DossierMegabedrijven

Op verschillende plekken in Nederland bestaan plannen voor zogenaamde megabedrijven. De plannen zijn nogal omstreden bij burgers en dierenbeschermers. Wat zijn megabedrijven? Waarom worden ze gebouwd? Waarom zijn megabedrijven omstreden? Wat zijn de risico's?

Kernpublicaties

•  Maatschappelijk dialoog megastallen
•  Opvattingen over megastallen
•  Megastallen nader bekeken
•  Dierenwelzijn op megabedrijven
•  Megabedrijven intensieve veehouderij
•  Volksgezondheidsaspecten megabedrijven
•  Megastallen in beeld
•  Over zorgvuldige veehouderij : essaybundel
•  Meer publicaties

Schaalvergroting

Om economisch rendabel te kunnen blijven werken, heeft de afgelopen decennia de schaalvergroting in de Nederlandse veehouderij een flinke vlucht genomen. Ook overwegingen vanuit het oogpunt dierenwelzijn en diergezondheid spelen daarbij een rol. De meeste megabedrijven zijn te vinden in Noord-Brabant (37) en Limburg (10).

Tabel. Aantal megastallen per provincie in 2005

Risico's

De risico's die aan megabedrijven zijn verbonden hebben vooral betrekking op de uitbraak van aangifteplichtige dierziekten. Bij uitbraak daarvan is er bij een familiebedrijf een grote kans op een kleine ramp. In het geval van megabedrijven is er een kleine kans op een grote ramp. Belangrijk is dat de megabedrijven niet te dicht bij elkaar liggen.

Een megabedrijf is ongeveer drie en een half maal zo groot als een traditioneel familiebedrijf. In cijfers betekent dit: minstens 12.500 vleesvarkens of 2000 fokvarkens, een gesloten bedrijf met 900 zeugen, 2600 biggen en 6300 vleesvarkens of 360.000 vleeskuikens of 160.000 legkippen. (Vrij naar de Raad voor Dierenaangelegenheden)

Kansen

Uit een serie rapporten die de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit liet maken, blijkt dat er ook kansen zijn. De Raad voor Dierenaangelegenheden vindt dat megabedrijven de ambitie moeten hebben om naar de nieuwste inzichten van dierenwelzijn en -gezondheid te werken. Het RIVM concludeert dat er kansen zijn voor gesloten bedrijven. Dit verkleint het risico op verspreiding van dierziekten.

Meer informatie

•  Rijksoverheid.nl (trefwoord megastallen)
•  NOS-journaal (trefwoord megastallen)
•  Boerderij.nl (trefwoord megastallen)
•  VPRO Landroof over een megastal in Maarheze
•  Dossier megastallen (Brabants Dagblad)

Omstreden

Er is veel bezwaar tegen de megastallen. Omwonenden vrezen voor aantasting van hun leefomgeving. Men is met name bang voor effecten op het landschap en volksgezondheid.
Dierenbeschermers vrezen dat de dieren "een nummer" worden. Ook is er angst voor de insleep van dierziekten, die deels overgebracht kunnen worden op mensen.