Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

    Current refinement(s):

    Records 1 - 50 / 82

    • help
    • print

      Print search results

    • export

      Export search results

    Check title to add to marked list
    Praktijkonderzoek bioraffinage
    Doorn, Wim van; Baars, J.J.P. ; Dam, J.E.G. van; Keijsers, E.R.P. ; Yilmaz, G. - \ 2018
    Amersfoort : Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (STOWA rapport 2018-25) - ISBN 9789057737930 - 59
    waterbeheer - bioraffinage - materialen uit biologische grondstoffen - biomassa - waterplanten - reststromen - water management - biorefinery - biobased materials - biomass - aquatic plants - residual streams
    Waterschappen en andere waterbeheerders zien dat de laatste jaren in toenemende mate inspanningen nodig zijn om problemen door uitheemse en/of invasieve plantensoorten in het waterbeheer te beheersen. Echte oplossingen zijn nog steeds niet beschikbaar. Tegelijkertijd werken de waterschappen samen met andere gebiedsbeheerders en ketenpartners aan verduurzaming van het waterbeheer, onder meer door bij te dragen aan een meer circulaire economie, en aan realisatie van de Kader Richtlijn Water doelstellingen. In dit project is onderzocht hoe bioraffinage kan bijdragen aan deze verduurzaming, door het produceren van diverse nuttige grondstoffen uit groenresten van het waterbeheer. Daarbij lag de nadruk op het verwaarden van woekerende waterplanten en oevermaaisels via kleinschalige, mobiele bioraffinage. Daarbij worden op de plaats ter waar maaisels vrijkomen via een bioraffinage machine de planten opgewerkt tot diverse producten, zoals eiwitten (voor diervoer of technische toepassingen), vezels (voor diervoeder, papier/karton of biocomposiet), mineralenconcentraat (meststof) en eventueel substraat voor vergisting tot biogas. Loosbaar water is wat overblijft en terug kan naar het aquatisch milieu.
    Literatuurstudie waarde halen uit groenresten in het waterbeheer
    Doorn, Wim van; Kooij, Aldert van der; Dam, Jan van - \ 2017
    Amersfoort : Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (Stowa rapport 2017-04) - ISBN 9789057737404 - 93
    reststromen - biobased economy - waterbeheer - bioraffinage - grasmaaisel - waterplanten - composieten - residual streams - biobased economy - water management - biorefinery - grass clippings - aquatic plants - composite materials
    Dit rapport beschrijft de resultaten van de verkennende literatuurstudie naar de mogelijkheden voor verwaarding via bioraffinage van vrijkomend maaisel en in het waterbeheer af te voeren waterplanten. Daartoe is een inventarisatie gemaakt van de vrijkomende hoeveelheden en samenstelling van maaisels bij de acht deelnemende waterschappen en is via een literatuurstudie informatie verzameld over de fysisch-chemische samenstelling van de meest voorkomende planten in de maaisels. Daarbij is een literatuurscan uitgevoerd van de wetenschappelijke literatuur naar wat bekend is over biomassa samenstelling van de meest voorkomende niet-inheemse waterplanten en de aanwezigheid van specifieke inhoudstoffen voor verwaarding. Op basis van deze informatie en inzicht in biobased conversie technieken, is een inschatting gemaakt van het potentieel voor verwaarding van deze groenresten door waterschappen. Mogelijke producten zijn eiwitten voor veevoeder of technische toepassingen, vezels voor papier/karton of diverse biocomposiet-toepassingen, en soms zijn specifieke inhoudstoffen aanwezig, zoals gelerende stoffen of antioxidantia.
    The ecology of ditches : a modeling perspective
    Gerven, Luuk P.A. - \ 2016
    Wageningen University. Promotor(en): W.M. Mooij, co-promotor(en): Jeroen de Klein; J.H. Janse. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462579316 - 137
    ditches - aquatic ecology - ecology - modeling - aquatic plants - aquatic ecosystems - water flow - sloten - aquatische ecologie - ecologie - modelleren - waterplanten - aquatische ecosystemen - waterstroming

    The Netherlands is well-known for its extended networks of drainage ditches, with a total ditch length of about 300.000 km. Their main function is to enable agriculture by draining water. Nonetheless, ditches also have important ecological functions. They serve as ecological corridors and harbor a high biodiversity in which water plants play a crucial role. The last decades, the ecological quality of ditches is at stake. Enhanced nutrient inputs promoted the invasion by dense mats of free-floating plants like duckweed. Underneath these mats the water becomes dark and anoxic, which severely constrains aquatic life.

    In this thesis I developed new concepts to better understand, predict and combat the dominance by free-floating plants in ditches. The following questions are addressed. Are floating plants a self-stabilizing state - an alternative stable state - which would make it more difficult to combat floating-plant dominance (chapter 2)? Does it make sense to fight floating-plant dominance by reducing nitrogen (N) inputs to the ditches or will it lead to an invasion of floating plants that can fix N2 from the atmosphere (chapter 3)? What about spatial aspects, does the vulnerability of a ditch to floating plants depend on the position of a ditch in a polder, like its distance to the polder outlet (chapter 4)? To answer these questions, I used ecological models that predict the abundance of free-floating plants based on the competition for nutrients and light with other plants such as submerged plants, and where possible validated these models with field data. Starting from the ecosystem model PCDitch, I developed and combined models with different complexity to see how theoretical concepts, developed in minimal models, translate to the ecosystem level. Chapter 5 deals with a method that facilitates this up- and downscaling in model complexity.

    Are floating plants an alternative stable state? To answer this question I extended mechanistic resource competition theory with a framework (minimal model) describing the competition of floating and submerged plants for light and nutrients. The model predicts that the competitive advantage of floating plants - they have a primacy for light and shade submerged plants, giving rise to asymmetry in competition for light - makes that floating plants always dominate at high supply of light and nutrients. At intermediate nutrient supply, there can be alternative stable states: either the submerged plants or the floating plants dominate depending on who established first. However, based on the traits of common floating plants (duckweed; Lemna) and submerged plants (waterweed; Elodea) the model predicts, in line with field data, that floating plants are not an alternative stable state. Furthermore, from a theoretical point of view this study shows that the asymmetry in light competition ensures that common rules from standard competition theory do not apply anymore. Like the R* rule, which states that the species that can persist at the lowest resource levels always wins the competition.

    Can duckweed-dominance be combatted by reducing N inputs to the ditches? Or does this promote other floating plants like water fern (Azolla) that can fix N2 from the atmosphere? Important is the question whether such N2-fixers can provide enough N to prevent N-limitation and keep the system P-limited, which would make steering on N inputs ineffective. To investigate this, I considered the competition between Lemna and Azolla for N, P and light. Both a minimal model, an ecosystem model (PCDitch) and field data reveal that N2-fixation is unlikely to lead to P-limitation. This can be explained by N2-fixers typically requiring higher P concentrations to persist, implying that they cannot keep the P concentration low enough for non-N2-fixers to become P-limited. In combination with field data that hint at constraints on N2-fixation that prevent N2-fixers from becoming abundant at low N availability, this suggests that it certainly pays off to combat floating plant-dominance by reducing N inputs.

    Is every ditch in a polder equally vulnerable to floating plants? Each ditch in a polder receives water and nutrients from the adjacent land. This leads to a spatial gradient in water flow and associated nutrient loading, from low in the remote polder sites to high in the direction of the polder outlet where the water leaves the polder. I explored if this spatial gradient affects the vulnerability of a ditch to floating plants, by investigating with a simple nutrient model how this gradient affects the nutrient concentration of the ditches and by subsequently predicting the gradient's effect on the ditch ecology by applying the ecosystem model PCDitch spatially, through coupling PCDitch to the 1-D hydrodynamic model SOBEK. Surprisingly, we found that every ditch is equally vulnerable to floating plants, despite the spatial gradient in water flow and nutrient loading. It turned out that the ecological state of each ditch could already be predicted by regarding only the lateral supply of water and nutrients from the adjacent land, and not the supply from upstream ditches. However, these findings are violated when there is spatial heterogeneity in the water and nutrient supply from the adjacent land or in ditch characteristics like depth and sediment type. Then, the chance on floating-plant dominance differs throughout the network and a spatial modelling approach (PCDitch-SOBEK) is required to predict this chance.

    Developing and combining models of different complexity plays an important role in this thesis. To do so, I used a Database Approach To Modelling (DATM), a recently developed method in which a model is stored in tables in a clear and clean way, which facilitates model development. In addition, with DATM a model can be automatically implemented in a modelling environment of choice. This relieves technical implementation issues and leaves room to focus on ecology rather than technology. I illustrated the use of DATM by implementing and analyzing the ecosystem model PCDitch and its twin model for shallow lakes PCLake in different modelling environments by using DATM. This showed that DATM allows one to use the environment one is familiar with and eases the switch to other environments for complementary analyses, including analysis in a spatial 1-D to 3-D setting.

    The insights provided by this thesis can help us to improve the ecological quality of ditches. A challenging task, given the fast human-driven environmental changes at both local and global level. To predict and to anticipate the effect of these changes on the ecology, it is essential to understand how the ditch ecosystem functions. The developed and applied methods described in this thesis may be helpful in that. For example, using models of different complexity makes it possible to translate fundamental theory to the ecosystem scale, which is essential to better grasp the behavior of an ecosystem. Furthermore, the in this thesis established coupling between PCDitch and SOBEK breaks new grounds for spatial ecosystem modelling. In combination with the growing amount of remote sensing data from satellites and drones, which allow for the continuous and potentially real-time validation and calibration of spatial ecosystem models, such a spatial approach has the potential to greatly increase our ecological understanding of ditches. These advances facilitate the development of successful management strategies that make our ditch ecosystems future-proof.

    Invloed van beekbegeleidende bomen op de ecologische kwaliteit van Noord-Brabantse beken
    Verdonschot, R.C.M. ; Brugmans, Bart ; Scheepens, Mark ; Coenen, Daniël ; Verdonschot, P.F.M. - \ 2016
    H2O online (2016)28 juli.
    aquatische ecologie - waterlopen - bomen - noord-brabant - monitoring - beschaduwen - gegevensanalyse - waterschappen - vegetatie - waterplanten - waterkwaliteit - aquatic ecology - streams - trees - noord-brabant - monitoring - shading - data analysis - polder boards - vegetation - aquatic plants - water quality
    Monitoringsdata van Brabantse beken laat zien dat bomen belangrijk zijn voor het halen van ecologische doelen. Echter, voor maximale effectiviteit met betrekking tot vegetatieontwikkeling en koeling van het beekwater voldoet alleen de zwaarste beschaduwingsklasse (>70%) en moet gestreefd worden naar lange beschaduwde trajecten. Macrofauna profiteert vooral via de door bomen gegenereerde substraatdifferentiatie. Het toepassen van beschaduwing brengt voor de waterschappen wel grote uitdagingen met zich mee. Verder blijkt uit de data-analyse dat jaarrond voldoende stroming een vereiste is voor de ecologische doelrealisatie in de trajecten.
    Verkenning van de mogelijkheid om waterplanten in te zetten als natuurlijke stuwen
    Keizer-Vlek, H.E. ; Verdonschot, P.F.M. - \ 2015
    Wageningen : Alterra, Wageningen-UR - 62
    waterplanten - waterlopen - stuwen - zoetwaterconstructies - kosten - maaien - nederland - waterstromingsweerstand - aquatic plants - streams - weirs - freshwater structures - costs - mowing - netherlands - water flow resistance
    Waterplanten vormen een essentieel onderdeel van laaglandbeken. Naast hun ecologische functie hebben ze een significante impact op de geomorfologie, waterkwaliteit en waterkwantiteit van laaglandbeken. In Nederland heeft historisch gezien de nadruk altijd gelegen op het verwijderen van waterplanten uit waterlopen om de primaire functie, het watervoerend vermogen, te handhaven. De hoge kosten van het maaibeheer in Nederland in combinatie met de aandacht voor de positieve ecologische effecten van waterplanten vanuit de Kaderichtlijn Water, de mogelijkheden om water vast te houden met behulp van waterplanten om zo verdroging van natuurgebieden en de toenemende droogteschade in de landbouw tegen te gaan, hebben geleid tot het idee om te kijken in hoeverre het mogelijk is om de werking van de stuwen in watergangen te vervangen door waterplanten.
    300.000 kilometer levende sloten: wens of werkelijkheid?
    Verdonschot, R.C.M. - \ 2014
    Wageningen UR
    sloten - waterplanten - onderhoud - waterbeheer - aquatische ecologie - ditches - aquatic plants - maintenance - water management - aquatic ecology
    De herfst is de tijd dat de Nederlandse sloten op grote schaal geschoond worden. Omdat sloten relatief ondiep zijn en voedselrijk water bevatten, ontwikkelen waterplanten zich massaal in het zomerhalfjaar en groeien deze watergangen in rap tempo dicht. Het maaien van de vegetatie is dan ook noodzakelijk om te voorkomen dat de afvoerfunctie in gevaar komt. Echter, het leven in de sloot wordt sterk bepaald door de manier waarop dit beheer plaatsvindt. Er wordt steeds meer geëxperimenteerd met nieuwe vormen van onderhoud, wat kansen biedt voor de natuur.
    Succesvol herstel van zeegrasvelden : het verhaal van een natuurlijke biobrouwer
    Mark, C. van der; Sterk, M. ; Fens, J. - \ 2014
    Vakblad Natuur Bos Landschap 11 (2014)103. - ISSN 1572-7610 - p. 20 - 22.
    waterplanten - zostera - mariene gebieden - ecologisch herstel - natuurtechniek - kustgronden - waddenzee - proefprojecten - klimaatverandering - aquatic plants - zostera - marine areas - ecological restoration - ecological engineering - coastal soils - wadden sea - pilot projects - climatic change
    Een bijna vergeten beeld: glinsterend water met daarin de slanke groene linten van zeegras. Zacht wuivend en golvend onder het wateroppervlak bij vloed, liggend met de stroom, meewijzend als het eb wordt. Prachtig. Maar zo’n ondiepe zeebodem begroeid met een tapijt van zeegras is niet alleen fraai om te zien, het is het ook nuttig. Zeker in tijden van klimaatverandering en zeespiegelstijging. Zoals helmgras langswaaiend zand kan invangen en zo duinen laat groeien, zo kan zeegras helpen de zeebodem op te hogen door zand en slibdeeltjes in te vangen. Het is een echte ‘biobouwer’. Als wadplaten hoger worden, geeft dat meer golfbreking op en vervolgens veiligheid voor de dijken. Door een virusinfectie en de aanleg van de Afsluitdijk zijn de zeegrasvelden echter bijna volledig verdwenen. Een herstelproject biedt hoop.
    Guidance proposal for using available DegT50 values for estimation of degradation rates of plant protection products in Dutch surface water and sediment
    Boesten, J.J.T.I. ; Adriaanse, P.I. ; Horst, M.M.S. ter; Tiktak, A. ; Linden, A.M.A. van der - \ 2014
    Wageningen : Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu (WOt-werkdocument 284) - 42
    oppervlaktewaterkwaliteit - pesticiden - degradatie - chemische afbraak - verontreinigde sedimenten - lichtregiem - hydrolyse - fotolyse - algen - waterplanten - waterverontreiniging - surface water quality - pesticides - degradation - chemical degradation - contaminated sediments - light regime - hydrolysis - photolysis - algae - aquatic plants - water pollution
    The degradation rate of plant protection products and their transformation products in surface water and sediment may influence their concentrations in Dutch surface water. Therefore the estimation of these rates may be an important part of the assessment of the exposure of aquatic organisms. We propose a stepped sequence of studies for estimating the rate in water going from simple and conservative to more sophisticated and more realistic studies. The sequence includes: - studies on hydrolysis and photolysis; - studies with fresh surface water in the dark; - water-sediment studies in the dark or in light; - studies with algae and macrophytes; - outdoor studies in realistic surface water systems. The usefulness of these studies for the exposure assessment in Dutch surface water is discussed.
    Iron Addition as a shallow lake restoration measure: impacts on charophyte growth
    Immers, A.K. ; Sande, M.T. van der; Zande, R.M. van der; Geurts, J.J.M. ; Donk, E. van; Bakker, E.S. - \ 2013
    Hydrobiologia 710 (2013). - ISSN 0018-8158 - p. 241 - 251.
    fresh-water wetlands - potamogeton-pectinatus - aquatic plants - submerged macrophytes - chara - netherlands - phosphorus - phosphate - toxicity - biomanipulation
    Eutrophication has caused a decline of charophyte species in many shallow lakes in Europe. Even though external inputs of phosphorus are declining, internal loading of P from the sediment seems to delay the recovery of these systems. Iron is a useful chemical binding agent to combat internal phosphorus loading. However, the effects of iron addition on charophytes are not yet known. In this study we experimentally tested the potential toxicity of iron(III)chloride (FeCl3) on two different charophytes, Chara virgata Ku¨tzing and Chara globularis Thuiller added at the concentration of 20 g Fe m-2 and 40 g Fe m-2 to the surface water. C. virgata growth was not significantly affected, whereas C. globularis growth significantly decreased with increasing iron concentrations. Nonetheless, biomass of both species increased in all treatments relative to starting conditions. The decrease of C. globularis biomass with high iron additions may have been caused by a drop in pH and alkalinity in combination with iron induced light limitation. Iron addition over a longer time scale, however, will not cause this rapid drop in pH. Therefore, we conclude that adding iron(III)chloride in these amounts to the surface water of a lake can potentially be a useful restoration method.
    Interactive effects of pH, temperature and light during ammonia toxicity events in Elodea canadensis
    Netten, J.J.C. ; Heide, T. van der; Smolders, A.J.P. - \ 2013
    Chemistry and Ecology 29 (2013)5. - ISSN 0275-7540 - p. 448 - 458.
    eelgrass zostera-marina - submerged macrophytes - environmental-change - nutritional-status - water chemistry - aquatic plants - nh4+ toxicity - fresh-water - eutrophication - growth
    Increased nutrient loading threatens many freshwater ecosystems. Elevated temperatures may increase the sensitivity to eutrophication in these ecosystems. Higher concentrations of possibly toxic reduced nitrogen (NHx) in the water layer may be expected as production and anaerobic breakdown rates will increase. Apart from temperature, NHx and its effect on aquatic macrophytes will also depend on pH and light. We examined the interactive effects of NHx, temperature, pH and light on Elodea canadensis in a full factorial laboratory experiment. Results demonstrate that high NHx and high temperature together with low pH and low light causes the strongest toxic effects regarding relative growth rate and leaf tissue mortality. The adverse effects of high temperature and low light are most likely caused by increased metabolic activity and reduced photosynthesis, respectively. Severe toxicity at low pH compared to high pH can be ascribed to the ability of E. canadensis to induce a specialised bicarbonate-concentrating pathway at high pH, resulting in much higher carbon availability, needed for detoxification of NHx. We conclude that NHx toxicity will become more pronounced under higher temperatures, but that effects on aquatic macrophytes will strongly depend on pH of the water layer and specific metabolic adaptations of different species.
    Macrophytes in drainage ditches : functioning and perspectives for recovery
    Zuidam, J.P. van - \ 2013
    Wageningen University. Promotor(en): Marten Scheffer, co-promotor(en): Edwin Peeters. - S.l. : s.n. - ISBN 9789461735898 - 112
    sloten - aquatische ecologie - waterplanten - soortendiversiteit - milieufactoren - nutriëntenuitspoeling - polders - ecohydrologie - ecologisch herstel - drainage - baggeren - ditches - aquatic ecology - aquatic plants - species diversity - environmental factors - nutrient leaching - polders - ecohydrology - ecological restoration - drainage - dredging
    Sloten zijn overal ter wereld te vinden en vormen een belangrijk onderdeel van het Nederlandse landschap. Ondanks dat het door de mens gemaakte, kunstmatige wateren zijn, kunnen ze een grote diversiteit aan flora en fauna bevatten. Hierdoor dragen ze in belangrijke mate bij aan de biodiversiteit van het agrarisch landschap. Doordat sloten in ecologisch opzicht sterk lijken op afgesloten nevengeulen in rivieruiterwaarden zouden sloten zelfs een vervanger kunnen zijn voor de nevengeulen die op veel plaatsen zijn verdwenen. Verstoringen als eutrofiering en frequent vegetatie verwijderen hebben er echter voor gezorgd dat veel sloten momenteel een monocultuur bevatten van bijvoorbeeld kroos of Smalle waterpest (Elodea nuttallii). Deze monoculturen zorgen voor verslechterde leefomstandigheden voor waterdieren (vissen, amfibieën en ongewervelde dieren) waardoor de totale biodiversiteit van de sloot achteruit gaat. Om achteruitgang van de ecologische kwaliteit te voorkomen of terug te dringen is kennis nodig over de factoren die verantwoordelijk zijn voor het voorkomen van verschillende typen vegetatie. Het onderzoek in dit proefschrift richt zich daarom op het identificeren van condities en mechanismen die de samenstelling en het functioneren van watervegetaties in Nederlandse sloten bepalen, waarbij meer specifiek gekeken is naar de effecten van voedselrijkdom, onderhoud en de aanwezige overlevingsorganen.
    De invloed van watervogels op de bacteriologische zwemwaterkwaliteit
    Lange, H.J. de; Lammertsma, D.R. ; Keizer-Vlek, H.E. - \ 2013
    Amersfoort : Stowa (Rapport / STOWA 2013-12) - ISBN 9789057735912 - 42
    zwemwater - waterkwaliteit - watervogels - waterplanten - bacteriologie - escherichia coli - campylobacter - fecale flora - oppervlaktewaterkwaliteit - openluchtrecreatie - nederland - swimming water - water quality - waterfowl - aquatic plants - bacteriology - escherichia coli - campylobacter - faecal flora - surface water quality - outdoor recreation - netherlands
    Dit rapport beschrijft de invloed van watervogels op de bacteriologische zwemwaterkwaliteit van 20 zwemplassen. Hiervoor is in de 20 zwemplassen veldonderzoek verricht naar relaties tussen aantallen en soorten watervogels, waterplanten, helderheid en concentraties fecale bacteriën. De concentratie zwevend stof en de begroeiing met waterplanten zijn beide factoren die de concentratie van fecale bacteriën beïnvloeden. Beheer gericht op het verbeteren van het doorzicht, verminderen van zwevend stof en bevorderen van waterplanten zal de overleving van fecale bacteriën verkorten. Dergelijke maatregelen zullen de zwemwaterkwaliteit verbeteren en hebben ook een positief effect op de ecologische kwaliteit van het water.
    The Role of Propagule Banks from Drainage Ditches Dominated by Free-Floating or Submerged Plants in Vegetation Restoration
    Zuidam, J.P. van; Raaphorst, E.P. ; Peeters, E.T.H.M. - \ 2012
    Restoration Ecology 20 (2012)3. - ISSN 1061-2971 - p. 416 - 425.
    sloten - waterplanten - zoetwaterecologie - plantengemeenschappen - ecologisch herstel - ditches - aquatic plants - freshwater ecology - plant communities - ecological restoration - seed bank - biodiversity - communities - sediments - constraints - macrophytes - germination - emergence - runoff - meadow
    Dominance by free-floating plants results in a loss of plant species in many waters. An important source for re-establishment of non-floating aquatic plants can be the propagule bank. This study focuses on whether the propagule bank of free-floating plantdominated ditch sediments can serve as potential source for recovery of a diverse plant community. The first objective was to determine differences in propagule germination from sediments of ditches in the Netherlands that differ in vegetation composition through a seedling-emergence experiment. The second objective was to analyze the effect of sediment disturbance on the number of germinating propagules. The results show that, compared to sediments from ditches with submerged vegetation, sediments from free-floating plantdominated ditches produced significantly lower numbers of individuals and species of submerged and emergent plants, while numbers of individuals and species of free-floating plants were higher. These results suggest that sediments from free-floating plantdominated ditches have lower potential to recover a diverse plant community probably resulting from positive feedback mechanisms caused by the vegetation present, maintaining the free-floating plantdominated state. Sediment disturbance strongly favors the germination of free-floating plant propagules, especially from free-floating plantdominated ditch sediments. Ditch maintenance activities such as mowing and dredging will therefore likely favor persistence of the free-floating plantdominated state. To shift from dominance by free-floating plants to a more diverse plant community, alternative maintenance methods should be considered that cause less sediment disturbance together with measures that promote colonization such as temporary drawdown or re-introduction of species.
    Dutch Water Mining: Potentie van een zuiverend landschap van overvloed
    Os, E. van; Kruijs, A. ; Bomas, B. ; Poelman, M. ; Pater, M. de; Bokhoven, D. van - \ 2012
    Delta Water Award - 85
    waterkwaliteit - waterplanten - kweken - oogsten van de gehele plant - fosfaten - vastleggen - volkerak-zoommeer - biomassa productie - zuidwest-nederland - biobased economy - water quality - aquatic plants - rearing - whole crop harvesting - phosphates - tethering - volkerak-zoommeer - biomass production - south-west netherlands - biobased economy
    De blauwalg in het Volkerak - Zoommeer zorgt jaarlijks voor veel overlast. In de zomerperiode zijn giftig water en stank een hinderlijk fenomeen voor iedereen. Met de techniek Dutch Water Mining verdwijnt de overlast van blauwalgen. Voor de omliggende landbouwbedrijven ontstaat de zekerheid van een betrouwbare zoetwaterbron. Het basisidee is de productie en oogst van waterplanten en schelpdieren. Met de productie wordt fosfaat vastgelegd en via de oogst wordt de grondstof uit het water gehaald.
    Denitrification in ditches, streams and shallow lakes
    Veraart, A.J. - \ 2012
    Wageningen University. Promotor(en): Marten Scheffer, co-promotor(en): Jeroen de Klein. - S.l. : s.n. - ISBN 9789461733115 - 208
    denitrificatie - sloten - meren - waterlopen - zoetwaterecologie - milieufactoren - stikstofkringloop - waterplanten - opwarming van de aarde - denitrification - ditches - lakes - streams - freshwater ecology - environmental factors - nitrogen cycle - aquatic plants - global warming
    Het Nederlandse oppervlaktewater wordt sterk belast met stikstof. Dit is afkomstig uit de landbouw, maar ook van industrie, verkeer en huishoudens. Door het teveel aan stikstof verslechtert de waterkwaliteit. In ondiepe meren leidt dit bijvoorbeeld tot overmatige algengroei met zuurstofloosheid en vissterfte tot gevolg. Denitrificatie, de omzetting van de stikstofverbinding nitraat naar stikstofgas, is een natuurlijk proces dat stikstof uit oppervlaktewater verwijdert.
    Allied attack: climate change and eutrophication
    Moss, B. ; Kosten, S. ; Meerhoff, M. ; Battarbee, R.W. ; Jeppesen, E. ; Mazzeo, N. ; Havens, K. ; Lacerot, G. ; Liu, Z. ; Meester, L. de; Paerl, H. ; Scheffer, M. - \ 2011
    Inland Waters : Journal of the International Society of Limnology 1 (2011)2. - ISSN 2044-2041 - p. 101 - 105.
    voedingsstoffen - eutrofiëring - zoetwaterecologie - kustwateren - klimaatverandering - binnenwateren - meren - waterplanten - nutrients - eutrophication - freshwater ecology - coastal water - climatic change - inland waters - lakes - aquatic plants - shallow lakes - community structure - organic-carbon - temperature - zooplankton - methane - mesocosms - ecosystem - blooms - mineralization
    Global warming and eutrophication in fresh and coastal waters may mutually reinforce the symptoms they express and thus the problems they cause
    Herstel van ondergedoken watervegetaties in sloten: het belang van overlevingsorganen
    Zuidam, J.P. van; Raaphorst, E.P. ; Wal, B. van der; Peeters, E.T.H.M. - \ 2011
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 44 (2011)10. - ISSN 0166-8439 - p. 33 - 35.
    oppervlaktewater - sloten - waterplanten - wolffia - overlevingsstrategieën van planten - maaien - baggeren - surface water - ditches - aquatic plants - wolffia - plant strategies - mowing - dredging
    Het project PLONS geeft meer inzicht in processen, die een rol spelen bij het functioneren van sloten. Watervegetaties spelen daarin een cruciale rol. Soortenrijke, ondergedoken vegetaties in sloten zijn op veel plekken verdwenen en hebben plaatsgemaakt voor kroosdekken, die voordeel putten uit de overmatige nutriëntenrijkdom. Sloten met ondergedoken vegetatie en sloten met kroosdekken kunnen gezien worden als alternatieve stabiele situaties, die gekenmerkt worden door terugkoppelingsmechanismen, die er voor zorgen dat de huidige situatie in stand gehouden wordt. Kroos is blijkbaar in staat om de omstandigheden zodanig aan te passen dat die gunstig zijn voor de ontwikkeling van een kroosdek. In dit artikel wordt ingegaan op de rol van overlevingsorganen in het sediment bij het in stand houden van kroosdekken.
    Differential response to climatic variation of free-floating and submerged macrophytes in ditches
    Netten, J.J.C. ; Zuidam, J.P. van; Kosten, S. ; Peeters, E.T.H.M. - \ 2011
    Freshwater Biology 56 (2011)9. - ISSN 0046-5070 - p. 1761 - 1768.
    waterplanten - klimaatverandering - sloten - zoetwaterecologie - nederland - aquatic plants - climatic change - ditches - freshwater ecology - netherlands - north-atlantic oscillation - plankton dynamics - drainage ditches - shallow lakes - eutrophication - temperature - mesocosms - dominance - states - model
    1. Experimental studies have indicated in freshwater ecosystems that a shift in dominance from submerged to free-floating macrophytes may occur with climate change because of increased water surface temperatures and eutrophication. Field evidence is, however, rare. 2. Here, we analysed long-term (26 years) dynamics of macrophyte cover in Dutch ditches in relation to Dutch weather variables and the North Atlantic Oscillation (NAO) winter index. The latter appears to be a good proxy for Dutch weather conditions. 3. Cover of both free-floating macrophytes and evergreen overwintering submerged macrophytes was positively related to mild winters (positive NAO winter index). On the other hand, high cover of submerged macrophytes that die back in winter coincided with cold winters (negative NAO winter index). Our results therefore suggest that the effect of weather on macrophyte species depends strongly on their overwintering strategy. 4. The positive relation of free-floating macrophytes with the NAO winter index was significantly stronger in ditches in organic soil than in those in inorganic soil. This may be because of increased nutrient loading associated with increased decomposition of organic matter and increased run-off to these ditches during mild wet winters. 5. Our results suggest that mild winters in a changing climate may cause submerged macrophytes with an evergreen overwintering strategy and free-floating macrophytes to outcompete submerged macrophytes that die back in winter.
    Inkuilen van eendenkroos als veevoer met verschillende additieven = Ensiling Duckweed for feed with different additives
    Hoving, I.E. ; Schooten, H.A. van; Holshof, G. ; Houwelingen, K.M. van; Geest, W. van de - \ 2011
    Lelystad : Wageningen UR Livestock Research (Rapport / Wageningen UR Livestock Research 528) - 30
    waterplanten - lemna - vochtgehalte - droging - kuilvoerbereiding - voedertoevoegingen - kuilvoerfermentatie - aquatic plants - lemna - moisture content - drieration - silage making - feed additives - silage fermentation
    Ferment duckweed as silage is a cheap and sustainable alternative for drying. Without an additive, no satisfying preservation result was reached. Molasses gave a good preservation result and is relatively cheap and practical. Common methods of forage ensilaging are not suitable for duckweed as they have too little product structure to facilitate wrapping. The use of an airtight container or silo may lead to good preservation results, and prevent losses.
    Zuivering van drainwater in een beekbegeleidend rietmoeras
    Sival, F.P. ; Stevens, H. ; Castenmiller, E. ; Peerboom, J. - \ 2011
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 6 (2011)43. - ISSN 0166-8439 - p. 30 - 32.
    waterzuivering - drainagewater - fosfor - waterplanten - moerasgronden - waterschappen - de peel - noord-brabant - water treatment - drainage water - phosphorus - aquatic plants - swamp soils - polder boards - de peel - noord-brabant
    In Noord-Limburg liggen intensieve landbouwgebieden met een hoge belasting van het oppervlaktewater met fosfor. In 2006 is in één van die gebieden een rietmoeras aangelegd om de zuiveringsefficientie van fosfor uit drainwater in de praktijk te testen. Het moeras ligt aan de Eeuwelsche Loop in de buurt van Ospel. De Eeuwselsche Loop stroomt vanuit een landbouwgebied door het natuurgebied de Groote Peel naar de Aa in Brabant. De inrichting van het moeras is opgezet om een maximale hoeveelheid fosfor te verwijderen. De eerste resultaten zijn veelbelovend. Van het aangevoerde stikstof bedraagt de zuiveringsefficiëntie circa 30 procent en voor fosfor 50 procent. De rietgroei kwam moeizaam op gang en heeft nog niet zijn maximale productie bereikt. Het oppervlaktebeslag is twee procent en door de ligging aan de Eeuwelsche Loop biedt het ook ruimte voor waterberging en biodiversiteit van natte systemen. Mogelijkheden voor hergebruik van het maaisel en het ijzergruis kan de aanleg van meer rietmoerassen wellicht stimuleren.
    Can time-weighted average concentrations be used to assess the risks of metsulfuron-methyl to Myriophyllum spicatum under different time-variable exposure regimes?
    Belgers, J.D.M. ; Aalderink, G.H. ; Arts, G.H.P. ; Brock, T.C.M. - \ 2011
    Chemosphere 85 (2011)6. - ISSN 0045-6535 - p. 1017 - 1025.
    aquatic plants - sulfonylurea herbicides - macrophytes - sensitivity - pesticides - toxicity - bioassays - growth - model
    We tested the effects of the herbicide metsulfuron-methyl on growth of the submerged macrophyte Myriophyllum spicatum under laboratory conditions using different exposure scenarios. The exposures of each scenario were comparable in the concentration×time factor, viz., the same 21-d time-weighted average (TWA) concentrations but variable in peak exposure concentrations (ranging from 0.1 to 21000ngaiL(-1)) and exposure periods (1, 3, 7, 14 or 21d). To study recovery potential of the exposed M. spicatum plants we continued the observation on shoot and root growth for another 21d in herbicide-free medium so that the total observation period was 42d. Non-destructive endpoints, length and number of new shoots and roots, were determined weekly from day 14 onwards. Destructive endpoints, dry-weight (DW) of main shoots, new shoots and new roots, were measured at the end of the experiment (t=42d). Metsulfuron-methyl exposure in particular inhibited new tissue formation but was not lethal to main shoots. On days 21 and 42 after start exposure, EC(10)/EC(50) values for new tissues expressed in terms of peak concentration (=measured concentration during exposure periods of different length) showed large differences between exposure scenarios in contrast to EC(10)/EC(50) values for days 21 and 42 expressed in terms of 21-d and 42-d TWA concentrations, respectively. At the end of the experiment (day 42), 42-d TWA EC(x) values were remarkably similar between exposure scenarios, while a similar trend could already be observed on day 21 for 21-d TWA EC(x) values. For the macrophyte M. spicatum and exposure to the herbicide metsulfuron-methyl the TWA approach seems to be appropriate to use in the risk assessment. However, the data from the toxicity experiment suggest that on day 21 also the absolute height of the pulse exposure played a (minor) role in the exposure - response relationships observed
    Effects of aquatic vegetation type on denitrification
    Veraart, A.J. ; Bruijne, W.J.J. de; Peeters, E.T.H.M. ; Klein, J.J.M. de; Scheffer, M. - \ 2011
    Biogeochemistry 104 (2011)1-3. - ISSN 0168-2563 - p. 267 - 274.
    sloten - waterplanten - zoetwaterecologie - stikstof - aquatische ecologie - nitrificatie - ditches - aquatic plants - freshwater ecology - nitrogen - aquatic ecology - nitrification - fresh-water - submersed macrophytes - drainage ditches - nitrate removal - lemna-minor - sediment - plant - eutrophication - ecosystems
    In a microcosm 15N enrichment experiment we tested the effect of floating vegetation (Lemna sp.) and submerged vegetation (Elodea nuttallii) on denitrification rates, and compared it to systems without macrophytes. Oxygen concentration, and thus photosynthesis, plays an important role in regulating denitrification rates and therefore the experiments were performed under dark as well as under light conditions. Denitrification rates differed widely between treatments, ranging from 2.8 to 20.9 µmol N m-2 h-1, and were strongly affected by the type of macrophytes present. These differences may be explained by the effects of macrophytes on oxygen conditions. Highest denitrification rates were observed under a closed mat of floating macrophytes where oxygen concentrations were low. In the light, denitrification was inhibited by oxygen from photosynthesis by submerged macrophytes, and by benthic algae in the systems without macrophytes. However, in microcosms with floating vegetation there was no effect of light, as the closed mat of floating plants caused permanently dark conditions in the water column. Nitrate removal was dominated by plant uptake rather than denitrification, and did not differ between systems with submerged or floating plants
    Vanuit de rand gezien : een vegetatieonderzoek van sloten en wallen in het boerenland van de Noordelijke Friese Wouden
    Weeda, E.J. - \ 2011
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 2127) - 63
    waterkwaliteit - biologische indicatoren - dijken - waterplanten - sloten - slootkanten - monitoring - milieu - vegetatie - friese wouden - water quality - biological indicators - dykes - aquatic plants - ditches - ditch banks - monitoring - environment - vegetation - friese wouden
    In de lintvormige elementen tussen de percelen van het boerenland komen allerlei planten voor die als indicator van de milieukwaliteit te gebruiken zijn. Het best onderzocht zijn water- en moerasplanten, maar ook landplanten geven belangrijke informatie. Tijdens een veldonderzoek in 2005 in de Noordelijke Friese Wouden is nagegaan welke wilde plantensoorten hier voorkomen in perceelscheidingen: in en langs sloten en poelen, in elzensingels en op eikenwallen (‘dykswâlen’). Vijftien gemakkelijk herkenbare soorten water- en moerasplanten zijn uitgekozen als indicatoren van de waterkwaliteit. Verder worden suggesties gedaan voor monitoring van slootkanten en andere perceelscheidingen aan de hand van landplanten. Het rapport bevat verder een beschrijving van de spontane plantengroei in de perceelranden van de 36 onderzochte boerenbedrijven.
    Competition between free-floating and submerged macrophytes in a future of climate change
    Netten, J.J.C. - \ 2011
    Wageningen University. Promotor(en): Marten Scheffer, co-promotor(en): Egbert van Nes; Rudi Roijackers. - S.l. : s.n. - ISBN 9789085858836 - 128
    waterplanten - salvinia natans - elodea canadensis - elodea nuttallii - biologische mededinging - klimaatverandering - aquatische ecosystemen - milieufactoren - aquatic plants - salvinia natans - elodea canadensis - elodea nuttallii - biological competition - climatic change - aquatic ecosystems - environmental factors


    This research was about the asymmetric competition between free-floating and submerged macrophytes in shallow freshwater ecosystems. I studied the effect of climate change on the dominance of free-floating macrophytes in temperate regions. The research approach was a combination of outdoor mesocosm experiments, a laboratory experiment, a database analysis and a literature review.

    In Chapter 2a I explored the possibility to use inexpensive open-top chambers (OTCs) as passive artificial warming devices in experimental aquatic studies. Existing experimental set-ups for artificial warming are very expensive and do usually not maintain a natural vertical temperature profile in the water column, which is generally observed in small-sized water bodies. Effects of different sizes of OTCs on the daily water temperature course in outdoor mesocosms were evaluated. Results showed that OTCs cause a significant temperature increase corresponding with predicted climatic warming whereas the vertical temperature profile in the water column was maintained. Therefore, OTCs are well suited for studying the effects of climate change in small-sized aquatic mesocosm experiments.

    These OTCs were subsequently used in an outdoor mesocosm experiment where I studied the effect of temperature and nutrient concentration on the competition between free-floating and submerged macrophytes (Chapter 2b). Free-floating macrophytes benefited from increased temperature and increased nutrient loading and limited the chances for the submerged macrophyte to benefit from these conditions. Only with high initial cover (90%) and a low nutrient concentration submerged macrophytes were able to limit free-floating macrophyte growth (with 10% initial cover). Only in this situation submerged macrophytes could benefit from increased temperatures. At a higher initial cover of free-floating macrophytes (50% or 90%) submerged macrophytes did not grow better with the increased temperatures. I further showed that 30% cover of free-floating macrophytes resulted in 74% light reduction below the mat. In mesocosms with OTCs and fully covered with free-floating macrophytes, the temperature increased only above and within the floating mat, while below the mat the temperature remained unchanged.
    Under a dense mat of free-floating macrophytes oxygen is often scarce and nitrification may be hampered, leading to higher reduced nitrogen (NHx) concentrations. In a laboratory experiment the interactive effects of a high concentration of NHx with temperature, pH and light on submerged macrophytes were examined (Chapter 3). Results demonstrated that a high NHx concentration and higher temperature together with a low pH and low light conditions caused the strongest toxic effects on relative growth rate and leaf tissue fitness of Elodea canadensis. The negative effect of low pH seemed counterintuitive. However, the specialized bicarbonate-concentrating pathway at high pH of the this plant species resulted in higher carbon availability for detoxification. This is because this pathway lacks photorespiration and minimizes carbon loss at high temperatures. At low pH, higher temperatures also lead to increased photorespiration rates and thus lower detoxification capacity. Also the process of cyclosis may optimize detoxification under pH 8, while this process is not very active under lower pH (as it is HCO3 dependent). In general rising temperatures and increased reduced nitrogen levels will decrease the fitness of submerged aquatic macrophytes.

    The results described in the previous chapters suggested that in freshwater ecosystems a shift in dominance from submerged to free-floating macrophytes may occur with climate change due to warming and eutrophication. Analysis of an existing database provided field evidence on the impact of climate change on macrophyte cover in Dutch drainage ditches (Chapter 4). Ditches are often overlooked ecosystems with potential dominance for both free-floating and submerged macrophytes. In this study 26 years of field data on macrophyte cover were related to local weather variables and the North Atlantic Oscillation (NAO) winter index. Mild winters (positive NAO winter index) were positively related to coverage of free-floating macrophytes and evergreen overwintering submerged macrophytes. Cold winters (negative NAO winter index) were positively related to cover of submerged macrophytes that die back in winter. The effect of climate seemed to depend on the over-wintering strategy of the macrophyte species present. It also appeared that ditches on organic soils enhanced the positive relation of free-floating macrophytes with the NAO winter index. In these ditches an increased decomposition of organic matter and increased run-off resulted in increased nutrient loading, promoting free-floating macrophyte growth (as seen in previous chapters).

    Previous chapters gave insight in the competition between free-floating and submerged macrophytes in shallow freshwater ecosystem and how climate change might affect this. In Chapter 5 an ecosystem management approach was applied on the illustrative example of socio-economic and ecological problems caused by free-floating macrophytes. Adequate ecosystem management must be based on a dynamic balance of scientific knowledge development, societal acceptance and feedback, and practical implementation.

    In the synthesis (Chapter 6) the findings from this research on the competition with and without climate change have been integrated. Also a model is presented that describes the local warming effect that free-floating macrophytes can have. The synthesis provides insight into the competition between free-floating and submerged macrophytes and how one could deal with expected problems.

    Effecten van rode- en geknobbelde Amerikaanse rivierkreeften op waterplanten en waterkwaliteit
    Roessink, I. ; Giels, J. van; Boerkamp, A. ; Ottburg, F.G.W.A. - \ 2010
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 2052) - 75
    waterplanten - aquatische ecologie - rivierkreeft - invasieve soorten - nadelige gevolgen - aquatic plants - aquatic ecology - crayfish - invasive species - adverse effects
    Met de invoering van de Kaderrichtlijn Water zijn voor de waterlichamen ecologische doelstellingen geformuleerd die uitgaan van een gevarieerd en evenwichtig ecosysteem waarbij waterplanten een belangrijke rol spelen. De aanwezigheid van invasieve exotische rivierkreeften wordt in verband gebracht met het verdwijnen van waterplanten en troebeler worden van het water. Om mogelijk causale verbanden aan te tonen, zijn er in 2009 twee gecontroleerde (semi)veld experimenten uitgevoerd. Door middel van enclosure- en compartimentstudies is onderzocht wat het effect is van kreeften op waterplanten en waterkwaliteitsparameters door de aanwezigheid van de rode- (P. clarkii) en geknobbelde (O. virilis) Amerikaanse rivierkreeft. Op basis van de enclosure studie lijkt de aanwezigheid van één P. clarkii en O. virilis per 0,86 m2 (1,2 kreeft/m2) geen directe impact te hebben op ondergedoken waterplanten. De compartimentstudie met O. virilis liet daarentegen wel duidelijke effecten op waterplanten en waterkwaliteitparameters zien. Voor de situatie in het veld betekent dit dat de aanwezigheid van kreeften zeker een negatieve impact op waterplanten en waterkwaliteit kan hebben. De waterplantbiomassa kan verminderen en als gevolg zullen waterkwaliteitsparameters beïnvloed worden. Invasieve rivierkreeften kunnen dus ook in de Nederlandse situatie heldere waterplantgedomineerde systemen om laten slaan naar troebele algengedomineerde systemen.
    Abiotische randvoorwaarden en natuurdoelen in kunstmatige wateren dl. 3 Matige grote, ondiepe laagveenplassen
    Keizer-Vlek, H.E. ; Lange, H.J. de; Verdonschot, P.F.M. - \ 2010
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 2089) - 88
    laagveengebieden - plassen - fauna - vissen - waterplanten - oppervlaktewater - biologische indicatoren - zoetwaterecologie - habitats - chemische eigenschappen - waterkwaliteit - nederland - kwaliteit - macrofauna - kaderrichtlijn water - natura 2000 - abiotiek - fens - ponds - fauna - fishes - aquatic plants - surface water - biological indicators - freshwater ecology - habitats - chemical properties - water quality - netherlands - quality - macrofauna - water framework directive - natura 2000 - abiotic conditions
    Het doel van deze studie is het gekwantificeerd invullen van de abiotische randvoorwaarden behorende bij de (Zeer) Goede Ecologische Toestand ((Z)GET) van het KRW type M27 ‘Matig grote, ondiepe laagveenplassen’. Meetgegevens van de twaalf ‘best beschikbare’ plassen in Nederland zijn voor dit doel geanalyseerd. De resultaten geven aan dat de biologische kwaliteitselementen in geen van de twaalf plassen voldoen aan de GET. De relatief slechte ecologische toestand van de plassen wordt onder andere veroorzaakt door hoge concentraties totaal-stikstof en totaal-fosfor, beperkt doorzicht en een hoge pH. Deze abiotische variabelen voldoen in bijna alle gevallen niet aan de GET-norm. De resultaten van het onderzoek impliceren dat de GET-norm/KRW referentie¬waarde(n) voor de abiotische variabelen EGV, chloride, ammonium en sulfaat naar beneden moeten worden bijgesteld om de GET van matig grote, ondiepe laagveenplassen te kunnen garanderen. Voor deze abiotische variabelen moet echter eerst nog worden bepaald of hogere concentraties dan vastgesteld in dit onderzoek leiden tot een verminderde ecologische toestand. Verder zal meer inzicht moeten komen in de voor de macrofauna- en waterplantengemeenschap sturende factoren door middel van experimenteel onderzoek. Hiervoor is naast informatie over fysisch-chemische milieuvariabelen ook informatie nodig over hydro¬morfologische milieuvariabelen. Tot slot is niet mogelijk gebleken om op basis van deze studie een eenduidige relatie te leggen tussen de abiotische randvoorwaarden noodzakelijk voor de realisatie van de GET in matig grote, ondiepe laagveenplassen (KRW) en de abiotische randvoorwaarden noodzakelijk voor de realisatie van aquatische habitattypen (VHR). Wel is vastgesteld dat habitattype 3140 niet voorkomt in de onderzochte plassen, terwijl zes van de twaalf onderzochte plassen liggen in een Natura 2000-gebied met een doelstelling voor habitattype 3140.
    Eendenkroos: van afval tot veevoer = Duckweed from waste to animal feed
    Holshof, G. ; Hoving, I.E. ; Peeters, E.T.H.M. - \ 2010
    Lelystad : Wageningen UR Livestock Research (Rapport / Wageningen UR Livestock Research 306) - 31
    eenden - eendenvoeding - veevoeder - veevoederindustrie - wolffia - waterplanten - nuttig gebruik - ducks - duck feeding - fodder - feed industry - wolffia - aquatic plants - utilization
    Kroosdekken op sloten en vaarten zijn ongewenst voor de waterkwaliteit. Door kroos frequent te verwijderen wordt de waterkwaliteit sterk verbeterd, maar dit brengt voor waterschappen hoge kosten met zich mee. Kroos is geschikt als eiwitrijk veevoer en door stijgende voerprijzen is een alternatieve eiwitbron voor grondstoffen als sojaschroot. In 2007 is een pilot uitgevoerd om ervaring op te doen met de mogelijkheden van verzamelen en verwerken van kroos, maar ook om de gezondheidsrisico’s en de voederwaarde in beeld te brengen. Op twee locaties is in september 2007 kroos geoogst: bij Stolwijk in het buitengebied en bij Spakenburg aan de rand van de stedelijke bebouwing. Deze twee locaties zijn gekozen om te bepalen of er verschil in kwaliteit bestaat tussen gebieden met een landbouwkundige omgeving en een stedelijke omgeving. Daarnaast is op de beide locaties met een verschillende oogstmethode gewerkt. Direct na het oogsten is het natte product afgevoerd naar een drogerij, waar het kroos in droogkamers is gedroogd.
    Aquatic ecosystems in hot water : effects of climate on the functioning of shallow lakes
    Kosten, S. - \ 2010
    Wageningen University. Promotor(en): Marten Scheffer, co-promotor(en): Egbert van Nes. - S.l. : s.n. - ISBN 9789085856016 - 160
    aquatisch milieu - ecologie - meren - klimaatverandering - waterplanten - fytoplankton - biomassa - kooldioxide - voedingsstoffenbeschikbaarheid - klimaatfactoren - aquatische ecosystemen - aquatische ecologie - aquatic environment - ecology - lakes - climatic change - aquatic plants - phytoplankton - biomass - carbon dioxide - nutrient availability - climatic factors - aquatic ecosystems - aquatic ecology - cum laude
    cum laude graduation (with distinction) There is concern that a warmer climate may boost carbon emissions from lakes and promote the chance that they lose their vegetation and become dominated by phytoplankton or cyanobacteria. However, these hypotheses have been difficult to evaluate due to the scarcity of relevant field data. To explore potential climate effects we sampled 83 lakes along a latitudinal gradient of more than 6000 km ranging from Rio Grande do Norte in Brazil to the South of Argentina (5-55 oS). The lakes were selected so as to be as similar as possible in morphology and altitude while varying as much as possible in trophic state within regions. All lakes were sampled once during summer (subtropical, temperate and tundra lakes) or during the dry season (tropical lakes) between November 2004 and March 2006 by the same team. In the first chapters I address the question how climate might affect the chances for shallow lakes to be dominated by submerged plants. It has been shown that temperate lakes tend to have two contrasting states over a range of conditions: a clear state dominated by aquatic vegetation or a turbid state. The turbid state is typically dominated by phytoplankton and often characterized by poorer water quality than the clear state. The backbone of the theory explaining this pattern is a supposed positive feedback of submerged vegetation on water clarity: vegetation enhances water clarity and clearer water, in turn, promotes vegetation growth. The theory furthermore asserts that submerged vegetation coverage diminishes when nutrient concentrations increase until a critical point at which the entire vegetation disappears due to light limitation. Both aspects of the alternative state theory have been well studied in temperate shallow lakes, but the validity of the theory for warmer lakes has been questioned. In chapter 2 a graphical model is used to show how climate effects on different mechanisms assumed in the theory may affect the general predictions. An analysis of our data presented in chapter 4 reveals that submerged vegetation has similar overall effects on water clarity across our climatic gradient. Nonetheless, the results hint at differences in the underlying mechanisms between climate zones. For example, the data suggest that the positive effect of vegetation on top-down control of phytoplankton by zooplankton is lost at high densities of fish that are often found in warmer regions. The main factor explaining differences in the water clearing effect of vegetation among lakes in our data set was the concentration of humic substances. In lakes with a high concentration of humic substances vegetation did not enhance the water clarity.
    Monitoring van aquatische natuur : KRW monitoring voor natuurdoelen in De Wieden
    Keizer-Vlek, H.E. ; Verdonschot, P.F.M. ; Goedhart, P.W. - \ 2009
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1999) - 67
    sloten - waterplanten - monitoring - macrofauna - aquatische ecologie - natuurgebieden - noordwest-overijssel - natura 2000 - ditches - aquatic plants - monitoring - macrofauna - aquatic ecology - natural areas - noordwest-overijssel - natura 2000
    Het doel van deze studie is: (1) vaststellen of aan de hand van gegevens verzameld door waterbeheerders voor KRW-doeleinden uitspraken kunnen worden gedaan over de aanwezigheid van individuele typische soorten (Habitatrichtlijn), doelsoorten (Handboek Natuurdoeltypen) en AS-indicatoren (Aquatisch Supplement) en (2) bepalen hoe groot de monitoringsinspanning moet zijn om aan de hand van deze indicatoren veranderingen in natuurwaarden te kunnnen vastellen. In 2006, 2007 en 2008 zijn op 25 slootlocaties van Goed Ecologisch Potentieel in De Wieden monsters genomen van de macrofaunagemeenschap en opnames gemaakt van de watervegetatie. Ondanks de gunstige ecologische omstandigheden in De Wieden zijn typische soorten en doelsoorten niet of slechts in lage aantallen aangetroffen. Hieruit blijkt dat gegevens verzameld door waterbeheerders niet bruikbaar zijn om uitspraken te doen over de populatieontwikkeling van individuele typische soorten/doelsoorten of over veranderingen in het aantal typische soorten/doelsoorten in een gebied. Voor dit doel zullen nieuwe efficiëntere methoden van monitoring moeten worden ontwikkeld.
    Aquatic Macrophyte Risk Assessment for Pesticides
    Maltby, L. ; Arnold, D. ; Arts, G.H.P. ; Davies, J. ; Heimbach, F. ; Pickl, C. ; Poulsen, V. - \ 2009
    London, New York : SETAC Press & CRC Press, Taylor & Francis Group - ISBN 9781439822111 - 156
    waterplanten - pesticiden - risicoschatting - ecologie - toxiciteit - aquatische ecosystemen - aquatische ecologie - ecologische risicoschatting - ecotoxicologie - aquatic plants - pesticides - risk assessment - ecology - toxicity - aquatic ecosystems - aquatic ecology - ecological risk assessment - ecotoxicology
    Given the essential role that primary producers play in aquatic ecosystems, it is imperative that the potential risk of pesticides to the structure and functioning of aquatic plants is adequately assessed. This book discusses the assessment of the risk of pesticides with herbicidal activity to aquatic macrophytes. By integrating regulatory and research information from specialists in the area of environmental regulations, this book provides a state-of-the-art guide to ecotoxicological risk assessment.
    Effects of submerged vegetation on water clarity across climates
    Kosten, S. ; Lacerot, G. ; Jeppesen, E. ; Motta Marques, D.M.L. ; Nes, E.H. van; Mazzeo, N. ; Scheffer, M. - \ 2009
    Ecosystems 12 (2009)7. - ISSN 1432-9840 - p. 1117 - 1129.
    meren - waterkwaliteit - waterplanten - troebelheid - vegetatie - zuid-amerika - lakes - water quality - aquatic plants - turbidity - vegetation - south america - shallow lake restoration - plant biomass - aquatic macrophytes - planktivorous fish - temperate lakes - eutrophic lake - florida lakes - zooplankton - phytoplankton - biomanipulation
    A positive feedback between submerged vegetation and water clarity forms the backbone of the alternative state theory in shallow lakes. The water clearing effect of aquatic vegetation may be caused by different physical, chemical, and biological mechanisms and has been studied mainly in temperate lakes. Recent work suggests differences in biotic interactions between (sub)tropical and cooler lakes might result in a less pronounced clearing effect in the (sub)tropics. To assess whether the effect of submerged vegetation changes with climate, we sampled 83 lakes over a gradient ranging from the tundra to the tropics in South America. Judged from a comparison of water clarity inside and outside vegetation beds, the vegetation appeared to have a similar positive effect on the water clarity across all climatic regions studied. However, the local clearing effect of vegetation decreased steeply with the contribution of humic substances to the underwater light attenuation. Looking at turbidity on a whole-lake scale, results were more difficult to interpret. Although lakes with abundant vegetation (>30%) were generally clear, sparsely vegetated lakes differed widely in clarity. Overall, the effect of vegetation on water clarity in our lakes appears to be smaller than that found in various Northern hemisphere studies. This might be explained by differences in fish communities and their relation to vegetation. For instance, unlike in Northern hemisphere studies, we find no clear relation between vegetation coverage and fish abundance or their diet preference. High densities of omnivorous fish and coinciding low grazing pressures on phytoplankton in the (sub)tropics may, furthermore, weaken the effect of vegetation on water clarity.
    Exoten in het zoete water in de afgelopen eeuw
    Puijenbroek, P. ; Lange, H.J. de; Ottburg, F.G.W.A. - \ 2009
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 19 (2009). - ISSN 0166-8439 - p. 31 - 33.
    zoetwaterecologie - geïntroduceerde soorten - verstoord evenwicht - vissen - waterplanten - macrofauna - aquatische ecosystemen - freshwater ecology - introduced species - disequilibrium - fishes - aquatic plants - macrofauna - aquatic ecosystems
    Het aantal exoten in het zoete water is de afgelopen decennia sterk toegenomen. Vele macrofauna, vissen en waterplanten hebben zich hier gevestigd door menselijk toedoen, zoals de handel in planten en vissen voor vijvers, het uitzetten van vissen voor sportvissers, de aanleg van het Main-Donaukanaal en het lozen van ballastwater. Tussen deze soortgroepen bestaan verschillen in de belangrijkste manier van introductie en landen van herkomst. In dit artikel wordt ingegaan op de toename van nieuwe soorten vissen, macrofauna en waterplanten in het zoete water. Bijna een derde van de Nederlandse vissoorten is momenteel uitheems. Enkele soorten hebben een negatief effect op hetecosysteem of leiden tot kosten voor de waterschappen.
    Climate-related differences in the dominance of submerged macrophytes in shallow lakes
    Kosten, S. ; Kamarainen, A. ; Jeppesen, E. ; Nes, E.H. van; Peeters, E.T.H.M. ; Lacerot, G. ; Scheffer, M. - \ 2009
    Global Change Biology 15 (2009)10. - ISSN 1354-1013 - p. 2503 - 2517.
    meren - waterkwaliteit - klimaat - stikstof - troebelheid - voedingsstoffen - diepte - waterplanten - zuid-amerika - europa - noord-amerika - fosfor - temperatuur - fytoplankton - vegetatie - lakes - water quality - climate - nitrogen - turbidity - nutrients - depth - aquatic plants - south america - europe - north america - phosphorus - temperature - phytoplankton - vegetation - phosphorus concentrations - aquatic macrophytes - eutrophic lakes - fish - restoration - communities - nutrient - growth
    It has been suggested that shallow lakes in warm climates have a higher probability of being turbid, rather than macrophyte dominated, compared with lakes in cooler climates, but little field evidence exists to evaluate this hypothesis. We analyzed data from 782 lake years in different climate zones in North America, South America, and Europe. We tested if systematic differences exist in the relationship between the abundance of submerged macrophytes and environmental factors such as lake depth and nutrient levels. In the pooled dataset the proportion of lakes with substantial submerged macrophyte coverage (> 30% of the lake area) decreased in a sigmoidal way with increasing total phosphorus (TP) concentration, falling most steeply between 0.05 and 0.2 mg L-1. Substantial submerged macrophyte coverage was also rare in lakes with total nitrogen (TN) concentrations above 1–2 mg L-1, except for lakes with very low TP concentrations where macrophytes remain abundant until higher TN concentrations. The deviance reduction of logistic regression models predicting macrophyte coverage from nutrients and water depth was generally low, and notably lowest in tropical and subtropical regions (Brazil, Uruguay, and Florida), suggesting that macrophyte coverage was strongly influenced by other factors. The maximum TP concentration allowing substantial submerged macrophyte coverage was clearly higher in cold regions with more frost days. This is in agreement with other studies which found a large influence of ice cover duration on shallow lakes' ecology through partial fish kills that may improve light conditions for submerged macrophytes by cascading effects on periphyton and phytoplankton. Our findings suggest that, in regions where climatic warming is projected to lead to fewer frost days, macrophyte cover will decrease unless the nutrient levels are lowered
    Effecten van de rode Amerikaanse rivierkreeft op de vegetatie en macrofauna van sloten
    Verdonschot, R.C.M. ; Schaik, H. van; Verdonschot, P.F.M. - \ 2009
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 42 (2009)20. - ISSN 0166-8439 - p. 36 - 39.
    sloten - rivierkreeft - zoetwaterecologie - invasie - hydrobiologie - geïntroduceerde soorten - vegetatie - waterplanten - aquatische ecologie - macrofauna - ditches - crayfish - freshwater ecology - invasion - hydrobiology - introduced species - vegetation - aquatic plants - aquatic ecology - macrofauna
    Exotische rivierkreeften breiden zich zeer sterk uit in Nederland. Wat voor effecten dit heeft op de inheemse waterplantenvegetaties en macrofauna is onbekend. In het kader van het project PLONS voerde Alterra daarom bij wijze van case-studie een experiment uit, waarin de invloed van de rode Amerikaanse rivierkreeft op slootecosystemen onderzocht is. In afgesloten cilinders zijn de veranderingen gevolgd die optraden in de biomassa van verschillende soorten waterplanten en de samenstelling van de macrofaunagemeenschap na introductie van de rivierkreeft. De invloed bleek variabel en soortspecifiek. Met name afstervende planten werden gegeten. Een aantal waterplanten raakte los door het omwoelen van de bodem. De macrofaunagemeenschap werd niet merkbaar beïnvloed. In het maag-darmstelsel van de kreeften werd met name organisch bodemmateriaal en plantenresten aangetroffen, wat een aanwijzing is dat de kreeften een rol spelen bij de afbraak van organisch materiaal. Exoten hoeven dus niet altijd een negatieve invloed te hebben op zoetwaterecosystemen.
    Phytoremediation of nutrient polluted stormwater runoff: water hyacinth as a model plant
    Fox, L.J. - \ 2009
    Wageningen University. Promotor(en): Paul Struik; J.E. Nowak. - [S.l. : S.n. - ISBN 9789085853916 - 103
    biologische filtratie - waterplanten - waterverontreiniging - afvloeiingswater - waterkwaliteit - eichhornia crassipes - fytoremediatie - biological filtration - aquatic plants - water pollution - runoff water - water quality - eichhornia crassipes - phytoremediation
    Phytoremediation of nutriënt polluted stormwater runoff using water hyacinth as a model plant was explored in greenhouse and field studies in south-eastern Virginia, USA
    Effecten van herinrichtingsmaatregelen in laagveensloten II Kortetermijneffecten en tweede beschrijving nulsituatie
    Loeb, R. ; Verdonschot, P.F.M. ; Wiggers, R. - \ 2009
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1828) - 69
    sloten - veengebieden - herstel - waterplanten - bacillariophyta - waterkwaliteit - nederland - macrofauna - ecologisch herstel - noordwest-overijssel - ditches - peatlands - rehabilitation - aquatic plants - bacillariophyta - water quality - netherlands - macrofauna - ecological restoration - noordwest-overijssel
    Dit rapport beschrijft de kortetermijneffecten en de nulsituatie van een aantal herinrichtingsprojecten in voormalige landbouwgebieden in De Wieden. In de sloten van deze gebieden zijn de waterchemie, macrofyten, diatomeeën en macrofauna gemonitord. De goede ecologische ontwikkeling van de referentiegebieden die 10 jaar geleden heringericht zijn, gaf aan dat de potentie van de her in te richten gebieden hoog ligt. De geplande ontwikkeling van rietmoeras in de her in te richten gebieden kan aquatisch een waardevolle aanvulling geven op de huidige ecologische waarden. De geplande aansluiting van de nog her in te richten gebieden op de boezem, zal een positieve uitwerking hebben op de waterchemie, hoewel hiervoor isolatie ook van belang is. Na herinrichting is het van belang om ecologische doelen langdurig te blijven monitoren, omdat er meestal binnen de eerste paar jaar nog geen stabiele situatie ontstaat.
    Voortplanting en zaadverspreiding bij Kleine egelskop (Sparganium emersum Rehmann, Sparganiaceae)
    Pollux, Bart - \ 2008
    Gorteria 33 (2008)3. - ISSN 0017-2294 - p. 61 - 76.
    sparganium - aquatic plants - dispersal - reproduction - vectors

    Rivers offer special environments to aquatic plants because of (1) the continuous subjection to turbulent flow, (2) the unidirectional nature of the water flow and (3) the one-dimensional, linear arrangement of populations along the river course. Here we will discuss the consequences of these characteristics for the reproductive strategy and dispersal of the 1-seeded fruits of Unbranched bur-reed (Sparganium emersum) in river systems. Subjection to turbulent flow may damage the leaves and root systems of plants. Aquatic plants can avoid such damage by adjusting their morphology in such a way that their hydraulic resistance is reduced. However, these morphological adaptations may have negative consequences for their ability to reproduce sexually, and subsequently for their genotypic diversity within populations. In the first part of this article we will describe the relationships between water velocity and plant morphology, sexual versus clonal reproduction, and the genotypic diversity within populations for Unbranched bur-reed (5. emersum). Most aquatic plants lead a sessile life style and depend on free-floating diasporas (such as seeds, fruits, and vegetative plant fragments) for their dispersal. In the second part of this article we will discuss dispersal of seeds and fruits by different vectors (water, fish, waterfowl). Here we will particularly focus on how differences in seed and fruit characteristics and vector characteristics affect the dispersal of seeds and fruits.

    Werken de KRW- en Natura 2000-criteria voor sloten en veenplassen?
    Beltman, B. ; Weijs, W.A. ; Sarneel, J. ; Alterra- Centrum Ecosystemen, - \ 2008
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 2008 (2008)8. - ISSN 0166-8439 - p. 25 - 27.
    natuurbescherming - laagveengebieden - habitats - waterplanten - sloten - plassen - vegetatiebeheer - gevalsanalyse - natura 2000 - kaderrichtlijn water - utrecht - nature conservation - fens - habitats - aquatic plants - ditches - ponds - vegetation management - case studies - natura 2000 - water framework directive - utrecht
    Toepassing van de Kaderrichtlijn Water en de normen conform Natura 2000 vragen om een evaluatie van de effectiviteit. De KRW blijkt een correct middel om maatregelen te nemen, maar in de hoogste klasse is het onderscheid (te) gering. Worden de doelen van de Natura 2000-habitats 'evenwichtige laagveensystemen met daarmee verbonden laagveenverlanding' ook gehaald? Onderzoek van waterplanten in twee Natura 2000-habitats, namelijk laagveenplassen en -sloten, toont duidelijk aan dat essentiele schakels in de systemen niet meer voldoende aanwezig zijn. De waarnemingen bestaan vrijwel geheel uit losse individuele planten, indien al aanwezig. Losse krabbenscheerplanten in een zee grof hoornblad vormen geen eindstadium van verlanding in veenplassen zoals de criteria voor Natura 2000 aangeven
    Selectie van referentiepunten voor aquatische vegetatietypen voor het Staatsbosbeheer-project terreincondities : Fase 2 aquatisch: Resultaten inventarisatie 2006
    Arts, G.H.P. ; Smolders, A.J.P. - \ 2008
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1803) - 106
    waterplanten - vegetatietypen - referentienormen - milieufactoren - sediment - monitoring - nederland - aquatische ecologie - aquatic plants - vegetation types - reference standards - environmental factors - sediment - monitoring - netherlands - aquatic ecology
    Dit rapport beschrijft 27 referentielokaties voor aquatische vegetatietypen in termen van vegetatie en abiotische condities. In opdracht van Staatsbosbeheer is in 2005 gestart met de selectie van referentielokaties voor aquatische vegetatietypen. In 2006 lag de nadruk vooral op de Potametea. Er zijn toen voor 21 aquatische vegetatietypen geschikte referentie-meetlokaties geselecteerd en onderzocht. De terreinen liggen verspreid over alle provincies, met uitzondering van de Provincies Zuid-Holland en Utrecht. Selectie van referentiepunten voor aquatische vegetatietypen voor het Staatsbosbeheer-project terreincondities
    Deskstudie biologische bestrijding van invasieve exotische oever- en wateronkruiden in Nederland
    Kempenaar, C. ; Franke, A.C. ; Lotz, L.A.P. - \ 2008
    Wageningen : Plant Research International - 26
    waterplanten - vegetatie - kanaaloevers - onkruidbestrijding - biologische bestrijding - aquatic plants - vegetation - canal banks - weed control - biological control
    In dit rapport wordt een overzicht gegeven van biologische onkruidbestrijding in het algemeen, en ontwikkelingen op het gebied van biologische bestrijding van elf belangrijke exotische oever+ en wateronkruiden in Nederland in het bijzonder. De gepresenteerde informatie betreft vooral onderzoek+ en praktijkresultaten over selectieve biologische bestrijding van deze soorten in het buitenland. In het rapport worden vervolgens vijf tot acht oever+ en wateronkruiden uitgelicht: Impatiens gladulifera, Fallopia japonica, Crassula helmsii, Hydrocotyle ranunculoides, Myriphyllum aquaticum, en mogelijk iets minder urgent, Ludwigia grandflora, Cabomba caroliniana en Egeria densa
    Kan belasting van watersystemen met bestrijdingsmiddelen de gevolgen van eutrofiëring voor aquatische ecosystemen versterken?
    Arts, G.H.P. ; Lange, H.J. de - \ 2008
    Wageningen : Alterra (Alterra rapport 1747) - 35
    watersystemen - pesticiden - eutrofiëring - waterplanten - algen - fytoplankton - zoöplankton - ecosystemen - modellen - aquatische ecosystemen - water systems - pesticides - eutrophication - aquatic plants - algae - phytoplankton - zooplankton - ecosystems - models - aquatic ecosystems
    Door middel van literatuurstudie en met behulp van het Case-base model PERPEST, is onderzocht welke directe en indirecte effecten bestrijdingsmiddelen op soorten in het ecosysteem kunnen hebben en of dat een rol speelt of een systeem helder is of troebel. Belasting van watersystemen met bestrijdingsmiddelen boven de kritische drempelwaarden kan leiden tot effecten op de ecosysteem structuur die lijken op eutrofiëring (toename van algen en afname van waterplanten
    Selectie van referentiepunten voor aquatische vegetatietypen voor het Staatsbosbeheer-project terreincondities : Fase 1 aquatisch: Resultaten inventarisatie 2005
    Arts, G.H.P. ; Smolders, A.J.P. - \ 2008
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1802) - 106
    waterplanten - vegetatietypen - milieufactoren - referentienormen - sediment - natuurbescherming - monitoring - nederland - oppervlaktewaterkwaliteit - aquatic plants - vegetation types - environmental factors - reference standards - sediment - nature conservation - monitoring - netherlands - surface water quality
    Dit rapport beschrijft 29 referentielokaties voor aquatische vegetatietypen in termen van vegetatiesamenstelling en abiotische condities. In opdracht van Staatsbosbeheer is in 2005 gestart met de selectie van referentielokaties voor aquatische vegetatietypen. De terreinen liggen verspreid over alle provincies, met uitzondering van de Provincies Provincies Groningen, Friesland, Utrecht en Zeeland. De subassociatie isoetetosum van het Isoeto-Lobelietum komt waarschijnlijk niet meer als referentie voor in Nederland. De vegetatie-ontwikkeling op de onderzochte lokaties met Isoetes echinospora blijkt te gaan in de richting van een meer gebufferde, hardere waterkwaliteit. De standplaatscondities voor de verschillende vegetatietypen zijn met behulp van multivariate analyse nader uitgewerkt en beschreven in Alterra-rapport 1479
    Eendenkroos nu ook voor de koe
    Holshof, G. - \ 2008
    V-focus 5 (2008)3. - ISSN 1574-1575 - p. 30 - 33.
    rundveehouderij - rundveevoeding - krachtvoeding - lemna - lemnaceae - plantaardig eiwit - vervangmiddelen - waterplanten - cattle husbandry - cattle feeding - force feeding - lemna - lemnaceae - plant protein - substitutes - aquatic plants
    Eendenkroos is geschikt als eiwitgrondstof voor krachtvoer en is bij de productie van mengvoer goed uitwisselbaar met gangbare grondstoffen als soja. Voor de veehouderij zijn vanwege de hoge prijzen alternatieve eiwitbronnen welkom; daarbij staat het gebruik van soja maatschappelijk ter discussie. In een pilot is kroos verwerkt tot 3 verschillende krachtvoerproducten. Oogsten van Spakenburg en Stolwijk zijn bemonsterd op zware metalen en voederwaarden. De eerste resultaten wijzen op een perspectiefvolle nieuwe grondstof voor veevoeders
    Burrowing shrimps and seagrass dynamics in shallow-water meadows off Bolinao (Nw Philippines)
    Nacorda, H.M. - \ 2008
    Wageningen University. Promotor(en): W. van Vierssen, co-promotor(en): J.E. Vermaat. - Leiden : CRC Press/Balkema - ISBN 9789085049388 - 100
    garnalen - waterplanten - mariene ecologie - ecologische verstoring - animal burrows - filippijnen - shrimps - aquatic plants - marine ecology - ecological disturbance - animal burrows - philippines
    Keywords: sediment gaps, Alpheus macellarius, Thalassinidea, burrows, seagrass
    canopies, sediment characteristics, Philippines

    Small-scale disturbance of seagrass meadows by burrowing shrimps was assessed by
    mapping and quantifying apparent disturbance marks (burrow openings, sand
    patches, sand mounds, shafts) and obtaining vertical profiles of sediment properties
    (grain size composition, organic matter and nutrient contents). The densities and
    sizes of sediment gaps and burrow openings were determined within sampling
    quadrats in various meadows and were correlated with ambient bed and site
    characteristics. Effects on sediment properties were determined in a comparison of
    disturbed and undisturbed areas in two beds with contrasting organic matter sources.
    Burrow openings and sediment gaps were common in all the meadows and were
    associated with either the snapping shrimp Alpheus macellarius Chace, 1988
    (Alpheidae, Caridea), or species of Thalassinidea. Alpheid shrimp disturbance was
    more frequent than that of thalassinidean shrimps. The distribution of sand mounds
    and associated shafts of thalassinidean shrimps were random, whereas the
    distribution of sand patches and burrow openings of alpheid shrimps on the beds
    appeared regular and clumped, respectively. The densities and sizes of sediment
    gaps and openings were higher and larger in wave-protected than in exposed beds (p
    < 0.05). Shrimp disturbance was more prevalent in clear-water than in turbid
    seagrass areas of the Bolinao-Anda region. The distribution of thalassinidean
    shrimps, however, was wider than that of A. macellarius, which was observed to be
    patch areas of 14 ± 2% of the meadows while thalassinidean shrimps produced sand
    mounds that covered 4 ± 1%.
    Burrowing shrimps altered the vertical profiles of sediment properties – A.
    macellarius relocated a significant proportion of coarse grains in the upper 10 cm
    while the thalassinidean shrimps consolidated finer fractions from 10 to 20 cm down
    the core, and consequently concentrated organic matter. Both shrimps reduced
    nitrogen by 20-73% in the top 10 cm sediment layer, by 4-36% in sediment deeper
    than 10 cm, but did not affect profiles of phosphorus.
    Mededeling : over klein glaskroos, blaaszegge en beklierde ogentroost
    Weeda, E.J. - \ 2008
    Natuurhistorisch Maandblad 97 (2008)7. - ISSN 0028-1107 - p. 154 - 155.
    plassen - waterplanten - wetlands - limburg - ponds - aquatic plants - wetlands - limburg
    Reactie op het artikel in het maartnummer (Verbeek, Van den Munckhof). Klein glaskroos is niet 'terug' in Limburg, maar nieuw voor deze provincie. Daarbij verwijst Weeda naar een publicatie van Brinkkemper en hemzelf in Vegetation history and archaeobotany (2008)
    Interactions between nutrients and toxicants in shallow freshwater model ecosystems
    Roessink, I. - \ 2008
    Wageningen University. Promotor(en): Bart Koelmans, co-promotor(en): Theo Brock. - [S.l.] : S.n. - ISBN 9789085048756 - 249
    zoetwaterecologie - voedingsstoffen - toxische stoffen - verontreinigende stoffen - fungiciden - insecticiden - milieueffect - waterplanten - vissen - polychloorbifenylen - benthos - aquatische ecosystemen - ecotoxicologie - polycyclische aromatische koolwaterstoffen - freshwater ecology - nutrients - toxic substances - pollutants - fungicides - insecticides - environmental impact - aquatic plants - fishes - polychlorinated biphenyls - benthos - aquatic ecosystems - ecotoxicology - polycyclic aromatic hydrocarbons
    This thesis investigates the influence of the trophic status of a shallow freshwater system and/or the presence of persistent pollutants in the sediment on the fate and ecological effects of an insecticide and a fungicide/biocide. Additionally, this thesis aims to shed light on the influence of macrophytes and fish on the partitioning and redistribution of sediment-bound polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) and polychlorinated biphenyls (PCBs). PAHs and PCBs are predominantly ‘historical’ pollutants that accumulate in sediments and are rather persistent
    Impact of human activities on water level and clarity and underwater light climate of Vallisneria spiralis L. in Poyan Lake, China
    Wu, G. - \ 2008
    Wageningen University. Promotor(en): Andrew Skidmore; Herbert Prins, co-promotor(en): J. de Leeuw. - [S.l.] : S.n. - ISBN 9789085049074 - 119
    meren - china - water - oppervlaktewater - waterkwaliteit - watervogels - waterplanten - lichtsterkte - vallisneria spiralis - troebelheid - voedselplanten - groei - remote sensing - oppervlaktewaterkwaliteit - waterstand - aquatische ecosystemen - menselijke invloed - lakes - china - water - surface water - water quality - waterfowl - aquatic plants - light intensity - vallisneria spiralis - turbidity - food plants - growth - remote sensing - surface water quality - water level - aquatic ecosystems - human impact
    Almost 95% of the world population of Siberian crane (Grus leucogeranus) winter in Poyang Lake, China. Here they forage on the tubers of the submerged aquatic macrophyte Vallisneria spiralis L. The growth and production of V. spiralis are regulated by the local hydrology, which might also be influenced by the changed hydrology of the Yangtze River induced by engineering projects. This thesis investigated the impact of dredging activities in the northern Poyang Lake and the Three Gorges Dam in the Yangtze River on the water turbidity and water level of Poyang Lake, analyzed how these hydrological changes influenced the underwater light climate of V. spiralis, and discussed their potential impacts on the growth and productivity of V. spiralis and further on the food habitat of Siberian crane in Poyang Lake. The principal results obtained can be summarized as follows:
    (1) Moderate resolution imaging spectroradiometer (MODIS) and Landsat thematic mapper (TM) images were compared for mapping the tempo-spatial dynamics of water clarity. Two multiple regression models including the blue and red bands of Landsat TM and MODIS respectively explained 83% and 88% of the variation of the natural logarithm of Secchi disk depth. On the basis of the comparison of water clarity predicted from Landsat TM and MODIS data as well as the advantages and contras of both sensors, it is concluded that MODIS offers the possibility to monitor the dynamics of water clarity more regularly and cheaply in relatively big and frequently cloud covered lakes like Poyang Lake.
    (2) The performance of the various Landsat TM bands for detecting dredging ships was explored in the turbid water of the northern Poyang Lake. The result revealed that the TM bands 1 to 4 had limitation especially in turbid water, while bands 5 and 7 better discriminated vessels from surrounding waters. Therefore, it is recommended using the mid-infrared bands of Landsat TM for operational ship monitoring in turbid water.
    (3) The possibility to strengthen inference of dredging impact while simultaneously monitoring vessels and water turbidity with remote sensing techniques was investigated in the northern Poyang Lake. Time-series MODIS images revealed a significant increase in water turbidity from 2001 onwards, while Landsat TM image analysis indicated a simultaneous increase in the number of vessels. Regression analysis further showed a highly significant positive relation (R2 = 0.92) between water turbidity and vessel number. On the basis of discussion of ship-related resuspension, final destinations of vessels and coincidence of vessel clusters with irregular dented patterns and turbid plume development, it is confirmed that dredging caused the increase in water turbidity. Therefore, it is concluded that simultaneously monitoring water turbidity and vessels enhanced the strength of evidence in remotely sensed dredging impact assessments.
    (4) Three extrapolation and interpolation methods were compared for predicting daily photosynthetically active radiation reaching the earth surface over the Poyang Lake national nature reserve. The result revealed that the triangulated irregular network (TIN) and inverse distance weighted (IDW)-based interpolation method produced more reliable result than the extrapolation methods.
    (5) The photosynthetically active radiation reaching the top of V. spiralis (PARlc) in Lake Dahuchi from 1998 to 2006 was modelled. The results revealed significant between year differences in PARtc, which were determined primarily by fluctuation in water level. Six years of Secchi disk depth records revealed seasonal switching of the lake from turbid at low water level in autumn, winter and spring to clear at high water level in summer. The highest PARtc occurred at intermediate water levels, which were reached when the Yangtze River forces Lake Dahuchi out of its turbid state in spring. The operation of the Three Gorges Dam, which will increase water level of Yangtze River from May to June may force Lake Dahuchi out of its turbid state earlier and increase the light intensity reaching the canopy and the production of V spiralis. It is concluded that the operation of the Three Gorges Dam might at the short term increase the light regime and productivity of V. spiralis and possibly affect the food habitat of Siberian crane in Poyang Lake.
    (6) A conceptual framework to integrate a simulation model of plant biomass for V. spiralis with remote sensing and a geographical information system was introduced. It is expected that the system, once implemented, could contribute to evaluate the impact of possible hydrological changes on the growth and productivity of V. spiralis, and assess whether tuber feeding bird populations are constrained by the regional availability of food resources in Lake Poyang.
    It is anticipated that these results provide a basis for the future research and necessary information for decision-making that need to be made by the responsible authorities to decide how to rationally manage this unique lake ecosystem.

    Bestrijding van slakken in waterplanten : testen van producten tegen de gewone poelslak in de waterplantenteelt
    Dalfsen, P. van; Breedeveld, M.E. ; Rozen, K. van; Ester, A. - \ 2007
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Businessunit Bloembollen, Boomkwekerij & Fruit - 39
    siergewassen - waterplanten als sierplanten - waterplanten - gewasbescherming - huisjesslakken - lymnaea stagnalis - laboratoriumproeven - proeven op proefstations - kasproeven - ornamental crops - ornamental aquatic plants - aquatic plants - plant protection - snails - lymnaea stagnalis - laboratory tests - station tests - greenhouse experiments
    Poelslakken (Lymnaea stagnalis) kunnen grote schade veroorzaken aan waterplanten. De slakken vreten aan de bladeren waardoor gaatjes in de bladeren ontstaan en de plant (tijdelijk) onverkoopbaar wordt. Dit is een grote kostenpost omdat de schade plaatsvindt op het moment dat er de meeste handel is, namelijk in het voorjaar. Bijna alle Nuphar-planten worden aangevreten, soms zelfs alle bladeren. Aan de onderzijde van de bladeren zijn dikwijls eimassa’s te zien. Handmatige verwijdering van de slakken en eimassa’s lukt onvoldoende en kost bovendien veel tijd en dus geld. Doel van het project was het screenen van middelen tegen poelslakken in lab en kasproeven. De middelen zijn ook beoordeeld op de schadelijkheid voor de waterplanten en voor het waterleven.
    Onderhoud op Maat : Evaluatie
    Alterra- Centrum Ecosystemen, ; Bijlsma, R. ; Leeuw, Y. - \ 2007
    Drachten : Grontmij - 62
    waterwegen - sloten - onderhoud - waterplanten - natuurbescherming - waterbeheer - nederland - integraal waterbeheer - friesland - waterways - ditches - maintenance - aquatic plants - nature conservation - water management - netherlands - integrated water management - friesland
    De voormalige zes waterschappen in Friesland hebben in 2001 besloten een proef op te starten waarbij vanuit de praktijk wordt gekeken naar kansen voor een meer natuurvriendelijk beheer en onderhoudsregime. Daarvoor is het vijf jaar durend onderzoek Onderhoud op Maat opgezet dat in 2001 is gestart en 2006 wordt afgerond. De proef richtte zich op watergangen in agrarisch gebied en zonder een natuurvriendelijke inrichting. Op basis van bestaande theoretische kennis, praktische ervaring en de kenmerken van een gebied zijn in vijf proefgebieden onderhoudsmethoden voorgesteld en vijf jaar uitgevoerd. Gedurende de proef zijn de ontwikkelingen gevolgd ten aanzien van ecologie, waterkwaliteit, waterkwantiteit, de beheeraspecten, kosten en draagvlak. Ter bevordering van het draagvlak zijn vanaf het begin van het project zowel de bestuurders als de ambtenaren van het waterschap en vertegenwoordigers uit de streek bij het onderzoek betrokken. Na vijf jaar is gebleken dat er praktische beheersvormen zijn toegepast waarbij de kwaliteit van de flora en fauna ook daadwerkelijk is toegenomen. Daarbij is een verschuiving te zien van soorten van voedselrijke naar voedselarmere omstandigheden. Bovendien is op veel plaatsen het aantal plantensoorten toegenomen. Vanwege de korte periode en de beperkte omvang van de proefvakken is er nog geen relatie te leggen tussen de onderhoudsvormen en de gemeten waterkwaliteit. Het meeste effect van een op maat gesneden onderhoud wordt verwacht op de vegetatie en de biologische kwaliteit van het water.
    Kwaliteit van oppervlaktewater, poriewater en sediment in relatie tot de vegetatiekundige samenstelling van 60 aquatische referentiepunten: een statistische analyse
    Arts, G.H.P. ; Smolders, A.J.P. ; Belgers, J.D.M. - \ 2007
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1479) - 78
    oppervlaktewater - waterkwaliteit - sediment - waterplanten - vegetatietypen - milieufactoren - nederland - surface water - water quality - sediment - aquatic plants - vegetation types - environmental factors - netherlands
    Het belangrijkste doel van dit onderzoek was om te onderzoeken, welke abiotische variabelen in oppervlaktewater, poriewater en sediment, statistisch de beste verklaring gaven voor de variatie in soortensamenstelling van de aquatische begroeiingen op 60 referentielocaties. Deze locaties zijn geselecteerd op basis van vegetatiekundige criteria en fungeren als referentie voor de geselecteerde, meest kwetsbare aquatische vegetatietypen. Ze zijn in 2005 en 2006 biotisch en abiotisch onderzocht. Uit de statistische analyse komt naar voren dat variabelen in het poriewater belangrijk zijn. Ook geven de wintermonsters een betere verklaring van de variatie in soortensamenstelling dan de zomermonsters. De significante variabelen in de totale dataset hebben vooral te maken met mate van buffering, nutriëntenrijkdom en rijkdom aan sulfaat. Bodemvariabelen geven de beste scheiding tussen de vegetatieklassen
    Check title to add to marked list
    << previous | next >>

    Show 20 50 100 records per page

     
    Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.