Q-koorts

Sinds 2007 is het aantal mensen, dat besmet is met het q-koortsvirus flink toegenomen. In 2008 is het aantal gestegen van 168 naar 1000 en in 2009 zijn al ongeveer 1400 besmet met het virus. Sinds april 2009 worden kleine herkauwers (schapen en geiten) verplicht gevaccineerd.

Symptomen

Symptomen die op kunnen treden bij zieke dieren zijn: verminderde vruchtbaarheid bij runderen, bij geiten komt abortus voor. Meestal verloopt de ziekte echter zonder symptomen. Bij mensen treden griepachtige verschijnselen op met hoge koorts. Mensen die de q-koorts hebben gehad, blijven nog lange tijd moe. Ook komt chronische q-koorts voor, maar dit is slechts zelden het geval.

Epidemie in beeld

In de zomer van 2008 wordt steeds duidelijker dat geitenhouderijen de voornaamste bron van besmetting zijn. Bij een abortus komen miljoenen bacteriën vrij. Eén bacterie is voldoende om de besmetting kunnen doorgeven. In Limburg en Noord-Brabant bevinden zich grote concentraties geitenhouderijen. De tak is er de afgelopen jaren steeds verder gegroeid, doordat boeren zijn gestopt met andere takken van landbouw. Het lijkt er op dat de grote dichtheid een belangrijke oorzaak is voor de epidemie.

Kernpublicaties

Q fever: een overzicht (2007)
Vaccineer uw dieren tegen Q-koorts (LNV)
Hygiëne-adviezen
Geschiedenis en ontwikkelingen Q-koorts
Meer publicaties

Inenten en mestafvoer

Boeren moeten verplicht hun dieren in laten enten tegen Q-koorts. Houders van dieren op kleine schaal mogen hun dieren vrijwillig in laten enten. Ook voor deze vrijwillige vaccinatie is veel animo. Doordat de bacterie via mest kan worden verspreid, zijn de regels rondom mestverwerking ook aangescherpt sinds juli 2009. Mest mag ook naar andere plekken worden vervoerd, als deze daar wordt gepasteuriseerd, zodat de bacteriën worden gedood.

Q-koorts is een ziekte die van dieren op mensen kan worden overgebracht (zoönose). De infectie wordt veroorzaakt door de bacterie Coxiella burnetii. Toen de ziekte in 1953 voor het eerst werd geconstateerd, was niet duidelijk wat de verwekker was. Vandaar dat de ziekte q-koorts (van: query of vraagteken) werd genoemd.

Dilemma’s bij de bestrijding

Bij de bestrijding wordt ook duidelijk dat er sprake is van een groot dilemma. Aan de ene kant zijn er de risico’s voor de volksgezondheid. Mensen hebben te kampen met behoorlijk ernstige ziekteverschijnselen. De Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) wil de bestrijding vanuit dit oogpunt dan ook voortvarend oppakken.

Aan de andere kant zijn er de geitenhouders. Bestrijding van de epidemie betekent ook dat er dieren geruimd moeten worden. De vraag is of alle geiten, alle drachtige geiten of alleen besmette drachtige geiten geruimd moeten worden. Kinderboerderijen blijven vooralsnog buiten schot. Voor de boeren betekent het niet alleen een groot economisch verlies, het gaat ook om de vraag of het ethisch verantwoord is om zoveel geiten te ruimen.

Meer informatie