Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

    Current refinement(s):

    Records 21 - 40 / 82

    • help
    • print

      Print search results

    • export

      Export search results

    Check title to add to marked list
    Can time-weighted average concentrations be used to assess the risks of metsulfuron-methyl to Myriophyllum spicatum under different time-variable exposure regimes?
    Belgers, J.D.M. ; Aalderink, G.H. ; Arts, G.H.P. ; Brock, T.C.M. - \ 2011
    Chemosphere 85 (2011)6. - ISSN 0045-6535 - p. 1017 - 1025.
    aquatic plants - sulfonylurea herbicides - macrophytes - sensitivity - pesticides - toxicity - bioassays - growth - model
    We tested the effects of the herbicide metsulfuron-methyl on growth of the submerged macrophyte Myriophyllum spicatum under laboratory conditions using different exposure scenarios. The exposures of each scenario were comparable in the concentration×time factor, viz., the same 21-d time-weighted average (TWA) concentrations but variable in peak exposure concentrations (ranging from 0.1 to 21000ngaiL(-1)) and exposure periods (1, 3, 7, 14 or 21d). To study recovery potential of the exposed M. spicatum plants we continued the observation on shoot and root growth for another 21d in herbicide-free medium so that the total observation period was 42d. Non-destructive endpoints, length and number of new shoots and roots, were determined weekly from day 14 onwards. Destructive endpoints, dry-weight (DW) of main shoots, new shoots and new roots, were measured at the end of the experiment (t=42d). Metsulfuron-methyl exposure in particular inhibited new tissue formation but was not lethal to main shoots. On days 21 and 42 after start exposure, EC(10)/EC(50) values for new tissues expressed in terms of peak concentration (=measured concentration during exposure periods of different length) showed large differences between exposure scenarios in contrast to EC(10)/EC(50) values for days 21 and 42 expressed in terms of 21-d and 42-d TWA concentrations, respectively. At the end of the experiment (day 42), 42-d TWA EC(x) values were remarkably similar between exposure scenarios, while a similar trend could already be observed on day 21 for 21-d TWA EC(x) values. For the macrophyte M. spicatum and exposure to the herbicide metsulfuron-methyl the TWA approach seems to be appropriate to use in the risk assessment. However, the data from the toxicity experiment suggest that on day 21 also the absolute height of the pulse exposure played a (minor) role in the exposure - response relationships observed
    Effects of aquatic vegetation type on denitrification
    Veraart, A.J. ; Bruijne, W.J.J. de; Peeters, E.T.H.M. ; Klein, J.J.M. de; Scheffer, M. - \ 2011
    Biogeochemistry 104 (2011)1-3. - ISSN 0168-2563 - p. 267 - 274.
    sloten - waterplanten - zoetwaterecologie - stikstof - aquatische ecologie - nitrificatie - ditches - aquatic plants - freshwater ecology - nitrogen - aquatic ecology - nitrification - fresh-water - submersed macrophytes - drainage ditches - nitrate removal - lemna-minor - sediment - plant - eutrophication - ecosystems
    In a microcosm 15N enrichment experiment we tested the effect of floating vegetation (Lemna sp.) and submerged vegetation (Elodea nuttallii) on denitrification rates, and compared it to systems without macrophytes. Oxygen concentration, and thus photosynthesis, plays an important role in regulating denitrification rates and therefore the experiments were performed under dark as well as under light conditions. Denitrification rates differed widely between treatments, ranging from 2.8 to 20.9 µmol N m-2 h-1, and were strongly affected by the type of macrophytes present. These differences may be explained by the effects of macrophytes on oxygen conditions. Highest denitrification rates were observed under a closed mat of floating macrophytes where oxygen concentrations were low. In the light, denitrification was inhibited by oxygen from photosynthesis by submerged macrophytes, and by benthic algae in the systems without macrophytes. However, in microcosms with floating vegetation there was no effect of light, as the closed mat of floating plants caused permanently dark conditions in the water column. Nitrate removal was dominated by plant uptake rather than denitrification, and did not differ between systems with submerged or floating plants
    Vanuit de rand gezien : een vegetatieonderzoek van sloten en wallen in het boerenland van de Noordelijke Friese Wouden
    Weeda, E.J. - \ 2011
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 2127) - 63
    waterkwaliteit - biologische indicatoren - dijken - waterplanten - sloten - slootkanten - monitoring - milieu - vegetatie - friese wouden - water quality - biological indicators - dykes - aquatic plants - ditches - ditch banks - monitoring - environment - vegetation - friese wouden
    In de lintvormige elementen tussen de percelen van het boerenland komen allerlei planten voor die als indicator van de milieukwaliteit te gebruiken zijn. Het best onderzocht zijn water- en moerasplanten, maar ook landplanten geven belangrijke informatie. Tijdens een veldonderzoek in 2005 in de Noordelijke Friese Wouden is nagegaan welke wilde plantensoorten hier voorkomen in perceelscheidingen: in en langs sloten en poelen, in elzensingels en op eikenwallen (‘dykswâlen’). Vijftien gemakkelijk herkenbare soorten water- en moerasplanten zijn uitgekozen als indicatoren van de waterkwaliteit. Verder worden suggesties gedaan voor monitoring van slootkanten en andere perceelscheidingen aan de hand van landplanten. Het rapport bevat verder een beschrijving van de spontane plantengroei in de perceelranden van de 36 onderzochte boerenbedrijven.
    Competition between free-floating and submerged macrophytes in a future of climate change
    Netten, J.J.C. - \ 2011
    Wageningen University. Promotor(en): Marten Scheffer, co-promotor(en): Egbert van Nes; Rudi Roijackers. - S.l. : s.n. - ISBN 9789085858836 - 128
    waterplanten - salvinia natans - elodea canadensis - elodea nuttallii - biologische mededinging - klimaatverandering - aquatische ecosystemen - milieufactoren - aquatic plants - salvinia natans - elodea canadensis - elodea nuttallii - biological competition - climatic change - aquatic ecosystems - environmental factors

    This research was about the asymmetric competition between free-floating and submerged macrophytes in shallow freshwater ecosystems. I studied the effect of climate change on the dominance of free-floating macrophytes in temperate regions. The research approach was a combination of outdoor mesocosm experiments, a laboratory experiment, a database analysis and a literature review.

    In Chapter 2a I explored the possibility to use inexpensive open-top chambers (OTCs) as passive artificial warming devices in experimental aquatic studies. Existing experimental set-ups for artificial warming are very expensive and do usually not maintain a natural vertical temperature profile in the water column, which is generally observed in small-sized water bodies. Effects of different sizes of OTCs on the daily water temperature course in outdoor mesocosms were evaluated. Results showed that OTCs cause a significant temperature increase corresponding with predicted climatic warming whereas the vertical temperature profile in the water column was maintained. Therefore, OTCs are well suited for studying the effects of climate change in small-sized aquatic mesocosm experiments.

    These OTCs were subsequently used in an outdoor mesocosm experiment where I studied the effect of temperature and nutrient concentration on the competition between free-floating and submerged macrophytes (Chapter 2b). Free-floating macrophytes benefited from increased temperature and increased nutrient loading and limited the chances for the submerged macrophyte to benefit from these conditions. Only with high initial cover (90%) and a low nutrient concentration submerged macrophytes were able to limit free-floating macrophyte growth (with 10% initial cover). Only in this situation submerged macrophytes could benefit from increased temperatures. At a higher initial cover of free-floating macrophytes (50% or 90%) submerged macrophytes did not grow better with the increased temperatures. I further showed that 30% cover of free-floating macrophytes resulted in 74% light reduction below the mat. In mesocosms with OTCs and fully covered with free-floating macrophytes, the temperature increased only above and within the floating mat, while below the mat the temperature remained unchanged.
    Under a dense mat of free-floating macrophytes oxygen is often scarce and nitrification may be hampered, leading to higher reduced nitrogen (NHx) concentrations. In a laboratory experiment the interactive effects of a high concentration of NHx with temperature, pH and light on submerged macrophytes were examined (Chapter 3). Results demonstrated that a high NHx concentration and higher temperature together with a low pH and low light conditions caused the strongest toxic effects on relative growth rate and leaf tissue fitness of Elodea canadensis. The negative effect of low pH seemed counterintuitive. However, the specialized bicarbonate-concentrating pathway at high pH of the this plant species resulted in higher carbon availability for detoxification. This is because this pathway lacks photorespiration and minimizes carbon loss at high temperatures. At low pH, higher temperatures also lead to increased photorespiration rates and thus lower detoxification capacity. Also the process of cyclosis may optimize detoxification under pH 8, while this process is not very active under lower pH (as it is HCO3 dependent). In general rising temperatures and increased reduced nitrogen levels will decrease the fitness of submerged aquatic macrophytes.

    The results described in the previous chapters suggested that in freshwater ecosystems a shift in dominance from submerged to free-floating macrophytes may occur with climate change due to warming and eutrophication. Analysis of an existing database provided field evidence on the impact of climate change on macrophyte cover in Dutch drainage ditches (Chapter 4). Ditches are often overlooked ecosystems with potential dominance for both free-floating and submerged macrophytes. In this study 26 years of field data on macrophyte cover were related to local weather variables and the North Atlantic Oscillation (NAO) winter index. Mild winters (positive NAO winter index) were positively related to coverage of free-floating macrophytes and evergreen overwintering submerged macrophytes. Cold winters (negative NAO winter index) were positively related to cover of submerged macrophytes that die back in winter. The effect of climate seemed to depend on the over-wintering strategy of the macrophyte species present. It also appeared that ditches on organic soils enhanced the positive relation of free-floating macrophytes with the NAO winter index. In these ditches an increased decomposition of organic matter and increased run-off resulted in increased nutrient loading, promoting free-floating macrophyte growth (as seen in previous chapters).

    Previous chapters gave insight in the competition between free-floating and submerged macrophytes in shallow freshwater ecosystem and how climate change might affect this. In Chapter 5 an ecosystem management approach was applied on the illustrative example of socio-economic and ecological problems caused by free-floating macrophytes. Adequate ecosystem management must be based on a dynamic balance of scientific knowledge development, societal acceptance and feedback, and practical implementation.

    In the synthesis (Chapter 6) the findings from this research on the competition with and without climate change have been integrated. Also a model is presented that describes the local warming effect that free-floating macrophytes can have. The synthesis provides insight into the competition between free-floating and submerged macrophytes and how one could deal with expected problems.

    Effecten van rode- en geknobbelde Amerikaanse rivierkreeften op waterplanten en waterkwaliteit
    Roessink, I. ; Giels, J. van; Boerkamp, A. ; Ottburg, F.G.W.A. - \ 2010
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 2052) - 75
    waterplanten - aquatische ecologie - rivierkreeft - invasieve soorten - nadelige gevolgen - aquatic plants - aquatic ecology - crayfish - invasive species - adverse effects
    Met de invoering van de Kaderrichtlijn Water zijn voor de waterlichamen ecologische doelstellingen geformuleerd die uitgaan van een gevarieerd en evenwichtig ecosysteem waarbij waterplanten een belangrijke rol spelen. De aanwezigheid van invasieve exotische rivierkreeften wordt in verband gebracht met het verdwijnen van waterplanten en troebeler worden van het water. Om mogelijk causale verbanden aan te tonen, zijn er in 2009 twee gecontroleerde (semi)veld experimenten uitgevoerd. Door middel van enclosure- en compartimentstudies is onderzocht wat het effect is van kreeften op waterplanten en waterkwaliteitsparameters door de aanwezigheid van de rode- (P. clarkii) en geknobbelde (O. virilis) Amerikaanse rivierkreeft. Op basis van de enclosure studie lijkt de aanwezigheid van één P. clarkii en O. virilis per 0,86 m2 (1,2 kreeft/m2) geen directe impact te hebben op ondergedoken waterplanten. De compartimentstudie met O. virilis liet daarentegen wel duidelijke effecten op waterplanten en waterkwaliteitparameters zien. Voor de situatie in het veld betekent dit dat de aanwezigheid van kreeften zeker een negatieve impact op waterplanten en waterkwaliteit kan hebben. De waterplantbiomassa kan verminderen en als gevolg zullen waterkwaliteitsparameters beïnvloed worden. Invasieve rivierkreeften kunnen dus ook in de Nederlandse situatie heldere waterplantgedomineerde systemen om laten slaan naar troebele algengedomineerde systemen.
    Abiotische randvoorwaarden en natuurdoelen in kunstmatige wateren dl. 3 Matige grote, ondiepe laagveenplassen
    Keizer-Vlek, H.E. ; Lange, H.J. de; Verdonschot, P.F.M. - \ 2010
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 2089) - 88
    laagveengebieden - plassen - fauna - vissen - waterplanten - oppervlaktewater - biologische indicatoren - zoetwaterecologie - habitats - chemische eigenschappen - waterkwaliteit - nederland - kwaliteit - macrofauna - kaderrichtlijn water - natura 2000 - abiotiek - fens - ponds - fauna - fishes - aquatic plants - surface water - biological indicators - freshwater ecology - habitats - chemical properties - water quality - netherlands - quality - macrofauna - water framework directive - natura 2000 - abiotic conditions
    Het doel van deze studie is het gekwantificeerd invullen van de abiotische randvoorwaarden behorende bij de (Zeer) Goede Ecologische Toestand ((Z)GET) van het KRW type M27 ‘Matig grote, ondiepe laagveenplassen’. Meetgegevens van de twaalf ‘best beschikbare’ plassen in Nederland zijn voor dit doel geanalyseerd. De resultaten geven aan dat de biologische kwaliteitselementen in geen van de twaalf plassen voldoen aan de GET. De relatief slechte ecologische toestand van de plassen wordt onder andere veroorzaakt door hoge concentraties totaal-stikstof en totaal-fosfor, beperkt doorzicht en een hoge pH. Deze abiotische variabelen voldoen in bijna alle gevallen niet aan de GET-norm. De resultaten van het onderzoek impliceren dat de GET-norm/KRW referentie¬waarde(n) voor de abiotische variabelen EGV, chloride, ammonium en sulfaat naar beneden moeten worden bijgesteld om de GET van matig grote, ondiepe laagveenplassen te kunnen garanderen. Voor deze abiotische variabelen moet echter eerst nog worden bepaald of hogere concentraties dan vastgesteld in dit onderzoek leiden tot een verminderde ecologische toestand. Verder zal meer inzicht moeten komen in de voor de macrofauna- en waterplantengemeenschap sturende factoren door middel van experimenteel onderzoek. Hiervoor is naast informatie over fysisch-chemische milieuvariabelen ook informatie nodig over hydro¬morfologische milieuvariabelen. Tot slot is niet mogelijk gebleken om op basis van deze studie een eenduidige relatie te leggen tussen de abiotische randvoorwaarden noodzakelijk voor de realisatie van de GET in matig grote, ondiepe laagveenplassen (KRW) en de abiotische randvoorwaarden noodzakelijk voor de realisatie van aquatische habitattypen (VHR). Wel is vastgesteld dat habitattype 3140 niet voorkomt in de onderzochte plassen, terwijl zes van de twaalf onderzochte plassen liggen in een Natura 2000-gebied met een doelstelling voor habitattype 3140.
    Eendenkroos: van afval tot veevoer = Duckweed from waste to animal feed
    Holshof, G. ; Hoving, I.E. ; Peeters, E.T.H.M. - \ 2010
    Lelystad : Wageningen UR Livestock Research (Rapport / Wageningen UR Livestock Research 306) - 31
    eenden - eendenvoeding - veevoeder - veevoederindustrie - wolffia - waterplanten - nuttig gebruik - ducks - duck feeding - fodder - feed industry - wolffia - aquatic plants - utilization
    Kroosdekken op sloten en vaarten zijn ongewenst voor de waterkwaliteit. Door kroos frequent te verwijderen wordt de waterkwaliteit sterk verbeterd, maar dit brengt voor waterschappen hoge kosten met zich mee. Kroos is geschikt als eiwitrijk veevoer en door stijgende voerprijzen is een alternatieve eiwitbron voor grondstoffen als sojaschroot. In 2007 is een pilot uitgevoerd om ervaring op te doen met de mogelijkheden van verzamelen en verwerken van kroos, maar ook om de gezondheidsrisico’s en de voederwaarde in beeld te brengen. Op twee locaties is in september 2007 kroos geoogst: bij Stolwijk in het buitengebied en bij Spakenburg aan de rand van de stedelijke bebouwing. Deze twee locaties zijn gekozen om te bepalen of er verschil in kwaliteit bestaat tussen gebieden met een landbouwkundige omgeving en een stedelijke omgeving. Daarnaast is op de beide locaties met een verschillende oogstmethode gewerkt. Direct na het oogsten is het natte product afgevoerd naar een drogerij, waar het kroos in droogkamers is gedroogd.
    Aquatic ecosystems in hot water : effects of climate on the functioning of shallow lakes
    Kosten, S. - \ 2010
    Wageningen University. Promotor(en): Marten Scheffer, co-promotor(en): Egbert van Nes. - S.l. : s.n. - ISBN 9789085856016 - 160
    aquatisch milieu - ecologie - meren - klimaatverandering - waterplanten - fytoplankton - biomassa - kooldioxide - voedingsstoffenbeschikbaarheid - klimaatfactoren - aquatische ecosystemen - aquatische ecologie - aquatic environment - ecology - lakes - climatic change - aquatic plants - phytoplankton - biomass - carbon dioxide - nutrient availability - climatic factors - aquatic ecosystems - aquatic ecology - cum laude
    cum laude graduation (with distinction) There is concern that a warmer climate may boost carbon emissions from lakes and promote the chance that they lose their vegetation and become dominated by phytoplankton or cyanobacteria. However, these hypotheses have been difficult to evaluate due to the scarcity of relevant field data. To explore potential climate effects we sampled 83 lakes along a latitudinal gradient of more than 6000 km ranging from Rio Grande do Norte in Brazil to the South of Argentina (5-55 oS). The lakes were selected so as to be as similar as possible in morphology and altitude while varying as much as possible in trophic state within regions. All lakes were sampled once during summer (subtropical, temperate and tundra lakes) or during the dry season (tropical lakes) between November 2004 and March 2006 by the same team. In the first chapters I address the question how climate might affect the chances for shallow lakes to be dominated by submerged plants. It has been shown that temperate lakes tend to have two contrasting states over a range of conditions: a clear state dominated by aquatic vegetation or a turbid state. The turbid state is typically dominated by phytoplankton and often characterized by poorer water quality than the clear state. The backbone of the theory explaining this pattern is a supposed positive feedback of submerged vegetation on water clarity: vegetation enhances water clarity and clearer water, in turn, promotes vegetation growth. The theory furthermore asserts that submerged vegetation coverage diminishes when nutrient concentrations increase until a critical point at which the entire vegetation disappears due to light limitation. Both aspects of the alternative state theory have been well studied in temperate shallow lakes, but the validity of the theory for warmer lakes has been questioned. In chapter 2 a graphical model is used to show how climate effects on different mechanisms assumed in the theory may affect the general predictions. An analysis of our data presented in chapter 4 reveals that submerged vegetation has similar overall effects on water clarity across our climatic gradient. Nonetheless, the results hint at differences in the underlying mechanisms between climate zones. For example, the data suggest that the positive effect of vegetation on top-down control of phytoplankton by zooplankton is lost at high densities of fish that are often found in warmer regions. The main factor explaining differences in the water clearing effect of vegetation among lakes in our data set was the concentration of humic substances. In lakes with a high concentration of humic substances vegetation did not enhance the water clarity.
    Monitoring van aquatische natuur : KRW monitoring voor natuurdoelen in De Wieden
    Keizer-Vlek, H.E. ; Verdonschot, P.F.M. ; Goedhart, P.W. - \ 2009
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1999) - 67
    sloten - waterplanten - monitoring - macrofauna - aquatische ecologie - natuurgebieden - noordwest-overijssel - natura 2000 - ditches - aquatic plants - monitoring - macrofauna - aquatic ecology - natural areas - noordwest-overijssel - natura 2000
    Het doel van deze studie is: (1) vaststellen of aan de hand van gegevens verzameld door waterbeheerders voor KRW-doeleinden uitspraken kunnen worden gedaan over de aanwezigheid van individuele typische soorten (Habitatrichtlijn), doelsoorten (Handboek Natuurdoeltypen) en AS-indicatoren (Aquatisch Supplement) en (2) bepalen hoe groot de monitoringsinspanning moet zijn om aan de hand van deze indicatoren veranderingen in natuurwaarden te kunnnen vastellen. In 2006, 2007 en 2008 zijn op 25 slootlocaties van Goed Ecologisch Potentieel in De Wieden monsters genomen van de macrofaunagemeenschap en opnames gemaakt van de watervegetatie. Ondanks de gunstige ecologische omstandigheden in De Wieden zijn typische soorten en doelsoorten niet of slechts in lage aantallen aangetroffen. Hieruit blijkt dat gegevens verzameld door waterbeheerders niet bruikbaar zijn om uitspraken te doen over de populatieontwikkeling van individuele typische soorten/doelsoorten of over veranderingen in het aantal typische soorten/doelsoorten in een gebied. Voor dit doel zullen nieuwe efficiëntere methoden van monitoring moeten worden ontwikkeld.
    Aquatic Macrophyte Risk Assessment for Pesticides
    Maltby, L. ; Arnold, D. ; Arts, G.H.P. ; Davies, J. ; Heimbach, F. ; Pickl, C. ; Poulsen, V. - \ 2009
    London, New York : SETAC Press & CRC Press, Taylor & Francis Group - ISBN 9781439822111 - 156
    waterplanten - pesticiden - risicoschatting - ecologie - toxiciteit - aquatische ecosystemen - aquatische ecologie - ecologische risicoschatting - ecotoxicologie - aquatic plants - pesticides - risk assessment - ecology - toxicity - aquatic ecosystems - aquatic ecology - ecological risk assessment - ecotoxicology
    Given the essential role that primary producers play in aquatic ecosystems, it is imperative that the potential risk of pesticides to the structure and functioning of aquatic plants is adequately assessed. This book discusses the assessment of the risk of pesticides with herbicidal activity to aquatic macrophytes. By integrating regulatory and research information from specialists in the area of environmental regulations, this book provides a state-of-the-art guide to ecotoxicological risk assessment.
    Effects of submerged vegetation on water clarity across climates
    Kosten, S. ; Lacerot, G. ; Jeppesen, E. ; Motta Marques, D.M.L. ; Nes, E.H. van; Mazzeo, N. ; Scheffer, M. - \ 2009
    Ecosystems 12 (2009)7. - ISSN 1432-9840 - p. 1117 - 1129.
    meren - waterkwaliteit - waterplanten - troebelheid - vegetatie - zuid-amerika - lakes - water quality - aquatic plants - turbidity - vegetation - south america - shallow lake restoration - plant biomass - aquatic macrophytes - planktivorous fish - temperate lakes - eutrophic lake - florida lakes - zooplankton - phytoplankton - biomanipulation
    A positive feedback between submerged vegetation and water clarity forms the backbone of the alternative state theory in shallow lakes. The water clearing effect of aquatic vegetation may be caused by different physical, chemical, and biological mechanisms and has been studied mainly in temperate lakes. Recent work suggests differences in biotic interactions between (sub)tropical and cooler lakes might result in a less pronounced clearing effect in the (sub)tropics. To assess whether the effect of submerged vegetation changes with climate, we sampled 83 lakes over a gradient ranging from the tundra to the tropics in South America. Judged from a comparison of water clarity inside and outside vegetation beds, the vegetation appeared to have a similar positive effect on the water clarity across all climatic regions studied. However, the local clearing effect of vegetation decreased steeply with the contribution of humic substances to the underwater light attenuation. Looking at turbidity on a whole-lake scale, results were more difficult to interpret. Although lakes with abundant vegetation (>30%) were generally clear, sparsely vegetated lakes differed widely in clarity. Overall, the effect of vegetation on water clarity in our lakes appears to be smaller than that found in various Northern hemisphere studies. This might be explained by differences in fish communities and their relation to vegetation. For instance, unlike in Northern hemisphere studies, we find no clear relation between vegetation coverage and fish abundance or their diet preference. High densities of omnivorous fish and coinciding low grazing pressures on phytoplankton in the (sub)tropics may, furthermore, weaken the effect of vegetation on water clarity.
    Exoten in het zoete water in de afgelopen eeuw
    Puijenbroek, P. ; Lange, H.J. de; Ottburg, F.G.W.A. - \ 2009
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 19 (2009). - ISSN 0166-8439 - p. 31 - 33.
    zoetwaterecologie - geïntroduceerde soorten - verstoord evenwicht - vissen - waterplanten - macrofauna - aquatische ecosystemen - freshwater ecology - introduced species - disequilibrium - fishes - aquatic plants - macrofauna - aquatic ecosystems
    Het aantal exoten in het zoete water is de afgelopen decennia sterk toegenomen. Vele macrofauna, vissen en waterplanten hebben zich hier gevestigd door menselijk toedoen, zoals de handel in planten en vissen voor vijvers, het uitzetten van vissen voor sportvissers, de aanleg van het Main-Donaukanaal en het lozen van ballastwater. Tussen deze soortgroepen bestaan verschillen in de belangrijkste manier van introductie en landen van herkomst. In dit artikel wordt ingegaan op de toename van nieuwe soorten vissen, macrofauna en waterplanten in het zoete water. Bijna een derde van de Nederlandse vissoorten is momenteel uitheems. Enkele soorten hebben een negatief effect op hetecosysteem of leiden tot kosten voor de waterschappen.
    Climate-related differences in the dominance of submerged macrophytes in shallow lakes
    Kosten, S. ; Kamarainen, A. ; Jeppesen, E. ; Nes, E.H. van; Peeters, E.T.H.M. ; Lacerot, G. ; Scheffer, M. - \ 2009
    Global Change Biology 15 (2009)10. - ISSN 1354-1013 - p. 2503 - 2517.
    meren - waterkwaliteit - klimaat - stikstof - troebelheid - voedingsstoffen - diepte - waterplanten - zuid-amerika - europa - noord-amerika - fosfor - temperatuur - fytoplankton - vegetatie - lakes - water quality - climate - nitrogen - turbidity - nutrients - depth - aquatic plants - south america - europe - north america - phosphorus - temperature - phytoplankton - vegetation - phosphorus concentrations - aquatic macrophytes - eutrophic lakes - fish - restoration - communities - nutrient - growth
    It has been suggested that shallow lakes in warm climates have a higher probability of being turbid, rather than macrophyte dominated, compared with lakes in cooler climates, but little field evidence exists to evaluate this hypothesis. We analyzed data from 782 lake years in different climate zones in North America, South America, and Europe. We tested if systematic differences exist in the relationship between the abundance of submerged macrophytes and environmental factors such as lake depth and nutrient levels. In the pooled dataset the proportion of lakes with substantial submerged macrophyte coverage (> 30% of the lake area) decreased in a sigmoidal way with increasing total phosphorus (TP) concentration, falling most steeply between 0.05 and 0.2 mg L-1. Substantial submerged macrophyte coverage was also rare in lakes with total nitrogen (TN) concentrations above 1–2 mg L-1, except for lakes with very low TP concentrations where macrophytes remain abundant until higher TN concentrations. The deviance reduction of logistic regression models predicting macrophyte coverage from nutrients and water depth was generally low, and notably lowest in tropical and subtropical regions (Brazil, Uruguay, and Florida), suggesting that macrophyte coverage was strongly influenced by other factors. The maximum TP concentration allowing substantial submerged macrophyte coverage was clearly higher in cold regions with more frost days. This is in agreement with other studies which found a large influence of ice cover duration on shallow lakes' ecology through partial fish kills that may improve light conditions for submerged macrophytes by cascading effects on periphyton and phytoplankton. Our findings suggest that, in regions where climatic warming is projected to lead to fewer frost days, macrophyte cover will decrease unless the nutrient levels are lowered
    Effecten van de rode Amerikaanse rivierkreeft op de vegetatie en macrofauna van sloten
    Verdonschot, R.C.M. ; Schaik, H. van; Verdonschot, P.F.M. - \ 2009
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 42 (2009)20. - ISSN 0166-8439 - p. 36 - 39.
    sloten - rivierkreeft - zoetwaterecologie - invasie - hydrobiologie - geïntroduceerde soorten - vegetatie - waterplanten - aquatische ecologie - macrofauna - ditches - crayfish - freshwater ecology - invasion - hydrobiology - introduced species - vegetation - aquatic plants - aquatic ecology - macrofauna
    Exotische rivierkreeften breiden zich zeer sterk uit in Nederland. Wat voor effecten dit heeft op de inheemse waterplantenvegetaties en macrofauna is onbekend. In het kader van het project PLONS voerde Alterra daarom bij wijze van case-studie een experiment uit, waarin de invloed van de rode Amerikaanse rivierkreeft op slootecosystemen onderzocht is. In afgesloten cilinders zijn de veranderingen gevolgd die optraden in de biomassa van verschillende soorten waterplanten en de samenstelling van de macrofaunagemeenschap na introductie van de rivierkreeft. De invloed bleek variabel en soortspecifiek. Met name afstervende planten werden gegeten. Een aantal waterplanten raakte los door het omwoelen van de bodem. De macrofaunagemeenschap werd niet merkbaar beïnvloed. In het maag-darmstelsel van de kreeften werd met name organisch bodemmateriaal en plantenresten aangetroffen, wat een aanwijzing is dat de kreeften een rol spelen bij de afbraak van organisch materiaal. Exoten hoeven dus niet altijd een negatieve invloed te hebben op zoetwaterecosystemen.
    Phytoremediation of nutrient polluted stormwater runoff: water hyacinth as a model plant
    Fox, L.J. - \ 2009
    Wageningen University. Promotor(en): Paul Struik; J.E. Nowak. - [S.l. : S.n. - ISBN 9789085853916 - 103
    biologische filtratie - waterplanten - waterverontreiniging - afvloeiingswater - waterkwaliteit - eichhornia crassipes - fytoremediatie - biological filtration - aquatic plants - water pollution - runoff water - water quality - eichhornia crassipes - phytoremediation
    Phytoremediation of nutriënt polluted stormwater runoff using water hyacinth as a model plant was explored in greenhouse and field studies in south-eastern Virginia, USA
    Effecten van herinrichtingsmaatregelen in laagveensloten II Kortetermijneffecten en tweede beschrijving nulsituatie
    Loeb, R. ; Verdonschot, P.F.M. ; Wiggers, R. - \ 2009
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1828) - 69
    sloten - veengebieden - herstel - waterplanten - bacillariophyta - waterkwaliteit - nederland - macrofauna - ecologisch herstel - noordwest-overijssel - ditches - peatlands - rehabilitation - aquatic plants - bacillariophyta - water quality - netherlands - macrofauna - ecological restoration - noordwest-overijssel
    Dit rapport beschrijft de kortetermijneffecten en de nulsituatie van een aantal herinrichtingsprojecten in voormalige landbouwgebieden in De Wieden. In de sloten van deze gebieden zijn de waterchemie, macrofyten, diatomeeën en macrofauna gemonitord. De goede ecologische ontwikkeling van de referentiegebieden die 10 jaar geleden heringericht zijn, gaf aan dat de potentie van de her in te richten gebieden hoog ligt. De geplande ontwikkeling van rietmoeras in de her in te richten gebieden kan aquatisch een waardevolle aanvulling geven op de huidige ecologische waarden. De geplande aansluiting van de nog her in te richten gebieden op de boezem, zal een positieve uitwerking hebben op de waterchemie, hoewel hiervoor isolatie ook van belang is. Na herinrichting is het van belang om ecologische doelen langdurig te blijven monitoren, omdat er meestal binnen de eerste paar jaar nog geen stabiele situatie ontstaat.
    Voortplanting en zaadverspreiding bij Kleine egelskop (Sparganium emersum Rehmann, Sparganiaceae)
    Pollux, Bart - \ 2008
    Gorteria 33 (2008)3. - ISSN 0017-2294 - p. 61 - 76.
    sparganium - aquatic plants - dispersal - reproduction - vectors

    Rivers offer special environments to aquatic plants because of (1) the continuous subjection to turbulent flow, (2) the unidirectional nature of the water flow and (3) the one-dimensional, linear arrangement of populations along the river course. Here we will discuss the consequences of these characteristics for the reproductive strategy and dispersal of the 1-seeded fruits of Unbranched bur-reed (Sparganium emersum) in river systems. Subjection to turbulent flow may damage the leaves and root systems of plants. Aquatic plants can avoid such damage by adjusting their morphology in such a way that their hydraulic resistance is reduced. However, these morphological adaptations may have negative consequences for their ability to reproduce sexually, and subsequently for their genotypic diversity within populations. In the first part of this article we will describe the relationships between water velocity and plant morphology, sexual versus clonal reproduction, and the genotypic diversity within populations for Unbranched bur-reed (5. emersum). Most aquatic plants lead a sessile life style and depend on free-floating diasporas (such as seeds, fruits, and vegetative plant fragments) for their dispersal. In the second part of this article we will discuss dispersal of seeds and fruits by different vectors (water, fish, waterfowl). Here we will particularly focus on how differences in seed and fruit characteristics and vector characteristics affect the dispersal of seeds and fruits.

    Werken de KRW- en Natura 2000-criteria voor sloten en veenplassen?
    Beltman, B. ; Weijs, W.A. ; Sarneel, J. ; Alterra- Centrum Ecosystemen, - \ 2008
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 2008 (2008)8. - ISSN 0166-8439 - p. 25 - 27.
    natuurbescherming - laagveengebieden - habitats - waterplanten - sloten - plassen - vegetatiebeheer - gevalsanalyse - natura 2000 - kaderrichtlijn water - utrecht - nature conservation - fens - habitats - aquatic plants - ditches - ponds - vegetation management - case studies - natura 2000 - water framework directive - utrecht
    Toepassing van de Kaderrichtlijn Water en de normen conform Natura 2000 vragen om een evaluatie van de effectiviteit. De KRW blijkt een correct middel om maatregelen te nemen, maar in de hoogste klasse is het onderscheid (te) gering. Worden de doelen van de Natura 2000-habitats 'evenwichtige laagveensystemen met daarmee verbonden laagveenverlanding' ook gehaald? Onderzoek van waterplanten in twee Natura 2000-habitats, namelijk laagveenplassen en -sloten, toont duidelijk aan dat essentiele schakels in de systemen niet meer voldoende aanwezig zijn. De waarnemingen bestaan vrijwel geheel uit losse individuele planten, indien al aanwezig. Losse krabbenscheerplanten in een zee grof hoornblad vormen geen eindstadium van verlanding in veenplassen zoals de criteria voor Natura 2000 aangeven
    Selectie van referentiepunten voor aquatische vegetatietypen voor het Staatsbosbeheer-project terreincondities : Fase 2 aquatisch: Resultaten inventarisatie 2006
    Arts, G.H.P. ; Smolders, A.J.P. - \ 2008
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1803) - 106
    waterplanten - vegetatietypen - referentienormen - milieufactoren - sediment - monitoring - nederland - aquatische ecologie - aquatic plants - vegetation types - reference standards - environmental factors - sediment - monitoring - netherlands - aquatic ecology
    Dit rapport beschrijft 27 referentielokaties voor aquatische vegetatietypen in termen van vegetatie en abiotische condities. In opdracht van Staatsbosbeheer is in 2005 gestart met de selectie van referentielokaties voor aquatische vegetatietypen. In 2006 lag de nadruk vooral op de Potametea. Er zijn toen voor 21 aquatische vegetatietypen geschikte referentie-meetlokaties geselecteerd en onderzocht. De terreinen liggen verspreid over alle provincies, met uitzondering van de Provincies Zuid-Holland en Utrecht. Selectie van referentiepunten voor aquatische vegetatietypen voor het Staatsbosbeheer-project terreincondities
    Deskstudie biologische bestrijding van invasieve exotische oever- en wateronkruiden in Nederland
    Kempenaar, C. ; Franke, A.C. ; Lotz, L.A.P. - \ 2008
    Wageningen : Plant Research International - 26
    waterplanten - vegetatie - kanaaloevers - onkruidbestrijding - biologische bestrijding - aquatic plants - vegetation - canal banks - weed control - biological control
    In dit rapport wordt een overzicht gegeven van biologische onkruidbestrijding in het algemeen, en ontwikkelingen op het gebied van biologische bestrijding van elf belangrijke exotische oever+ en wateronkruiden in Nederland in het bijzonder. De gepresenteerde informatie betreft vooral onderzoek+ en praktijkresultaten over selectieve biologische bestrijding van deze soorten in het buitenland. In het rapport worden vervolgens vijf tot acht oever+ en wateronkruiden uitgelicht: Impatiens gladulifera, Fallopia japonica, Crassula helmsii, Hydrocotyle ranunculoides, Myriphyllum aquaticum, en mogelijk iets minder urgent, Ludwigia grandflora, Cabomba caroliniana en Egeria densa
    Check title to add to marked list

    Show 20 50 100 records per page

    Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.