Buitenplaats Petersburg & Peter de Grote

In de Beudeker-atlas in het British Museum in Londen bevinden zich in het deel 'Vecht en Amstel' onder meer twee tuinplattegronden van Simon Schijnvoet. Het betreft een plattegrond uit omstreek 1720 van de buitenplaats Soelen bij Amsterdam. Deze buitenplaats was het bezit van de verzamelaar van genoemde atlas, Christoffel Beudeker (1675-1756). Een andere interessante, gekleurde plattegrond van Schijnvoets hand is die van de buitenplaats Petersburg aan de Vecht. Dat is de buitenplaats van de Amsterdamse koopman Christoffel Brants (1664-1732). Aan hem had Schijnvoet zijn voorbeeldenboek met tuinsieraden opgedragen. Tussen 1709 en 1711 werd deze buitenplaats aangelegd op de oostelijk Vechtoever ter hoogte van Nigtevecht. Brants was de enige Lutheraan met een buitenplaats aan de Vecht. [4] Beide opdrachtgevers behoorden tot de Lutherse kringen evenals Simon Schijnvoet.[5] Zij zullen elkaar gekend hebben als welgestelde kooplieden en als verzamelaars via de Lutherse Kerk in Amsterdam.

Een tweede overeenkomst was het handelscontact met Rusland en met name de relatie met tsaar Peter de Grote. Brants had hem in Rusland geholpen met de oorlog tegen Zweden. In ruil hiervoor werd Brants tot de Russische adelstand verheven. Als dank hiervoor noemde Brants zijn buitenplaats aan de Vecht Petersburg. Tsaar Peter was een groot liefhebber van tuinen, buitenplaatsen en kunst- en rariteitenverzamelingen. In 1698 en 1717 tijdens zijn verblijf in Nederland bezocht hij meermaals de Amsterdamse Hortus, de naar hem genoemde buitenplaats Petersburg en Vijverhof dat na het overlijden van Agnes Block in andere handen was overgegaan. Bovendien bekeek hij verschillende kunst- en rariteitenkabinetten en liet hij dergelijke collecties kopen; onder meer in 1717 dat van Frederick Ruysch en in 1698 de collectie van Schijnvoet. Van de verzameling van Simon Schijnvoet kocht Peter de Grote na diens overlijden tekeningen, mineralen en schelpen. Evenals Alida Withoos kunnen we Peter de Grote dus in verband brengen met zowel Vijverhof, de Amsterdamse Hortus en als de tekeningencollectie van Simon Schijnvoet. Nader onderzoek naar werk van Alida Withoos in de tekeningencollecties van de Hermitage in St. Petersburg is dan ook aanbevolen.

 

leesverder


[4] R. van Luttervelt, De buitenplaatsen aan de Vecht (Lochem, 1948) p. 21

[5] C.S. Oldenburger-Ebbers & A. Reiman, 'Nogmaals Petersburg langs de Vecht, een vergelijking tussen twee plattegronden voor deze buitenplaats ' KNOB Bulletin 99 (2000) 5; nog niet verschenen