|
De Massariaziekte veroorzaakt een snel optredende houtrot in takken van platanen, met takbreuk als gevolg De Massariaziekte bevindt zich altijd aan de bovenzijde van takken, waardoor het waarnemen vanaf de grond vrijwel onmogelijk is. Afhankelijk van de locatie van de boom kan dit ernstige problemen met betrekking tot de openbare veiligheid opleveren. De noodzakelijke frequentie van de controle van platanen, evenals de manier waarop de controle uitgevoerd dient te worden, heeft zich door het optreden van de Massariaziekte dan ook fundamenteel gewijzigd. Verspreiding en aantastingDe sporen van de schimmel verspreiden zich gemakkelijk binnen de kruin van een boom die door Massaria wordt aangetast. De overgang van boom naar boom kan geschieden door wind, vogels, insecten en mogelijk zelfs door snoeien. De omstandigheden waaronder de bomen groeien in combinatie met de klimaatomstandigheden zijn bepalend voor verspreiding van deze of andere ziekten. Op vers aangetaste takken vormt de schimmel snel een donker gekleurd mycelium. Later ontwikkelen zich hieruit twee verschillende vruchtlichamen. De zwart gekleurde schijnvruchtlichamen (Macrodiplodiopsis dasmazieresii) ontstaan al snel onder het schorsweefsel (Periderm) van aangetaste twijgen en dunnere takken. In oudere aangetaste delen ontstaat de hoofdvruchtvorm (Splanchononema platani). Ziektebeïnvloedende factorenSplanchnonema platani is een saprofyt en zwakteparasiet, die een bijdrage levert aan het afsterven van verzwakte twijgen en onderstandige gesteltakken. De door hem veroorzaakte rot duidt op zijn ecologische rol als opruimer van dode takken. De verzwakking van afzonderlijke bomen, in het bijzonder op plaatsen waar ze weinig water krijgen en waar de groeiplaatsomstandigheden slecht zijn, biedt de veroorzaker van de ziekte goede mogelijkheden. Daardoor kan het ook leiden tot aantasting van de tot op dat moment gezonde takken. Soms zijn bij de vorming van bastnecrose ook andere zwakteparasieten in het spel, bijvoorbeeld Cryptosporiopsis, Phomopsis en Diplodia. Dit bevestigt de algemene verzwakking van de betreffende bomen. Schadebeeld in Europa
|
De Massariaziekte wordt veroorzaakt door de schimmel Splanchnonema platani. Deze schimmel behoort tot de Ascomyceten (Zakjeszwammen). Een oudere benaming voor de schimmel is Massaria platani, waarvan de term Massariaziekte is afgeleid. MaatregelenTen aanzien van de openbare veiligheid is het noodzakelijk dat aangetaste gesteltakken in platanen, die op locaties met een hoge gevaarzetting staan, vroegtijdig worden verwijderd. In de praktijk betekent dit het bij herhaling wegsnoeien van aangetaste takken. Gevolg hiervan op de lange termijn is een esthetisch onbevredigende uitdunning van de onderkroon. De onderzijde van de kruin wordt als gevolg van de aantasting snel kaal en licht. Indien het technisch mogelijk is, kan men proberen de conditie en daarmee de vitaliteit van aangetaste bomen door het regelmatig geven van veel water te verbeteren. Gelet op de situaties in de binnensteden zal dit in de meeste gevallen niet mogelijk zijn. Ook de beschikbaarheid van mankracht en middelen bij boomeigenaren om de noodzakelijke boomverzorging te verrichten speelt een rol. Voor de middel- en lange termijn moeten in ieder geval maatregelen genomen worden waarbij het gaat om de verbetering van groeiplaatsomstandigheden. Daarbij is het kunnen geven van water gedurende droge zomerse perioden van belang. 
|
Op droge standplaatsen is het schadebeeld nadrukkelijker te zien dan op plaatsen waar de watervoorziening beter is. Droge en buitengewoon warme perioden hebben een bepalende invloed op de ontwikkeling van de Massariaziekte. In Frankrijk is het de schimmel gelukt om bij een situatie van grote waterstress door te dringen in de stam, waardoor jonge bomen afstierven. In Zuid-Duitsland is intussen ook gebleken dat de schimmel in staat is de gesteltakken van ernstig verzwakte halfwasbomen aan te tasten.
De bevindingen in Italië, Frankrijk en de Verenigde Staten tonen aan dat de Massariaziekte zowel op de Platanus occidentalis als op de Platanus orientalis en op de hybride Platanus x hispanica voorkomt. In Europa zijn tot nu toe geen andere waardbomen voor deze schimmel bekend, dan het geslacht Platanus. In de Verenigde Staten wordt zo nu en dan ook de esdoorn aangetast door de Massariaziekte.Laatste wijziging: 15 maart 2010
| © Wageningen UR, Afdeling DPS | servicedesk.library@wur.nl | T +31 317 484440 | F +31 317 484761 |