Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

    Current refinement(s):

    Records 1 - 100 / 372

    • help
    • print

      Print search results

    • export
      A maximum of 250 titles can be exported. Please, refine your queryYou can also select and export up to 30 titles via your marked list.
    Check title to add to marked list
    The social dynamics of smart grids : On households, information flows & sustainable energy transitions
    Naus, Joeri - \ 2017
    Wageningen University. Promotor(en): G. Spaargaren, co-promotor(en): B.J.M. van Vliet; H.M. van der Horst. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789463436977 - 234
    households - sustainable energy - energy consumption - supply - energy policy - netherlands - huishoudens - duurzame energie - energiegebruik - aanbod - energiebeleid - nederland

    In international climate and energy policy the development of smart grids features as a critical new step in the transition towards a sustainable energy future. Smart grids enable two-way energy and information exchange between households and energy providers. Drawing on social practice theories, transition theories and informational governance, this thesis seeks to shed light on the changes that are taking place at the level of households: How do householders understand, handle and use new information flows? How can we conceptualise the interplay between households and smart energy systems? And what does this mean for householder participation in smart energy transitions? The thesis suggests that the key to understanding and governing the social dynamics of smart grids lies in the ‘Home Energy Management-practices’ (HEM-practices) that are emerging at the interface between households and wider energy systems.

    Paprikateelt in de hooggeïsoleerde VenLow Energy kas
    Zwart, H.F. de; Gelder, A. de; Hofland-Zijlstra, J. ; Noordam, M. - \ 2017
    Bleiswijk : Wageningen University & Research, BU Glastuinbouw (Rapport GTB 1435) - 34
    paprika's - capsicum annuum - kassen - kasgewassen - glasgroenten - glastuinbouw - energiebesparing - energiegebruik - isolatie (insulation) - broeikasgassen - kooldioxide - sweet peppers - capsicum annuum - greenhouses - greenhouse crops - greenhouse vegetables - greenhouse horticulture - energy saving - energy consumption - insulation - greenhouse gases - carbon dioxide
    In order to realise a horticultural sector that operates without the combustion of fossil fuel, the first step is to reduce the demand for heating by improving the insultation of greenhouses. This holds especially for crops that are grown at high temperatures, like sweet pepper. The Venlow Energy greenhouse with its double glass cladding and energy screen is a good example of such a highly insulated greenhouse. This report presents the results of a one year cultivation and serves as a bench mark for the state of the art in energy conserving production of Sweet Pepper in the Netherlands. It shows the greenhouse climate conditions required, and the possibilities to meet these requirements with a low energy consumption and options to realise this from sustainable sources. The application of sustainable energy sources was not tested in practice, but since the exact resources (heat and CO2) required from hour to hour were measured, it is easy to do the math on the amounts and capacities needed. The application of pure CO2 or CO2 from another sustainable source is essential when aiming at a fossil energy free horticulture. Without external CO2 the production will drop substantially, especially because an energy conserving greenhouse has typically a strongly reduced air exchange. But, for the same reason, the amount of CO2 needed to increase the CO2 concentration is quite limited, 25 kg/m² per year in this experiment. With a production of 32.5 kg class I of red Sweet Pepper per m², the experiment has shown that halving the energy consumption compared to the general practice did’nt reduced the production.
    Teelt Gerbera in Balans : de invloed van lichtsom, etmaaltemperatuur en daglengte op productie, energiegebruik en plantbalans
    Garcia Victoria, Nieves ; Gelder, Arie de; Kempkes, Frank ; Dings, Eugenie - \ 2017
    Bleiswijk : Wageningen University & Research, BU Glastuinbouw (Rapport GTB 1417) - 102
    glastuinbouw - kasgewassen - kassen - gerbera - energiegebruik - kooldioxide - kunstlicht - gewaskwaliteit - productie - greenhouse horticulture - greenhouse crops - greenhouses - gerbera - energy consumption - carbon dioxide - artificial light - crop quality - production
    “Gerbera: Growing in Balance” was a research project to support the reduction of energy and CO2 consumption in the cultivation of Gerbera. The varieties Pre-Semmy, Rich, Whisper and Suri were grown in three glasshouses with different treatments: “Cool Cultivation” (15°C temperature; 90 μmol light, day length 13 hour in winter); “Practice” (temperature depending on day light integral, 100 μmol/m2s light, day length 11.5 hours) and “Light Dependent” (temperature depending sharply on day light integral, 90 μmol/m2s light, day length 13 hours in winter). The day light integral was kept equal in all treatments, regardless the difference in light intensity and day length in the winter. For flower quality and energy use “Cool Cultivation” was the best treatment, but required the most kg / m² of CO2. Whisper and Suri produced more flowers / m2 in the treatment “Light Dependent” but flower weights were low. Pre-Semmy and Rich gave more flowers in the treatment “Practice”, but spalkes were weak in May and June. The 13 hour day length in winter was not detrimental to production or quality. Light sum, day length and daily temperature are the three buttons to control the plant balance for optimum production and quality. The project was Funded by the Program “Greenhouse as Energy Source” (Ministry of Economic Affairs and LTO Glaskracht) and the Knowledge Cooperative Gerbera.
    Philosophical explorations on energy transition
    Geerts, Robert-Jan - \ 2017
    Wageningen University. Promotor(en): Bart Gremmen; Guido Ruivenkamp, co-promotor(en): Josette Jacobs. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789463430487 - 172
    philosophy - technology - sustainable energy - renewable energy - social change - energy consumption - quality - society - energy - filosofie - technologie - duurzame energie - hernieuwbare energie - sociale verandering - energiegebruik - kwaliteit - samenleving - energie

    This dissertation explores energy transition from a philosophical perspective. It puts forward the thesis that energy production and consumption are so intimately intertwined with society that the transition towards a sustainable alternative will involve more than simply implementing novel technologies. Fossil energy sources and a growth-based economy have resulted in very specific energy practices, which will change in the future. Broader reflection is needed to understand how and in which direction such change is acceptable and desirable.

    This reflection is initiated by articulating two pertinent problems with current energy practices that have thus far failed to receive appropriate attention in debates on energy transition: 1) the difficulty of dealing with intermittent sources in relation to the idea of cumulative accounting of energy consumption, and 2) the mismatch between expectations of ethical consumer behaviour in energy systems that discourage engagement.

    To move forward, instead of assuming that all consumption is equivalent and that more is better, we must develop a better informed and more nuanced idea of 'good' energy practices that actually contribute to our quality of life. One often overlooked aspect of this may be 'embodied engagement', which would suggest that automation of tasks through energy-consuming technologies may be convenient, but also tends to lead to a loss of appreciation for both the task and its result. Some things, like creating a cozy environment around a fireplace, or climbing a mountain, are better partly because they take effort. In such cases, the 'efficiency' of the technology (e.g. the heat-pump, or the automobile) is besides the point - the question is whether it gives us anything of value at all.

    Vochtbeheersing in kassen en terugwinning van latente energie : Een verkenning naar vochtbeheersing in kassen en de mogelijkheden van het terugwinnen van de energie die opgesloten zit in de gewasverdamping
    Weel, P.A. van; Zwart, H.F. de; Voogt, J.O. - \ 2016
    Wageningen UR Gastuinbouw (Rapport GTB 1421) - 76
    kassen - kastechniek - tomaten - glastuinbouw - ontvochtiging - energiegebruik - energiebesparing - ventilatie - greenhouses - greenhouse technology - tomatoes - greenhouse horticulture - dehumidification - energy consumption - energy saving - ventilation
    Dehumidification of a greenhouse by ventilation increases the energy input with 8-10 m3/m2.year of natural gas to compensate the heat losses. This study shows different methods to reduce those energy losses. A 25% reduction in ventilation is obtained by using heat exchangers connected to plastic distribution ducts or by using the Ventilationjet system. The sensible heat from the exhaust air can be used to heat the incoming outside air to greenhouse temperature. Heat exchangers with 100% efficiency to do that are available. The latent heat included in the water vapour leaving the greenhouse can be recovered by means of a condensating wall. A good working priciple is the Dewpoint Heat Exchanger in which outside air is wettened to reach the lowest possible temperature and then used to cool down the greenhouse air far below the temperature where condensation begins. The recovered latent heat must be stored in a water tank to use it in the heating pipes. Another approach is to skip ventilation and use a set of a cold and warm heat exchanger connected to a heat pump or to use a salt water absorber. The absorber opens the possibility to use solar or wind energy to dehumidify the greenhouse and collect 100% of the sensible and latent heat.
    Filmpje: Paprika, schermen bij tropisch weer, geen binnenrot
    Gelder, A. de - \ 2016
    paprika's - gewasproductie - energiebesparing - energiegebruik - gewaskwaliteit - glastuinbouw - teeltsystemen - sweet peppers - crop production - energy saving - energy consumption - crop quality - greenhouse horticulture - cropping systems
    Het weglaten van de minimumbuis en het gebruik van twee energieschermen elke nacht, ook tijdens de warmste dagen in augustus, waren de opvallendste aspecten tijdens het onderzoek ‘Paprika energiezuinig met een goede kwaliteit’. Aat Dijkshoorn (LTO Glaskracht Nederland), Jeroen Zwinkels (Delphy), Arie de Gelder (Wageningen University & Research) en telers Danny van der Spek (Paprikakwekerij Van der Spek) en Maikel van den Berg (Quality Peppers) vertellen in dit filmpje over deze opvallende resultaten van het onderzoek.
    2SaveEnergy-Gewächshaus- Produktion und Energieverbrauch
    Kempkes, F.L.K. ; Janse, J. - \ 2016
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapport GTB 1404) - 46
    greenhouse horticulture - greenhouse crops - greenhouse technology - energy saving - energy consumption - isolation - isolation techniques - tomatoes - solanum lycopersicum - glastuinbouw - kasgewassen - kastechniek - energiebesparing - energiegebruik - isolatie - isolatietechnieken - tomaten - solanum lycopersicum
    Energy savings through a greenhouse cover of insulation glass requires a large investment. In the search for a cheaper alternative by a consortium of companies consisting of VDH Plastic Greenhouses, Van der Valk Horti Systems, AGC Chemicals Europe en Boal Systems a Glass-Film-greenhouse cover, better known as the 2SaveEnergy greenhouse concept was realized in summer 2014. The combination of clear glass with a diffuse ETFE film and a double screen mounted at a distance of only a few centimetres, in the year 2015, resulted in a low energy consumption and a better than expected good tomato production. During cultivation, the principles of the new cultivation methods were used. With respect to the common practice, the energy consumption was more than 50% lower at a minimum equal production.
    Teelt en energie 2SaveEnergy kas
    Kempkes, F.L.K. ; Janse, J. - \ 2016
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapport GTB 1402) - 42
    glastuinbouw - kasgewassen - kastechniek - energiebesparing - energiegebruik - isolatie - isolatietechnieken - tomaten - solanum lycopersicum - greenhouse horticulture - greenhouse crops - greenhouse technology - energy saving - energy consumption - isolation - isolation techniques - tomatoes - solanum lycopersicum
    Energy savings through a greenhouse cover of insulation glass requires a large investment. In the search for a cheaper alternative by a consortium of companies consisting of VDH Plastic Greenhouses, Van der Valk Horti Systems, AGC Chemicals Europe en Boal Systems a Glass-Film-greenhouse cover, better known as the 2SaveEnergy greenhouse concept was realized in summer 2014. The combination of clear glass with a diffuse ETFE film and a double screen mounted at a distance of only a few centimetres, in the year 2015, resulted in a low energy consumption and a better than expected good tomato production. During cultivation, the principles of the new cultivation methods were used. With respect to the common practice, the energy consumption was more than 50% lower at a minimum equal production.
    Jaarrond duurzame en intensieve aardbeienteelt met minder stroom : Deskstudie naar mogelijkheden besparing op elektriciteit
    Janse, J. - \ 2016
    Bleiswijk : Wageningen UR Greenhouse Horticulture (Rapport GTB 1397) - 28
    fragaria ananassa - aardbeien - fruitteelt - energiegebruik - led lampen - elektriciteit - fragaria ananassa - strawberries - fruit growing - energy consumption - led lamps - electricity
    The opportunities to significantly reduce the electricity consumption in an illuminated strawberry cultivation
    has been analysed in a desk study. Special energy-efficient LED lamps can be used to steer plant growth and
    development. By replacing HPS-lamps by the latest LEDs with an energy efficiency of 2.7 μmol/W, the power
    consumption can be reduced by more than 30%. It seems possible to reduce this consumption in illuminated
    strawberries by another 10% in a greenhouse with high light transmission in the winter months and using
    artificial lighting more in relation to different growth stages. Light colour (spectrum) affects the growth,
    production and quality of strawberries. A high amount of red light stimulates production and blue light enhances
    the sugar and vitamin C content.
    The light and energy consumption can be further decreased by improved space utilization and by reducing the
    leaf/fruit ratio. Gas savings are possible by minimizing the use of the minimum heating pipe and closing the
    energy screen during cold weather. However, this requires special attention with respect to the prevention of
    fungal diseases and maintaining fruit quality.
    Evaluatie energiebelastingtarief glastuinbouw : vergelijking met energie-intensieve industriële sectoren
    Velden, N.J.A. van der; Silvis, H.J. ; Smit, Martine ; Blom, Martijn - \ 2016
    Wageningen : LEI Wageningen UR (LEI rapport 2016-027) - ISBN 9789462577909 - 63
    glastuinbouw - energiekosten - energiegebruik - energie - belastingen - tarieven - industrie - economische evaluatie - vergelijkend onderzoek - greenhouse horticulture - energy expenditure - energy consumption - energy - taxes - tariffs - industry - economic evaluation - comparative research
    Sensible use of primary energy in organic greenhouse production
    Stanghellini, C. ; Baptista, F. ; Eriksson, Evert ; Gilli, Celine ; Giuffrida, F. ; Kempkes, F.L.K. ; Munoz, P. ; Stepowska, Agnieszka ; Montero, J.I. - \ 2016
    [Netherlands] : BioGreenhouse - ISBN 9789462575356 - 54
    greenhouse horticulture - organic farming - energy consumption - greenhouse technology - heating systems - sustainable energy - fossil energy - air conditioning - glastuinbouw - biologische landbouw - energiegebruik - kastechniek - verwarmingssystemen - duurzame energie - fossiele energie - klimaatregeling
    Review of the major sources for energy consumption in organic greenhouse horticulture and analyse of the options available to reduce energy consumption or, at least, increase the energy use efficiency of organic production in greenhouses. At the moment, the best way to match demand and availability of electricity (solar and wind power) is through the grid, also in view of existing subsidies for electricity sale to the grid. There is some scope for local application of solar thermal energy for heating and/or humidity management, although this requires a large investment in thermal buffering. In combined organic farms there is scope for biomass burning and/or biogas production. Technology developments ensure that currently there are commercial greenhouse operations that benefit from the use of biomass and, in some cases, biogas. Such alternative energy sources are progressively replacing traditional (and more pollutant) fuels.
    Energiebelasting in de glastuinbouw in Noordwest-Europa
    Velden, N.J.A. van der; Smit, P.X. - \ 2016
    Wageningen : LEI Wageningen UR (Report / LEI Wageningen UR 2016-025) - ISBN 9789462577428 - 47
    glastuinbouw - energiekosten - energiegebruik - energie - belastingen - tarieven - brandstoffen - elektriciteit - noord-europa - west-europa - europa - greenhouse horticulture - energy expenditure - energy consumption - energy - taxes - tariffs - fuels - electricity - northern europe - western europe - europe
    In Europa wordt belasting geheven op energie. De belastingen voor de belangrijkste energiesoorten in
    de glastuinbouw in de landen in Noordwest-Europa zijn onderzocht. In de afzonderlijke landen worden
    door de glastuinbouw verschillende brandstoffen ingezet, warmte en elektriciteit ingekocht en wkinstallaties
    gebruikt. De energiebelasting vertoont grote verschillen tussen landen en tussen
    energiesoorten per land. Verlaagde tarieven of vrijstellingen voor de glastuinbouw zijn er in alle
    onderzochte landen. In het algemeen zijn de kosten voor energiebelasting het hoogst in Denemarken,
    gevolgd door het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Duitsland, Frankrijk, België en Polen. Bezien vanuit
    de energiebelasting is er in Noordwest-Europa geen gelijk speelveld voor glastuinbouwbedrijven.
    Eindrapportage HNT Gerbera : de gerberateler aan zet voor HNT valorisatie
    Persoon, Stefan ; Weel, P.A. van; Gelder, A. de - \ 2016
    Wageningen UR Glastuinbouw - 22
    glastuinbouw - snijbloemen - gerbera - sierteelt - bedrijfsvergelijking in de landbouw - tuinbouw - teeltsystemen - klimaatregeling - energiegebruik - rassen (planten) - greenhouse horticulture - cut flowers - gerbera - ornamental horticulture - farm comparisons - horticulture - cropping systems - air conditioning - energy consumption - varieties
    Sinds het najaar van 2009 is er onderzoek gedaan naar Het Nieuwe Telen (HNT) in de Gerberateelt, gevolgd door meerdere valorisatietrajecten in de praktijk. Er was binnen de sector behoefte om deze kennis centraal bijeen te brengen, wat ook is geslaagd. De drie systemen van HNT zorgen niet voor een extra kwalitatieve verbetering in de vorm van minder bloemsmet en rotkoppen. De verwachting in 2012 was dat met slurven onderdoor er meer luchtbeweging zou zijn door het gewas en een drogend effect. Het omgekeerde bleek het geval: bij de luchtslurf onderdoor is het VD rondom de bloem lager wat kan leiden tot smet. Bij luchtslurven bovendoor bleek dit niet het geval. Voor wat betreft rotkoppen kan niet zondermeer gezegd worden dan een van de systemen de voorkeur geniet. Een hypothese is dat uitstraling in de nacht in negatieve zin bijdraagt aan suikerrot, doordat op specifieke momenten er lokaal onvoldoende verdamping is in de bloem. Het optreden van suikerrot is nog steeds een niet getackeld teeltprobleem in Gerbera.
    Energiemonitor van de Nederlandse glastuinbouw 2014
    Velden, N.J.A. van der; Smit, P.X. - \ 2015
    LEI Wageningen UR (Rapport / LEI Wageningen UR 2015-122) - ISBN 9789086157211 - 58
    glastuinbouw - energiegebruik - energiebesparing - klimaatregeling - kastechniek - kooldioxide - emissie - greenhouse horticulture - energy consumption - energy saving - air conditioning - greenhouse technology - carbon dioxide - emission
    De totale CO2-emissie nam in 2014. Ook zit de totale CO2-emissie 1,1 Mton onder het niveau van 1990 (-16%). Indien wordt gecorrigeerd voor de warme buitentemperatuur in 2014 dan is de CO2-emissie in 2014 6,0 Mton en dit ligt ook onder het doel voor 2020. In geheel Nederland ligt de CO2-emissie 2% onder het niveau van 1990. De glastuinbouw loopt daarmee voor op de landelijke ontwikkeling
    Ontwikkeling teeltsystemen op basis van led
    Dieleman, J.A. - \ 2015
    Kas Magazine / TuinbouwCommunicatie (2015)10. - ISSN 1878-8408 - p. 38 - 40.
    tuinbouw - glastuinbouw - teeltsystemen - tomaten - duurzaamheid (sustainability) - fossiele energie - kooldioxide - energiegebruik - led lampen - landbouwkundig onderzoek - meetinstrumenten - horticulture - greenhouse horticulture - cropping systems - tomatoes - sustainability - fossil energy - carbon dioxide - energy consumption - led lamps - agricultural research - indicating instruments
    De glastuinbouwsector is een miljarden business en daardoor van grote economische waarde. Keerzijde is dat de sector veel fossiele energie gebruikt, waarbij grote hoeveelheden CO2 worden uitgestoten. Duurzaamheid komt daardoor steeds nadrukkelijker op de agenda van de tuinbouw te staan. Een belangrijke stap in het verlagen van de CO2 voetafdruk van belichte teeltsystemen kan de toepassing van led zijn in plaats van de huidige standaard SON-T belichting.
    Protocol Energiemonitor Glastuinbouw : vernieuwde versie tot en met 2014
    Velden, N.J.A. van der - \ 2015
    Den Haag : LEI, onderdeel van Wageningen UR (LEI-nota 2015-122a) - 42
    kassen - glastuinbouw - energie - duurzaamheid (sustainability) - duurzame energie - energiegebruik - protocollen - methodologie - bedrijfsvoering - kastechniek - klimaatregeling - energiebesparing - greenhouses - greenhouse horticulture - energy - sustainability - sustainable energy - energy consumption - protocols - methodology - management - greenhouse technology - air conditioning - energy saving
    Het LEI voert de Energiemonitor Glastuinbouw uit in opdracht van de Stichting Programmafonds Glastuinbouw/LTO Glaskracht Nederland en het ministerie van Economische Zaken (EZ). In de Energiemonitor Glastuinbouw wordt jaarlijks als eerste de energie-input en -output en de fysieke productie van glastuinbouwproducten gekwantificeerd. Vervolgens wordt de ontwikkeling van de energie-indicatoren bepaald. Ook wordt een jaarlijkse elektriciteitsbalans van de glastuinbouw opgesteld. Naast de elektriciteitsinput en -output wordt hierbij ook de elektriciteitsproductie en -consumptie in kaart gebracht. In de Energiemonitor Glastuinbouw word ook het effect op het primaire brandstofverbruik c.q. de energie-efficiëntie en op het fossiel brandstofverbruik c.q. de CO2-emissie door wk-installaties in gebruik door de glastuinbouw bepaald. Dit geldt ook voor de inkoop van efficiënter geproduceerde energie (restwarmte en wk-warmte van energiebedrijven) en duurzame energie.
    Chrysant zonder gas : opties voor besparing en hergebruik van warmte
    Raaphorst, M.G.M. ; Kempkes, F.L.K. ; Knaap, E. van der; Veld, Paul de - \ 2015
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapport GTB 1382) - 30
    glastuinbouw - snijbloemen - chrysanten - energiegebruik - energiebesparing - teeltsystemen - greenhouse horticulture - cut flowers - chrysanthemums - energy consumption - energy saving - cropping systems
    The most relevant options that can decrease the heat demand on Chrysanthemum are calculated on their saving potential. With the joint options, a gas consumption of less than 10 m3/m2.year can be realized. The main bottlenecks are the increased risk of fungal diseases and the low net present value of some options. In addition, it has been calculated that at a low electricity price level and a high gas price level, geothermal energy or the combination of a heat pump, air conditioning units and a seasonal heat storage are the most economic heat suppliers. This would make the climate neutral greenhouse within reach.
    Vervangt led straks SON-T in gerberateelt?
    Dueck, T.A. ; Kempkes, F.L.K. - \ 2015
    Kas techniek 2015 (2015)1. - p. 16 - 19.
    glastuinbouw - kastechniek - belichting - led lampen - gerbera - snijbloemen - energiebesparing - cultuurmethoden - energiegebruik - greenhouse horticulture - greenhouse technology - illumination - led lamps - gerbera - cut flowers - energy saving - cultural methods - energy consumption
    Veel belichtingsinstallaties in de gerberateelt bestaan nog uit 600W armaturen. Bij vervanging worden vaak 1000W SON-T lampen gebruikt. De praktijk laat zien dat onder een hogere lichtintensiteit, de gerbera meer toegevoegd groeilicht nodig heeft voor de afsplitsing en ontwikkeling van één enkele bloem. Het lijkt er dan ook op dat de efficiency van de plant terugloopt. Kan led een oplossing bieden voor energiebesparing en sturing van het gewas?
    Plants can take more than we often think : Tomato not affected by high humidity at night
    Staalduinen, J. van; Janse, J. ; Zwart, H.F. de - \ 2015
    In Greenhouses : the international magazine for greenhouse growers 4 (2015)2. - ISSN 2215-0633 - p. 22 - 23.
    glastuinbouw - groenten - tomaten - solanum lycopersicum - vochtgehalte - klimaatregeling - kassen - energiegebruik - energiebesparing - gewaskwaliteit - landbouwkundig onderzoek - greenhouse horticulture - vegetables - tomatoes - solanum lycopersicum - moisture content - air conditioning - greenhouses - energy consumption - energy saving - crop quality - agricultural research
    Research in the VenLowKas trial greenhouse in Bleiswijk, the Netherlands, has been geared up for growing in a (very) high humidity. The climate control is set to a moisture deficit of 1 gram water per m3 air. Botrytis has not been a problem and production is clearly ahead of the previous year. “The heating was hardly on during the last five months. We anticipate the total energy consumption being the equivalent of around 10 m3 natural gas per m2, including the electricity consumption for the air circulation,” says Feije de Zwart, of Wageningen UR Greenhouse Horticulture.
    Tomatenteelt in de hooggeïsoleerde VenLow Energy Kas
    Zwart, H.F. de; Janse, J. ; Kempkes, F.L.K. - \ 2015
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapport GTB 1366) - 34
    glastuinbouw - kastechniek - tomaten - solanum lycopersicum - energiebesparing - energiegebruik - kassen - constructie - isolatie (insulation) - ontvochtiging - doelstellingen - haalbaarheidsstudies - greenhouse horticulture - greenhouse technology - tomatoes - solanum lycopersicum - energy saving - energy consumption - greenhouses - construction - insulation - dehumidification - objectives - feasibility studies
    In the research program Greenhouse as Energy Source aims at having energy-neutral operated greenhouses by 2020. Therefore, a reduction of the energy use is important. The highly insulated VenLow Energy greenhouse have shown a low energy consumption for several years and in 2014 it was attempted to bring it below 10 m³ of natural gas equivalents per m² without a lowered production. To achieve this the leakage had to be reduced further and the screen quality was improved and a high humidity control setpoint was accepted. This in order to reduce the evaporation. Also the manipulation of the EC in the slab could lower the crop transpiration related energy consumption. The experiment showed an energy consumption of 8 m³/m² per year without a decreased crop production. This is far below target, but 2014 was a historically warm year. However, simulations showed that even in an average Dutch year the measurements taken would have met the target. The manipulation of the EC of the slab worked adversely, meaning that it increased the crop transpiration. The conclusion reads that the measures taken in the greenhouse make a productive tomato crop with less than 10 m³ of gas equivalents per m² per year realistic. With respect to the climate, a high humidity must be accepted and a shortened growing season running from mid-January to late November. A tomato variety like Komeett will yield at least 70 kg/m² can be expected, providing that CO2 dosing is not related to gas consumption for heating.
    Duurzaam elektrisch beregenen
    Spruijt, J. ; Russchen, H.J. - \ 2015
    Lelystad : PPO AGV (Rapport / PPO-AGV 649) - 20
    akkerbouw - beregening - duurzaamheid (sustainability) - watervoorziening - elektrische kracht - zonnecollectoren - alternatieve methoden - energiegebruik - kennisoverdracht - vergelijkingen - irrigatiesystemen - arable farming - overhead irrigation - sustainability - water supply - electric power - solar collectors - alternative methods - energy consumption - knowledge transfer - comparisons - irrigation systems
    De landbouw wordt geconfronteerd met een aantal belangrijke knelpunten, onder andere klimaatverandering, de beschikbaarheid van voldoende water en afhankelijkheid van fossiele energie. Het praktijknetwerk Duurzaam elektrisch beregenen wil bijdragen aan kennisontwikkeling en kennisverspreiding over duurzame methoden van beregening. Als doel wil het praktijknetwerk beoordelen de economische en milieutechnische duurzaamheid van twee beregeningstechnieken. Als eerste de reguliere beregening met beregeningshaspel aangedreven met dieselmotor en als tweede een beregeningshaspel met een elektrische pomp voor de watervoorziening en aandrijving. Tevens wil het praktijknetwerk een dak met zonnepanelen in de optie meenemen, zodat de installatie vanuit eigen zonnepanelen kan worden voorzien van energie.
    Decision support modeling for sustainable food logistics management
    Soysal, M. - \ 2015
    Wageningen University. Promotor(en): Jack van der Vorst, co-promotor(en): Jacqueline Bloemhof-Ruwaard. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462573055 - 209
    logistiek - voedsel - voedselketens - voedselproducten - duurzaamheid (sustainability) - ketenmanagement - beslissingsondersteunende systemen - kwantitatieve analyse - voedselafval - energiegebruik - modelleren - logistics - food - food chains - food products - sustainability - supply chain management - decision support systems - quantitative analysis - food wastes - energy consumption - modeling


    For the last two decades, food logistics systems have seen the transition from traditional Logistics Management (LM) to Food Logistics Management (FLM), and successively, to Sustainable Food Logistics Management (SFLM). Accordingly, food industry has been subject to the recent challenges of reducing the amount of food waste and raising energy efficiency to reduce greenhouse gas emissions. These additional challenges add to the complexity of logistics operations and require advanced decision support models which can be used by decision makers to develop more sustainable food logistics systems in practice. Hence, the overall objective of this thesis was to obtain insight in how to improve the sustainability performance of food logistics systems by developing decision support models that can address the concerns for transportation energy use and consequently carbon emissions, and/or product waste, while also adhering to competitiveness. In line with this overall objective, we have defined five research objectives.

    The first research objective (RO), which is to identify key logistical aims, analyse available quantitative models and point out modelling challenges in SFLM, is investigated in Chapter 2. In this chapter, key logistical aims in LM, FLM and SFLM phases are identified, and available quantitative models are analysed to point out modelling challenges in SFLM. A literature review on quantitative studies is conducted and also qualitative studies are consulted to better understand the key logistical aims and to identify the relevant system scope issues. The main findings of the literature review indicate that (i) most studies rely on a completely deterministic environment, (ii) the food waste challenge in logistics has not received sufficient attention, (iii) traveled distance is often used as a single indicator to estimate related transportation cost and emissions, and (iv) most studies propose single objective models for the food logistics problems. This chapter concludes that new and advanced quantitative models are needed that take specific SFLM requirements from practice into consideration to support business decisions and capture food supply chain dynamics. These findings motivated us to work on the following research objectives RO2, RO3, RO4 and RO5.

    RO2, which is to analyse the relationship between economic (cost) and environmental (transportation carbon emissions) performance in a network problem of a perishable product, is investigated in Chapter 3. This chapter presents a multi-objective linear programming (MOLP) model for a generic beef logistics network problem. The objectives of the model are (i) minimizing total logistics cost and (ii) minimizing total amount of greenhouse gas emissions from transportation operations. The model is solved using the e-constraint method. This study breaks away from the literature on logistics network models by simultaneously considering transportation emissions (affected by road structure, vehicle and fuel types, weight loads of vehicles, traveled distances), return hauls and product perishability in a MOLP model. We present computational results and analyses based on the application of the model to a real-life international beef logistics chain operating in Nova Andradina, Mato Grosso do Sul, Brazil, and exporting beef to the European Union. Trade-off relationships between multiple objectives are observed by the derived Pareto frontier that presents the cost of being sustainable from the point of reducing transportation emissions. The results indicate the importance of distances between actors in terms of environmental impact. Moreover, sensitivity analysis on important practical parameters show that export ports' capacities put pressure on the logistics system; decreasing fuel efficiency due to the bad infrastructure has negative effects on cost and emissions; and green tax incentives result in economic and environmental improvement.

    RO3, which is to investigate the performance implications of accommodating explicit transportation energy use and traffic congestion concerns in a two-echelon capacitated vehicle routing problem (2E-CVRP), is investigated in Chapter 4. The multi-echelon distribution strategy in which freight is delivered to customers via intermediate depots rather than using direct shipments is an increasingly popular strategy in urban logistics. Its popularity is primarily due to the fact that it alleviates the environmental (e.g., energy usage and congestion) and social (e.g., traffic-related air pollution, accidents and noise) consequences of logistics operations. This chapter presents a comprehensive mixed integer linear programming formulation for a time-dependent 2E-CVRP that accounts for vehicle type, traveled distance, vehicle speed, load, multiple time zones and emissions. A case study in a supermarket chain operating in the Netherlands shows the applicability of the model to a real-life problem. Several versions of the model, each differing with respect to the objective function, are tested to produce a number of selected Key Performance Indicators (KPIs) relevant to distance, time, fuel consumption and cost. This chapter offers insight in the economies of environmentally-friendly vehicle routing in two-echelon distribution systems. The results suggest that an environmentally-friendly solution is obtained from the use of a two-echelon distribution system, whereas a single-echelon distribution system provides the least-cost solution.

    RO4, which is to investigate the performance implications of accommodating explicit transportation energy use, product waste and demand uncertainty concerns in an inventory routing problem (IRP), is investigated in Chapter 5. Traditional assumptions of constant distribution costs between nodes, unlimited product shelf life and deterministic demand used in the IRP literature restrict the usefulness of the proposed models in current food logistics systems. From this point of view, our interest in this chapter is to enhance the traditional models for the IRP to make them more useful for decision makers in food logistics management. Therefore, we present a multi-period IRP model that includes truck load dependent (and thus route dependent) distribution costs for a comprehensive evaluation of CO2 emission and fuel consumption, perishability, and a service level constraint for meeting uncertain demand. A case study on the fresh tomato distribution operations of a supermarket chain shows the applicability of the model to a real-life problem. Several variations of the model, each differing with respect to the considered aspects, are employed to present the benefits of including perishability and explicit fuel consumption concerns in the model. The results suggest that the proposed integrated model can achieve significant savings in total cost while satisfying the service level requirements, and thus offers better support to decision makers.

    RO5, which is to analyse the benefits of horizontal collaboration in a green IRP for perishable products with demand uncertainty, is investigated in Chapter 6. This chapter presents a decision support model, which includes a comprehensive evaluation of CO2 emission and fuel consumption, perishability, and a service level constraint for meeting uncertain demand, for the IRP with multiple suppliers and customers. The model allows to analyse the benefits of horizontal collaboration in the IRP with respect to several KPIs, i.e., total emissions, total driving time, total routing cost comprised of fuel and wage cost, total inventory cost, total waste cost, and total cost. A case study on the distribution operations of two suppliers, where the first supplier produces figs and the second supplier produces cherries, shows the applicability of the model to a real-life problem. The results show that horizontal collaboration among the suppliers contributes to the decrease of aggregated total cost and emissions in the logistics system, whereas the obtained gains are sensitive to the changes in parameters such as supplier size or maximum product shelf life. According to the experiments, the aggregated total cost benefit from cooperation varies in a range of about 4-24% and the aggregated total emission benefit varies in a range of about 8-33%.

    Integrated findings from Chapters 2, 3, 4, 5 and 6 contribute to the SFLM literature by (i) reflecting the state of the art on the topic of quantitative logistic models which have sustainability considerations, (ii) providing decision support models which can be used by decision makers to improve the performance of the sustainable food logistics systems in terms of logistics cost, transportation energy use and carbon emissions, and/or product waste, and (iii) presenting the applicability of the proposed models in different case studies based on mainly real data, multiple scenarios, and analysis. The developed decision support models exploit several logistics improvement opportunities regarding transportation energy use and emissions, and/or product waste to better aid SFLM, as distinct from their counterparts in literature. To conclude, the case study implementations in this thesis demonstrate that (i) perishability and explicit consideration of fuel consumption are important aspects in logistics problems, and (ii) the provided decision support models can be used in practice by decision makers to further improve sustainability performance of the food logistics systems.

    Tomaten belichten met minder elektriciteit
    Dieleman, J.A. ; Janse, J. ; Gelder, A. de; Kempkes, F.L.K. ; Visser, P.H.B. de; Lagas, P. ; Meinen, E. ; Warmenhoven, M.G. ; Elings, A. - \ 2015
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapport GTB 1338) - 76
    glastuinbouw - cultuurmethoden - tomaten - solanum lycopersicum - belichting - led lampen - energiegebruik - efficiëntie - elektriciteit - reductie - gewasproductie - greenhouse horticulture - cultural methods - tomatoes - solanum lycopersicum - illumination - led lamps - energy consumption - efficiency - electricity - reduction - crop production
    Over the last 10 years, the use of electricity for assimilation lighting has increased considerably. It is now an important part of the energy use of the horticultural sector. To reverse this trend, in the lighting season 2013/2014, we conducted a trial with the aim to reduce the electricity use in a lighted tomato crop by 35% while maintaining production levels. Two treatments were applied: (1) Reference cultivation: clear glass and lighting by 50% HPS lamps and 50% LED intermittent lighting (210 µmol/m2/s), (2) energy efficient cultivation: diffuse greenhouse cover and lighting by 50% LED top lighting and 50% intermittent LED lighting (210 µmol/m2/s). In the energy efficient cultivation, 37% less electricity was used in the period October - May. However, energy use for heating in this treatment was higher to compensate for the lack of radiative heat. The light sum the plants received (sunlight + artificial lighting) was 6% lower in the energy efficient cultivation compared to the reference cultivation due to the lower number of lighting hours. However, the production difference was only 0.3 kg/m2, less than 1%! Detailed plant measurements showed hardly any differences between the treatments in light interception, light absorption by the leaves, photosynthesis and the production and distribution of assimilates. The analysis of the crop growth model showed that the effect of the lower number of lighting hours in the energy efficient cultivation was fully compensated by the positive effects of the diffuse greenhouse cover which has a higher light transmission.
    DaglichtKas maakt duurzame ambities meer dan waar
    Zwart, H.F. de - \ 2014
    Kas techniek (2014)9. - p. 12 - 15.
    glastuinbouw - kastechniek - kassen - beglazing - daglicht - energiegebruik - duurzame energie - productie - monitoring - greenhouse horticulture - greenhouse technology - greenhouses - glazing - daylight - energy consumption - sustainable energy - production - monitoring
    Vlak voor de zomer startte Ter Laak Orchids uit Wateringen met telen in de gloednieuwe DaglichtKas. Ruim een half jaar later blikken we terug op het ontstaan van dit duurzame kasconcept en kijken we naar de resultaten tot nu toe. Duidelijk is in ieder geval dat de eerste ervaringen de verwachting overtreffen.
    Protocol Energiemonitor Glastuinbouw. Versie tot en met 2013
    Velden, N.J.A. van der - \ 2014
    Den Haag : LEI Wageningen UR (LEI nota / LEI Wageningen UR 2014-025a) - 46
    glastuinbouw - kassen - energie - duurzaamheid (sustainability) - energiegebruik - warmtekrachtkoppeling - kooldioxide - emissie - nuttig gebruik - protocollen - greenhouse horticulture - greenhouses - energy - sustainability - energy consumption - cogeneration - carbon dioxide - emission - utilization - protocols
    Het LEI voert jaarlijks de Energiemonitor Glastuinbouw uit waarin de stand van de indicatoren wordt vast gesteld. Bij deze monitor behoort een Protocol. In dit Protocol zijn de definities, de conceptuele methodiek, de gebruikte databronnen en de werkwijze vastgelegd. Dit betreft de periode 2000-2013 .
    Naar energieneutrale varkensstallen met luchtrecirculatie: de Enerlatiestal = Towards energy neutral pig houses with recirculation of air: the Enerlatiestal
    Aarnink, A.J.A. ; Verhoijsen, R. ; Bokma, S. - \ 2014
    Wageningen : Wageningen UR Livestock Research (Livestock Research rapport 814) - 28
    varkens - varkenshouderij - varkensstallen - energiegebruik - energiebesparing - ventilatie - energiebalans - luchtkwaliteit - dierenwelzijn - pigs - pig farming - pig housing - energy consumption - energy saving - ventilation - energy balance - air quality - animal welfare
    A design of an energy neutral house for growing-finishing pigs was developed. The main principle is recirculation of approx. 80% of the exhaust air after cleaning and conditioning.
    EnerVatiestal: energiebesparende en - opwekkende technieken : bijdrage aan een energieneutrale stal voor de varkenshouderij
    Kasper, G.J. ; Ellen, H.H. - \ 2014
    Wageningen : Wageningen UR Livestock Research (Rapport / Wageningen UR Livestock Research 775) - 35
    energiebesparing - opwekking van elektriciteit - varkensstallen - varkenshouderij - energiegebruik - energiekosten - duurzame veehouderij - duurzame energie - energy saving - electricity generation - pig housing - pig farming - energy consumption - energy expenditure - sustainable animal husbandry - sustainable energy
    Quantifying the effect of energy saving and sustainable energy-generating techniques on energy use and energy cost in breeding and fattening pigs.
    Duurzaamheidsprestaties Greenport Westland-Oostland; Periode 2007-2012
    Ruijs, M.N.A. ; Meer, R.W. van der - \ 2014
    Den Haag : LEI Wageningen UR (Nota / LEI 14-068) - 30
    glastuinbouw - duurzaamheid (sustainability) - energiegebruik - gebiedsontwikkeling - waterbeheer - alternatieve methoden - westland - zuid-holland - indicatoren - investering - monitoring - greenhouse horticulture - sustainability - energy consumption - area development - water management - alternative methods - westland - zuid-holland - indicators - investment - monitoring
    Het programma Duurzame Greenport Westland-Oostland (DGWO) richt zich op het versterken van de economische basis van de glastuinbouw door het stimuleren van de verduurzaming. Het programma DGWO omvat een aantal initiatieven en projecten, welke gericht zijn op de transitie naar een duurzamere glastuinbouw in de Greenport Westland-Oostland. In het projectplan zijn bij de start van het programma indicatoren opgenomen om de output en effecten aan het eind van het programma te tonen. Gemeente Westland - als penvoerder van de Taskforce DGWO - heeft behoefte aan een monitoring van enkele indicatoren op het terrein van de verduurzaming van de glastuinbouw. Dit betreft de ontwikkeling van het energiegebruik, van de investeringen in R&D, en investeringen in duurzaam energie- en waterbeheer op glastuinbouwbedrijven.
    'Planten kunnen meer hebben dan we vaak denken' : Tomaat heeft geen last van hogere luchtvochtigheid in de nacht
    Staalduinen, J. van; Janse, J. ; Zwart, H.F. de - \ 2014
    Onder Glas 11 (2014)10. - p. 12 - 13.
    glastuinbouw - groenten - tomaten - solanum lycopersicum - vochtgehalte - klimaatregeling - kassen - energiegebruik - energiebesparing - gewaskwaliteit - landbouwkundig onderzoek - greenhouse horticulture - vegetables - tomatoes - solanum lycopersicum - moisture content - air conditioning - greenhouses - energy consumption - energy saving - crop quality - agricultural research
    Het onderzoek in de VenLowKas in Bleiswijk staat dit jaar in het teken van het telen bij (zeer) hoge luchtvochtigheid. De klimaatregeling is ingesteld op een vochtdeficit van 1 gram water per m3 lucht. Er zijn geen problemen geweest met Botrytis en de productie ligt duidelijk voor op vorig jaar. “De laatste vier maanden is er nauwelijks gestookt. Wij denken dat het totale energieverbruik zal uitkomen rond de 10 m3 aardgas equivalenten per m2, inclusief de elektriciteitscomponent voor luchtcirculatie”, zegt Feije de Zwart van Wageningen UR Glastuinbouw.
    Capacitive bioanodes for electricity storage in Microbial Fuel Cells
    Deeke, A. - \ 2014
    Wageningen University. Promotor(en): Cees Buisman, co-promotor(en): Bert Hamelers; Annemiek ter Heijne. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462571105 - 151
    afvalwaterbehandeling - organische stof - brandstofcellen - energiebronnen - elektriciteit - opslag - energiegebruik - elektrodes - elektrolyten - bio-energie - onderzoek - biobased economy - waste water treatment - organic matter - fuel cells - energy sources - electricity - storage - energy consumption - electrodes - electrolytes - bioenergy - research - biobased economy
    Denkend aan het opraken van de fossiele brandstoffen, wordt de noodzaak om naar hernieuwbare alternatieven te kijken alleen maar groter. Zon, wind, water en biomassa zijn al hernieuwbare bronnen die actueel gebruikt worden. Maar voor zonne-, wind- en waterenergie beperkt die discontinue aanwezigheid de verdere ontwikkeling en wordt de noodzaak voor elektriciteitsopslag benadrukt. Een andere technologie voor hernieuwbare elektriciteitsopwekking is de microbiële brandstofcel (MFC). In een MFC worden de organische bestanddelen van het afvalwater rechtstreeks in elektrische energie omgezet. MFCs zijn een opkomende technologie van de afgelopen 10 jaar en vele onderzoekers hebben onderzoek gedaan naar de verbetering van de stroomdichtheid en het vermogen. De continue verwerking van het afvalwater vraagt om opslag van het afvalwater of om opslag van de geproduceerde elektriciteit. Opslag van de elektriciteit kan bewerkstelligd worden door het combineren van een MFC met een condensator.
    Energiebelasting en de glastuinbouw
    Velden, N.J.A. van der; Smit, P.X. ; Meer, R.W. van der - \ 2014
    Den Haag : LEI Wageningen UR (Nota / LEI Wageningen UR 14-002) - 46
    glastuinbouw - aardgas - energiegebruik - energiekosten - duurzaamheid (sustainability) - geschatte kosten - tarieven - duurzame energie - reductie - greenhouse horticulture - natural gas - energy consumption - energy expenditure - sustainability - estimated costs - tariffs - sustainable energy - reduction
    Voor de Nederlandse glastuinbouw is energie een belangrijke kostenpost. Ook vanuit duurzaamheidsoogpunt zijn energiebesparing en reductie van de CO2-emissie belangrijke items. De energiebelasting (EB) op fossiele brandstoffen en elektriciteit brengt vanwege de degressieve tariefstructuur een beperkte prikkel tot energiebesparing en reductie van de CO2-emissie met zich mee. Bovendien is door de relatief kleinschalige bedrijfsstructuur, in combinatie met de degressief gestaffelde tariefstructuur, de belastingdruk (uitgedrukt in € per GJ energie en in € per € omzet aan glastuinbouwproducten) relatief hoog (Blom et al., 2010). Daarom is destijds, in samenhang met afspraken en convenanten tussen overheid en glastuinbouwsector over CO2-emissieruimtes, reductie van de CO2-emissie, verbetering van de energie-efficiëntie en verhoging van het aandeel duurzame energie, een verlaagde EB ofwel een gedeeltelijke vrijstelling van de EB op aardgas ingesteld. De verlaagde EB wordt door de Europese Commissie getoetst op geoorloofde staatssteun. Voor de toetsing van de nieuwe periode na 2014 heeft het ministerie van Economische Zaken informatie nodig rond het onderwerp energie en glastuinbouw.
    Strategies to reduce electricity consumption on dairy farms : an economic and environmental assessment
    Upton, J.R. - \ 2014
    Wageningen University. Promotor(en): Imke de Boer; Peter Groot Koerkamp, co-promotor(en): L. Shalloo. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462570771 - 171
    elektriciteit - energiegebruik - melkveehouderij - reductie - kosten - technologie - innovaties - economische analyse - milieutoets - electricity - energy consumption - dairy farming - reduction - costs - technology - innovations - economic analysis - environmental assessment

    The aim of this thesis was to assess how, and to what extent, do managerial and technology changes affect electricity consumption, associated costs and greenhouse gas (GHG) emissions of dairy farms. Dairy farms in Ireland are expected to expand in the future, due to policy incentives and the abolishment of European Union milk quotas in 2015, which will result in an increased use of resources such as land, water, and energy, and increased emissions to the environment. In order to develop strategies to reduce electricity consumption associated costs and GHG emissions, it was necessary to understand the consumption trends and the hot-spots of electricity consumption within the farm. Therefore, we performed a life cycle assessment by quantifying the energy use on 22 commercial Irish dairy farms, from cradle-to-farm-gate. This analysis demonstrated that a total of 31.7 MJ of energy was required to produce one kg of milk solids, of which 20% was direct and 80% was indirect energy use. Electricity consumption was found to represent 12% of total cradle-to-farm-gate energy use or 60% of direct energy, and was centered on milk harvesting. Following this analysis we devised two main groups of strategies, i.e. ‘cost strategies’ and ‘energy strategies’. ‘Cost strategies’ consisted of measures that could save on-farm costs but no energy or related emissions, such as, moving to a new electricity tariff or decoupling large electricity users, such as water heating, from milking times and shifting them to off-peak periods when electricity price is lower. Examples of ‘energy strategies’ are; the use of variable speed vacuum pumps on the milking machine, pre-cooling of milk and solar thermal technologies to provide hot water for cleaning purposes. A mechanistic model of electricity consumption that simulates farm equipment on an hourly and monthly basis was developed to further evaluate the ‘cost’ and ‘energy’ strategies. We used this model to show that a Day & Night electricity tariff minimised annual electricity costs, while a Flat tariff would increase the electricity costs by between 16% and 34%, depending on farm size. We also discovered that milking earlier in the morning and later in the evening reduced the simulated annual electricity consumption and related GHG emissions by between 5% and 7%, depending on farm size. An analysis of ‘energy strategies’ was carried out which revealed that that the ideal blend of technologies to maximise farm profitability while also reducing electricity consumption and GHG emissions, consisted of a direct expansion milk tank with pre-cooling of milk with well water to 15°C, electrical water heating and standard vacuum pumps. An individual farmer can also choose to increase his or her use of renewable energy by adding solar thermal water heating with the trade-off of reduced profitability and negative return on investment figures. This analysis highlighted the need for an investment appraisal approach to technology investments on dairy farms.

    Business cases Duurzame Greenport Westland-Oostland : managementsamenvatting
    Ruijs, M.N.A. ; Sewalt, K. ; Berg, G.J. van den; Janssen, E. ; Poot, E.H. - \ 2014
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapport / Wageningen UR Glastuinbouw 1318) - 22
    landbouwregio's - regionaal beleid - glastuinbouw - kennisoverdracht - warmteuitwisseling - geothermische energie - afvalwaterbehandeling - integraal waterbeheer - economische modellen - energiegebruik - onderzoeksprojecten - agricultural regions - regional policy - greenhouse horticulture - knowledge transfer - heat exchange - geothermal energy - waste water treatment - integrated water management - economic models - energy consumption - research projects
    Het programma Taskforce Duurzame Greenport Westland-Oostland heeft als doel het aanjagen van regionale duurzaamheidsprojecten in de Greenport Westland-Oostland. In het project Kennisoverdracht zijn zeven van dergelijke projecten als business case beschreven, die raakvlak hebben met de milieuthema’s energie of water.
    Besparing op elektriciteit met LED's 20% en hybride-belichting 6% : Teelt onder hybridebelichting nog niet rendabel
    Arkesteijn, M. ; Meinen, E. ; Dueck, T.A. - \ 2014
    Onder Glas 11 (2014)8. - p. 28 - 29.
    glastuinbouw - belichting - led lampen - kunstlicht - milieubeheersing - effecten - energiegebruik - energiebesparing - proeven - potplanten - greenhouse horticulture - illumination - led lamps - artificial light - environmental control - effects - energy consumption - energy saving - trials - pot plants
    Afgelopen najaar is gekeken naar de mogelijkheid om in de chrysantenteelt energie te besparen. Doelstelling daarbij was om door het gebruik van LED-lampen het elektriciteitsverbruik te verminderen met behoud van productie en kwaliteit. In drie aparte proefkassen is bij veertien verschillende rassen gekeken naar de resultaten onder 100% SON-T, een hybride-belichtingssysteem (half SON-T en half LED’s) en 100% LEDbelichting.
    Smart energy practices : examining how householders shape – and are shaped by – smart energy systems : informational govenance
    Spaargaren, G. ; Vliet, B.J.M. van; Horst, H.M. van der; Naus, J. - \ 2014
    Wageningen UR
    energie - energiegebruik - energiebesparing - gedrag van huishoudens - meetapparatuur - computertechnieken - elektriciteit - energy - energy consumption - energy saving - household behaviour - meters - computer techniques - electricity
    This project analyses the ways in which householders start making use of new energy and information flows, and the opportunities and threats that come along with new forms of communication and transparency.
    Van koploper energie verbruiker naar kampioen energie besparen : Nieuwe kennis ontwikkelen en toepassen (interview met Eric Poot en Jouke Campen)
    Arkesteijn, M. ; Poot, E.H. ; Campen, J.B. - \ 2014
    Onder Glas 11 (2014)5. - p. 13 - 15.
    glastuinbouw - teeltsystemen - innovaties - energiebesparing - energiegebruik - duurzame energie - kennisoverdracht - belichting - greenhouse horticulture - cropping systems - innovations - energy saving - energy consumption - sustainable energy - knowledge transfer - illumination
    Kas als Energiebron is het innovatie- en actieprogramma van de sector en de overheid om de energiedoelen binnen bereik te brengen en telers kennis in handen te geven om energie te besparen en duurzame energie in te zetten. Het programma heeft al veel innovaties opgeleverd, waarvan een flink aantal inmiddels in de praktijk wordt toegepast. Het doel van het programma is nu verbreed met grootschalige invoering van de innovaties, naast het blijven aanjagen van nieuwe ontwikkelingen. Van koploper energie verbruiker naar kampioen energie besparen: Wat is er al bereikt en wat zijn de plannen voor de toekomst?
    Energie en klimaat in de Agrosectoren
    Moerkerken, A. ; Gerlagh, T. ; Jong, G. de; Verhoog, A.D. - \ 2014
    Utrecht : Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
    energie - landbouwsector - energiegebruik - energiebesparing - energieproductie in de landbouw - hernieuwbare energie - biobased economy - energy - agricultural sector - energy consumption - energy saving - agricultural energy production - renewable energy - biobased economy
    Dit rapport beschrijft de voortgang van het convenant ‘schone en zuinige agrosectoren’, ook wel Agroconvenant genoemd. Dit convenant is in 2008 gesloten en bevat afspraken die de agrosectoren en de overheid hebben gemaakt op het gebied van energiebesparing, hernieuwbare energie en reductie van broeikasgassen in de landbouwsectoren. Agrarische ondernemers hebben sinds de start van het convenant vele initiatieven ontplooid. De overheid zette vele instrumenten in om de doelen uit het convenant te helpen realiseren. Voorjaar 2014 evalueren de deelnemers de werking en de resultaten van het convenant.
    Scenario studies for algae production
    Slegers, P.M. - \ 2014
    Wageningen University. Promotor(en): Gerrit van Straten; Rene Wijffels, co-promotor(en): Ton van Boxtel. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789461738448 - 221
    algen - algenteelt - ontwerp - fotobioreactoren - plassen - biomassa productie - biomassa - energiegebruik - bioproceskunde - algae - algae culture - design - photobioreactors - ponds - biomass production - biomass - energy consumption - bioprocess engineering

    Microalgae are a promising biomass for the biobased economy to produce food, feed, fuel, chemicals and materials. So far, large-scale production of algae is limited and as a result estimates on the performance of such large systems are scarce. There is a need to estimate large-scale biomass productivity and energy consumption, while considering the uncertainty and complexity in such large-scale systems.

    In this thesis frameworks are developed to assess 1) the productivity during algae cultivation, 2) energy consumption during the transport of resources and processing biomass to biodiesel, and 3) the frameworks are applied to estimate the impact of algae cultivation in the production of algae-based food commodities. Design, location and future scenario are applied to deal with the complexity and uncertainty arising in the various data and models used.

    The first part of this thesis focuses on the development of a productivity framework for biomass production for flat panels (Chapter 2), horizontal and vertical tubular photobioreactors (Chapter 3) and raceway ponds (Chapter 4). The framework uses bio-physics-based models to simulate the light input on the reactor surface and the light gradient inside the reactor systems. The internal light gradient depends on the reactor geometry and dimensions, and the penetration of diffuse light between parallel reactors, which includes the canyon effect, and the reflection of light from the ground surface to the reactors are incorporated as well. Specific growth rates are derived from this internal light gradient based on species-specific growth characteristics. In raceway ponds the effect of the dynamic water temperature on the specific growth rate is included.

    The productivity framework enables to study cultivation under a wide range of process conditions and reactor designs, even those which have not been yet developed or tested under outdoor conditions. The results show that regional weather conditions, solar angles and algae species are key factors in making the best choice for the specific reactor design. The productivity framework allows to optimise the reactor design (e.g. geometry, light path, distances between parallel units and height) to the regional light conditions and growth characteristics of the algae species of interest. The best biomass concentration for cultivation varies between the reactor design, location and algae species. We recommend to select species suited to growth well at the regional light angles and weather conditions. An initial global sensitivity analysis shows that the absorption coefficient, maximum specific growth rate and functional cross section of the photosynthetic apparatus are the essential parameters of the model for single flat panels. An important next step is to validate and calibrate the productivity framework using data from outdoor experiments in various reactor designs, at different locations and with several algae species.

    Algae production is strongly connected to regional weather conditions, but also to the infrastructure for resource supply and to the processing of biomass. The energy consumption for resource supply has not been quantified yet and the energy consumption of biomass processing is mostly based on fixed values. These elements are tackled in part 2 of this thesis.

    In Chapter 5the productivity framework is combined with logistic models to optimise the supply network for algae cultivation. The results show that the availability, supply and demand of resources has a dominant effect on the feasibility of regions for algae cultivation. Not all locations achieve a positive energy balance for transport and the supply logistics is essential for planning algae cultivation locations. In the Benelux many locations are feasible for algae production due to the availability of large amounts of resources, while the limited supply of CO2in southern France and the Sahara demands for plants which are scattered over the regions. For the Sahara the distance for water transport should be minimal. Still, the average transport distances are higher than commonly assumed and algae cultivation does not necessarily need to take place in proximity of CO2supply. The transport energy consumption is found to be low compared to the energy contained in algae biomass (mostly below 3%).

    Chapter 6 describesa model-based combinatorial optimisation approach for the energy-efficientprocessing of algae biomass. In this approach, mass and energy balances and additional relations are used to relate the product yield and energy consumption of process units and process routes to the processing conditions. Process routes with the highest net energy ratios are derived by optimising the process conditions of each process unit in a given superstructure. This optimisation leads to 5-38% improvement of the net energy ratio compared to fixed process conditions. The approach moreover allows a bottleneck analysis for each process route. The results show that process design should be tailor-made. The model-based approach proves to be a versatile tool for the design of efficient microalgae processing systems.

    The developed frameworks combined with scenario studies are a powerful tool to assess algae production. The presented approaches help to reduce the uncertainty in the interpretation of data and are thereby an appropriate basis to use in impact analysis. In Chapter 7this is illustrated for the production of algae protein and oil as food commodities. The design scenarios show the implications of various reactor designs, two algae species and at two locations on biomass productivity, production cost and environmental life cycle indicators.

    The achievements of this work and the new horizons from this work are discussed in Chapter 8. The results of the developed frameworks demonstrate the power of the scenario approach and show that sensible predictions and projections of biomass productivity and energy consumption for logistics and biomass processing follow from the models.

    CO2 niet meer dan genoeg: Teelt van Tomaat in 2012 bij Improvement Centre met lichtafhankelijk doseren van CO2
    Gelder, A. de; Warmenhoven, M.G. ; Dieleman, J.A. ; Klapwijk, P. ; Baar, P.H. van - \ 2014
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapport / Wageningen UR Glastuinbouw 1290)
    glastuinbouw - tomaten - solanum lycopersicum - energiegebruik - kooldioxide - plantenmorfologie - kennisoverdracht - plantenontwikkeling - cultuurmethoden - proeven op proefstations - lichtsterkte - greenhouse horticulture - tomatoes - solanum lycopersicum - energy consumption - carbon dioxide - plant morphology - knowledge transfer - plant development - cultural methods - station tests - light intensity
    Wageningen UR Glastuinbouw heeft met financiering van Kas als Energiebron en Samenwerken aan Vaardigheden onderzoek gedaan naar efficienter gebruik van CO2. In een kasproef bij GreenQ/Improvement Centre is een CO2 doseerstrategie getest, waarbij iets meer CO2 wordt gegeven dan er op basis van de hoeveelheid licht wordt opgenomen. Dit zorgt ervoor dat de CO2 concentratie in de kas bij open luchtramen net iets boven de buitenwaarde uit komt. Met deze doseerstrategie is met 17 kg/m² CO2 een productie gerealiseerd van 62.5 kg/m² tomaat (cultivar Komeett). Het energie gebruik was 26 m3/m². Uit de literatuur blijkt dat de weerstand die CO2 ondervindt vanuit de omgeving tot in de chloroplast, bij huidmondjes die voldoende openstaan, voor 40% bepaald wordt door het transport van CO2 door de celwand en het celvocht en voor 60% door de diffusie weerstand van kaslucht naar de intercellulaire ruimte. Een dun blad met veel sponsparenchym is daarom gunstig voor de CO2 binding. Het aantal huidmondjes per cm2 blad is daarbij minder maatgevend. Sluiting van de huidmondjes remt de fotosynthese binnen een minuut omdat de CO2 in het blad snel wordt opgebruikt. Vergelijking van de bladstructuur op twee hoogtes in het gewas met planten van hetzelfde ras in een andere proef lieten geen verschillen zien, niet in hoogte en niet in behandeling. Wageningen UR Greenhouse Horticulture developed a CO2 supply strategy in which slightly more CO2 is given than is taken up based on the amount of light. A test at GreenQ Improvement Centreresulted in a CO2 concentration in the greenhouse with open windows slightly above the outside value. With this supply strategy, 17 kg/m² CO2 supply resulted in a production level of 62.5 kg/m² tomato (cultivar Komeett). The energy consumption is 26 m3/m². When the stomata are open, the resistance of CO2 on the way from the environment into the chloroplast is for 40% determined by the transport of CO2 through the cell wall and the cytosol and for 60% by the diffusion resistance of greenhouse air to the intercellular space . A thin leaf with lots of spongy parenchym is therefore beneficial for CO2 binding. The number of stomata per cm2 leaf is therefore less important. Closing of the stomata inhibits photosynthesis within a minute because the CO2 in the leaf is then depleted. Comparison of the leaf structure at two heights in the crop with plants of the same variety in another compartment did not show differences, neither in height nor in treatment. This project was financed by Kas als Energiebron and Samenwerken aan Vaardigheden.
    Video KaEb
    Wageningen UR Glastuinbouw, ; Zwart, H.F. de - \ 2013
    You Tube
    energie - zonne-energie - glastuinbouw - kastechniek - energiebronnen - teeltsystemen - verwarmingssystemen - energiegebruik - energy - solar energy - greenhouse horticulture - greenhouse technology - energy sources - cropping systems - heating systems - energy consumption
    De kas als energiebron. Hoe kunnen we planten, groenten en bloemen telen met zo min mogelijk gebruik gebruik van kostbare hoogwaardige energie? Hoe doen we dat voor de plant zo effectief mogelijk? De oplossing vraagt om innovatief denken en ingrijpen in de glastuinbouw met onder andere een maximale benutting van de zon. Wageningen UR bouwde in Bleiswijk het Innovatie en Demonsto Centrum. De Kas als Energiebron. Drie demokassen waarmee de glastuinbouw werk maakt van haar ambitie om in 2020 alleen nog klimaatneutrale kassen te bouwen. Doel is om telers te inspireren tot duurzame oplossingen voor de klimaatneutrale teelt in hun kassen.
    Priorities for energy efficiency measures in agriculture
    Visser, C.L.M. de - \ 2013
    agrEE (Deliverable 3.2 ) - 19
    landbouw - landbouwsector - landbouwproductie - energie - energiegebruik - energiebesparing - maatregelen - europa - agriculture - agricultural sector - agricultural production - energy - energy consumption - energy saving - measures - europe
    This report provides research gaps and priorities for energy efficiency measures in agriculture across Europe, based on the analysis of the Coordination and Support Action AGREE (Agriculture & Energy Efficiency) funded by the 7th research framework of the EU ( The analysis from seven countries (Portugal, Netherlands, Germany, Denmark, Poland, Finland, Greece) shows the potential impact of different energy efficiency measures across Europe and research needs to improve energy efficiency. Potentials and constraints were identified for the categories: crop production, greenhouse production, animal housing and systems approaches.
    Teelt de grond uit prei; Projectrapportage 2009-2013
    Wijk, C.A.P. van; Verhoeven, J.T.W. ; Os, E. van; Wilms, J.A.M. - \ 2013
    Lelystad : PPO AGV (PPO pub. nr: 584 ) - 36
    teeltsystemen - hydrocultuur - preien - cultuur zonder grond - duurzaamheidscriteria - duurzame landbouw - proeven op proefstations - gewasbescherming - energiegebruik - waterkwaliteit - kosten-batenanalyse - cropping systems - hydroponics - leeks - soilless culture - sustainability criteria - sustainable agriculture - station tests - plant protection - energy consumption - water quality - cost benefit analysis
    De preisector heeft in normale productiejaren te maken met overproductie en lage prijsvorming. De teelt is in die jaren weinig rendabel. Daarnaast beseft de sector dat de teelt op termijn beperkt zou kunnen worden omdat zij niet voldoet aan de richtlijnen van de (Europese) wet-en regelgeving wat betreft emissie van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen (gbm’s). Daarom staat de prei sector voor de uitdaging of er voor prei “meerwaarde” is te creëren met een andere “schonere” productiewijze zoals prei geteeld uit de grond, waar de handel en consument ook een betere prijs voor betalen, of een andere “schonere” productiewijze die productiever en efficiënter is, waardoor tegen lagere kosten geteeld kan worden. Omdat de problematiek rond nutriënt en-en gbm’s emissie in meerdere buitenteelt sectoren speelt werd in 2009 een breed project Teelt de grond uit (Tdgu) gestart onder andere met het gewas prei. Dit programma had een looptijd van 4 jaar (2013). In dit rapport worden de resultaten van 4 jaar prei-onderzoek samengevat.
    Duurzaamheid van biobased producten uit plantaardige olie: energiegebruik en broeikasgasemissie
    Bos, H.L. ; Meesters, K.P.H. ; Corre, W.J. ; Conijn, J.G. ; Patel, M. - \ 2013
    Wageningen : Wageningen UR - Food & Biobased Research - ISBN 9789461737045 - 52
    chemicaliën uit biologische grondstoffen - biobased economy - biodiesel - duurzaamheid (sustainability) - levenscyclusanalyse - plantaardige oliën - energiegebruik - broeikasgassen - biobased chemicals - biobased economy - biodiesel - sustainability - life cycle assessment - plant oils - energy consumption - greenhouse gases
    Dit boek gaat in op een vergelijking van producten uit natuurlijke olie. Drie oliegewassen zijn in de studie vergeleken: oliepalm, koolzaad en soja. Uit deze gewassen kan een veelheid van biobased producten gemaakt worden: biodiesel, polyol voor polyurethaan en harsen zijn in de studie als eindproduct omschreven. Voor alle onderzochte producten geldt, dat vervanging van een fossiel product door een vergelijkbaar biobased product leidt tot een verlaging van de uitstoot van broeikasgassen en van het gebruik van fossiele energie.
    Kengetallen algenteelt in Bleiswijk: water, CO2, licht en energie
    Hemming, S. ; Voogt, W. ; Sapounas, A. - \ 2013
    algenteelt - glastuinbouw - watergebruik - energiegebruik - efficiëntie - meting - berekening - biobased economy - algae culture - greenhouse horticulture - water use - energy consumption - efficiency - measurement - calculation - biobased economy
    Poster met onderzoeksinformatie. Doel van dit onderzoek is het meten van alle input- en outputfactoren van een algenteelt in een kas gedurende een jaar en het berekenen van het jaarrond verbruik van water, CO2 en energie en de efficiëntie van het gebruik van de inputfactoren per geproduceerde hoeveelheid algen.
    Protocol Energiemonitor Glastuinbouw; Versie tot en met 2012
    Velden, N.J.A. van der - \ 2013
    The Hague : LEI, part of Wageningen UR (LEI-nota 13-090 ) - 38
    kassen - glastuinbouw - energie - duurzaamheid (sustainability) - duurzame energie - energiegebruik - protocollen - methodologie - greenhouses - greenhouse horticulture - energy - sustainability - sustainable energy - energy consumption - protocols - methodology
    Het LEI voert jaarlijks de Energiemonitor Glastuinbouw uit waarin de stand van de indicatoren wordt vast gesteld. Bij deze monitor behoort een Protocol. In dit Protocol zijn de definities, de conceptuele methodiek, de gebruikte databronnen en de werkwijze vastgelegd. Dit betreft de periode 2000-2012.
    Bewaring aardappelen met koeling & ventileren
    Kamp, J.A.L.M. ; Montsma, M.P. - \ 2013
    Lelystad : PPO AGV - 22
    aardappelen - opslag - koudeopslag - energiegebruik - kunstmatige ventilatie - koelen - besparingen - aardappelopslagplaatsen - akkerbouw - potatoes - storage - cold storage - energy consumption - artificial ventilation - cooling - savings - potato stores - arable farming
    In de praktijk blijkt dat nogal wat telers de bewaring ondersteunen met koelapparatuur. Dit betreft vooral pootaardappelen (verlenging kiemrust), de lange bewaring van tafelaardappelen en fritesaardappelen. Dit resulteert in een hoger energieverbruik, maar wel in een betere kwaliteit bij aflevering. Aanvullend op het bestaande praktijknetwerk is er bij bewaarders behoefte aan meer inzicht in het energieverbruik van aardappelbewaring met een combinatie van ventilatie en koeling. Als doel van het project is geformuleerd: inventarisatie van energieverbruik in aardappelbewaarplaatsen met een combinatie van ventilatie en koeling; analyse van de verschillen en het doen van aanbevelingen ter verbetering van het energieverbruik.
    Economic and environmental analysis of energy efficiency measures in agriculture, Case Studies and trade offs
    Visser, C.L.M. de; Voort, M.P.J. van der; Stanghellini, C. ; Ellen, H.H. ; Klop, A. ; Wemmenhove, H. - \ 2013
    agrEE - 157
    landbouw - landbouw en milieu - energie - energiegebruik - efficiëntie - akkerbouw - gewasproductie - tarwe - aardappelen - katoen - rotaties - bedrijfssystemen - melkveehouderijsystemen - melkveehouderij - rundvleesproductie - pluimveehouderij - vleeskuikens - varkenshouderij - europa - glastuinbouw - agriculture - agriculture and environment - energy - energy consumption - efficiency - arable farming - crop production - wheat - potatoes - cotton - rotations - farming systems - dairy farming systems - dairy farming - beef production - poultry farming - broilers - pig farming - europe - greenhouse horticulture
    This report illustrates case studies with an in-depth analysis of the interactions of energy efficiency measures with farm economics and the environmental impact (GHG) of the measures across Europe. The analyses followed a common methodology considering the farm gate as the system boundary. Therefore, considerable energy use in the post-processing of agricultural products were only taken into account, when they can be assumed to be realized on the farm. The analyses of the energy use, economic and environmental effects follow an LCA approach taking into account all costs of the production, including those for machines according to the concept of “useful life” of the machines used. The environmental effects of energy saving were illustrated with the greenhouse gas emission effect of the energy efficiency measures. The case studies are only a selection of specific energy saving measures across Europe and therefore cannot be regarded as representative for all Europe. Nevertheless, they will help to understand constraints and opportunities for increased energy efficiency in agriculture, which can be used to translate to an agenda of practical action or applied research. The findings are valid sometimes only in the specific regional settings, sometimes they are of general validity.
    Country Report - The Netherlands, Stakeholder and Driver Analysis on Energy Efficiency in Agriculture
    Voort, M.P.J. van der; Schoorlemmer, H.B. ; Visser, C.L.M. de - \ 2013
    agrEE - 29
    landbouw - energie - efficiëntie - broeikasgassen - emissie - energiegebruik - landbouwproductie - stakeholders - nederland - agriculture - energy - efficiency - greenhouse gases - emission - energy consumption - agricultural production - stakeholders - netherlands
    The aim of this report is to present the drivers, stakeholders and barriers of the process of improvement of energy efficiency in Dutch agriculture. Based on the DESTEP-method the most important external factors for energy-efficiency in Dutch agriculture are analysed. The DESTEP method is a useful tool for a systematic analysis of external factors. It gives a broad analysis of macro factors that may impinge upon an organization's business and operations. DESTEP stands for: demographic, economic, social, technological, ecological and political.
    Groei in Het Nieuwe Telen : kennisbehoefte van vroege volgers
    Buurma, J.S. ; Smit, P.X. - \ 2013
    Den Haag : LEI, onderdeel van Wageningen UR (Rapport / LEI : Onderzoeksveld Sector en ondernemerschap ) - ISBN 9789086156504 - 54
    glastuinbouw - teeltsystemen - kastechniek - cultuurmethoden - plantenontwikkeling - gewaskwaliteit - kennisoverdracht - energiegebruik - energiebesparing - optimalisatiemethoden - kwekers - nederland - greenhouse horticulture - cropping systems - greenhouse technology - cultural methods - plant development - crop quality - knowledge transfer - energy consumption - energy saving - optimization methods - growers - netherlands
    Bij de doorontwikkeling van Het Nieuwe Telen moeten teeltadviseurs, installateurs en ontwerpers een vertaalslag maken naar verbetering van de gewasgroei, vermindering van ziekte/uitval en lagere energiekosten. Zij richten zich nu vooral op de klimatologische kant van de techniek. De vroege volger zoekt vuistregels voor verdamping en vochtafvoer, waarmee hij zijn productie (kwaliteit en houdbaarheid) kan verbeteren.
    Sociaaleconomisch perspectief van de PAS : effecten van de Programmatische Aanpak Stikstof
    Leneman, H. ; Michels, R. ; Veen, Mark van; Wielen, P. van der; Reinhard, A.J. ; Polman, N.B.P. - \ 2013
    Den Haag : LEI, onderdeel van Wageningen UR (LEI-nota 13-041) - 41
    natuurgebieden - natura 2000 - emissiereductie - stikstof - milieubeleid - beleidsevaluatie - intensieve veehouderij - energiegebruik - natural areas - natura 2000 - emission reduction - nitrogen - environmental policy - policy evaluation - intensive livestock farming - energy consumption
    De sociaaleconomische effecten van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) zijn tot 2030 op landelijke schaal overwegend neutraal tot positief. De PAS heeft een positief effect op de werkgelegenheid. De verdeling van de lusten en lasten geeft een divers beeld. Het energieverbruik op intensieve veebedrijven neemt als gevolg van de PAS toe. De PAS pakt neutraal uit voor de omvang van lokale en regionale voorzieningen . De PAS heeft geen invloed op de schadelijke effecten van stikstof voor de volksgezondheid; wel neemt de geurhinder af . De effecten van de PAS op het landschap en op ruimtelijke ontwikkelingen zijn tegengesteld en verschillend van aard.
    Quest II: reduction of co2 emissions of reefer containers
    Lukasse, L.J.S. ; Baerentz, M.B. ; Kramer, J.E. de - \ 2013
    Wageningen : Wageningen UR - Food & Biobased Research - 8
    zeetransport - containers - koeltransport - energiegebruik - energiebesparing - airconditioningsapparatuur - vervoerskwaliteit - voedselproducten - sea transport - containers - refrigerated transport - energy consumption - energy saving - air conditioners - transporting quality - food products
    This paper reports on the QuestTM II (QUality and Energy in Storage and Transport) development project run by Wageningen UR Food & Biobased Research, Maersk Line and Carrier Transicold. The aim of the Quest II development project was to improve the control of refrigerated marine container (reefer) units with the objective of maximizing energy efficiency in chilled mode operation without impairing produce quality. Lab testing research on produce quality revealed the limits by which deviations from the optimal transport temperatures are acceptable. Those limits were used in the design of the Quest II algorithm. Quest II control reduces energy consumption in chilled mode operation by 65% compared to non-Quest control. The savings are achieved by replacing continuous throttled compressor operation by an ON/OFF compressor control, and by automatically optimizing internal air circulation with heat load instead of continuous operation at maximum internal air circulation. Extensive produce quality research and hundreds of field trials reveal no adverse effect on produce quality while using the Quest II algorithm.
    Quest II produce quality research overview
    Lukasse, L.J.S. ; Harkema, H. ; Otma, E.C. ; Paillart, M.J.M. - \ 2013
    Wageningen : Wageningen UR - Food & Biobased Research - 24
    zeetransport - containers - koeltransport - energiegebruik - energiebesparing - vervoerskwaliteit - voedselproducten - sea transport - containers - refrigerated transport - energy consumption - energy saving - transporting quality - food products
    The Quest II control algorithm (patent pending), developed by Wageningen UR Food & Biobased Research together with Maersk Line and Carrier Transicold, reduces the energy consumption of reefer containers by approx. 65% without impairing produce quality.
    Quest II in reefer containers : new climate control saves 65% energy in reefers
    Lukasse, L.J.S. - \ 2013
    Wageningen : Wageningen UR - Food & Biobased Research
    zeetransport - containers - koeltransport - energiegebruik - energiebesparing - airconditioningsapparatuur - vervoerskwaliteit - voedselproducten - sea transport - containers - refrigerated transport - energy consumption - energy saving - air conditioners - transporting quality - food products
    A new climate control saves 65% energy in reefers by adjusting the internal air circulation to the actual heat load.
    Groene groei en natuurlijk kapitaal in de Nederlandse economie; Een uitwerking naar de agrifood- en recreatiesector
    Brouwer, F.M. ; Smits, M.J.W. - \ 2013
    Den Haag : LEI, onderdeel van Wageningen UR (Nota / LEI : Natuurlijke hulpbronnen ) - 38
    economie van natuurlijke hulpbronnen - economische ontwikkeling - ecosysteemdiensten - hulpbronnengebruik - biobased economy - voedselproductie - consumentengedrag - energiegebruik - watergebruik - duurzaamheid (sustainability) - natural resource economics - economic development - ecosystem services - resource utilization - biobased economy - food production - consumer behaviour - energy consumption - water use - sustainability
    Dit rapport gaat voor enkele sectoren in de Nederlandse economie na hoe de relaties met natuurlijk kapitaal verlopen en of de beschikbaarheid van natuurlijk kapitaal voor deze sectoren op termijn een beperkende factor kan worden.
    State-of-the-Art bewaren van tulpenbollen (3) : kWh's besparen bij de circulatie
    Wildschut, J. - \ 2013
    BloembollenVisie 2013 (2013)272. - ISSN 1571-5558 - p. 22 - 23.
    bloembollen - tulpen - opslag met klimaatbeheersing - ventilatie - energiegebruik - energiebesparing - optimalisatiemethoden - ornamental bulbs - tulips - controlled atmosphere stores - ventilation - energy consumption - energy saving - optimization methods
    Het in 2007 gestarte project State-of-the-Art bewaren van tulpenbollen heeft laten zien dat met de huidige technologie veel energie bespaard kan worden. De kwaliteit van de bollen wordt hierbij verbeterd. Daarnaast is er t/m 2011 veel aanvullend onderzoek verricht, onder meer naar de verbetering van de luchtverdeling over de kistenstapeling. Hierdoor kan nog veel meer energie bespaard worden. In een reeks van vier artikelen worden de bevindingen van dit project samengevat. Dit derde artikel behandelt elektra besparen bij de circulatie.
    State-of-the-art bewaren van tulpenbollen (1) : Energie-efficiëntie
    Wildschut, J. - \ 2013
    BloembollenVisie 2013 (2013)270. - ISSN 1571-5558 - p. 22 - 23.
    bloembollen - opslag met klimaatbeheersing - gecontroleerde omgeving - energie - energiegebruik - technische vooruitgang - luchtstroming - kratten - kwaliteitscontroles - ornamental bulbs - controlled atmosphere stores - controlled atmospheres - energy - energy consumption - technical progress - air flow - crates - quality controls
    Het in 2007 gestarte project State-of-the-Art bewaren van tulpenbollen heeft laten zien dat met deze technologie veel energie bespaard kan worden. De kwaliteit van de bollen wordt hierbij verbeterd. Daarnaast is er tot en met 2011 veel aanvullend onderzoek verricht, onder meer naar de verbetering van de luchtverdeling over de kistenstapeling. Hierdoor kan nog veel meer energie bespaard worden. In een reeks van vier artikelen worden de bevindingen van dit project samengevat. Dit eerste artikel behandelt het energieverbruik.
    Groei elektriciteitsconsumptie glastuinbouw : Hoe verder?
    Velden, N.J.A. van der; Smit, P.X. - \ 2013
    Den Haag : LEI, onderdeel van Wageningen UR (Rapport / LEI : Werkveld, Sectoren en ondernemerschap ) - ISBN 9789086156429 - 60
    glastuinbouw - teelt onder bescherming - energiegebruik - energiebehoeften - elektriciteit - opwekking van elektriciteit - warmtekrachtkoppeling - groei - onderzoek - kooldioxide - greenhouse horticulture - protected cultivation - energy consumption - energy requirements - electricity - electricity generation - cogeneration - growth - research - carbon dioxide
    De consumptie van elektriciteit door de glastuinbouw is de achterliggende jaren substantieel toegenomen Waarvoor de elektriciteit wordt gebruikt is onvoldoende bekend. Het LEI heeft in opdracht van PT en EZ het gebruik en de groei van de elektriciteitsconsumptie naar apparatuur in kaart gebracht. Bovendien is een kwalitatieve verkenning uitgevoerd naar het belang van de opties voor de verduurzaming van de elektriciteitsconsumptie. De basisinformatie is afkomstig van diverse databonnen maar vooral van ervaringsdeskundigen.
    Innovatie- en Democentrum Kas als Energiebron: Samenvattende eindrapportage periode 2007-2012
    Bakker, J.C. ; Dijkshoorn, A. - \ 2013
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapporten GTB 1224)
    glastuinbouw - teelt onder bescherming - energiegebruik - energiebesparing - doelstellingen - kennisoverdracht - kastechniek - effecten - milieubeheer - opwekking van elektriciteit - greenhouse horticulture - protected cultivation - energy consumption - energy saving - objectives - knowledge transfer - greenhouse technology - effects - environmental management - electricity generation
    Het project Innovatie en Demonstratie Centrum Kas Als Energiebron is in 2005 gestart met de ontwerpwedstrijd “Kas als Energiebron” en is tot en met 2012 een van de belangrijke middelen geweest binnen het Programma Kas Als Energie Bron. Het doel van het Innovatie- en Democentrum was om katalysator te zijn voor technologische innovaties en de primaire focus lag daarmee op demonstreren van techniek en ontwikkelingen gericht op het terugdringen van het absolute fossiele energiegebruik. Gedurende de looptijd van het IDC is het accent iets verschoven van uitsluitend op technieken gekoppeld aan de gedachte van “netto Energie producerende kas”, naar de totale doelstelling van het energiebesparings- en efficiëntieonderzoek binnen het programma Kas als Energiebron. Naast het verzamelen van kennis, was kennisverspreiding een uitdrukkelijke taak. Door efficiënte inzet van middelen en verschuivingen van budget binnen de oorspronkelijke begroting kon de oorspronkelijke looptijd met één jaar worden verlengd tot en met 2012. Gedurende deze tijd heeft het IDC gefungeerd als een aandachtstrekker en stimulator rond energiezuinige en –leverende kassen én het “Nieuwe telen”.
    Bloembollensector goed bezig met energie
    Wildschut, J. - \ 2013
    BloembollenVisie 2013 (2013)266. - ISSN 1571-5558 - p. 20 - 21.
    tuinbouwbedrijven - bloembollen - energiegebruik - duurzame energie - gebruik - optimalisatiemethoden - market gardens - ornamental bulbs - energy consumption - sustainable energy - usage - optimization methods
    Doelstelling van de tweede ronde van de Meerjarenafspraak energie (MJA-e+) voor de bloembollen was om de energie-efficiëntie jaarlijks met 2,2% te verbeteren en om het aandeel duurzame energie in 2011 te hebben verhoogd tot 6,4%. Voortgang hierin wordt bijgehouden door de jaarlijkse Energiemonitor.
    Meerlagenteelt in de Praktijk : energie-efficiënter broeien 2012
    Wildschut, J. ; Promes, E.J.O. - \ 2013
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant en Omgeving BBF - 37
    bloembollen - tulpen - forceren van planten - energiegebruik - energiebesparing - meerlagenteelt - klimaatregeling - ventilatie - belichting - ornamental bulbs - tulips - forcing - energy consumption - energy saving - multi-layer cultivation - air conditioning - ventilation - illumination
    Doelstelling van het project ‘Meerlagenteelt in de praktijk’ is het ondersteunen van de ontwikkeling van meerlagenteelt (MLT) systemen waardoor het energieverbruik voor de broeierij drastisch afneemt. De werkwijze hierbij is enerzijds het demonstreren van de werking van de verschillende reeds ontwikkelde MLT-systemen op praktijkbedrijven en de hierbij gerealiseerde energiebesparingen, anderzijds het op deze bedrijven testen/verifiëren van toepassingen van recente resultaten van onderzoek naar verbeteringen van o.a. belichting en kasklimaat. Dit 3de jaar van het project Meerlagenteelt in de praktijk zijn weer meer broeiers betrokken waardoor er meer verschillende MLT-systemen vergeleken konden worden.
    Stuurlicht bij anjer - Consultancy: Vergelijking van LED lampen en gloeilampen
    Helm, F.P.M. van der - \ 2013
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapporten GTB 1216) - 32
    glastuinbouw - teelt onder bescherming - belichting - lampen - kunstlicht - proeven - energiegebruik - besluitvorming - anjers - dianthus caryophyllus - greenhouse horticulture - protected cultivation - illumination - lamps - artificial light - trials - energy consumption - decision making - carnations - dianthus caryophyllus
    Als gevolg van nieuwe wetgeving zullen gloeilampen vervangen moeten worden. De kwekers moeten nu kiezen tussen de alternatieven; LED lampen of spaarlampen. In een onderzoek in de praktijk in 2012 zijn op twee bedrijven proeven aangelegd. Op 1 bedrijf bij 2 rassen en op een ander bedrijf met 2 intensiteiten. Door gebruik van Led lampen kan energiebesparing kan bereikt worden. Het verschil is 150 W voor een gloeilamp ten opzichte van 18 W per LED lamp (Philips), terwijl er niet (veel) meer lampen nodig zijn.
    Cursus Koeling en Productkwaliteit
    Geijn, F.G. van de; Schaik, A.C.R. van; Montsma, Matthijs - \ 2012
    Wageningen UR - Food & Biobased Research - 110
    koudeopslag - fruit - gasbewaring - opslagverliezen - bewaarziekten - energiegebruik - koelcellen - cold storage - fruit - controlled atmosphere storage - storage losses - storage disorders - energy consumption - cold stores
    Energy savings Measures in Agriculture - Overview on the Basis of National Reports
    Visser, C.L.M. de; Buisonjé, F.E. de; Ellen, H.H. ; Stanghellini, C. ; Voort, M.P.J. van der - \ 2012
    FP7 Program of the EU (Deliverable 2.3 ) - 43
    landbouw - landbouwproductie - energie - energiebesparing - energiegebruik - landbouwsector - europa - agriculture - agricultural production - energy - energy saving - energy consumption - agricultural sector - europe
    The reduction of energy inputs in agricultural production is a process of practical implementation of a set of energy saving (ES) measures associated with a given type of production, farm infrastructure and managerial or organizational activities. In six national reports from Finland, Germany, Greece, the Netherlands, Poland and Portugal for 13 subsectors of agriculture, 481 ES measures in total were identified and classified into seven categories: 1) type of energy input: indirect, direct; 2) type of ES measure: operational level, systems level, process monitoring, farm management, market orientation, capital goods; 3) importance: from 1-low to 5-high; 4) R&D: yes, no; 5) potential of the measure: achievable at present or not immediately ready for implementation; 6) indication of an investment cost: from €1000 to over €1000000; 7) estimated payback time: from 1 to over 5 years.
    Synthesis and Summary Report on State of the Art, Drivers and Stakeholders of Energy Efficiency in Agricullture, and Potential of Energy Saving Measures
    Visser, C.L.M. de; Buisonje, F.E. de; Ellen, H.H. ; Stanghellini, C. ; Voort, M.P.J. van der - \ 2012
    agrEE - 25
    landbouw - landbouwproductie - energie - efficiëntie - energiebesparing - energiegebruik - gewasproductie - glastuinbouw - dierlijke productie - europa - agriculture - agricultural production - energy - efficiency - energy saving - energy consumption - crop production - greenhouse horticulture - animal production - europe
    Improvements in the energy efficiency of agricultural production have the potential to significantly reduce energy inputs and thereby reducing production costs and greenhouse gas emissions. Energy efficiency analysis depicts the distribution of energy inputs in a given agricultural production system and enables the determination of activities in areas where significant energy savings can be achieved. The implementation of energy efficiency policy for energy saving measures in agricultural practice is a process which requires mobilization of available resources in order to create enabling environment of drivers, developments, and stakeholders. This report is a part of Work Package 2 of the KBBE.2011.4-04 project “Energy Efficiency in Agriculture” (AGREE) supported by the 7th Framework Program. It summarizes: the state-ofthe- art on energy use and energy efficiency of agriculture, the analysis of stakeholders and drivers of energy efficiency in agriculture , and the energy saving measures and their potential for energy savings in agriculture. All the data on energy inputs, energy saving measures, and stakeholder and driver analyses were provided in individual reports from the six countries involved in the AGREE project: Finland, Germany, Greece, the Netherlands, Poland, and Portugal.
    State of the Art on Energy Efficiency in Agriculture, Country data on energy consumption in different agroproduction sectors in the European countries
    Visser, C.L.M. de; Buisonje, F.E. de; Ellen, H.H. ; Stanghellini, C. ; Voort, M.P.J. van der - \ 2012
    agrEE - 68
    energiegebruik - landbouwproductie - dierlijke productie - gewasproductie - energie - efficiëntie - levenscyclusanalyse - finland - duitsland - griekenland - nederland - polen - portugal - energy consumption - agricultural production - animal production - crop production - energy - efficiency - life cycle assessment - finland - germany - greece - netherlands - poland - portugal
    Energy efficiency is the goal of efforts to reduce the amount of energy required to provide products and services. The general term "energy efficiency", when applied to agriculture, reflects changes in technology, governmental and EC policies – including the Common Agricultural Policy, climate change on a broad scale and local weather patterns, and farming management practices. There is not a single measure to describe, ensure, or improve energy efficiency. Instead, in the energy balance for a given production process, a variety of indicators may serve and support energy efficiency analysis. The results of this study are based on the specific input of primary energy per cultivation area (GJ ha-1) and on the specific input of primary energy per ton of agricultural product (GJ t-1). All the measures that are suitable to reduce the specific energy input, will improve energy efficiency (the energy efficiency measures). Improving energy efficiency of agricultural production contributes directly to the reduction of greenhouse gas (GHG) emissions, particularly carbon dioxide.
    Protocol Energiemonitor Glastuinbouw: versie tot en met 2010
    Velden, N.J.A. van der - \ 2012
    Den Haag : LEI Wageningen UR (LEI-nota : Onderzoeksveld Sector & ondernemerschap ) - 36
    glastuinbouw - energie - energiegebruik - duurzame energie - kassen - protocollen - methodologie - greenhouse horticulture - energy - energy consumption - sustainable energy - greenhouses - protocols - methodology
    Het LEI voert jaarlijks de Energiemonitor Glastuinbouw uit waarin de stand van de indicatoren wordt vast gesteld. Bij deze monitor behoort een Protocol. In dit Protocol zijn de definities, de conceptuele methodiek, de gebruikte databronnen en de werkwijze vastgelegd. Dit betreft de periode 2000 - 2010.
    Het Nieuwe Telen Tomaat 2010
    Gelder, A. de; Warmenhoven, M.G. ; Grootscholten, M. - \ 2012
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapporten GTB 1178) - 30
    teelt onder bescherming - glastuinbouw - tomaten - energiegebruik - reductie - teeltsystemen - botrytis - schimmelziekten - simulatie - proeven - gewaskwaliteit - protected cultivation - greenhouse horticulture - tomatoes - energy consumption - reduction - cropping systems - botrytis - fungal diseases - simulation - trials - crop quality
    In 2010 is het tweede experiment voor Het Nieuwe Telen met tomaat uitgevoerd. Daarin is met 23 m 3 aardgas per m 2 kas 68 kg grove trostomaat “Komeett” geproduceerd. Het extra heldere folie waarmee de teelt startte is vanwege condens problemen vervangen door AC-Folie. Het CO 2 gebruik was hoog maar onzeker is of dit goed is geregistreerd. De botrytis druk en infectie waren goed beheersbaar. Ook bij het nieuwe telen tomaat moet het uitgangspunt zijn geen botrytis infectie. De temperatuur in relatie tot de stralingssom per dag werd goed gerealiseerd. In deze proef was de relatie tussen straling en temperatuur 17.5 o C + 1.5 o C per 1000 joule/cm 2 .dag. Het gerealiseerde energie gebruik was met KASPRO goed na te rekenen. De simulatie klopte zeer goed met de gemeten waarden per week. Er waren geen problemen met de vruchtkwaliteit.
    Energiemonitor van de Nederlandse glastuinbouw 2011
    Velden, N.J.A. van der; Smit, P.X. - \ 2012
    Den Haag : LEI, onderdeel van Wageningen UR (Rapport / LEI : Werkveld, Sectoren en bedrijven ) - ISBN 9789086156030 - 68
    kassen - glastuinbouw - energiegebruik - broeikasgassen - duurzaamheid (sustainability) - nederland - greenhouses - greenhouse horticulture - energy consumption - greenhouse gases - sustainability - netherlands
    De Nederlandse glastuinbouw is zowel verbruiker als leverancier van energie. Het energiegebruik is daardoor een belangrijk thema voor de tuinbouwsector. Bovendien zijn het effect op het klimaat, de stijgende energieprijzen, slinkende voorraden fossiele brandstof, afnemende leveringszekerheid en het imago van de glastuinbouw en duurzaamheidswensen van belang. De glastuinbouw en de overheid hebben daardoor gemeenschappelijke belangen om het fossiele brandstofverbruik te reduceren.
    Heel veel tomaten tegen heel weinig gas in Venlow Energy Kas (interview met projectleider Frank Kempkes)
    Kierkels, T. ; Kempkes, F.L.K. - \ 2012
    Onder Glas 9 (2012)12. - p. 15 - 17.
    glastuinbouw - tomaten - energiegebruik - teelt onder bescherming - dubbele beglazing - verwarmingssystemen - energiebesparing - groenten - greenhouse horticulture - tomatoes - energy consumption - protected cultivation - double glazing - heating systems - energy saving - vegetables
    Hoe ver kun je terug in het energiegebruik bij een trostomatenteelt? Minimaal de helft, zo blijkt uit de resultaten in de Venlow Energy Kas bij Wageningen UR Glastuinbouw in Bleiswijk. Het is dat investeren in de kas met dubbel glas in de huidige economie lastig is, anders zou de aanpak meteen navolging krijgen bij de enthousiaste telers van de begeleidingsgroep.
    Natuurkundige analyse van de vocht- en energie balans van een tuinbouwkas: Het handhaven van een energiezuinig groeiklimaat in kassen met behulp van natuurlijke en geforceerde ventilatie
    Weel, P.A. van; Voogt, W. - \ 2012
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapporten GTB 1185) - 46
    glastuinbouw - kassen - teelt onder bescherming - energiegebruik - klimaatregeling - ventilatie - milieubeheersing - energiebesparing - luchtstroming - fysica - plantenontwikkeling - greenhouse horticulture - greenhouses - protected cultivation - energy consumption - air conditioning - ventilation - environmental control - energy saving - air flow - physics - plant development
    Welke factoren zijn van belang voor de energiehuishouding van een plant en een kas? En hoe kan een ondernemer natuurkundige kennis inzetten in de klimaatregeling? Het rapport geeft een analyse van het kasklimaat op basis van de energiebalans en de vochtbalans van de kas en bespreekt de interactie van het kasklimaat met enerzijds de weersomstandigheden buiten en anderszijds het microklimaat van het gewas in verschillende perioden van de dag en de nacht.
    Protocol Energiemonitor Glastuinbouw : versie tot en met 2011
    Velden, N.J.A. van der - \ 2012
    Den Haag : LEI, onderdeel van Wageningen UR (LEI-nota : Onderzoeksveld Sector & ondernemerschap ) - 37
    kassen - glastuinbouw - energie - duurzaamheid (sustainability) - duurzame energie - energiegebruik - protocollen - methodologie - greenhouses - greenhouse horticulture - energy - sustainability - sustainable energy - energy consumption - protocols - methodology
    Het LEI voert jaarlijks de Energiemonitor Glastuinbouw uit waarin de stand van de indicatoren wordt vast gesteld. Bij deze monitor behoort een Protocol. In dit Protocol zijn de definities, de conceptuele methodiek, de gebruikte databronnen en de werkwijze vastgelegd. Dit betreft de periode 2000-2011.
    Energiebesparing bij trekheesters
    Kromwijk, J.A.M. ; Kempkes, F.L.K. ; Raaphorst, M.G.M. ; Eveleens-Clark, B.A. - \ 2012
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapporten GTB 1184) - 52
    struiken - forceren van planten - kassen - energiebesparing - energiegebruik - reductie - glastuinbouw - houtachtige planten - modellen - gewaskwaliteit - landbouwkundig onderzoek - shrubs - forcing - greenhouses - energy saving - energy consumption - reduction - greenhouse horticulture - woody plants - models - crop quality - agricultural research
    De teelt van trekheesters vindt grotendeels buiten plaats. Alleen in de winter worden de struiken in de kas geplaatst om de planten vroeg in bloei te trekken. Na de oogst worden de struiken teruggesnoeid en weer naar buiten gebracht. Voor het in bloei trekken zijn hoge kastemperaturen nodig (temperatuurrange van 36 tot 18 oC, afhankelijk van het trektijdstip). Bij de vroegste trek, is de hoogste temperatuur nodig om de struiken in bloei te trekken en naarmate het seizoen vordert, is minder warmte nodig. Het aanhouden van hoge temperaturen in de wintermaanden kost veel energie. Ondanks de korte kasperiode, bedraagt het energieverbruik op jaarbasis naar schatting 40 m3/m2 voor seringen en 30 m3/m2 gas voor de trek van sneeuwballen. Daarom is in opdracht van het programma Kas als Energiebron een verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheden voor energiebesparing in de teelt van trekheesters, met als randvoorwaarde dat de kwaliteit en productie op hetzelfde niveau moeten blijven.
    Effect van diffuus kasdek met Anti Reflectie coating bij Roos
    Garcia Victoria, N. ; Kempkes, F.L.K. - \ 2012
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapporten GTB 1128) - 74
    glastuinbouw - teelt onder bescherming - diffuus glas - snijbloemen - gewasproductie - energiegebruik - lichtdoorlating - gewaskwaliteit - greenhouse horticulture - protected cultivation - diffused glass - cut flowers - crop production - energy consumption - light transmission - crop quality
    Tussen augustus 2010 en september 2011 is bij Wageningen UR Glastuinbouw het effect van diffuus glas, met dubbelzijdige AR coating, op de productie en energiegebruik van roos ‘Red Naomi!’ onderzocht. Onder het diffuse glas werden 5,2% meer bloemtakken geproduceerd, deze rozen waren ook iets langer en zwaarder (6,1% meer versgewicht). Dit verschil kan deels verklaard worden doordat er onder het diffuse glas pas bij hogere stralingsniveau’s geschermd hoefde te worden (700 i.p.v. 600 W/m2) om blauwverkleuring van de bloem en verbranding van jonge blaadjes te voorkomen. Economisch gezien biedt diffuus glas met dubbelzijdige AR coating perspectief. Het onderzoek is gefi nancierd door de EU (EUPHOROS) en het EL&I - PT programma Kas als Energiebron, met materiële bijdragen van GroGlass, Glascom, Hogla en Grodan.
    Earlier production, more and heavier fruits: The higher the haze, the greater the extra production (interview with Jan Janse and Sonny Moerenhout)
    Kierkels, T. ; Janse, J. ; Moerenhout, S. - \ 2012
    In Greenhouses : the international magazine for greenhouse growers 2012 (2012)1. - ISSN 2215-0633 - p. 6 - 7.
    glastuinbouw - cucumis sativus - komkommers - teelt onder bescherming - diffuus glas - gewasproductie - gewaskwaliteit - energiegebruik - greenhouse horticulture - cucumis sativus - cucumbers - protected cultivation - diffused glass - crop production - crop quality - energy consumption
    Early cucumbers grown under diffuse glass have a larger yield than those grown under normal glass right from the start of the cultivation. Following a series of trials carried out over the last few years, Jan Janse of Wageningen UR Greenhouse Horticulture concludes: the higher the haze, the greater the extra production. That includes early crops.
    Vroege komkommerteelt onder diffuus glas
    Janse, J. ; Moerenhout, S. ; Kempkes, F.L.K. ; Dueck, T.A. - \ 2012
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapporten GTB 1183) - 34
    glastuinbouw - teelt onder bescherming - diffuus glas - lichtdoorlating - komkommers - plantenontwikkeling - gewasopbrengst - energiegebruik - cucumis sativus - nederland - greenhouse horticulture - protected cultivation - diffused glass - light transmission - cucumbers - plant development - crop yield - energy consumption - cucumis sativus - netherlands
    Abstract NL In een vroege teelt met komkommer is bij Wageningen UR Glastuinbouw in Bleiswijk nagegaan wat het effect is van diffuus glas met een haze van 71% op productie, kwaliteit en energiegebruik. Er is vergeleken met een kas gedekt met standaardglas en een gelijke lichttransmissie. De proef duurde van eind december tot en met eind april. De eerste stamvruchten onder diffuus glas bloeiden sneller en de uitgroeiduur was gemiddeld een halve dag korter. Al vanaf de eerste oogst was de productie onder diffuus glas hoger. Uiteindelijk gaf diffuus glas een 6% hogere kiloproductie door 4% meer en 2% zwaardere vruchten. Diffuus glas beïnvloedde de kwaliteit niet. De gemeten lichttransmissie in de diffuus glazen kas was gemiddeld 2.5% hoger dan bij de referentie. Tegen het diffuse kasdek was 30 tot ruim 350% meer condens aanwezig. Het energiegebruik steeg onder diffuus glas met 5%, maar door de hogere productie kwam de energie-efficiëntie gelijk uit met die van de referentiekas. Abstract UK In an early cucumber crop at Wageningen UR Greenhouse Horticulture in Bleiswijk, the effect of diffuse glass with a haze of 71% to production, quality and energy consumption was studied. The effects of diffuse glass were compared with those in a greenhouse covered with standard glass and the same light transmission. The trial lasted from the end of December to the end of April. The first stem fruits under diffuse glass flowered earlier and the growth duration was half a dayshorter on average. From the first harvest onwards, production was higher under diffuse glass. In the end, a production increase of 6% was realized, 4% more fruits and 2% heavier fruits. The fruit quality under diffuse glass was not affected. The measured light transmission in the diffuse glass greenhouse was on average 2.5% higher than in the reference. In the diffuse greenhouse 30 to over 350% more condensation was measured. The energy consumption increased by 5% under diffuse glass, but because of the higher production, the energy efficiency was the same as that of the reference greenhouse.
    Zonnepanelen : zonnepanelen steeds interessanter
    Dubbeldam, R. ; Louis Bolk, - \ 2012
    Wageningen UR etc.
    zonne-energie - zonnecollectoren - energiegebruik - energiebronnen - solar energy - solar collectors - energy consumption - energy sources
    Het is voor veel agrarische bedrijven de moeite waard om in zonnepanelen te investeren. Ook zonder subsidie. De prijs is afgelopen tijd sterk gedaald en de energieprijzen blijven naar verwachting stijgen. Panelen verdienen zich terug bij een jaarlijks energieverbruik tot ongeveer 60.000 kWh.
    Hoe hoger de haze bij diffuus glas, hoe hoger de meerproductie (interview met Jan Janse en Sonny Moerenhout)
    Kierkels, T. ; Janse, J. ; Moerenhout, S. - \ 2012
    Onder Glas 9 (2012)6. - p. 4 - 5.
    glastuinbouw - komkommers - cucumis sativus - teelt onder bescherming - diffuus glas - gewasproductie - gewaskwaliteit - energiegebruik - groenten - greenhouse horticulture - cucumbers - cucumis sativus - protected cultivation - diffused glass - crop production - crop quality - energy consumption - vegetables
    Een vroege komkommerteelt onder diffuus glas gaf vanaf het begin een grotere opbrengst dan onder gewoon glas. Jan Janse van Wageningen UR Glastuinbouw durft na de reeks proeven in de afgelopen jaren de conclusie te trekken: hoe hoger de haze, hoe hoger de meerproductie. Dus ook in een vroege teelt.
    Meerlagenteelt in de praktijk : energie-efficiënter tulpen broeien 2011
    Wildschut, J. ; Putten, K. van der; Dam, M.F.N. van; Campen, J.B. - \ 2012
    Lisse : Praktijkonderzoek Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit - 33
    bloembollen - tulpen - forceren van planten - energiegebruik - energiebesparing - meerlagenteelt - proeven - klimaatregeling - ventilatie - belichting - ornamental bulbs - tulips - forcing - energy consumption - energy saving - multi-layer cultivation - trials - air conditioning - ventilation - illumination
    In 2009/2010 is het project “Meerlagenteelt (MLT) in de praktijk” met 4 broeiers van start gegaan met als doelstelling het ondersteunen van de ontwikkeling van MLT-systemen waardoor op middellange termijn het energieverbruik voor de broeierij drastisch afneemt. De werkwijze hierbij is enerzijds het demonstreren van op praktijkbedrijven reeds ontwikkelde MLT-systemen, en van de hierbij gerealiseerde energiebesparingen, en anderzijds het met deze bedrijven testen van recente resultaten van onderzoek naar verbeteringen van o.a. belichting en kasklimaat. Conclusies waren o.a. dat het energieverbruik bij meerlagenbroei minstens 40% lager is en dat om de RV beter te controleren mechanisch ontvochtigen een goede oplossing is. Dit 2de jaar zijn 7 broeiers bij het project te betrokken. De belangrijkste activiteiten waren het volgen van het kasklimaat (RV- en temperatuurverdeling), het doorrekenen van de benodigde ventilatiecapaciteit voor mechanische ontvochtiging, lichtmetingen, het testen van o.a. LED-verlichting en het doorrekenen van het gerealiseerde energieverbruik.
    Nieuw kasdek vaak alternatief voor nieuwbouw (interview met Marc Ruijs)
    Bezemer, J. ; Ruijs, M.N.A. - \ 2012
    Onder Glas 9 (2012)5. - p. 56 - 57.
    glastuinbouw - kassen - beglazing - coating - innovaties - besluitvorming - gewasopbrengst - energiegebruik - greenhouse horticulture - greenhouses - glazing - coating - innovations - decision making - crop yield - energy consumption
    Voor veel telers zal nieuwbouw op het moment haalbaar noch raadzaam zijn. Maar daardoor hoeft de bedrijfsontwikkeling niet stil komen te liggen. Door zijn kasdek te vernieuwen en dan bijvoorbeeld over te stappen op diffuus glas met een anti-reflectiecoating, kan een teler zowel energie besparen als de opbrengsten verbeteren. Het Landbouw Economisch Instituut rekende uit binnen welke grenzen het verdekken een aantrekkelijke optie kan zijn.
    Kassen verdekken biedt perspectief; Teelt en bedrijfssituatie bepalen het resultaat
    Ruijs, M.N.A. ; Smit, P.X. ; Jukema, G.D. - \ 2012
    Den Haag : LEI, onderdeel van Wageningen UR (Rapport / LEI : Onderzoeksveld Sector en ondernemerschap ) - ISBN 9789086155828 - 40
    kassen - glastuinbouw - bekleding, bouw - beglazing - energiegebruik - productiefactoren - onderzoek - economische analyse - haalbaarheidsstudies - innovaties - efficiëntie - greenhouses - greenhouse horticulture - cladding - glazing - energy consumption - factors of production - research - economic analysis - feasibility studies - innovations - efficiency
    studie uitgevoerd naar de technische en economische perspectieven van het verdekken van bestaande kassen. Het verdekken van kassen is het vervangen van het bestaande kasdek, inclusief het eventueel ophogen. De studie omvat een inventarisatie van de ervaringen en visies van belanghebbenden met het ophogen en verdekken van kassen, het in kaart brengen van de kosten en baten van ophogen en verdekken voor 3 fictieve bedrijfssituaties en het nagaan van de perspectieven van het verdekken van kassen voor ondernemers in de glastuinbouwsector op de korte en middellange termijn.
    Het Nieuwe Telen bij phalaenopsis: Stap voor stap naar een zuiniger stookregime
    Zwart, H.F. de - \ 2012
    Vakblad voor de Bloemisterij 67 (2012)18. - ISSN 0042-2223 - p. 38 - 39.
    phalaenopsis - cultuurmethoden - energiegebruik - efficiëntie - plantenontwikkeling - klimaatregeling - tests - landbouwkundig onderzoek - phalaenopsis - cultural methods - energy consumption - efficiency - plant development - air conditioning - tests - agricultural research
    Op phalaenopsiskwekerij Opti-flor loopt momenteel een project met Het Nieuwe Telen. De inzet van de teelttechniek leidde tot een snellere opkweek en een goede homogeniteit van het gewas. Maar om ook tot de gewenste energiebesparing te komen, moest er worden gesleuteld aan een aantal klimaatregelingen.
    OCAP-CO2 en verduurzaming van energiegebruik van glastuinbouwbedrijven
    Smit, P.X. - \ 2012
    Den Haag : LEI, onderdeel Wageningen UR (Rapport / LEI : Onderzoeksveld Sector en ondernemerschap ) - ISBN 9789086155590 - 40
    glastuinbouw - energie - energiegebruik - duurzaamheid (sustainability) - kooldioxide - gewasproductie - doelstellingen - greenhouse horticulture - energy - energy consumption - sustainability - carbon dioxide - crop production - objectives
    Het afnemen van OCAP-CO2 is een manier voor glastuinbouwbedrijven om hun energiegebruik te verduurzamen. Hiermee ondersteunt OCAPCO2 ondernemers en daarmee de sector bij het behalen van de sectordoelstellingen voor 2020 uit het Agroconvenant en de ambities van het programma Kas als Energiebron.
    Groentetelers over Het Nieuwe Telen (interview met Marcel Raaphorst")
    Sleegers, J. ; Raaphorst, M.G.M. - \ 2012
    Vakblad voor de Bloemisterij 67 (2012)13. - ISSN 0042-2223 - p. 30 - 32.
    groenteteelt - glastuinbouw - teeltsystemen - energiegebruik - ontvochtiging - klimaatregeling - sierteelt - energiebesparing - besluitvorming - kwekers - vegetable growing - greenhouse horticulture - cropping systems - energy consumption - dehumidification - air conditioning - ornamental horticulture - energy saving - decision making - growers
    In de groenteteelt hebben verschillende telers ervaring met Het Nieuwe Telen. Hoe bevalt deze manier van telen in de praktijk? En wat kunnen siertelers hiervan leren?
    Analyse Nederlands statiegeldsysteem voor PET flessen : studie naar kosten, materiaalgebruik en energiegebruik van het Nederlandse statiegeldsysteem voor frisdrank- en waterflessen
    Thoden van Velzen, E.U. ; Bos-Brouwers, H.E.J. - \ 2012
    Wageningen : Wageningen UR - Food & Biobased Research (Rapport / Wageningen UR Food & Biobased Research nr. 1316B) - ISBN 9789461732606 - 58
    flessen - afvalhergebruik - afvalbeheer - afvalverwerking - kosten - energiegebruik - verpakkingsmaterialen - recycling - nederland - bottles - waste utilization - waste management - waste treatment - costs - energy consumption - packaging materials - recycling - netherlands
    The Dutch deposit-refund system for large (>0.5 l) PET bottles has been analysed in terms of costs, material use and energy use. A process chain analysis has been conducted to quantify the costs, material usage and energy use of all process steps from the beverage industry to the RPET processor and all contributions that are uniquely linked to the deposit-refund system are revealed.
    Telen in cassettes moet energiegebruik terugdringen: Lisianthus omhoog, kosten omlaag?
    Petter, M. ; Helm, F.P.M. van der - \ 2012
    Vakblad voor de Bloemisterij 67 (2012)9. - ISSN 0042-2223 - p. 36 - 37.
    sierteelt - eustoma grandiflorum - teeltsystemen - cultuurmethoden - kweekmedia - cultuur zonder grond - belichting - energiegebruik - proeven - ornamental horticulture - eustoma grandiflorum - cropping systems - cultural methods - culture media - soilless culture - illumination - energy consumption - trials
    Hoe meer energie in de teelt van lisianthus wordt gestopt, des te sneller en beter dit gewas groeit. Het energieverbruik voor belichting, verwarmen en stomen is daardoor hoog. Telers willen de alsmaar stijgende energiekosten terugdringen. Een proef moet duidelijk maken of Het Nieuwe Telen en telen uit de grond daaraan kunnen bijdragen.
    Duurzame Noordzeevisserij; Milieuprestaties Noordzeevis, kweekvis en vlees vergeleken
    Taal, C. ; Bakker, T. ; Burg, S.W.K. van den; Viets, T.C. ; Boer, I.J.M. de - \ 2012
    visserij - duurzaamheid (sustainability) - vissen - soorten - levenscyclus - gekweekte producten - energiegebruik - fisheries - sustainability - fishes - species - life cycle - cultured products - energy consumption
    Om vragen over milieuprestaties te beantwoorden is een onderzoek uitgevoerd, waarbij is gekeken naar hoe een aantal belangrijke vissoorten scoort met betrekking tot duurzaamheid. Dit aan de hand van eerder verschenen rapporten, die gebruik hebben gemaakt van de zogenaamde levenscyclusanalyse (LCA). Het begrip duurzaam kan vanuit verschillende invalshoeken worden bekeken. Goed beheren van visbestanden is een duurzaamheidsaspect dat bijvoorbeeld zwaar weegt bij (MSC)certificering. In deze studie is vooral gekeken naar milieuprestaties met betrekking tot duurzaamheid. Energieverbruik, klimaatverandering, vermesting en verzuring zijn daarvoor belangrijke indicatoren.
    Environmental performance of wild-caught North Sea whitefish : A comparison with aquaculture and animal husbandry using LCA
    Burg, S.W.K. van den; Taal, C. ; Boer, I.J.M. de; Bakker, T. ; Viets, T.C. - \ 2012
    The Hague : LEI, part of Wageningen UR (Report / LEI Wageningen UR : Research area International policy ) - ISBN 9789086155552 - 55
    vis - visvangsten - aquacultuur - levenscyclusanalyse - milieueffect - energiegebruik - vergelijkend onderzoek - noordzee - fish - fish catches - aquaculture - life cycle assessment - environmental impact - energy consumption - comparative research - north sea
    Dit onderzoek heeft tot doel om de kwaliteiten van wild gevangen witvis uit de Noordzee in kaart te brengen en te vergelijken met de kwaliteiten van geïmporteerde, gekweekte vis en van vlees. We richten ons daarbij in het bijzonder op de milieuprestaties. In dit onderzoek doorlopen we de volgende stappen: 1. We voeren een levenscyclusanalyse (LCA) uit om de milieuprestaties van schol en kabeljauw in kaart te brengen en te vergelijken met die van zalm, tilapia en pangasius. Deze analyse is te beschouwen als de kern van het onderzoek; 2. We vergelijken de resultaten van de LCA met de resultaten van LCA-onderzoek naar rundvlees, varkensvlees en kip; 3. We beschrijven welke impact verwachte verbeteringen in de visserij en aquacultuur zullen hebben op de LCA. Omdat er geen data voor tong beschikbaar waren, hebben we ons voor Noordzeevis gericht op schol en kabeljauw.
    Economic and environmental performance of oilseed cropping systems for biodiesel production : existing cultivation practices in the European Union
    Conijn, J.G. ; Corre, W.J. ; Ruijter, F.J. de - \ 2011
    Wageningen : Plant Research International Wageningen UR, Business Unit Agrosystems (Report / Plant Research International 418) - 61
    biobrandstoffen - biobased economy - broeikasgassen - emissie - olieleverende planten - teelt - akkerbouw - europese unie - biodiesel - energiegebruik - biofuels - biobased economy - greenhouse gases - emission - oil plants - cultivation - arable farming - european union - biodiesel - energy consumption
    The Ecodiesel project aims at a drastic improvement of the GHG emission of current biodiesel production in the EU. If the biodiesel is produced from crops, the way the crop is cultivated at the farm is very important because calculations have shown that the emission from crop cultivation have a large effect on the total chein performance. This reports aims at a description of the baseline of oilcrop cultivation, i.e. the existing practices in the EU27 and the associated economic and environmental performance, notably energy use and GHG emission.
    Indirect energiegebruik en broeikasgassenuitstoot van huishouden : informatie en aanbevelingen voor gemeenten : planstudie Innovatieprogramma Klimaatneutrale Steden voor Amsterdam, Lochem en Wageningen
    Broekhoven, S. ; Kuikman, P.J. ; Sukkel, W. ; Stilma, E.S.C. - \ 2011
    Delft : BuildDesk Benelux - 106
    gedrag van huishoudens - consumentengedrag - energiegebruik - broeikasgassen - emissie - voedselconsumptie - vleesvervangers - voedselverspilling - household behaviour - consumer behaviour - energy consumption - greenhouse gases - emission - food consumption - meat alternates - food wastage
    Bijna 70% van het energiegebruik van huishoudens wordt op een indirecte wijze geconsumeerd. Het wordt niet rechtstreeks betrokken van het energiebedrijf of het benzinestation, maar zit 'verborgen' in de aangeschafte producten en diensten. Dit rapport gaat over dat verborgen, indirecte energiegebruik van met name voeding en bouw en beschrijft de resultaten van een planstudie naar indirect energiegebruik en broeikasgassenuitstoot van huishoudens. De planstudie is uitgevoerd in opdracht van de gemeenten Amsterdam, Lochem en Wageningen.
    Energie- en klimaatmonitor agrosectoren 2011
    Moerkerken, A. ; Gerlagh, T. ; Jong, G. de; Verhoog, A.D. ; Both, D. ; Segers, R. - \ 2011
    Utrecht [etc.] : Agentschap NL - 62
    energie - hernieuwbare energie - broeikasgassen - emissie - energiegebruik - energiebesparing - energieproductie in de landbouw - veehouderij - akkerbouw - bosbouw - biobased economy - energy - renewable energy - greenhouse gases - emission - energy consumption - energy saving - agricultural energy production - livestock farming - arable farming - forestry - biobased economy
    Onderzoek van Agenschap NL en WUR-LEI in opdracht van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I). Uit de monitor blijkt dat de Nederandse land- en tuinbouwbedrijven meer elektriciteit produceren dan ze zelf verbruiken. De totale bijdrage van deze sectoren aan de in Nederland gebruikte duurzame energie is 44 procent. Ruim de helft van het energieverbruik van de land- en tuinbouwbedrijven zelf (uitgezonderd de glastuinbouw) is afkomstig uit hernieuwbare bronnen.
    Benutting van zonne-energie in de tuinbouw: een strategische verkenning
    Zwart, H.F. de; Hemming, S. ; Ruijs, M.N.A. ; Gieling, T.H. - \ 2011
    Wageningen : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapporten GTB 1134)
    tuinbouw - energiegebruik - zonne-energie - duurzaamheid (sustainability) - opwekking van elektriciteit - energieomzetting - kastechniek - efficiëntie - glastuinbouw - horticulture - energy consumption - solar energy - sustainability - electricity generation - energy conversion - greenhouse technology - efficiency - greenhouse horticulture
    Referaat In het jaarplan Kas als Energiebron wordt aangegeven in 2011 een strategische verkenning uit te voeren naar de mogelijkheden van benutting van warmte uit zonne-energie voor de glastuinbouw in 2020. Naast de ambitie om in 2020 in nieuw te bouwen kassen klimaatneutraal te telen bestaat de ambitie om een aandeel van 20% duurzame energie in te zetten in 2020. Naast aardwarmte en bio-energie is een flinke bijdrage vanuit zonne-energie nodig om deze ambitie te verwezenlijken. Er is dus behoefte aan een verzameling van nieuwe ideeën en een overzicht van de potenties en nieuwe (deel) voorzieningen die nodig zijn om deze bijdrage uit zonne-energie te kunnen verwezenlijken. De technische en economische mogelijkheden voor het benutten van zonne-energie in de glastuinbouw worden in dit rapport beschreven. Tevens worden de poteniele energetische bijdrages voor de glastuinbouwsector voor het benutten van zonnewarmte of conversie naar elektriciteit geschetst. Een aantal concrete casussen op bedrijfsniveau worden berekend. Deze studie is gefinancierd door het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovaties en het Productschap Tuinbouw. Abstract In the yearly program of “Kas als Energiebron” 2011 it is stated to carry out a strategic research on the possibilities of using solar energy for greenhouse production in 2020. The ambitions are to build all new greenhouses in 2020 in a climate neutral way and to use 20% of sustainable energy. Next to geothermal heat and biofuels a large contribution from solar energy is necessary in order to fulfil these ambitions. Therefore new ideas to use solar energy in greenhouse production have to be collected. The energetic and economic potentials of the use of new technologies in greenhouses have to be estimated. The technical and economical possibilities for using solar energy in greenhouse horticulture are described in this report. Next to that the potential energetic contributions of solar heat or solar electricity in Dutch greenhouse horticulture are described. A number of specific cases of using solar energy on company level are calculated. This study is financed by the Ministry of Economic Affairs, Agriculture and Innovations and the Dutch Productboard of Horticulture.
    Energie optimaliseren levert leuke resultaten op : besparingen tot 30 procent
    Geijn, F.G. van de - \ 2011
    De Fruitteelt 101 (2011)2. - ISSN 0016-2302 - p. 9 - 9.
    energiebesparing - energiegebruik - koudeopslag - koelsystemen - fruitteelt - energy saving - energy consumption - cold storage - cooling systems - fruit growing
    Fruitpact zet met het project 'duurzame energie in de koeling fruitsector', een flinke stap in het optimaliseren van de energie op een fruitbedrijf met koeling. De directe resultaten in energiebesparing lopen sterk uiteen. Dit is uiteraard ook afhankelijk van de opslaghoeveelheid. We zien echter verrassende uitkomsten. Deelnemende fruitbedrijven realiseren wel energiebesparingen tot 30 procent. En er zijn bedrijven die vaststellen dat de huidige installatie, ondanks zijn leeftijd, nog prima presteert en voorlopig niet aan vervanging toe is.
    Het Nieuwe Telen: Gerbera - Teeltseizoen: 2010-2011
    Gelder, Arie de; Warmenhoven, M.G. ; Mei, M. van der; Groot, M. de; Grootscholten, M. - \ 2011
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (rapporten GTB 1138) - 50
    glastuinbouw - sierteelt - gerbera - klimaatregeling - temperatuur - energiegebruik - cultuurmethoden - plantenontwikkeling - landbouwkundig onderzoek - greenhouse horticulture - ornamental horticulture - gerbera - air conditioning - temperature - energy consumption - cultural methods - plant development - agricultural research
    In het tweede jaar van Het Nieuwe Telen Gerbera is een energie besparing gerealiseerd van 50% ten opzichte van de gedefinieerde referentie. De productie ruim 10% boven de prognose en zeker vergelijkbaar met de praktijk. In vergelijking met het eerste jaar is er meer assimilatie belichting gebruikt, maar minder warmte nodig geweest. Uit de twee jaar durende proef blijkt dat geforceerde ventilatie bijdraagt aan energie besparing in de Gerbera teelt omdat niet met een minimumbuis geteeld hoeft te worden. Voor de gewenst uitrusting in de praktijk zijn uit dit onderzoek leerpunten te halen om de luchtbehandelingskast te optimaliseren. Abstract
    Duurzaam doenderzoek in de zeeuwse delta : ecosysteemdiensten in de praktijk : deelresultaat 2 : ecosysteemdienstenbenuttingskaart
    Verzandvoort, S.J.E. ; Smit, A. ; Wilms, E. ; Monfils, D. ; Kuijpers-Ekart, M. - \ 2011
    [S.l.] : SKB-Duurzame Ontwikkeling Ondergrond - 15
    landbouwproductie - energiegebruik - drinkwater - ecosysteemdiensten - wateropslag - inventarisaties - zeeland - agricultural production - energy consumption - drinking water - ecosystem services - water storage - inventories - zeeland
    Een ruimtelijke inventarisatie van ecosysteemdiensten waaruit blijkt wie de potentiële gebruikers zijn van ecosysteemdiensten (zoals: voedselproductie, energieproductie, drinkwaterproductie; waterberging, koolstofvastlegging, klimaatbeheersing, plaagwering; recreatie en leefbaarheid)
    Duurzaam doenderzoek in de zeeuwse delta : ecosysteemdiensten in de praktijk : deelresultaat 1 : analyse van landschappen resulterend in een overzicht van ecosysteemdiensten in de provincie Zeeland
    Verzandvoort, S.J.E. ; Smit, A. ; Wilms, E. ; Monfils, D. ; Kuijpers-Ekart, M. - \ 2011
    [S.l.] : SKB-Duurzame Ontwikkeling Ondergrond - 68
    landbouwproductie - energiegebruik - drinkwater - ecosysteemdiensten - wateropslag - inventarisaties - zeeland - agricultural production - energy consumption - drinking water - ecosystem services - water storage - inventories - zeeland
    Een ruimtelijke inventarisatie van ecosysteemdiensten waaruit blijkt wie de potentiële gebruikers zijn van ecosysteemdiensten (zoals: voedselproductie, energieproductie, drinkwaterproductie; waterberging, koolstofvastlegging, klimaatbeheersing, plaagwering; recreatie en leefbaarheid)
    Nieuwe technieken vereisen leerprocessen en nieuwe vaardigheden: Energieneutraal telen: techniek is er al, vakmanschap moet volgen (interview met Silke Hemming)
    Bezemer, J. ; Hemming, S. - \ 2011
    Onder Glas 8 (2011)12. - p. 32 - 33.
    glastuinbouw - teelt - lage-energie teelt - energiegebruik - innovaties - kennis - bedrijfsvoering - groenten - snijbloemen - greenhouse horticulture - cultivation - low energy cultivation - energy consumption - innovations - knowledge - management - vegetables - cut flowers
    Het zijn onzekere tijden voor de glastuinbouw. Wie niet per se moet investeren, zal dat dan ook niet gauw doen. Maar de maatschappij heeft geen boodschap aan zorgelijke telers, hun hoge kosten en de matige opbrengstprijzen. De ambitie van het programma Kas als Energiebron, waarvan PT en EL&I de financiers zijn, is dat in 2020 in nieuwe kassen energieneutraal kan worden geteeld. Wat moet een teler tot die tijd? Niks doen? Of doorwerken aan een lagere energierekening?
    Algoritme als basis voor computertoepassing: Intelligenter CO2 doseren en per minuut kunnen aanpassen (interview met Cecilia Stanghellini)
    Kierkels, T. ; Stanghellini, C. - \ 2011
    Onder Glas 8 (2011)12. - p. 10 - 11.
    glastuinbouw - energiegebruik - kooldioxide - computertechnieken - dosering - optimalisatiemethoden - automatische regeling - kosten-batenanalyse - greenhouse horticulture - energy consumption - carbon dioxide - computer techniques - dosage - optimization methods - automatic control - cost benefit analysis
    Als CO2 geld kost, is het verstandig de dosering te optimaliseren. Binnen het internationale project Euphoros is de basis hiervoor gelegd. Een automatiseerder komt volgend jaar met een toepassing. Het is de eerste keer dat een kosten/baten analyse – elke minuut gemaakt – de dosering bepaalt. Het principe kan op den duur ook worden vertaald naar intelligentere inzet van andere middelen, bijvoorbeeld assimilatiebelichting.
    Energiemonitor van de Nederlandse glastuinbouw 2010
    Velden, N.J.A. van der; Smit, P.X. - \ 2011
    Den Haag : LEI Wageningen UR (Rapport / LEI : Werkveld, Sectoren en bedrijven ) - ISBN 9789086155446 - 68
    kassen - glastuinbouw - teelt onder bescherming - energiegebruik - duurzaamheid (sustainability) - efficiëntie - emissie - opwekking van elektriciteit - greenhouses - greenhouse horticulture - protected cultivation - energy consumption - sustainability - efficiency - emission - electricity generation
    De Energiemonitor Glastuinbouw brengt de energie-efficiëntie, de CO2-emissie, het aandeel duurzame energie en de transitiepaden van het Programma Kas als Energiebron in kaart tot en met 2010.
    'We kunnen alle energiestromen simuleren' (interview n.a.v. het jubileumsymposium van AgroEnergy)
    Vries, J.W. de - \ 2011
    Delft : AgroEnergy
    proefstations - glastuinbouw - innovaties - energie - energiegebruik - energiebesparing - landbouwkundig onderzoek - experimental stations - greenhouse horticulture - innovations - energy - energy consumption - energy saving - agricultural research
    Het kassencomplex van Wageningen UR Glastuinbouw in Bleiswijk is verre van doorsnee. In 93 afdelingen van verschillende groottes worden jaarrond talloze onderzoeken gedaan, elk met hun eigen energie-instellingen. Flexibiliteit stond daarom voorop tijdens de bouw. Jan Willem de Vries: "Om ons werk goed te kunnen doen, moeten we maximale vrijheden hebben."
    Meer impact van energiebesparingsprojecten door samenwerking
    Kool, S.A.M. de; Wildschut, J. - \ 2011
    BloembollenVisie 2011 (2011)232. - ISSN 1571-5558 - p. 20 - 21.
    bloembollen - opslag met klimaatbeheersing - energiegebruik - energiebesparing - adviescentra - regelingen - samenwerking - Nederland - ornamental bulbs - controlled atmosphere stores - energy consumption - energy saving - advisory centres - regulations - cooperation - Netherlands
    Energiebesparing hoeft geen probleem te zijn op bloembollenbedrijven. Door het onderzoek, de voorlichting, toeleveranciers en ondernemers is de afgelopen jaren getoond dat er veel geld te verdienen aan vermindering van het energieverbruik. Toch neemt niet elke ondernemer die kennis over. PPO ging bij toeleveranciers en adviseurs na welke redenen dat kan hebben.
    Check title to add to marked list
    << previous | next >>

    Show 20 50 100 records per page

    Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.