DossierVogelpest

Let op! Dit dossier is verouderd. Pas uw favorieten aan! De geactualiseerde versie vindt u hier: http://www.groenkennisnet.nl/dossiers/Pages/Vogelpest.aspx

Vogelpest (Aviaire Inluenza) is de afgelopen jaren in omvang explosief toegenomen. De ziekte werd ook overgebracht op mensen en een aantal is als gevolg daarvan overleden. Er is een serieuze kans dat de overdracht van de ziekte op mensen op grote schaal kan gaan plaatsvinden.

Verspreiding in Nederland en daar buiten

In Europa zijn enkele sporadische uitbraken van vogelpest bekend in Noord-Duitsland, Tsjechië, Roemenië en Engeland. In Azië komen sporadische uitbraken voor in Thailand, Maleisië, China, Laos en Zuid-Korea. Een endemische situatie is er in enkele andere Aziatische landen: Indonesië, Pakistan, Vietnam, Bangladesh.

Virus

Vogelpest of aviaire influenza wordt veroorzaakt door het aviaire influenzavirus. Van dit virus zijn virulente (ziekteverwekkend voor pluimvee) en niet-virulente vormen bekend. De ziekteverwekkende vormen (hoogpathogene virussen) veroorzaken vogelpest of hoogpathogene influenza. Daarvan zijn in Nederland twee uitbraken bekend: in 1926 en 2003. De niet-ziekteverwekkende of laagpathogene virussen veroorzaken laagpathogene aviaire influenza. Hierop zou de term vogelgriep van toepassing kunnen zijn. Doordat er geen kenmerkende ziekte beelden zijn, moeten we aannemen dat hiervan vele uitbraken zijn geweest die nooit zijn opgemerkt.

h5n1virus
3-D model van het influenzavirus. Bron: Wikipedia
Afschermplicht

Vogelpest is de diergeneeskundige benaming voor aviaire influenza.
Aviaire Influenza is de benaming die tegenwoordig wordt gebruikt. Aviare Influenza is de naam van het virus dat vogelpest en vogelgriep veroorzaakt. Vogelgriep is de benaming die van toepassing zou kunnen zijn op de laagpathogene variant van het aviaire influenzavirus. Met dank aan: Dr. G. Koch.

Gevaar voor de volksgezondheid

Het virus heeft varianten die gevaarlijk kunnen zijn voor mensen. Bij de uitbraak van 2003 overleed een Nederlandse dierenarts, die betrokken was bij de ruiming. Het gevaar bestaat dat het virus zich aan zou kunnen passen aan de mens, zodat het gemakkelijk van mens naar mens verspreidt en zo een wereldwijde epidemie veroorzaakt.

Overdracht

Het virus dat de ziekte veroorzaakt, kan honderd dagen overleven bij een temperatuur rond het vriespunt. Bij hogere temperaturen kan het virus veel langer overleven, afhankelijk van het type virus, temperatuur en het fysisch milieu. Het virus wordt primair verspreid door handel (handel in levende besmette vogels, besmette mest en besmet vlees dat voor voer gebruikt wordt), maar een rol voor wilde vogels is ook weggelegd in landen waar de ziekte inheems is.

Vaccin

Er is een vaccin ontwikkeld om de dieren preventief te kunnen enten tegen vogelpest. Alleen Nederland en Frankrijk mogen hun pluimvee inenten. Andere landen uit de Europese Unie mogen het vlees en de eieren van deze dieren niet weigeren te importeren. Alleen buitenloopkippen en hobbykippen, eenden en ganzen mogen worden gevaccineerd. Inmiddels is een vaccinatiecampagne begonnen.

Laatste wijziging: 16 maart 2010

© Wageningen UR, Afdeling DPS | servicedesk.library@wur.nl | T +31 317 484440 | F +31 317 484761