Bemesting in de boomkwekerij

Door de nieuwe mestwetgeving zijn de stikstof- gebruiksnormen voor de boomkwekerij relatief laag. Hierdoor is het voor de kwekers noodzaak om zo efficiënt mogelijk om te gaan met de toegestane stikstofgebruiksruimte om aan de Nitraatrichtlijn te voldoen. Deze wijze van bemesten levert voordeel op voor het milieu maar bespaart ook geld. De gebruiksnormen hebben consequenties voor de bedrijfsvoering en vragen om goede keuzes ten aanzien van organische stofbemesting, stikstof- en fosfaatbemesting.

Mestwetgeving

In 2006 is de nieuwe mestwetgeving ingevoerd. Het doel daarvan was om te voldoen aan de Nitraatrichtlijn (50 mg nitraat/l grondwater). Daarnaast wordt in 2015 de Kaderrichtlijn Water (KRW) van kracht waarbij ook kwaliteitseisen aan het oppervlaktewater worden gesteld.

Gebruiksnormen

Er zijn drie gebruiksnormen te weten voor de toediening van:

Stikstof (N)
-Hoogte norm afhankelijk van bodemtype en het gewas
Fosfaat (P₂O₅)
-Eén norm voor alle gewassen en bodems
Dierlijke mest
-Maximaal 170 kg stikstof en 85 kg fosfaat per ha met dierlijke mest
-Om de hoeveelheid werkzame stikstof te berekenen wordt de totale hoeveelheid toegediende stikstof vermenigvuldigd met een werkingscoëfficiënt.

Voor het vaststellen van de gebruiksnormen zijn de bestaande bemestingsadviezen gebruikt die voor iedere sector beschikbaar zijn.

Kernpublicaties

Maatregelen

De kwekers van de gewasgroepen, vruchtbomen, Buxus, coniferen en rozen, hebben aangegeven dat de stikstof bemestingsadviezen, en daarmee de gebruiksnormen, verouderd zijn. Er loopt onderzoek om de adviezen aan te passen.

Bemesten is de bodem en gewassen van nieuwe voedingsstoffen voorzien. Gebruikte meststoffen in de boomkwekerij zijn onder andere: compost, dierlijke mest, groenbemestingsgewassen en kunstmest. Het gebruik en effect van de mest hangt af van het bodemtype en het gewas.

Toepassing

De stikstofgebruiksnormen voor de boomkwekerij zijn relatief laag. Hierdoor is het voor de kwekers noodzaak om zo efficiënt mogelijk om te gaan met de toegestane stikstofgebruiksruimte De behoefte aan stikstof verschilt per gewas(groep). De in de bodem aanwezige minerale stikstof is beschikbaar voor opname door het gewas. Als de vrijgekomen stikstof niet wordt opgenomen kan het door uitspoeling verloren gaan. Het is daarom belangrijk de bemesting af te stemmen op de behoefte van het gewas. Teveel geeft uitspoeling en is geldverspilling. Te weinig geeft een lagere opbrengst, zowel in hoeveelheid als kwaliteit.

Er is één fosfaatnorm voor alle gewassen en bodems. In 2009 is deze norm vastgesteld op 85 kg fosfaat per ha. Op termijn wordt deze verlaagd naar een hoeveelheid die afhangt van de hoeveelheid fosfaat die in de bodem aanwezig is. LNV heeft recent voorgesteld dat in 2015 de fosfaatnorm varieert van 50 - 75 kg P₂O₅/ha in afhankelijkheid van de fosfaattoestand.

De fosfaatbehoefte van de meeste boomkwekerijen is relatief laag. De voorgestelde verlaging lijkt dan ook geen beperkingen op te leveren. Een belangrijke uitzondering hierop zijn de vaste planten. In een recente verkenning is aangegeven dat de fosfaatbehoefte van aantal vaste planten soorten hoog is. Met het gerooide product wordt meer fosfaat afgevoerd dan volgens de regelgeving mag worden aangevoerd.

In de boomkwekerij sector wordt grote waarde gehecht aan het organische stof gehalte in de bodem. Daarom worden grote hoeveelheden organische mest toegediend. In de sector werd al veel gebruik gemaakt (groen)compost. De regelgeving heeft toediening van de relatief mineraal arme meststof bevorderd.

Meer informatie

Laatste wijziging: 12 februari 2010