Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

Records 1 - 20 / 78

  • help
  • print

    Print search results

  • export

    Export search results

  • alert
    We will mail you new results for this query: metisnummer==1017398
Check title to add to marked list
Differences in infectivity and pathogenicity of two Plantago asiatica mosaic virus isolates in lilies
Tanaka, Masashi ; Verbeek, Martin ; Takehara, Miki ; Pham, Khanh ; Lemmers, Miriam ; Slootweg, Casper ; Arie, Tsutomu ; Komatsu, Ken - \ 2019
European Journal of Plant Pathology 153 (2019)3. - ISSN 0929-1873 - p. 813 - 823.
Environmental effects - Infectivity - Necrosis - Ornamental lily - Pathogenicity - Plantago asiatica mosaic virus

Plantago asiatica mosaic virus (PlAMV) is a member of the genus Potexvirus in the family Alphaflexiviridae and has been isolated from a variety of host plants. In particular, PlAMV isolates from ornamental lilies (Lilium spp.) cause necrotic symptoms in these plants, which significantly reduces their commercial value. However, it has not been clear whether PlAMV isolates from other host plants differ in their infectivity and/or pathogenicity to ornamental lilies, and whether growth conditions affect infectivity and pathogenicity. In this study, we inoculated an edible lily species (Lilium leichtlinii) and seven varieties of ornamental lilies with two PlAMV isolates, an isolate from ornamental lily (PlAMV-OL) and an isolate from edible lily (PlAMV-Li1). We found that PlAMV-OL showed higher infection rates and exhibited necrotic symptoms more frequently in lilies than PlAMV-Li1. Moreover, we observed higher infection rates of PlAMV-OL in open field than in greenhouse, and higher rates of necrotic symptoms in autumn test than in spring test, suggesting that growth conditions and season affect infectivity and pathogenicity of PlAMV in lilies. Our study would provide important information for estimating the risk of necrotic disease caused by PlAMV, as well as for cultivation management preventing the occurrence of the disease.

Toetsontwikkeling en systeemaanpak PSTVd in Dahlia
Leeuwen, P.J. van; Trompert, J.P.T. ; Verbeek, M. ; Lemmers, M.E.C. ; Meekes, E.T.M. - \ 2017
Lisse : Wageningen University & Research - 26 p.
First Report of Fusarium avenaceum Causing Postharvest Decay on ‘Conference’ Pears in the Netherlands
Wenneker, M. ; Pham, K.T.K. ; Lemmers, M.E.C. ; Boer, Fred de; Lans, A.M. Van Der; Leeuwen, P.J. Van; Hollinger, T.C. ; Thomma, B.P.H.J. - \ 2016
Plant Disease 100 (2016)9. - ISSN 0191-2917 - p. 1950 - 1950.
Pear (Pyrus communis) is an important fruit crop in the Netherlands, with a total production of 349,000 tons in 2014. ‘Conference’ is the main pear cultivar that occupies 75% of the total pear production area in the Netherlands. In the Netherlands, pears are kept in controlled atmosphere cold storage for 9 to 11 months after harvest. Lesions were observed on pears of the cultivar Conference in a survey carried out from 2012 to 2014 in packing houses in the Netherlands. In general, low incidences of 1 to 5% were recorded. Lesions showed brown and watery circular necrosis, were slightly sunken, often with visible whitish, yellowish, or pink mycelia covering the lesions. Fruits were rinsed with sterile water, and lesions were sprayed with 70% ethanol until droplet runoff. The skin was removed aseptically with a scalpel, and tissue under the lesion was isolated and placed onto potato dextrose agar (PDA). The PDA plates were incubated at 20°C in the dark, and single spore isolates were propagated on fresh PDA plates. These isolates produced fast-growing colonies with extensive aerial mycelium which was initially white, then turning yellow to pink and a dark pink to red reverse. Macroconidia were slightly falcate, thin-walled, usually 5 septate, with a tapering apical cell, and measured 40 to 80 × 3.5 to 5 μm. Both cultural and morphological characteristics of the pathogen were similar to those described for Fusarium spp. The identity of two representative isolates (Fu5-44261 and Fu6-44280) from different pear lots was confirmed by means of multilocus gene sequencing. Genomic DNA was extracted using the LGC Mag Plant Kit (Berlin) in combination with the Kingfisher method (Waltham, MA). Sequences of ITS region, translation elongation factor 1-alpha (TEF1), and histone H3 (HIS3) loci were amplified and sequenced. The sequences have been deposited in GenBank under accession numbers KT350588 and 89 (ITS), KT350605 and 06 (TEF1), and KT935569 and 70 (HIS3). MegaBLAST analysis revealed that our ITS sequences matched with 99.8 to 100% identity to Fusarium spp. belonging to the Fusarium tricinctum species complex. The TEF1 sequences of both isolates were 99 to 100% identical with F. avenaceum culture collection sequences in GenBank (JQ429374 and GQ915502). The HIS3 sequences of both isolates were 97 to 99% identical with the sequences of accessions JQ435857 and GQ915469, confirming the identity of these isolates as F. avenaceum. Koch’s postulates were performed on 15 ‘Conference’ pears per isolate. Surface sterilized fruit were inoculated with 20 μl of a suspension of 105 macroconidia ml–1 prepared from a 15-day-old PDA culture, after wounding with a needle. Inoculated fruits were sealed in a plastic bag and incubated in darkness at 20°C. Symptoms appeared after 4 to 6 days on 100% of the fruits while mock-inoculated controls with water remained symptomless. Fungal colonies isolated from the lesions and cultured on PDA morphologically resembled the original isolate from the infected pears. Symptoms observed on artificially inoculated ‘Conference’ pear fruit were identical to the decay observed on ‘Conference’ pears that were obtained from cold storage. Only few reports describe symptoms associated with F. avenaceum on apple in Europe and the United States (Kou et al. 2014; Sever et al. 2012; Sørensen et al. 2009), while F. avenaceum infections of pears have not been reported. Thus, this is the first report of storage decay caused by F. avenaceum on pear. F. avenaceum infections may constitute a safety issue due to the potential production of mycotoxins such as moniliformin (Sørensen et al. 2009).
First Report of Neonectria candida Causing Postharvest Decay on ‘Conference’ Pears in the Netherlands
Wenneker, M. ; Pham, K.T.K. ; Lemmers, M.E.C. ; Boer, F.A. De; Lans, A.M. Van Der; Leeuwen, P.J. Van; Hollinger, T.C. ; Thomma, B.P.H.J. - \ 2016
Plant Disease 100 (2016)8. - ISSN 0191-2917 - p. 1787 - 1787.
Pear (Pyrus communis) is an important fruit crop in the Netherlands, with a total production of 349,000 tons in 2014, and ‘Conference’ is the main pear cultivar that occupies 75% of the total pear production area. In the Netherlands, pears are kept in controlled atmosphere cold storage up to 11 months after harvest. Occasionally, storage rots are observed when storage crates are contaminated with orchard soil. In a storage trial (2012 to 2013), boxes with ‘Conference’ pears were amended with soil particles from the same orchard from which the pears were harvested (four orchards), and stored for 11 months. Boxes without amended soil were included as controls. In contrast to the control boxes, up to 15% of the pears stored in boxes with soil particles showed typical rot symptoms (lesions) of an unknown causal agent. The lesions showed brown and watery circular necrosis, were slightly sunken, and displayed whitish to yellowish mycelia covering the lesions. To isolate the causal agent, fruit were rinsed with sterile water, lesions were sprayed with 70% ethanol until droplet runoff, the skin was removed aseptically with a scalpel, and tissue under the lesion was isolated and placed onto potato dextrose agar (PDA). The PDA plates were incubated at 20°C in the dark, and single spore isolates were transferred to fresh PDA plates. These isolates produced fast-growing colonies with white-yellowish mycelium. Conidia were hyaline, cylindrical, 1 to 3 septate, and 15.8 to 26.4 × 5.3 to 7.9 µm. The fungus was morphologically identical to Neonectria candida (syn. N. ramulariae; anamorph Cylindrocarpon obtusiusculum) (Lombard et al. 2015). The identity of a representative isolate (VTN10Bs3) was confirmed by means of multilocus gene sequencing. To this end, genomic DNA was extracted using the LGC Mag Plant Kit (Berlin, Germany) in combination with the Kingfisher method (Waltham, USA). Sequences of the ITS region, translation elongation factor 1-alpha (TEF1), and actin (ACT2) loci were amplified, sequenced, and deposited in GenBank under accessions KU588183 (ITS), KU588186 (TEF1), and KU588184 (ACT2). MegaBLAST analysis revealed that our ITS, TEF1, and ACT2 sequences matched with >99 to 100% identity to N. candida isolates in GenBank (KM249079 and JF735314 [ITS], JF735791 and HM054091 [TEF1], and KM231146 [ACT2]). Subsequently, Koch’s postulates were performed on 15 ‘Conference’ pears. Surface sterilized fruits were inoculated with 20 µl of a suspension of 105 conidiospores ml–1 water, prepared from a 15-day-old PDA culture, after wounding with a needle. Inoculated fruits were sealed in a plastic bag and incubated in darkness at 20°C. Symptoms appeared after 7 days on 100% of the fruits while mock-inoculated controls with water remained symptomless. Fungal colonies isolated from the lesions and cultured on PDA morphologically resembled the original isolate from the infected pears. Moreover, symptoms observed on artificially inoculated ‘Conference’ pear fruit were identical to the decay observed on ‘Conference’ pears that were obtained from the cold storage experiment. The identity of the reisolations was confirmed as N. candida by sequencing. N. candida (syn. N. ramulariae) is known as a globally distributed soilborne fungus (Domsch et al. 2007), but only few studies have identified the fungus as plant pathogen (Hirooka 2012). This is the first report of N. candida causing storage rot of pears. Importantly, we note that the occurrence of storage rots may be enhanced by contamination of storage crates or fruit with orchard soil.
Fibulorhizoctonia psychrophila is the causal agent of lenticel spot on apple and pear fruit in the Netherlands
Wenneker, M. ; Pham, K.T.K. ; Lemmers, M.E.C. ; Boer, F.A. de; Leeuwen, P.J. van; Hollinger, T.C. ; Geijn, F.G. van de; Thomma, B.P.H.J. - \ 2016
European Journal of Plant Pathology (2016). - ISSN 0929-1873 - 5 p.
Athelia - Postharvest

In a survey for postharvest diseases of apples and pears in the Netherlands, an unknown postharvest fruit rot was observed. The disease appeared to originate from infected lenticels. A fungus was consistently isolated from the decayed fruits. The fungal pathogen was isolated on potato dextrose agar, and at low temperatures development of a fast-growing whitish mycelium was observed. Growth of this fungus was observed between 1 and 20 °C with an optimum at 15 °C, while incubation of mycelium at 25 °C resulted in no growth. The isolates did not produce asexual or sexual spores. The isolates were characterized and identified by morphology and molecular phylogenetic analysis. Genomic DNA was isolated and amplified using ITS1-ITS4, EF1 and RPB2 primers, and BLAST searches in GenBank placed the fungus taxonomically in the genus Fibulorhizoctonia, with the highest matches to F. psychrophila. Pathogenicity of representative isolates from apple and pear fruit was confirmed under laboratory conditions. To the best of our knowledge this is the first report of F. psychrophila causing lenticel spot on apple and pear, and also the cause of a whitish mould on storage bins.

Zaadoverdracht van het Strawberry latent ringspot virus in lelie : eindrapportage onderdeel zaadoverdracht van het onderzoek naar verspreidingsroutes van SLRSV in lelie
Verbeek, Martin ; Stijger, Ineke ; Lemmers, Miriam - \ 2016
Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, onderdeel van Wageningen UR, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit - 21
lelies - lilium - latent aardbeikringvlekkenvirus - virussen - quarantaine organismen - xiphinema - xiphinema diversicaudatum - overdracht - zaden - lilies - strawberry latent ringspot virus - viruses - quarantine organisms - transfer - seeds
Het Strawberry latent ringspot virus (SLRSV, in het Nederlands Latent aardbeikringvlekkenvirus) komt in een groot aantal gewassen voor, waaronder o.a. aardbei, framboos, bessenstruiken, verschillende fruitbomen (kers, pruim, perzik), groenten en kruiden (asperge, selderij, peterselie) en siergewassen (roos, lelie en narcis). Binnen de EU is dit virus een quarantaine organisme in plantmateriaal van aardbei, braam en framboos. In andere delen van de wereld is SLRSV ook een quarantaine organisme in andere gewassen, voor de export van lelie naar o.a. China en de Verenigde Staten geldt een 0-tolerantie. SLRSV wordt overgebracht door een tweetal aaltjes-soorten: Xiphinema diversicaudatum en X. coxi. Er zijn echter vermoedens dat dit virus ook op andere manieren verspreid kan worden dan alleen door de twee genoemde Xiphinema-soorten. Er is namelijk overdracht waargenomen in teelten waarin geen Xiphinema is waargenomen. De vraag is dus op welke manieren SLRSV kan worden verspreid. In de literatuur is al gerapporteerd dat SLRSV in een hoog percentage (~70%) met zaad over kan gaan in bijvoorbeeld selderij, munt en braam. Van zaadoverdracht in het gewas lelie is tot op heden nog niets bekend. Bovendien kan het virus zeer algemeen voorkomende onkruiden als herderstasje en muur infecteren. Het doel van het onderzoek waarover in dit verslag wordt gerapporteerd was het nagaan of de verspreiding van SLRSV in lelie al dan niet via zaadoverdracht kan plaatsvinden. Hiervoor werden experimenten uitgevoerd met een vijftal leliecultivars die via zaad worden vermeerderd. SLRSV kon bij deze cultivars in het zaad, het stuifmeel en in nieuwe zaailingen worden aangetoond. SLRSV kon zo in hoge mate worden aangetoond in zaden afkomstig uit partijen met een zeker percentage SLRSV. Bij één cultivar werd een percentage van 30% infectie gevonden in zaailingen die waren gegroeid uit zaad uit een besmette partij. Het virus kon ook worden aangetoond in het stuifmeel van geïnfecteerde bloemen. De vraag of het virus ook via stuifmeel kan worden overgedragen van de ene plant naar de andere plant wordt op moment van deze rapportage nog onderzocht in een project gefinancierd door iBulb. Sommige zaad-overgedragen virussen verblijven voornamelijk aan de buitenkant van het zaad (op of in de zaadhuid) en infecteren het nageslacht pas wanneer de kiemplant door de zaadhuid heen breekt (bijvoorbeeld potexvirussen en tobamovirussen). Bij dit soort virussen is een zaadontsmetting nog een mogelijkheid om infectie van de jonge kiemplantjes te voorkomen. In het onderzoek waarover hier wordt gerapporteerd is naar voren gekomen dat SLRSV tot een andere categorie virussen behoort, namelijk de virussen die zaadoverdraagbaar zijn en daarbij al in het zaad in endosperm en zelfs het embryo aanwezig zijn. Voor deze groep virussen is zaadontsmetting geen remedie tegen zaadoverdracht. Samengevat heeft dit onderzoek de volgende nieuwe inzichten opgeleverd: • SLRSV is zaadoverdraagbaar in lelie • SLRSV is aantoonbaar in endosperm en embryo van leliezaad. Zaadontsmetting is geen optie om zaadoverdracht te voorkomen.
Toetsontwikkeling PSTVd in Dahlia
Leeuwen, P.J. van; Trompert, J.P.T. ; Lemmers, M.E.C. ; Verbeek, M. ; Meekes, E.T. - \ 2016
Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, onderdeel van Wageningen UR Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit - 23
dahlia - plantenvirussen - aardappelspindelknolviroïde - detectie - extractie - experimenteel veldonderzoek - methodologie - diagnostische technieken - nederland - dahlia - plant viruses - potato spindle tuber viroid - detection - extraction - field experimentation - methodology - diagnostic techniques - netherlands
First report of fusarium avenaceum causing wet core rot of ‘elstar’ apples in the Netherlands
Wenneker, M. ; Pham, K.T.K. ; Lemmers, M.E.C. ; Boer, Fred de; Lans, Arie van der; Leeuwen, Paul van; Hollinger, T.C. ; Thomma, B.P.H.J. - \ 2016
Plant Disease 100 (2016)7. - ISSN 0191-2917 - p. 1501 - 1501.

Apple (Malus domestica) is an important fruit crop in the Netherlands. ‘Elstar’, the main cultivar, occupies 40% of the apple production area. Symptoms of apple wet core rot were observed on Elstar in January to March 2013 after 4 to 6 months’ storage in different packing houses at controlled atmosphere. The disease was present in a large number of lots harvested at orchards from different locations across the Netherlands, and incidences up to 25% were recorded. Apples exhibited light-brown wet rot, initially developing in the core and subsequently spreading into the surrounding cortex, often with a white to rose-reddish mycelium. Apples from five lots with infections (four apples per lot; 20 in total) were rinsed with sterile water, sprayed with 70% ethanol until droplet runoff and halved aseptically with a scalpel. The tissue next to the core rot was isolated and placed onto potato dextrose agar (PDA). The PDA plates were incubated at 20°C in the dark, and single-spore isolates were propagated on fresh PDA plates. All cultures formed abundant white aerial mycelium with yellow to rose pigment and a dark pink to red reverse. Macroconidia were slightly falcate, thin-walled, usually 5 septate, with a tapering apical cell, and 40 to 80×3.5 to 5 μm. Pathogen characteristics were similar to those described for F. avenaceum, causal agent of wet core rot of apple (Sanzani et al. 2013;Sørenson et al. 2009). The identity of two representative isolates (Fu1-44145 and Fu2-44145) from different apple lots was confirmed by means of multilocus gene sequencing. Genomic DNA was extracted and sequences of ITS region, TEF1-α, and histone H3 loci were amplified and sequenced. The sequences have been deposited in GenBank (Accession Nos. KT350586 and KT350587 [ITS], KT350603 and KT350604 [TEF1], KT935567 and KT935568 [HIS3]). MegaBLAST analysis revealed 99.8 to 100% identity to Fusarium spp. belonging to the F. avenaceum-F. tricinctumspecies complex. The TEF1 and HIS3 sequences of both isolates were 100% identical with F.avenaceum sequences JQ429374, GQ915502, JQ435857, and GQ915469, confirming their identity as F. avenaceum. Koch’s postulates were satisfied in two experiments, with 15 Elstar apples per isolate. In the first experiment, surface-sterilized fruits were inoculated with 20 μl of a suspension of 105conidiospores/ml prepared from a 15-day-old PDA culture after wounding with a needle. Inoculated fruits were sealed in a plastic bag and incubated in darkness at 20°C. In the second experiment, apples were surface sterilized, cut in half longitudinally, and one half was inoculated with 20 μl of the conidiospore suspension into the core of the apple. Control apple halves were inoculated with sterilized water. After inoculation, the halves were covered with plastic foil and incubated in darkness at 20°C. In both experiments, symptoms appeared after 4 to 6 days on 100% of the fruits; controls remained symptomless. Fungal colonies isolated from the lesions and cultured on PDA plates morphologically resembled the original isolates. Fusarium avenaceum is a wound pathogen that has been isolated from apple fruit in Croatia and in the United States (Kou et al. 2014; Sever et al. 2012). Only few reports describe wet core symptoms associated with F. avenaceum on apple (Sanzani et al. 2013; Sørenson et al. 2009). This is the first report of wet core rot caused by F. avenaceum on apple fruit in the Netherlands. As wet core of apple is undetectable until the fruit is cut or consumed, it affects consumer confidence. Due to potential mycotoxin production during infection, F. avenaceum infections potentially pose a safety issue (Sørenson et al. 2009).

First report of Colletotrichum godetiae causing bitter rot on ‘Golden Delicious’ apples in the Netherlands
Wenneker, M. ; Pham, K.T.K. ; Lemmers, M.E.C. ; Boer, F.A. de; Lans, A.M. van der; Leeuwen, Paul van; Hollinger, T.C. - \ 2016
Plant Disease 100 (2016)1. - ISSN 0191-2917 - p. 218 - 218.
Apple (Malus domestica) is an important fruit crop in the Netherlands, with a total production of 418,000 tons in 2011. Symptoms of apple bitter rot were observed on ‘Golden Delicious’ apples in the Netherlands in July 2013 after 9 months of storage in a packing house at controlled atmosphere. Lesions were round, 1 to 5 cm in diameter, gray and dry with acervuli, producing orange spore masses in concentric rings. Fruit were rinsed with sterile water, and lesions were sprayed with 70% ethanol until droplet runoff. The skin was removed aseptically with a scalpel, and tissue under the lesion was isolated and placed onto Potato Dextrose Agar (PDA). The PDA plates were incubated at 20°C in the dark, and single-spore isolates were propagated on PDA. The isolates were identified as Colletotrichum sp. based on culture morphology, having light gray to pale orange mycelium and, when viewed from the reverse side, ranged from pink to reddish orange. The cultures carried yellowish spore masses and dark melanized structures similar to acervuli that oozed orange conidia. Conidia were cylindrical to fusiform, pointed at one or both ends, and measured 8.0 to 17.0 μm × 3.5 to 5.0 μm. Both cultural and morphological characteristics of the pathogen were similar to those described for C. acutatum, causal agent of bitter rot of apple. A representative isolate (PPO-44377) was used for multilocus gene sequencing (Damm et al. 2012). Genomic DNA was extracted using the LGC Mag Plant Kit (Berlin, Germany) in combination with the KingFisher method (Waltham, USA) and six loci were amplified and sequenced. Primer pairs ACT-512F + ACT-783R, CHS-354R + CHS-79F, GDF1 + GDR1, CYLH3F + CYLH3R, BT2Fd + BT4R, and ITS1 and ITS4 (White et al. 1990) were used for amplification of parts of the actin (ACT), chitin synthase (CHS-1) gene, glyceraldehyde-3-phosphate dehydrogenase (GAPDH), histone H3 (HIS3), beta-tubulin (TUB2) and ITS region of the rDNA gene, respectively. One sequence for each locus has been deposited in GenBank under Accession Nos. KR180290 (ACT), KR180292 (CHS-1), KR180293 (GAPDH), KR180294 (HIS3), KR180295 (TUB2), and KR180296 (ITS). MegaBLAST analysis revealed that the ITS sequences matched with 98.9 to 100% identity to Colletotrichum spp. belonging to C. acutatum species complex (including C. godetiae). The phylogenetic trees constructed using sequences of ACT, CHS-1, GAPDH, HIS3, and TUB2 of our strain (PPO-44377), and available sequences from GenBank confirmed the identity of this strain as C. godetiae. Koch’s postulates were performed on 15 ‘Golden Delicious’ apples. Surface-sterilized fruit were inoculated with 20 μl of a spore suspension (105 conidia/ml) prepared from a 15-day-old PDA culture after wounding with a needle. Inoculated fruits were sealed in a plastic bag and were incubated in darkness at 20°C. Symptoms appeared after 4 to 6 days on 80% of the fruits while mock-inoculated controls with water remained symptomless. Fungal colonies isolated from the lesions and cultured on PDA had morphological characteristics that resembled the original isolate from the infected apples. There are few reports of symptoms associated with C. godetiae on apple in Europe (Baroncelli et al. 2014; Ivic et al. 2013; Munda 2014). This is the first report of bitter rot caused by C. godetiae on apple fruit in the Netherlands. Currently, bitter rot is not an important disease in apples in the Netherlands. However, it is ranges worldwide and is considered one of the most important diseases, causing considerable crop losses, and may become an emerging problem in the Netherlands in the near future.
Plasmawater, een veelbelovend ontsmettings- en gewasbeschermingsmiddel
Quaedvlieg, William ; Hofland-Zijlstra, J.D. ; Lemmers, M.E.C. ; Ruijven, J.P.M. van; Kolk, J.P. van der; Slootweg, G. ; Stijger, I. - \ 2016
Wageningen : Wageningen UR Glastuinbouw - 1
tuinbouw - gewasbescherming - pectobacterium carotovorum - botrytis cinerea - fusarium - tomatenmozaïekvirus - gerbera - biociden - landbouwkundig onderzoek - fytotoxiciteit - corrosie - ontsmettingsmiddelen - glastuinbouw - horticulture - plant protection - pectobacterium carotovorum - botrytis cinerea - fusarium - tomato mosaic virus - gerbera - biocides - agricultural research - phytotoxicity - corrosion - disinfectants - greenhouse horticulture
Voor dit onderzoek is gekeken of plasmawater onder laboratorium- en semi-praktijk condities verschillende soorten micro-organismen (bacteriën, schimmels en virussen) kan afdoden op het gewas. Tevens is gelet op de veiligheid voor het gewas (fyto-tox) en kas (corrosie). Poster van het PlantgezondheidEvent 2016.
Augustaziek bij tulp : Eindrapportage ‘Inzicht in de symptoomontwikkeling van Augustaziek tijdens de bolproductie en broeierij'
Verbeek, M. ; Stijger, C.C.M.M. ; Dam, M.F.N. van; Lans, A.M. van der; Lemmers, M.E.C. ; Haaster, A.J.M. van - \ 2014
Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving BBF - 29
tulpen - plantenvirussen - necrovirus - olpidium brassicae - schade - ziekteoverdracht - bodemschimmels - siergewassen - bloembollen - cultuurmethoden - landbouwkundig onderzoek - tulips - plant viruses - damage - disease transmission - soil fungi - ornamental crops - ornamental bulbs - cultural methods - agricultural research
Augustaziek bij tulp wordt veroorzaakt door het Olive mild mosaic virus (OMMV), een virus dat behoort tot het geslacht Necrovirus (waar ook het tabaksnecrosevirus (TNV) toe behoort). Dit virus kan plantenwortels infecteren vanuit de grond, een proces dat vele malen efficiënter wordt wanneer de virusdeeltjes via zwermsporen van de wortels-infecterende bodemschimmel Olpidium brassicae worden overgebracht. Schimmel en virus komen pleksgewijs in verschillende grondsoorten voor en leven op allerlei gewassen en onkruiden. Augusta komt in bepaalde jaren meer voor dan in andere jaren. Er wordt soms over een cyclus van ongeveer 12 jaar gesproken waarin zogenaamde Augusta-jaren voorkomen. Het onderzoek waarin in dit verslag wordt gerapporteerd had als uitgangspunt drie vragen: • Wanneer Augustaziek uitdooft in een partij, is het virus dan echt afwezig, of heeft men met een latente (niet zichtbare) infectie te maken? Genezen van virus is nl. geen gangbaar verschijnsel in de plantenwereld. • Hoe groot is het risico op zichtbare schade in de broei van een partij die op het veld zichtbare Augusta-schade vertoonde? Kan de schade in de broei voorspeld worden? • Zijn er factoren/indicatoren die een ‘Augusta-jaar’ aankondigen? Om een idee te krijgen over de mogelijke antwoorden op deze vragen is als eerste een enquête gehouden onder tulpentelers (bollenteelt en afbroei). Aan de hand van die enquête is gekeken naar o.a. teeltomstandigheden, perceel, voorvrucht etc. Ook is aan deze telers gevraagd of zij materiaal beschikbaar wilden stellen van partijen waarin zij eerder Augusta-schade hadden waargenomen. Deze partijen zijn opgeplant in de kas onder afbroei-omstandigheden en op het veld onder bollenteelt-omstandigheden. Tijdens deze teelten werd de symptoomontwikkeling gevolgd en werden virustoetsen uitgevoerd om de infectie met OMMV te monitoren. Bij enkele planten met symptomen is met behulp van Next Generation Sequencing gekeken of ook daadwerkelijk OMMV betrokken was bij het ziektebeeld. Hieruit bleek dat er in enkele planten andere virussen dan OMMV voorkwamen die symptomen veroorzaakten die waarschijnlijk in de praktijk moeilijk van Augusta kunnen worden onderscheiden. Voorbeelden van deze virussen zijn het tulpenvirus X, Arabis mozaïekvirus, dravikmozaïekvirus, tabaksratelvirus en het vroege-verbruiningsvirus van erwt. Hoewel op bovenstaande vragen nog geen duidelijke antwoorden te geven zijn, is wel een stapje in de goede richting gezet. Uit dit onderzoek zijn de volgende inzichten verkregen: • Symptomen in tulp die in de praktijk Augustaziek worden genoemd worden over het algemeen veroorzaakt door infectie met OMMV, maar ook andere virussen kunnen op Augusta lijkende schadebeelden geven. • OMMV lijkt in de afbroei ook symptoomloos te kunnen voorkomen, maar dat zal afhankelijk zijn van cultivar en teeltomstandigheden (over het algemeen wordt aangenomen dat bij hogere temperaturen minder schade wordt waargenomen). • Een aantal partijen die als Augustapartijen waren aangemerkt bleken vrij te zijn van OMMV in de virustoets in het leverbaar materiaal en in de boltoetsen na kasteelt en veldteelt. Tijdens deze teelten werd geen schade waargenomen in deze partijen. Of dit ook daadwerkelijk betekent dat uitdoving heeft plaatsgevonden is niet te concluderen omdat ten tijde van de waarneming van de symptomen de zieke planten niet op virusinfecties zijn getoetst.
Vatbaarheid van Nerine voor PlAMV : voortgezet diagnostisch onderzoek 2013
Leeuwen, P.J. van; Lemmers, M.E.C. ; Trompert, J.P.T. - \ 2014
Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit - 13
nerine - bloembollen - plantenvirussen - plantago asiatica mosaic virus - virusziekten - diagnostische technieken - proeven - landbouwkundig onderzoek - ornamental bulbs - plant viruses - viral diseases - diagnostic techniques - trials - agricultural research
Nerine blijkt niet vatbaar te zijn voor het PlAMV-virus. Het onderzoek naar de vatbaarheid van Nerine geeft dan ook geen aanleiding om de bestaande teeltstrategie aan te passen. Nerine wordt veelal in vruchtwisseling geteeld met lelie. Lelie is de laatste jaren getroffen door het PlAMV (Plantago asiatica mosaic virus). Dit virus kan tijdens de teelt via de bodem verspreiden. Ook bij hergebruik van grond afkomstig van PlAMV-lelieteelt is er (tijdens de broei in de kas) een risico op infectie van de nieuwe lelieteelt. Omdat Nerinebollen vaak naast lelies worden geteeld en/of in vruchtwisseling met lelies plaatsvindt, is er een grote angst dat PlAMV mogelijk ook voor grote problemen kan zorgen bij dit gewas. Een besmetting van Nerine met PlAMV zou een decimering van de teelt betekenen. Er is een besmettingsproef uitgevoerd in de periode van augustus 2013 t/m januari 2014 met Nerine bowdeni ‘Favourite’ en ‘Van Roon’ om vast te stellen of Nerine vatbaar is voor een besmetting met PlAMV. Het virus is via verschillende methoden overgebracht op Nerine, maar vervolgens is bij geen enkele plant of bol besmetting aangetoond, terwijl dit wel het geval was bij controle leliebollen/planten. Op basis van dit onderzoek kan de conclusie worden getrokken dat Nerine niet vatbaar is voor PlAMV.
Begrijpen en bestrijden van bodemgebonden verspreiding van PIAMV en TVX
Kock, M.J.D. de; Slootweg, G. ; Aanholt, J.T.M. van; Lemmers, M.E.C. ; Pham, K.T.K. ; Dees, R.H.L. ; Boer, F.A. de; Hollinger, T.C. - \ 2013
Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij & Fruit - 73
bloembollen - lelies - gewasbescherming - elisa - plantago asiatica mosaic virus - tulpenvirus x - detectie - plantenvirussen - ornamental bulbs - lilies - plant protection - tulip virus x - detection - plant viruses
De leliebranche wordt geconfronteerd met een zeer besmettelijk virus dat een grote bedreiging is voor de gehele leliesector, het Plantago asiatica mosaic virus (PlAMV). Naast PlAMV is enkele jaren geleden een vergelijkbaar virus in lelie aangetroffen, het Tulpenvirus X (TVX). De besmettelijkheid van TVX lijkt bij lelie vergelijkbaar groot te zijn als de besmettelijkheid van PlAMV. Het is er alles aan gelegen om de verspreidingsroutes volledig in beeld te hebben om doeltreffende maatregelen te kunnen nemen om verdere verspreiding van het virus in de leliesector te voorkomen. Het onderzoek beschreven in dit rapport is een voortzetting van onderzoek aan PlAMV en TVX dat sinds 2010 wordt uitgevoerd. Er is uitgebreide ervaring opgebouwd met de mogelijkheden die ELISA- en PCR-toetsen kunnen bieden bij onderzoek, maar vooral ook voor de kwaliteitsbewaking van teeltmateriaal. Omdat de verspreidingsroutes complex zijn, is het belangrijk te weten wat de mogelijkheden en beperkingen zijn van bepaalde bemonsteringsmomenten en monstertype. Hoofdstuk 2 beschrijft de voordelen en beperkingen van de verschillende toetsmethoden en bemonsteringstypes. Daarnaast wordt uitleg gegeven over de interpretatie van toetsresultaten. Bij lelie kan infectie met PlAMV schadelijke symptomen veroorzaken. PlAMV kan daarentegen ook symptoomloos voorkomen. In Hoofdstuk 3 wordt beschreven dat symptomatische en symptoomloze infecties door hetzelfde PlAMV-virus wordt veroorzaakt. Er is slechts één type PlAMV in de Nederlandse lelieteelt aanwezig. Dit is belangrijke informatie met betrekking tot het gebruik van toetsmethoden voor kwaliteitsbewaking. Wanneer genetische variatie aanwezig zou zijn, dan zouden de toetsen daarop mogelijk aangepast moeten worden. Infectie met TVX bij lelie worden veroorzaakt door een TVX-stam die op kleine genetische details afwijkt van het TVX dat bij tulp infectie kan veroorzaken. Er zijn geen aanwijzingen dat tulp zelf de infectiebron is geweest voor TVX-infecties bij lelie. Het is momenteel de hypothese dat de tulpenstam van TVX vanuit tulp in een alternatieve waardplant terecht is gekomen. In deze alternatieve waardplant is TVX veranderd in de vorm die uiteindelijk bij lelie infecties kan veroorzaken. Dompelen van intacte bollen in een bad waarin PlAMV aanwezig was, resulteerde in vergelijkbare virusinfecties als bij dompeling van bollen waarvan de wortels waren afgeknipt. De bollen waren in dit geval slechts drie minuten gedompeld. Er hoeft dus geen verwonding aanwezig te zijn om infectie mogelijk te maken. Bij heftiger verwonding trad meer infectie op. Afspoelen van gespoelde of ontsmette bollen met schoon water kan resulteren in minder infectie, maar dit is niet altijd het geval (Hoofdstuk 4). Voorkomen van verwonding en aandacht voor wondherstel voor het dompelen is daarom zeker relevant. Tevens moeten lelie verwerkende bedrijven achteraan in de keten er rekening mee houden dat ook tijdens hun werkzaamheden met leliebollen kruisbesmetting en infectie bij partijen kan plaatsvinden wanneer zij gebruik maken van virusbesmet spoelwater of dompelbaden besmet met virus. Inpakbedrijven en exporteurs zijn daarom net zo verantwoordelijk voor een virusvrij eindproduct als veredeling en bollentelers. PlAMV en TVX zijn vrij hardnekkige virussen die buiten de plant langere tijd besmettelijk blijven. Bedrijfshygiëne is dan extra belangrijk om verspreiding binnen en tussen partijen te voorkomen. In Hoofdstuk 11 worden tips voor bedrijfshygiëne uitgebreid toegelicht. Vuil en plantenresten wegspoelen met (warm) water en eventueel zeep gebruiken om aankoeken van vuiligheid te voorkomen zijn het belangrijkst en het meest effectief. Middelen met virucide werking kunnen eventueel ingezet worden om achtergebleven virusdeeltjes alsnog te inactiveren. Er zijn middelen geïdentificeerd met voldoende virucide activiteit, maar alleen voor Virkon S is een toepassing in bedrijfsruimtes geregistreerd (Hoofdstuk 5). Er zijn tevens middelen geïdentificeerd die ook voldoende en snelle virucide activiteit hebben voor inactivatie van virus aanwezig in dompelbaden of spoelwater. Echter, voor geen van deze middelen is toepassing geregistreerd. Aanwezigheid van virusdeeltjes in de bodem of in virusbesmette gewasresten kunnen tijdens een nieuwe teelt tot infectie leiden. In Hoofdstuk 6 zijn de risico’s beschreven bij hergebruik van een perceel waar de voorafgaande lelieteelt besmet was met PlAMV of TVX. In de meeste gevallen treedt infectie vanuit het perceel op. De waargenomen percentages zijn niet erg hoog (0-8%), maar een virusvrij aangeplante partij is dan niet meer virusvrij. Tijdens diverse teeltprocessen tot aan de broei kunnen deze beperkte besmettingen via diverse risicovolle handelingen in een partij uitgroeien tot veel hogere percentages. Tijdens het onderzoek naar hergebruik van grond afkomstig van virusbesmette lelieteelt werd duidelijk dat de waardplantenreeks van PlAMV en TVX veel breder is. Een groot aantal onkruiden en groenbemesters zijn waardplant (Hoofdstuk 9). In relatie tot lelie worden in deze alternatieve waardplanten lagere virusconcentraties aangetroffen. Het is momenteel onduidelijk welke rol deze onkruiden en groenbemesters spelen bij de instandhouding van virusreservoirs in de bodem. Aanwezigheid van virusdeeltjes in de bodem of in virusbesmette gewasresten kunnen tijdens een nieuwe teelt tot infectie leiden. Stomen van de grond is toepasbaar bij kasteelt. Voor een goede inactivatie van virus in de grond is het belangrijk dat alle grond voldoende lang voldoende heet is geweest (Hoofdstuk 5). Het werken met dataloggers voor temperatuurregistraties is daarom zeker aan te bevelen. Er is tevens een methode ontwikkeld waarmee met ingegraven viruscapsules op een meer biologische wijze de inactivatie van PlAMV of TVX bestudeerd kan worden. Er zijn geen middelen met virucide activiteit bekend die toegepast kunnen worden in de bodem. Een chemische afdoding is daarom niet mogelijk. Omdat er geen vector betrokken is bij de bodemgebonden virusverspreiding hebben nematiciden of fungiciden geen effect op virusreservoirs in de bodem. Een gezond bodemleven en snelle vertering van plantresten heeft daarentegen zeker wel een functionele bijdrage in een effectieve vermindering van virus in de bodem. Natte grondontsmetting of toepassing van bodemfungiciden zou daarom misschien juist wel eens averechts kunnen werken bij het bestrijden van virusreservoirs in de bodem. De verspreiding van PlAMV en TVX is complex, de beheersing van dit virus nog complexer. Dit project heeft de sector een paar stappen verder gebracht in het begrijpen van de ervaringen met deze twee virussen. Tevens wordt steeds beter begrepen op welke wijze virusinfectie voorkomen kan worden. Op basis van de laatste inzichten zijn de maatregelen waarmee infectie en verspreiding van PlAMV en TVX voorkomen of beperkt kunnen worden geactualiseerd. Het inzichtelijk maken van de aanwezige besmettingen in partijen door middel van toetsen is van groot belang om de risico’s op infectie en verspreiding in te schatten. Immers, bij afwezigheid van virus, is er ook geen risico dat virusinfectie kan optreden. De praktijkadviezen in combinatie met een planmatige beoordeling van de kwaliteit door middel van toetsen heeft geresulteerd in de Kwaliteitssysteem Lelie 2.0, een resultaat van collectieve samenwerking binnen de Nederlandse leliesector.
Aanvullend onderzoek naar verspreidingsroutes en mogelijkheden voor beheersing vam PIAMV
Kock, M.J.D. de; Kok, B.J. ; Aanholt, J.T.M. van; Lemmers, M.E.C. ; Lommen, S.T.E. ; Pham, K.T.K. ; Hollinger, T.C. ; Boer, F.A. de; Slootweg, G. - \ 2013
Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving BBF - 49
bloembollen - lelies - virusziekten - plantago asiatica mosaic virus - plantenvirussen - plantenziektebestrijding - methodologie - ziektepreventie - technieken - tests - verspreiding - controle - ornamental bulbs - lilies - viral diseases - plant viruses - plant disease control - methodology - disease prevention - techniques - dispersal - control
Sinds 2010 kampt de leliesector met een relatief nieuw virus, Plantago asiatica mosaic virus (PlAMV). Praktijkgericht onderzoek is destijds spoedig opgestart om kennis te verkrijgen over mogelijke infectie- en besmettingsroutes en om mogelijkheden voor beheersing van dit virus te onderzoeken. Vijf onderzoeksvragen stonden centraal in dit onderzoek. Naast antwoord op deze vragen, heeft het onderzoek ook aanvullende informatie over PlAMV en lelie opgeleverd. Dit rapport beschrijft onderzoek dat in de periode zomer 2011 t/m zomer 2012 is uitgevoerd
Onderzoek naar details van bodemgebonden verspreiding van TVX bij tulp
Kock, M.J.D. de; Lemmers, M.E.C. ; Pham, K.T.K. ; Lommen, S.T.E. - \ 2013
Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit - 23
bloembollen - tulpen - aceria tulipae - tulpenvirus x - risicofactoren - ziektedistributie - bodemonderzoek - ornamental bulbs - tulips - tulip virus x - risk factors - disease distribution - soil testing
De afgelopen jaren heeft onderzoek aan Tulpenvirus X (TVX) uitgewezen dat dit virus tijdens de bewaring van tulpenbollen door tulpengalmijt wordt verspreid. Tevens is bekend dat er tijdens het koppen en ontbollen een risico op verspreiding van dit virus is. Daarentegen is het risico op mechanische verspreiding tijdens mechanisch pellen, spoelen en waterbroei gering. Tijdens dit onderzoek zijn diverse aanwijzingen verkregen voor verspreiding van TVX via de grond. Praktijkmaatregelen zijn pas te formuleren wanneer deze verspreidingsroute experimenteel bevestigd is en de bijbehorende vector of verspreidingsroute bekend is. Via diverse onderzoeksstrategieën is onderzocht wat de risico’s op bodemgebonden infectie met TVX bij tulp is. Hierbij is o.a. gebruik gemaakt van grond uit een vollegrondskas waar in 2011 bodemgebonden verspreiding van TVX is waargenomen. Teeltproeven met tulp, maar ook met diverse vanggewassen zijn uitgevoerd en de aanwezigheid van bodemschimmels die als virusvector kunnen optreden is bepaald. In een pottenproef met aanwezigheid van TVX-besmette tulpen vond er bij virusvrije tulp zeer beperkt virusverspreiding via de bodem plaats. Daarentegen vond er in een vergelijkbare pottenproef met TVX-besmette grond bij de vangplant Chenopodium amaranticolor veel efficiënter infectie met TVX vanuit de bodem plaats. Tijdens de teelt in de vollegrondskas met grond met TVX-geschiedenis vond er bij tulp geen virusinfectie vanuit de bodem plaats. Daarentegen werd op deze grond wel infectie bij Chenopodium vangplanten, brandnetel en vogelmuur waargenomen. Er was dus weldegelijk een virusreservoir in de bodem aanwezig. Er is zeer waarschijnlijk geen bodemorganisme betrokken bij infectie met TVX vanuit de bodem. Bij infectie vanuit de bodem is bij Chenopodium en onkruiden TVX het eenvoudigst aan te tonen in een wortelmonster. TVX verspreidt niet snel systemisch door de plant waardoor bladbemonstering ongeschikt is voor het aantonen van recente besmettingen vanuit de grond. Op basis van deze resultaten wordt voor onderzoek naar virusreservoirs bij onkruiden geadviseerd zich met name te concentreren op het ondergrondse deel van de plant. De resultaten beschreven in dit rapport laten zien dat bodemgebonden infectie met TVX complexer is dan vooraf gedacht. Specifieke bodemomstandigheden kunnen een cruciale rol spelen bij het wel of niet optreden van infectie vanuit de bodem bij tulp. Deze bodemomstandigheden zijn bij tulp blijkbaar kritischer dan bij vangplanten. Een lijst met maatregelen is samengesteld waarmee TVX-verspreiding via de bodem ze veel als mogelijk beperkt kan worden.
Details van virusoverdracht door bladluizen in lelie : een zoektocht naar optimale gewasbescherming met oog voor milieubelasting en kosten
Kock, M.J.D. de; Lemmers, M.E.C. ; Aanholt, J.T.M. van; Weijnen-Derkx, M.P.M. - \ 2013
Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij & Fruit - 60
lelies - virusziekten - aphididae - gewasbescherming - overdracht - symptoomloos lelievirus - milieubeheersing - landbouwkundig onderzoek - effecten - geïntegreerde bestrijding - kostenbeheersing - lilies - viral diseases - plant protection - transfer - lily symptomless virus - environmental control - agricultural research - effects - integrated control - cost control
Het in dit rapport beschreven onderzoek richt zich op de optimalisatie van bescherming van lelie tegen de overdracht van Lelie mozaïekvirus (LMoV) en Symptoomloos lelievirus (LSV) door bladluizen. Het onderzoek is in de periode 2009-2012 uitgevoerd. Elk onderzoeksjaar had eigen specifieke vraagstellingen met de daarbij behorende proefopzet. In de eerste twee onderzoeksjaren is de bladluizenpopulatie wekelijks in detail via vangbakken en vangplaten bestudeerd. Gedurende het teeltseizoen zijn er in beide jaren 40-50 soorten bladluizen aangetroffen, waaronder ook veel bladluissoorten waarvan bekend is dat deze LMoV en/of LSV kunnen verspreiden. Qua populatiesamenstelling is er tussen de twee jaar vrij veel overlap, maar er zijn ook verschillen tussen de twee jaar zichtbaar. Zelfs wanneer er geen gewasbescherming werd uitgevoerd, werd vier jaar lang geen kolonisatie van bladluizen op de lelies waargenomen. Deze leliebollen waren ook niet behandeld met Admire. Blijkbaar is lelie geen geschikte waardplant voor bladluis of zijn er voldoende natuurlijke vijanden aanwezig. Verspreiding van LMoV en LSV vond gedurende het hele teeltseizoen van lelie plaats. Verspreiding van LMoV vond iets meer in de eerste helft van het seizoen plaats en werd in meerdere herhalingen van proefveldjes waargenomen. Daarentegen vond de verspreiding van LSV iets meer in de tweede helft plaats en was meer lokaal van aard in één of twee van de vier herhalingen. In periodes met ‘normale’ weersomstandigheden zonder extremen kan met een wekelijkse dosis minerale olie en pyrethroïden de virusverspreiding goed beheerst worden, ondanks dat er tijdelijk grotere aantallen bladluizen aanwezig zijn geweest. Het bleek dat in een relatief warme periode met hogere zonkracht/straling en in een periode met veel neerslag de toegepaste gewasbescherming minder effectief is geweest waardoor in deze periode extra virusverspreiding heeft kunnen plaatsvinden. De resultaten uit de eerste twee jaar van dit project (fase 1) hebben geleid tot een beter begrip voor het moment waarop virusverspreiding plaats kan vinden en op welke momenten gewasbescherming effectief moet zijn. Tevens heeft de monitoring van bladluizen meer inzicht gegeven in de bladluizen populatiedynamiek en de relatie met de virusverspreiding die tegelijkertijd kan optreden. In de tweede fase van dit onderzoeksproject is onderzocht wat het beste recept is voor optimale gewasbescherming tegen virusoverdracht door bladluizen waarbij tevens aandacht werd gegeven voor milieubelasting en de kosten van gewasbescherming. In twee opvolgende jaren is aangetoond dat wekelijkse toepassing van minerale olie een duidelijk positief effect had op de beheersing van virusoverdracht door bladluizen. Toevoeging van een pyrethroïde versterkte deze beheersing. De extra toevoeging van een insecticide resulteerde bij de lelies in de proefopzet niet in een extra reductie van virusoverdracht. Een insecticide heeft daarom op basis van deze resultaten geen toegevoegde waarde voor de beheersing van virusoverdracht door bladluizen. Negatieve effecten van een insecticide zijn ook niet waargenomen. Er wordt wel eens gesuggereerd dat toevoeging van een pyrethroïde of een insecticide het vluchtgedrag van bladluizen onrustiger zou maken wat een negatief effect zou hebben op virusverspreiding in een partij. Onderzoek heeft hiervoor geen aanwijzingen gevonden. Sinds enkele jaren is er een Luis/virus weerfax beschikbaar die op basis van weersverwachtingen advies geeft over het moment van gewasbescherming op de dag en de frequentie per week. Het tijdelijk verhogen van de frequentie van gewasbescherming in periodes met hogere temperaturen en veel zonkracht had geen effect op het viruspercentage. Grote meerwaarde van de Luis/virus weerfax zit hem in het inzicht in het optimale moment van gewasbescherming voor de eerstvolgende dagen. Met deze informatie kan een veel betere planning gemaakt worden. De frequentie van gewasbescherming tegen virusoverdracht door bladluizen kan vanaf half augustus gehalveerd worden tot 1x per twee weken. Onderzoek van twee opvolgende jaren toonde aan dat er bij dit recept niet extra virusinfectie optrad. Een belangrijk inzicht uit dit onderzoek is het feit dat gewasbescherming op de virusbron veel effectiever werkt dan gewasbescherming op de ontvangende plant. Van te voren was niet te verwachten dat de waargenomen verschillen zo groot zouden zijn. In de proefopzet moet hiermee dus rekening gehouden worden. In dit project is daarom in de loop van de tijd een steeds betere proefopzet ontwikkeld: - virusbron in de proefveldjes in netten geplant zodat deze bij het rooien apart te verwijderen zijn, - zones met bufferplanten die de proefveldjes met verschillende behandelingen voldoende van elkaar scheiden zodat naast elkaar gelegen behandelingen elkaar niet beïnvloeden. Er wordt geadviseerd deze indeling van een proefveld algemeen toe te gaan passen bij onderzoek naar effectiviteit van middelen. In het laatste deel van dit rapport wordt de achtergrond van functionele agrobiodiversiteit (FAB) beschreven en is er een analyse gemaakt in hoeverre de inzet van barrière planten een bijdrage kan leveren aan een verdere beheersing van virusoverdracht door bladluizen bij lelie. In de wetenschappelijke literatuur zijn diverse voorbeelden beschreven van een bijdrage van FAB bij de beheersing van virusverspreiding door bladluizen. Dit onderzoek is echter niet uitgevoerd onder teeltomstandigheden die in Nederland van toepassing zijn. Onderzoek naar FAB voor de beheersing van virusoverdracht onder Nederlandse teeltomstandigheden is zeker van belang vanwege de lokale populaties bladluizen en natuurlijke vijanden. Dit rapport somt een aantal aanbevelingen op die relevant zijn om te betrekken bij onderzoek naar functionele agrobiodiversiteit tegen virusoverdracht door bladluizen. Op basis van dit onderzoek zijn er diverse conclusies en aanbevelingen geformuleerd: o Voor een duurzame teelt van lelies wordt allereerst geadviseerd om zoveel als mogelijk met virusvrije of virusarme partijen lelie te werken. o Houd bij het maken van het teeltplan vooral ook rekening met de virusstatus van partijen en probeer virusvrije partijen apart te telen van partijen die besmet zijn met LMoV en/of LSV. o Een wekelijkse gewasbescherming met minerale olie en pyrethroïde is van groot belang wanneer men de lelies wil beschermen tegen virusinfecties door bladluizen. o Houdt bij het moment van gewasbescherming dan vooral ook rekening met het optimale moment van gewasbescherming. De Luis/virus weerfax is hierbij een zeer functionele hulpmiddel. o Dit onderzoek heeft geen additionele effecten van een insecticide aangetoond. o Daarentegen zijn er ook geen aanwijzingen gevonden dat pyrethroïden en insecticiden lokale virusverspreiding juist zouden stimuleren vanwege het onrustiger gedrag van bladluizen die worden blootgesteld aan pyrethroïden en insecticiden. o Het halveren van de frequentie van gewasbescherming vanaf half augustus levert geen extra risico op maar resulteert wel in een lagere milieubelasting en reductie in kosten voor gewasbescherming. Aanpassing van de frequentie vanaf half augustus is daarom zeker het overwegen waard wanneer de virusdruk in een partij/perceel laag is.
Onderzoek naar mogelijke TBV-reservoirs in onkruid
Kock, M.J.D. de; Lemmers, M.E.C. ; Dullemans, A.M. ; Pham, K.T.K. - \ 2013
Lisse : Praktijkonderzoek Plant en Omgeving BBF - 25
tulpen - tulpenmozaïekvirus (tulip mosaic virus) - potyvirus - aphididae - virus-gastheer interacties - onkruiden - vangmethoden - landbouwregio - landbouwkundig onderzoek - tulips - tulip mosaic virus - virus-host interactions - weeds - trapping - agricultural regions - agricultural research
In tulpen veroorzaakt het potyvirus tulpenmoza¿ekvirus (TBV) van alle virussen de meeste directe schade (visuele virussymptomen en opbrengstverlies) en indirecte schade (keuringsmaatregelen, beheersingsmaatregelen, etc.). Dit virus wordt door bladluizen verspreid. Om een virusvrije teelt optimaal mogelijk te maken is kennis over het beperken van virusverspreiding binnen een partij / veld van eerste belang (dit blijkt uit onderzoek van laatste decennia). Dit onderzoeksproject geeft aandacht aan een ontbrekend puzzelstukje, kennis over de potentiële gevaren die vanuit de omliggende groene ruimte / natuur de teelt van tulp schade aan kunnen brengen. In dit project is onderzoek gedaan naar aanwezigheid van TBV in bladluisvluchten en onkruiden welke verzameld zijn in teeltregio’s van tulp waar in het verleden aanwijzingen/suggesties waren voor onverklaarbare toename van TBV in partijen tulp. In dit project zijn in 2012 op twee locaties gedetailleerde bladluisvangsten uitgevoerd en op 9 locaties zijn onkruidmonsters verzameld. Daarnaast is een collectie bladluizen gevangen in 2011 in de omgeving van Lelystad voor dit onderzoek gebruikt. De gevangen bladluizen en de onkruidmonsters zijn onderzocht op aanwezigheid van TBV. Dit project heeft tot de volgende conclusies geleid: • Pas bij de echte temperatuurstijging in de tweede helft van mei 2012 kwam een grote bladluizenvlucht op gang. Per dag werden er met één fuik tientallen tot zelfs een paar honderd bladluizen gevangen. • Er is aangetoond dat er grote verschillen in omvang van bladluizenvluchten kunnen zijn. Stel dat op beide locaties een vergelijkbare partij met 1% TBV werd geteeld, dan was het risico op virusverspreiding door bladluizen vanwege verschil in aantallen bladluizen op locatie B 2,5x zo groot als op locatie A. • Tientallen bladluizen gevangen in de omgeving van Lelystad, 290 bladluizen gevangen in Dirkshorn en ruim 700 bladluizen gevangen in Aartswoud, zijn met PCR-diagnostiek onderzocht op aanwezigheid van TBV. Met behulp van de toegepaste onderzoeksmethoden zijn er geen aanwijzingen gevonden dat gevangen bladluizen TBV bij zich hadden. • Analyse op aanwezigheid van TBV in onkruiden op percelen die in het verleden in verband zijn gebracht met onverwachte toename aan TBV heeft niet geresulteerd in de identificatie van TBV-geïnfecteerde onkruiden. Het feit dat er geen TBV in de gevangen bladluizen is aangetoond, en dat er geen TBV in onkruidmonsters is aangetoond, doet vermoeden dat er vooralsnog geen infectiebron is voor TBV anders dan tulp. Voor de tulpensector is dit een hoopgevend resultaat.
Wordt nerfstrepenziekte in tulpen door een virusbesmetting veroorzaakt?
Vink, P. ; Pham, K.T.K. ; Lemmers, M.E.C. - \ 2012
Lisse : Praktijkonderzoek Plant en Omgeving BBF - 12
tulpen - afwijkingen, planten - tabakskringvlekkenvirus - detectie - technieken - plantenvirussen - innovaties - monitoring - bemonsteren - tulips - plant disorders - tobacco ringspot virus - detection - techniques - plant viruses - innovations - sampling
Nerfstrepenziekte in tulpen is een verschijnsel waarbij de planten te kort blijven, de bladeren soms krom en gedraaid groeien en necrotische strepen zichbaar zijn rond de nerven nabij de bladoksels. Daardoor ontstaat soms veel economische schade. Bij nerfstrepenziekte wordt vanuit oud virologisch onderzoek vermoed dat sprake is van een besmetting met het tobacco ringspot virus (TRSV) zonder dat een directe relatie voldoende duidelijk is aangetoond. Intussen zijn de detectietechnieken om virussen aan te tonen de laatste jaren aanzienlijk gevoeliger en beter geworden zodat er meer mogelijkheden bestaan om te achterhalen welk virus mogelijk een rol speelt bij de verschijnselen van nerfstrepenziekte. In het broeiseizoen 2010/2011 werden verschillende monsters tulpen met verschijnselen van nerfstrepenziekte aangeboden voor diagnostisch onderzoek. Dit leek een goed moment om nog eens na te gaan of werkelijk sprake was van een virusbesmetting. Daartoe zijn 12 verschillende monsters tulpen verzameld en met behulp van PCR-technieken getoetst op aanwezigheid van virussen. Daarnaast is plantensap uit een aantal monsters tulpen verzameld en op zogenaamde toetsplanten aangebracht zodat een eventuele virusbesmetting zichtbaar gemaakt kon worden.
Onderdrukking symptoomvorming PIAMV tijdens broei van lelies
Kock, M.J.D. de; Kok, B.J. ; Aanholt, J.T.M. van; Lans, A.M. van der; Lemmers, M.E.C. ; Slootweg, G. - \ 2012
Lisse : Praktijkonderzoek Plant en Omgeving BBF - 51
lilium - forceren van planten - plantenvirussen - symptomen - plantago asiatica mosaic virus - plantenziektebestrijding - cultuurmethoden - ziektepreventie - landbouwkundig onderzoek - forcing - plant viruses - symptoms - plant disease control - cultural methods - disease prevention - agricultural research
De leliesector is in het van voorjaar 2010 geconfronteerd met de aanwezigheid van een nieuw virus in lelie (Plantago asiatica mosaic virus, PlAMV). De omvang van de aanwezigheid van dit virus, en de schade die het virus voornamelijk tijdens de broeierij veroorzaakt, heeft de sector verrast. Een goede onderlinge samenwerking en communicatie tussen teelt, handel en broeierij, keuringsdienst, aangevuld met praktijkgericht onderzoek en toetswerkzaamheden heeft in een korte tijd veel informatie opgeleverd over de herkomst van het virus, de mogelijke verspreidingswijzen van het virus en details omtrent symptoomontwikkeling bij lelies. Op basis van beschikbare kennis wordt in de loop van 2011 door de Productgroep Lelie een plan van aanpak opgesteld om de besmettingsgraad van lelies met PlAMV in enkele jaren drastisch te verminderen. In dit project worden de volgende twee doelstellingen bestudeerd:Praktijkonderzoek naar teeltomstandigheden die effect hebben op symptoomvorming en onderzoek naar middelen waarmee virussymptomen kunnen worden onderdrukt.
Mites as vector of Tulip Virus X in stored tulip bulbs
Lommen, S.T.E. ; Conijn, C.G.M. ; Lemmers, M.E.C. ; Pham, K.T.K. ; Kock, M.J.D. de - \ 2012
IOBC/WPRS Bulletin 81 (2012)2012. - p. 57 - 67.
Tulip virus X (TVX) is a Potexvirus causing economic losses in tulip. Potexviruses are generally transmitted by mechanical contact and, indeed, several mechanical transmission pathways for TVX have been identified during tulip bulb production. However, TVX transmission does also seem to occur during bulb storage. Since mechanical transmission is excluded in this period, a biological vector should be involved. The eriophyoid mite Aceria tulipae, the acarid storage mite Tyrophagus putrescentiae, and the acarid bulb mite Rhizoglyphus echinopus are the main arthropod pests of stored tulip bulbs. Therefore, we studied their putative role in transmission of TVX during tulip bulb storage. We show that mites of each of these species can carry TVX with them after feeding
on TVX-infected bulbs. In addition, some of the healthy bulbs acquired an infection with TVX when inoculated with mites. Although the current setup of the experiments does not confirm which species of mite transmit TVX, we have strong indications that mites are involved in transmission. Additional research with larger numbers of independent replicates is required to further prove the vector status of each species of mite, the efficiency, and mode of virus transmission. If our results will be confirmed, this would be the first case reporting a Potexvirus to be transmitted by mites, and the first case of an
association between acarid mites and a plant pathogenic virus. Consequently, TVX control in tulip bulb production should include an adequate control strategy of both eriophyoid and acarid mites.
Check title to add to marked list
<< previous | next >>

Show 20 50 100 records per page

 
Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.