aandacht voor je huidige cliënten? Ben je in staat om met behandelaars samen te werken? En zo ja, op welke wijze? Deze brochure gaat in op al deze vragen via concrete voorbeelden. Dat gebeurt aan de hand van een aantal pionierende zorgboeren die al met behandeling op hun zorgboerderij aan de slag zijn gegaan.
Zorglandbouw: Veerkrachtig inspelen op nieuwe ontwikkelingen
Migchels, G. ; Poelarends, J.J. ; Hassink, J. ; Veen, E.J. ; Venema, G.S. ; Ferwerda-van Zonneveld, R.T. - \ 2014
Wageningen UR
zorgboerderijen - multifunctionele landbouw - welzijnsvoorzieningen - wetgeving - agrarische bedrijfsvoering - zorg - ondernemerschap - social care farms - multifunctional agriculture - welfare services - legislation - farm management - care - entrepreneurship
Er is veel aan het veranderen in zorg, welzijn en arbeidsparticipatie. Hoe ga je met je zorgboerderij op deze veranderingen inspelen? En wat betekent dit voor je cliënten?
Beschermd buitenleven : vijf zorgboeren over wonen op zorgboerderijen
Ferwerda-van Zonneveld, R.T. ; Teenstra, E.D. ; Roest, A.E. ; Koffijberg, M. - \ 2011
[Wageningen] : Wageningen UR, Taskforce Multifunctionele Landbouw - 64
sociale zorg - welzijnsvoorzieningen - zorgboerderijen - multifunctionele landbouw - ondernemerschap - social care - welfare services - social care farms - multifunctional agriculture - entrepreneurship
Het ‘in huis halen’ van mensen met een zorgvraag is een stap die je niet zo maar zet. Die moet heel goed overwogen worden. Belangrijk is van te voren al inzicht te hebben in wat er allemaal bij komt kijken. Wat zijn succes- en faalfactoren, welke randvoorwaarden zijn van belang, welke investeringen zijn er mee gemoeid? Dit boek geeft hier inzicht in via de ervaringen van vijf zorgboeren(gezinnen). Zij komen aan het woord over hun aanpak en ervaringen. Bij elk verhaal is er aandacht besteed aan de motivatie om met wonen te starten, de selectie van bewoners, de begeleiding van de bewoners, het realisatieproces, de kosten en baten, het belang van netwerken en samenwerken en de gevolgen voor gezin en omgeving. In een kader bij elk hoofdstuk wordt op een aantal van deze thema’s dieper ingegaan. De ervaringen van de vijf zorgboerderijen inspireren hopelijk andere zorgboeren om ook de mogelijkheden voor wonen op hun bedrijf te onderzoeken.
Kostprijsnadeel Duitsland valt mee door btw-regeling
Hoste, R. - \ 2011
Agri-monitor 2011 (2011)feb.. - ISSN 1383-6455 - p. 1 - 3.
varkenshouderij - belasting toegevoegde waarde - kosten - mestverwerking - milieubeheer - welzijnsvoorzieningen - pig farming - value added tax - costs - manure treatment - environmental management - welfare services
De Nederlandse varkenshouderij produceert zeer efficiënt. Door hoge kosten voor mestafzet, milieu- en welzijnsmaatregelen, maar ook door hoge arbeidstarieven is de Nederlandse kostprijs met 1,41 euro per kg slachtgewicht ongeveer gelijk aan die van diverse andere Europese landen. Dit blijkt uit een LEI-studie die onlangs is uitgekomen. De kostprijsvergelijking is uitgevoerd binnen InterPIG. InterPIG is een internationale groep varkenseconomen vanuit 14, vooral Europese, landen
Waarden van Landbouw en Zorg
Hassink, J. ; Dijk, A. van; Klein Bramel, D. - \ 2011
Wageningen : Plant Research International, Business Unit Agrosysteemkunde (Rapport / Plant Research International 369) - 40
sociale zorg - welzijnsvoorzieningen - zorgboerderijen - kwaliteitsnormen - kwaliteitszorg - waarden - samenwerking - nederland - social care - welfare services - social care farms - quality standards - quality management - values - cooperation - netherlands
Zorgboerderijen (en zorgtuinen) zijn natuurlijke omgevingen die deelnemers waarderen. Aspecten die zij belangrijk vinden zijn de persoonlijke aandacht en betrokkenheid van de boer, de veilige kleinschalige gemeenschap, zinvol en gevarieerd werk, de groene omgeving die rust en ruimte biedt en de niet zorg context. Ondanks de sterke toename van het aantal zorgboerderijen is acceptatie en inbedding in de reguliere zorg beperkt. In dit essay worden een aantal concepten en visies die in de reguliere zorg circuleren en in het deel van van landbouw en zorg deels al in praktijk zijn gebracht beschreven. Dat domein lijkt een gunstige plek te kunnen zijn voor de verdere ontwikkeling van die (nieuwe) concepten en daarmee een plaats voor experimenten de oplossingsrichtingen voor de knelpunten in de reguliere zorg binnen bereik kunnen brengen.
'Welzijnsvloer verdient zich op den duur terug'; van den Berg beproeft de groene vlag roostervloer
Anoniem, - \ 2010
De kalverhouder 30 (2010)6. - ISSN 1389-3386 - p. 26 - 27.
dierenwelzijn - stallen - vloeren - doorlaatbare vloeren - welzijnsvoorzieningen - kalveren - intensieve dierhouderij - animal welfare - stalls - floors - permeable floors - welfare services - calves - intensive husbandry
Het onderzoek van Wageningen UR naar de welzijnsvloeren is nog in volle gang. Maar vleeskalverhouder Wijnand van den Berg uit Kootwijkerbroek heeft op eigen initiatief al een welzijnsrooster in zijn stal op proef
Van voedselbank naar voedseltuin : een haalbaarheidsonderzoek
Janssens, S.R.M. - \ 2010
Wageningen : Wageningen UR Wetenschapswinkel (Rapport / Wageningen UR Wetenschapswinkel 267) - ISBN 9789085857235 - 54
stadslandbouw - zorgboerderijen - volkstuinen - voedselproductie - bevolkingsgroepen met een laag inkomen - deelnemers aan een programma - welzijnsvoorzieningen - biologische landbouw - sociale participatie - economische aspecten - urban agriculture - social care farms - allotment gardens - food production - low income groups - program participants - welfare services - organic farming - social participation - economic aspects
Stichting Moestuin Projecten exploiteert sinds 2003 Moestuin Maarschalkerweerd, een biologische tuin met winkel en restaurant in Utrecht. Mensen met een arbeidshandicap verrichten hier onder begeleiding van professionele krachten alle werkzaamheden. Dankzij inzet, belangstelling en ondersteuning van velen en samenwerking met zorgorganisatie Abrona is het project Moestuin Maarschalkerweerd een succes. Het bestuur overweegt de opzet van een nieuw project ‘voedseltuin’ op een andere locatie in of nabij Utrecht. Een voedseltuin is een ‘sociale onderneming in groen’. Mensen die vrijwillig op de biologische voedseltuin komen werken leven rond het sociale minimum. Ze delen in de oogst die wordt afgezet via lokale kanalen of via sociale restaurants. Het bestuur beoogt dat 200 mensen twee dagdelen per week tijdsbesteding vinden in de productie van hun eigen voedsel. Het bestuur van de Stichting Moestuin Projecten wil het idee voedseltuin verder uitwerken en de haalbaarheid toetsen.
Het verbinden van werelden: Strategieën voor de multifunctionele landbouw
Caron-Flinterman, J.F. ; Luijer, A. ; Roep, D. - \ 2010
agrarische bedrijfsplanning - ondernemerschap - welzijnsvoorzieningen - kinderen - gedragspatronen - adaptatie - multifunctionele landbouw - zorgboerderijen - netwerken (activiteit) - farm planning - entrepreneurship - welfare services - children - behaviour patterns - adaptation - multifunctional agriculture - social care farms - networking
Multifunctionele landbouw combineert primaire agrarische productie met andere maatschappelijke producten en diensten, zoals zorg, recreatie, energie, natuurbeheer, productverwerking en –verkoop, educatie, etc. Veel multifunctionele ondernemers bewegen zich dan ook tegelijkertijd in verschillende maatschappelijke sectoren of systemen. Zo moeten ondernemers in de zorglandbouw, bijvoorbeeld, zich handhaven in de twee, voorheen gescheiden, werelden van landbouw en zorg en die werelden onderling weten te verbinden. Deze ‘werelden’ worden gedomineerd door verschillende maatschappelijke netwerken met elk hun eigen (spel)regels en routines. Zo kunnen de afzonderlijke regimes elkaar op onderdelen uitsluiten of onderling strijdig zijn of kunnen er leemtes bestaan die gevuld moeten worden om landbouw en zorg te kunnen verenigen binnen een bedrijf. Gaandeweg worden voorheen gescheiden regimes met elkaar verweven en groeit als het ware een nieuw regime rondom zorglandbouw met eigen netwerken, eigen regels en eigen praktijken.
Thuis op de zorgboerderij : handreiking kleinschalig wonen voor ouderen met dementie
Roest, A.E. ; Oltmer, K. ; Driest, P. ; Jans, A. - \ 2010
[S.l.] : Taskforce Multifunctionele Landbouw
welzijnsvoorzieningen - gezondheidszorg - ouderen - dementie - zorgboerderijen - multifunctionele landbouw - welfare services - health care - elderly - dementia - social care farms - multifunctional agriculture
Nederland telt momenteel rond de 1.000 zorgboerderijen. Zorgboerderijen verlenen zorg aan mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking, jongeren met ontwikkelingsproblemen, mensen met verslavings- of GGZ-achtergrond en/of mensen met burn-out. Rond de 150 zorgboerderijen richten zich op ouderen met dementie. Deze doelgroep zal in de komende decennia het sterkst in omvang toenemen en daarmee ook de kansen voor de zorgboerderijen op een zorgvraag met een redelijk zekere financiering. De zorgboerderijen gericht op ouderen met dementie bieden vooral dagbesteding. Slechts een handjevol zorgboerderijen biedt intensievere vormen van zorg en ondersteuning, waaronder woonvoorzieningen, aan ouderen die een grote zorgbehoefte hebben en niet meer zelfstandig kunnen wonen. De meeste van deze ouderen hebben een vorm van dementie
Het integreren van regimes: obstakels en strategieën voor de Multifunctionele Landbouw : casus zorglandbouw
Caron-Flinterman, J.F. ; Luijer, A. ; Roep, D. - \ 2009
Lelystad : Wageningen UR Livestock Research (Rapport / Wageningen UR Livestock Research 334) - 16
agrarische bedrijfsplanning - ondernemerschap - welzijnsvoorzieningen - gehandicapte kinderen - gedragspatronen - adaptatie - multifunctionele landbouw - zorgboerderijen - netwerken - farm planning - entrepreneurship - welfare services - children with disabilities - behaviour patterns - adaptation - multifunctional agriculture - social care farms - networks
This report describes the specific challenges multifunctional entrepreneurs face when dealing with multiple, often incongruent, regimes. In addition strategies are identified that can be deployed to meet these challenges. The report focuses on care farming as a case.
Samenwerking groen en wit is vaak even wennen
Luttik, J. - \ 2009
Kennis Online 6 (2009)aug. - p. 10 - 10.
belangengroepen - samenwerking - welzijnsvoorzieningen - zorgboerderijen - natuurbeheer - natuurgebieden - multifunctionele landbouw - interest groups - cooperation - welfare services - social care farms - nature management - natural areas - multifunctional agriculture
Op zorgboerderij De Groote Modderkolk aan de rand van de Veluwe wonen tien verstandelijk gehandicapten. Samen met vijftien gehandicapten die alleen overdag naar de boerderij komen, werken ze in de omliggende bos- en heidegebieden van Natuurmonumenten. Ze helpen er met snoeien en het onderhoud van paden en parkeerterreinen. Een zorgboer van Natuurmonumenten begeleidt het boerderijwerk.
Zorgboerderijen dragen bij aan empowerment en eigen kracht van deelnemers
Hassink, J. - \ 2009
Wageningen : Plant Research International (Rapport / Plant Research International 299) - 14
empowerment - welzijnsvoorzieningen - sociale participatie - agrarische bedrijfsvoering - zorgboerderijen - multifunctionele landbouw - welfare services - social participation - farm management - social care farms - multifunctional agriculture
Zorgboerderijen zijn agrarische bedrijven waar cliënten uit de zorg- en welzijnssector terecht kunnen voor dagbesteding, een begeleide werkplek, behandeling of een woonplek. De meest voorkomende functie van zorgboerderijen is het bieden van dagbesteding. Het gaat om een persoonlijke en betrokken houding van de zorgboer, een veilige gemeenschap, zinvolle en diverse werkzaamheden en een groene omgeving. Het leidt tot een informele context die lijkt op het gewone leven. Zorgboerderijen blijken een innovatief voorbeeld te zijn van op empowerment en eigen kracht georiënteerde voorzieningen in de samenleving
Vitaliteitmonitor gezond ouder worden 65+ : Op weg naar bevordering van welzijnsbeleving en gezonder ouder worden in het kader van het levensloopbestendig wonen
Bakker, I.M. ; Elings, M. - \ 2009
Wageningen : Wetenschapswinkel Wageningen UR (Rapport / Wetenschapswinkel Wageningen UR 246) - 20
ouderen - gezondheid - sociaal welzijn - huisvesting - gezondheidsvoorzieningen - welzijnsvoorzieningen - levensloop - zorg - elderly - health - social welfare - housing - health services - welfare services - life course - care
De Wetenschapswinkel van Wageningen Universiteit en Researchcentrum heeft voor Stichting CON (Stichting Coördinatie Wonen, Welzijn en Zorg Ouderen Noordwijk) uitgezocht op welke wijze zij welzijnsdiensten en producten kan inzetten, om de kans op ziekte en de behoefte aan zorg en ondersteuning bij ouderen te reduceren. Bovendien is onderzocht welke interventies mogelijk geschikt zijn voor de doelgroep. De hoofddoelstelling was het identificeren van specifieke speerpunten op het gebied van wonen, welzijn en zorg die nog beter aansluiten bij de behoeftes van ouderen in het algemeen, en bovendien mogelijk kostenbesparend zijn
Glastuinbouw geknipt voor zorg: ("Zonder idealisme geen zorgkwekerij" - interview met o.a. Carin van der Lans)
Leth, P. van; Lans, C.J.M. van der - \ 2007
Vakblad voor de Bloemisterij 62 (2007)48. - ISSN 0042-2223 - p. 14 - 15.
tuinbouw - nevenactiviteiten - welzijnsvoorzieningen - dagopvang - glastuinbouw - zorgboerderijen - sociale zorg - horticulture - ancillary enterprises - welfare services - day care - greenhouse horticulture - social care farms - social care
Het aantal zorgkwekerijen neemt langzaam toe. Zorg kan een rendabele neventak zijn. Tuinders zullen er niet rijker van worden, maar er wel veel voldoening uithalen
Kansen voor zorgtak in tuinbouw (interview met Carin van der Lans)
Vaart, Laurien van; Lans, C.J.M. van der - \ 2007
Nieuwe oogst / Magazine tuinbouw 3 (2007)12. - ISSN 1871-0921 - p. 18 - 19.
tuinbouwbedrijven - tuinbouw - kassen - nevenactiviteiten - welzijnsvoorzieningen - dagopvang - verstandelijk gehandicapt - glastuinbouw - zorgboerderijen - market gardens - horticulture - greenhouses - ancillary enterprises - welfare services - day care - mental retardation - greenhouse horticulture - social care farms
Van de zorgboerderij is bekend dat gehandicapten of demente bejaarden hun dag doorbrengen op een agrarisch bedrijf. Dat ook een glastuinbouwbedrijf een zinvolle dagbesteding kan betekenen voor dezelfde doelgroepen, bewijzen Toos en Frank Wijnen uit Someren met hun zorgtuinderij
Ouderen, zorg en welzijn: een pleidooi voor een vergelijkende benadering. (Elderly, care and well-being: a plea for a comparative approach).
Niehof, A. - \ 1997
Medische Antropologie 9 (1997)1. - ISSN 0925-4374 - p. 7 - 22.
ouderen - geriatrie - sociaal welzijn - sociale zekerheid - sociologie - verwantschap - gezinnen - gezinsleven - gezinsstructuur - sociale antropologie - cultuur - cultuursociologie - sociale voorzieningen - welzijnsvoorzieningen - ouderdom - wereld - sociale zorg - sociale problemen - welzijn - sociaal onderzoek - vergelijkend onderzoek - sociaal werk - elderly - geriatrics - social welfare - social security - sociology - kinship - families - family life - family structure - social anthropology - culture - cultural sociology - social services - welfare services - old age - world - social care - social problems - well-being - social research - comparative research - social work
Als gevolg van bevolkingsveroudering, optredend in zowel westerse als niet~westerse samenlevingen, treden er structurele veranderingen op in de aanratsverhoudingen tussen de verschillende leeftijdsgroepen. Dit is van invloed op het welzijn en de positie van ouderen. Het mondiale karakter van dit verschijnsel nodigt uit tot het hanteren van een vergelijkende benadering bij de bestudering ervan. Hiermee wordt geenDurkheimiaanse sociale morfologie van hele maatschappijen bedoeld, maar een vergelijking op het niveau van relevante instituties. In dit geval: huishouden, familie en verwantschap. De gevarieerde sociale en culturele context waarbinnen deze instituties functioneren, vertoont enkele voor vergrijzende samenlevingen specifieke kenmerken, zoals het ontstaan van een 'derde leeftijd(-sfase)'. De vergelijkende benadering zoafs hier voorgesleid vereist her terzijde schuiven van een aantal binaire opposities, zoals traditioneel tegenover modem, wesiers regenover niet-westers, publiek tegenover privé, en antropologie tegenover sociologie, omdat deze zijn voortgekomen uit een inmiddels verouderd moderniseringsparadigma. Zij vertroebelen in plaats van verhelderen onze blik. In de uitwerking van deze vergelijkende benadering voor het thema van ouderen en welzijn wordt met name aandacht besteedt aan de rol van verwantse/tapsrelaties en aan processen en typen van zorgverlening.
Duurzame verzorging als technologische uitdaging.
Terpstra, M.J. - \ 1994
Wageningen : Landbouwuniversiteit Wageningen - 29
samenstelling - economische ontwikkeling - milieu - milieubeheer - milieubescherming - gezinnen - huishoudkunde - huishoudens - colleges (hoorcolleges) - bedrijfsvoering - natuurlijke hulpbronnen - bescherming - kwaliteit - herstel - hulpbronnengebruik - plattelandsontwikkeling - sociale ontwikkeling - sociale voorzieningen - sociaal welzijn - structuur - duurzaamheid (sustainability) - technische vooruitgang - technologie - theorie - welzijnsvoorzieningen - milieuwetenschappen - natuurwetenschappen - organisatie - wetenschap - sociaal werk - composition - economic development - environment - environmental management - environmental protection - families - home economics - households - lectures - management - natural resources - protection - quality - rehabilitation - resource utilization - rural development - social development - social services - social welfare - structure - sustainability - technical progress - technology - theory - welfare services - environmental sciences - natural sciences - organization - science - social work
Agrarische gezinnen in zorgen. Een inventariserend onderzoek naar sociaal-psychische en sociaal-economische problemen van agrarische gezinnen.
Zwieten, D.M. van - \ 1994
Wageningen : Wetenschapswinkel (Rapport / Wetenschapswinkel 97) - ISBN 9789067543422 - 145
boeren - nederland - sociale klassen - sociale voorzieningen - sociaal welzijn - welzijnsvoorzieningen - sociaal werk - farmers - netherlands - social classes - social services - social welfare - welfare services - social work
Opvoeden tot sociale verantwoordelijkheid : de verzoening van wetenschap, ethiek en sekse in het sociaal werk in Nederland rond de eeuwwisseling
Bervoets, L. - \ 1993
Agricultural University. Promotor(en): A.L. Mok. - S.l. : Bervoets - ISBN 9789054851233 - 235
vrouwelijke arbeidskrachten - vrouwelijke werknemers - vrouwen - werk - werkgelegenheid - sociale voorzieningen - welzijnsvoorzieningen - sociaal welzijn - positie van de vrouw - geschiedenis - sociale zekerheid - Nederland - sociaal werk - vrouwenbeweging - feminisme - vrouw en samenleving - sociale zorg - female labour - women workers - women - work - employment - social services - welfare services - social welfare - woman's status - history - social security - Netherlands - social work - women's movement - feminism - woman and society - social care

Sociologists use to describe social work as a typical example of a immature or semi-profession. The emergence of social work in social history is part and parcel of 'forces of organized virtue', whilst in womenstudies early social work is usually considered as a consequence of the doctrine of separate spheres and the nineteenth century cult of domesticity.

In this research into the articulation of social work as a feminine professional domain, critical observations are made about this three different ways of looking at the history of social work- It is argued that both functionalist and marxists concepts of professionalism do not offer very fruitful starting points for research, because of their presuming an opposition between altruism and selfinterest. Instead the present study of the history of social work explores the complex of social and scientific forces in the context of which social work developed around the turn of the century and examines the purport that altruism and selfinterest got in this context.

The origin of social work is related to the growing scientific critique of precepts and habits of care in the eighteenth and nineteenth century, which cleared the road for a new public body for care and prevention. Following doctors and engineers who succeeded in mobilizing public support for the eradication of infectious diseases and the clearing of slums, social scientists attracted attention to the relationship between social well-being and the environment. With the help of certain sociological and philosophical notions concerning the origins of social inequality and the need for social regulation of society, social work pioneers defined a professional domain in which science, ethics and gender went well together. In their sociological vision, men and women, rich and poor, were the product of social conditions, whilst social conditions in their turn were the consequence of human intervention. The interplay between man and society and the changeableness of social relations offered important starting points for the development of a own form of feminine expertise in the social field.

According to social workers professional altruism could be neither inborn nor based on personal sentiments. Self-love and social feeling were supposed to be brought into balance by introspection and serious study of social relations. Women were not social beings by nature and did not know by intuition how to find their way in the complicated and diffuse complex of social policy and social pedagogy. Education for social responsibility was not only concerned with the poor, but was also considered a necessity for the bourgeois circles from which social workers themselves usually originated. The propensity for scientific philanthropy amongst social work pioneers and their critique of 'idleness' and 'family egoism' in bourgeois circles, which were often neglected in Dutch research, form the key-points of the formation of a new professional identity of women. ]heir perspective lay in all kinds of social work, whether paid or unpaid.

The emergence of social work fitted in with a tradition in which the scientific management of society had primacy over politics and in which individual development had to be brought into balance with public spirit. Social work pioneers thought to find the solution for the woman question and the social question in a 'socialism-without-class-struggle' and a 'feminism-without-a- battle-between-the-sexes', in which gradual social transformation took place under the guidance of social experts.

By investigating the meaning of altruism and self-interest from a historical perspective, it becomes clear that a number of well-known theses concerning 'civilized' feminine professions need to be reconsidered. Thus the discussions regarding the organization of the school for social work and about the approach to the different sorts of work, show that social work can no longer be considered as traditional charity in a new disguise. The articulation of altruism and feminine talent for the ethical dimensions of social work seems to be more complex and contradictory than used to be supposed till now.

Starting all over again : making and remaking a living on the Atlantic coast of Nicaragua
Vernooy, R. - \ 1992
Agricultural University. Promotor(en): N.E. Long. - S.l. : Vernooy - 299
menselijke relaties - sociale structuur - sociale interactie - sociale systemen - sociale ontwikkeling - plattelandsontwikkeling - technologie - sociaal welzijn - sociaal beleid - sociale voorzieningen - welzijnsvoorzieningen - gemeenschappen - onderzoek - sociologie - regionale verkenningen - milieu - mens - milieueffect - sociaal milieu - natuurrampen - rampen - politiek - nicaragua - sociale relaties - sociale kwesties - sociale problemen - sociaal werk - menselijke invloed - sociografie - sociale situatie - nationale politiek - human relations - social structure - social interaction - social systems - social development - rural development - technology - social welfare - social policy - social services - welfare services - communities - research - sociology - regional surveys - environment - man - environmental impact - social environment - natural disasters - disasters - politics - social relations - social issues - social problems - social work - human impact - sociography - social situation - national politics

In dit proefschrift heb ik uiteen gezet hoe de bevolking van de Nicaraguaanse Atlantische kust, met name de bewoners van de stad Bluefields en de zone die haar omringt, zich gedurende de afgelopen tien jaar genoodzaakt hebben gezien om steeds weer opnieuw hun werk en leven van de grond af aan op te bouwen. Met andere woorden, om steeds maar weer opnieuw te beginnen. Ik heb daarbij speciale aandacht besteed aan de manieren waarop hun pogingen om dit te bewerkstelligen beinvloed zijn door en tegelijkertijd invloed uitoefenen op specifieke culturele waarden, gender-verhoudingen en vormen van politieke organisatie en strijd. Sinds 1979 hebben de Atlantische kustbewoners een aantal extreem moeilijke problemen van ecologische, politiek-militaire en ekonomische aard moeten overkomen. Vandaag de dag, ondanks de mooie beloften van de in 1990 aangetreden UNO-regering en ondanks de beloofde financiële steun van de regering Bush, is de situatie er niet veel rooskleuriger op geworden. Integendeel, volgens de laatste berichten nemen problemen zoals werkeloosheid, armoede en delinquentie alleen maar toe.

In deze studie hebben we gezien hoe vrouwen, mannen en kinderen verschillende keren hun land, woning, onderneming, vee en andere schaarse bezittingen hebben moeten achterlaten vanwege de contra-oorlog. Een triest dieptepunt van ellende en verdriet werd vervolgens veroorzaakt door de orkaan "Joan" die in oktober 1988 over Nicaragua raasde. "Joan" liet weinig heel van de stad Bluefields en haar achterland. De oorlog en de orkaan, en de negatieve gevolgen van de ekonomische crisis, maken het opnieuw beginnen voor de meeste mensen een uiterst hachelijke onderneming. Desondanks slagen velen erin om er het beste van te maken. Onze kontakten en vriendschap met de mensen opgebouwd gedurende meer dan drie jaar veldwerk, zo goed mogelijk beschreven in de drie delen van dit proefschrift, vormen daarvoor het beste bewijs.

Deel 1 bevat een beschrijving en analyse van de gevarieerde wijzen waarop de rurale ondernemingen in de zone rondom Bluefields vorm geven aan het produktie en reproduktie proces, zowel voor als na de orkaan "Joan". In Deel 2 verplaatsen we onze aandacht naar de roerige wereld van de (kleinschalige) handel in Bluefields, de relaties tussen de stad en haar achterland en de bemoeienissen van de regionale regering met het commerciele gebeuren. Op basis van een actorgericht sociologisch perspektief, plaatsen we in beide delen onze bevindingen binnen het kader van aktuele theoretische discussies betreffende de sociale betekenis van beleid enerzijds en commoditiserings-processen anderzijds. Waar relevant refereren we hierbij ook aan studies verricht in Nicaragua. Een kritische bijdrage aan deze debatten is het onderwerp van hoofdstuk 1. In Deel 3 tenslotte,
plaatsen we de veranderingen van de laatste tien jaar in een langer tijdskader. In dit deel richt onze aandacht zich op de geschiedenis van de Atlantische Kust en de Bluefields zone in het speciaal.

Beleidsvorming en politieke strijd

In hoofdstuk 2 hebben we gezien hoe de zeer kritieke situatie veroorzaakt door orkaan "Joan" de verschillende en vaak tegenovergestelde belangen en gezichtspunten onder de boerenbevolking van de Bluefields-zone enerzijds en tussen de boerenbevolking en de vertegenwoordigers van de overheid anderzijds, op een scherpe wijze aan het licht bracht. Tegelijkertijd vestigde het onze aandacht op de sleutelrol die de boerenvakbond UNAG speelt in de uitvoering van landbouw en ontwikkelings-beleid in de regio. De orkaan veroorzaakte niet alleen ekonomische problemen. De specifieke aanwending van schaarse middelen en het nemen van bepaalde besluiten als onderdeel van het rekonstruktie plan werden door de betrokken boerenbevolking aangevochten. Hoewel de emergentie-commissie haar best deed om de politieke inslag van het rekonstruktie-plan vis-a-vis de boerenbevoling van de Bluefields-zone te minimaliseren, maakten de boeren duidelijk dat het proces van "opnieuw beginnen" ook politiek van aard was.

De karakteristieken van dit proces heb ik beschreven en geanalyseerd middels een serie ontmoetingen tussen de boerenbevolking en vertegenwoordigers van de regionale overheid en de UNAG. De boeren -in bijna alle gevallen merendeels mannen-, zetten tijdens deze ontmoetingen hun belangen en ideeën uiteen referend aan korte termijn benodigdheden, praktische aspekten van landbouwbeoefening en het ontbreken van (voldoende) overheidssteun. De vertegenwoordigers van de twee belangrijkste betrokken ministeries, MIDINRA en IRENA, argumenteerden daarentegen vooral op basis van lange termijn belangen, theoretischwetenschappelijke overwegingen en de noodzaak om te denken aan de belangen van de regio (de regionale regering en bevolking in het algemeen). De twee woordvoerders van de UNAG vielen op door hun meer pragmatische houding en hun pogingen om tot een door alle betrokken partijen gedeelde oplossing te komen. Ze deden daarbij hun best om de belangen en gezichtspunten van de boeren bevolking, de UNAG als vakbond en als bondgenoot van het FSLN, en hun persoonlijke belangen (vooral: politieke carrière), te kombineren.

Vrouwen werden in deze ontmoetingen niet of nauwelijks gehoord noch serieus genomen wat, gegeven hun fundamentele bijdrage aan de landbouw in de zone, opmerkelijk en betreurenswaardig is. De uitvoering van het rekonstruktie plan droeg derhalve weinig bij aan een verandering van de sexe-rollen in beleidsvorming en uitvoeringsprocessen in de Atlantische Kust. Vrouwen worden in de realisering van deze taken nog altijd als ondergeschikt beschouwd, zowel in overheids-alsniet-overheids- organisaties. De enkele vrouwen die deze verhoudingen openlijk aanvechten en trachten te veranderen, zien zich gedwongen om keer op keer te onderhandelen met mannen (echtgenoot/compagnon en vertegenwoordigers van de overheid/UNAG/andere organisaties) om toegang te verkrijgen tot schaarse middelen en besluitvormings-organen.

Als een tweede case-studie van beleidsvorming en politieke strijd op lokaal nivo hebben we gekeken naar de door de regionale UNO-regering gevormde en uiteindelijk opgeheven prijscontrole-commissie (hoofdstuk 4). Ook in dit geval hebben we gezien hoe een beleidskwestie, in dit geval de regulering van prijzen van basis-produkten, door de verschillende betrokken "partijen" aangegrepen werd om specifieke ekonomische en politieke belangen en gezichtspunten te verdedigen. De in naam autonome regionale UNO-regering kreëerde de commissie in een poging om haar geschaadde authoriteit te herstellen. Gedurende de zes maanden dat de commissie bestond, kwam van deze poging echter weinig terecht. Konflikten met de gemeente(raad) en met markt-handelaren en winkeliers, interne verdeeldheid, gebrek aan bestuurs-ervaring en organisatorische problemen, bepaalde vormen van vriendjes-politiek en uiterst inconsistente en zelfs tegenstrijdige ideeën omtrent de regulering van de handel en de markt, droegen hiertoe bij. In dit hoofdstuk heb ik beschreven hoe in de opeenvolgende etappes van het uitvoeringsproces de leden van commissie en regionale regering als het ware achter de feiten aanholden zonder ook maar een moment kontrolle op de situatie (en de prijzen) uit te oefenen. Ze zagen zich daarbij steeds opnieuw genoodzaakt om zich aan te passen aan de nieuwe ekonomische en politieke omstandigheden op lokaal en supra-lokaal nivo.

In beide hoofdstukken (2 en 4) is duidelijk geworden dat in het geval van de Atlantische Kust de sociale betekenis van beleid op zeer specifieke wijze gevormd en her- gevormd wordt. Het is daarom van belang om beleidsprocessen en gevolgen in ruimte en tijd nauwgezet en gedurende een zo lang mogelijke periode te volgen en oog te hebben voor de politieke strijd betreffende belangen, interpretaties en regels van het (politieke) spel die er deel van vormen.

Oog in oog met onzekerheid; en een nieuwe kijk op de regionale geschiedenis

In de verschillende hoofdstukken hebben we gezien hoe de bevolking van de Atlantische Kust het hoofd tracht te bieden aan situaties van ekonomische en politieke onzekerheid. Dit fundamentele kenmerk van de Atlantische Kust samenleving komt het meest duidelijk naar voren in de veelzijdige en bewogen arbeids-carrière van Santiago Rivas (hoofdstuk 6). Het komen en gaan van (buitendlandse) groot-schalige kapitalistische (bosbouw) ondernemingen enerzijds en familie-, vriendschaps- en werk-kontakten in kombinatie met persoonlijke beweegredenen van Santiago anderzijds, zijn de belangrijkste faktoren die zijn carrière vorm hebben gegeven. Opvallend en van belang hierbij is dat bijna al deze kontakten een niet-gecommoditiseerd karakter hebben. Zoals in de uiteengezette case- studies van de hoofdstukken 3 en 5, vormen deze niet-gecommoditiseerde relaties één van de centrale manieren waarop de bewoners van de Atlantische Kust de kontinue onzekerheid het hoofd proberen te bieden.

Tegelijkertijd heb ik Santiago Rivas' arbeids-carrière gepresenteerd als een bijdrage aan een nieuwe kijk op de geschiedenis van de Atlantische regio en de Bluefields zone in het bijzonder. Een dergelijke analyse richt niet alleen de aandacht op de invloed van ekonomische en politieke macro-faktoren, maar ook op de vaak zeer diverse individuele en kollektieve pogingen van mannen en vrouwen om hun leven in te richten en geschiedenis op lokaal nivo haar eigen gezicht te geven. In het geval van de Atlantische kust betekent dit dat we bestaande interpretaties van Nicaraguaanse en niet-Nicaraguaansesociale wetenschappers met een kritisch oog moeten bezien. In hoofdstuk 7 heb ik onder andere betoogd dat een dergelijke benadering een herziening van het enclave-concept inhoudt. Daarnaast heb ik de aandacht gevestigd op de rol van een aantal Atlantische kust familie-ondernemingen die in de periode na de tweede wereld oorlog op de voorgrond traden. Tenslotte heb ik duidelijk gemaakt dat de "moderniserings-fase" zoals in beweging gezet door de Somoza-familie in de jaren na 1950 alleen begrepen kan worden wanneer we kijken naar de wijze waarop "modernisering" op regionaal nivo geinterpreteerd en vorm gegeven werd. Dit zijn slechts enkele van de elementen van de regionale geschiedenis die om uitgebreidere studie vragen en die op het zelfde moment ook vereisen dat we gebruik maken van aangepaste onderzoeks- technieken en op zoek gaan naar nieuwe en tot dusver ongebruikte informatie bronnen. Santiago's Rivas arbeids-carrière is slechts een voorbeeld van het gebruik maken een dergelijke techniek.

De veelzijdige, kleinschalige ekonomie

De drie case-studies van kleinschalige, rurale ondernemingen gevestigd in de zone rondom de stad Bluefields (hoofdstuk 3) tonen zowel de diversiteit als de fragiliteit aan van lokale produktie en reproduktie processen. De geografische geisoleerdheid van de regio, het complexe eco-systeem van het door "Joan" zwaar beschadigde tropisch regenbos en de voortdurende ekonomische crisis in het land hebben geleid tot een eindeloze reeks van breek-punten in het leven van de bevolking. Gekonfronteerd met deze breek-punten proberen mannen, vrouwen en kinderen op de eerste plaats hun beschikbare bronnen zo optimaal mogelijk te gebruiken om familie consumptie behoeften te bevredigen en om een (minimaal) geld-inkomen te verzekeren. Zoals we hebben gezien, slagen niet alle bedrijven erin om deze doelstellingen met een redelijke mate van sukses te realiseren. Daarnaast treden er binnen de huishoud-eenheden/ondernemingen veelvuldig konflikten op betreffende belangen en ideeën.

De "slash and bum" produktie in de zone rondom Bluefields is nauw verbonden met de regionale markt en politiek-ekonomische formatie, hoewel de eerder genoemde faktoren een konstante bedreiging vormen voor de instandhouding van relaties met deze markt en formatie. Voor het grote merendeel van de rurale ondernemingen geldt dat de relaties met de markt bovenal van onregelmatige aard zijn. Zoals de drie case-studies aantonen, verschilt verder de mate van kontrole over deze relaties aanzienlijk tussen de huishoudens/ondernemingen. Deze differentiatie hangt samen met het type onderneming, de eventuele vestiging in Bluefields van een deel van het huishouden, de afstand tussen bedrijf en de stad, en de netwerken van sociaal-ekonomische en politieke relaties die de leden van het huishouden hebben weten op te bouwen. Binnen de huishoudens treedt differentiatievooral op grond van leeftijdsverschillen (ouders versus kinderen) en gender-verhoudingen op. Over het algemeen zijn het de mannen die bepalen wat, wanneer en van/aan wie gekocht of verkocht wordt, hoewel steeds meer vrouwen deze ongelijke verhoudingen en rollen openlijk en aktief bekritiseren.

In hoofdstuk 5 heb ik uiteengezet hoe ook de kleinschalige markt- en handelsondernemingen in Bluefields door een grote mate van diversiteit gekenmerkt worden. Middels een meer algemene analyse en een aantal cases heb ik kritiek uitgeoefend of de simplistische en dualistische modellen die deze veelkleurige en uiterst dynamische aktiviteiten opdelen in wettelijk/niet-wettelijke praktijken, informele/formele sektoren of kapitalistische/niet-kapitalistische produktiewijzen. Daarbij wordt al te vlug voorbij gegaan aan het heterogene karakter, de cruciale rol van niet-gecommododitiseerde relaties (zelfs binnen kapitaal-intensieve bedrijven gericht op accumulatie), de invloed van kulturele waarden, en van gender rollen die de wereld van de handel op lokaal nivo kleuren. Aandacht voor deze faktoren dient derhalve de basis van een analyse te vormen. We kunnen ze niet, zoals nog te vaak gebeurt, als simpele bijkomstigheden beschouwen.

Check title to add to marked list
<< previous | next >>

Show 20 50 100 records per page

 
Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.