Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

    Current refinement(s):

    Records 1 - 50 / 372

    • help
    • print

      Print search results

    • export
      A maximum of 250 titles can be exported. Please, refine your queryYou can also select and export up to 30 titles via your marked list.
    Check title to add to marked list
    The social dynamics of smart grids : On households, information flows & sustainable energy transitions
    Naus, Joeri - \ 2017
    Wageningen University. Promotor(en): G. Spaargaren, co-promotor(en): B.J.M. van Vliet; H.M. van der Horst. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789463436977 - 234
    households - sustainable energy - energy consumption - supply - energy policy - netherlands - huishoudens - duurzame energie - energiegebruik - aanbod - energiebeleid - nederland

    In international climate and energy policy the development of smart grids features as a critical new step in the transition towards a sustainable energy future. Smart grids enable two-way energy and information exchange between households and energy providers. Drawing on social practice theories, transition theories and informational governance, this thesis seeks to shed light on the changes that are taking place at the level of households: How do householders understand, handle and use new information flows? How can we conceptualise the interplay between households and smart energy systems? And what does this mean for householder participation in smart energy transitions? The thesis suggests that the key to understanding and governing the social dynamics of smart grids lies in the ‘Home Energy Management-practices’ (HEM-practices) that are emerging at the interface between households and wider energy systems.

    Paprikateelt in de hooggeïsoleerde VenLow Energy kas
    Zwart, H.F. de; Gelder, A. de; Hofland-Zijlstra, J. ; Noordam, M. - \ 2017
    Bleiswijk : Wageningen University & Research, BU Glastuinbouw (Rapport GTB 1435) - 34
    paprika's - capsicum annuum - kassen - kasgewassen - glasgroenten - glastuinbouw - energiebesparing - energiegebruik - isolatie (insulation) - broeikasgassen - kooldioxide - sweet peppers - capsicum annuum - greenhouses - greenhouse crops - greenhouse vegetables - greenhouse horticulture - energy saving - energy consumption - insulation - greenhouse gases - carbon dioxide
    In order to realise a horticultural sector that operates without the combustion of fossil fuel, the first step is to reduce the demand for heating by improving the insultation of greenhouses. This holds especially for crops that are grown at high temperatures, like sweet pepper. The Venlow Energy greenhouse with its double glass cladding and energy screen is a good example of such a highly insulated greenhouse. This report presents the results of a one year cultivation and serves as a bench mark for the state of the art in energy conserving production of Sweet Pepper in the Netherlands. It shows the greenhouse climate conditions required, and the possibilities to meet these requirements with a low energy consumption and options to realise this from sustainable sources. The application of sustainable energy sources was not tested in practice, but since the exact resources (heat and CO2) required from hour to hour were measured, it is easy to do the math on the amounts and capacities needed. The application of pure CO2 or CO2 from another sustainable source is essential when aiming at a fossil energy free horticulture. Without external CO2 the production will drop substantially, especially because an energy conserving greenhouse has typically a strongly reduced air exchange. But, for the same reason, the amount of CO2 needed to increase the CO2 concentration is quite limited, 25 kg/m² per year in this experiment. With a production of 32.5 kg class I of red Sweet Pepper per m², the experiment has shown that halving the energy consumption compared to the general practice did’nt reduced the production.
    Teelt Gerbera in Balans : de invloed van lichtsom, etmaaltemperatuur en daglengte op productie, energiegebruik en plantbalans
    Garcia Victoria, Nieves ; Gelder, Arie de; Kempkes, Frank ; Dings, Eugenie - \ 2017
    Bleiswijk : Wageningen University & Research, BU Glastuinbouw (Rapport GTB 1417) - 102
    glastuinbouw - kasgewassen - kassen - gerbera - energiegebruik - kooldioxide - kunstlicht - gewaskwaliteit - productie - greenhouse horticulture - greenhouse crops - greenhouses - gerbera - energy consumption - carbon dioxide - artificial light - crop quality - production
    “Gerbera: Growing in Balance” was a research project to support the reduction of energy and CO2 consumption in the cultivation of Gerbera. The varieties Pre-Semmy, Rich, Whisper and Suri were grown in three glasshouses with different treatments: “Cool Cultivation” (15°C temperature; 90 μmol light, day length 13 hour in winter); “Practice” (temperature depending on day light integral, 100 μmol/m2s light, day length 11.5 hours) and “Light Dependent” (temperature depending sharply on day light integral, 90 μmol/m2s light, day length 13 hours in winter). The day light integral was kept equal in all treatments, regardless the difference in light intensity and day length in the winter. For flower quality and energy use “Cool Cultivation” was the best treatment, but required the most kg / m² of CO2. Whisper and Suri produced more flowers / m2 in the treatment “Light Dependent” but flower weights were low. Pre-Semmy and Rich gave more flowers in the treatment “Practice”, but spalkes were weak in May and June. The 13 hour day length in winter was not detrimental to production or quality. Light sum, day length and daily temperature are the three buttons to control the plant balance for optimum production and quality. The project was Funded by the Program “Greenhouse as Energy Source” (Ministry of Economic Affairs and LTO Glaskracht) and the Knowledge Cooperative Gerbera.
    Philosophical explorations on energy transition
    Geerts, Robert-Jan - \ 2017
    Wageningen University. Promotor(en): Bart Gremmen; Guido Ruivenkamp, co-promotor(en): Josette Jacobs. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789463430487 - 172
    philosophy - technology - sustainable energy - renewable energy - social change - energy consumption - quality - society - energy - filosofie - technologie - duurzame energie - hernieuwbare energie - sociale verandering - energiegebruik - kwaliteit - samenleving - energie

    This dissertation explores energy transition from a philosophical perspective. It puts forward the thesis that energy production and consumption are so intimately intertwined with society that the transition towards a sustainable alternative will involve more than simply implementing novel technologies. Fossil energy sources and a growth-based economy have resulted in very specific energy practices, which will change in the future. Broader reflection is needed to understand how and in which direction such change is acceptable and desirable.

    This reflection is initiated by articulating two pertinent problems with current energy practices that have thus far failed to receive appropriate attention in debates on energy transition: 1) the difficulty of dealing with intermittent sources in relation to the idea of cumulative accounting of energy consumption, and 2) the mismatch between expectations of ethical consumer behaviour in energy systems that discourage engagement.

    To move forward, instead of assuming that all consumption is equivalent and that more is better, we must develop a better informed and more nuanced idea of 'good' energy practices that actually contribute to our quality of life. One often overlooked aspect of this may be 'embodied engagement', which would suggest that automation of tasks through energy-consuming technologies may be convenient, but also tends to lead to a loss of appreciation for both the task and its result. Some things, like creating a cozy environment around a fireplace, or climbing a mountain, are better partly because they take effort. In such cases, the 'efficiency' of the technology (e.g. the heat-pump, or the automobile) is besides the point - the question is whether it gives us anything of value at all.

    Vochtbeheersing in kassen en terugwinning van latente energie : Een verkenning naar vochtbeheersing in kassen en de mogelijkheden van het terugwinnen van de energie die opgesloten zit in de gewasverdamping
    Weel, P.A. van; Zwart, H.F. de; Voogt, J.O. - \ 2016
    Wageningen UR Gastuinbouw (Rapport GTB 1421) - 76
    kassen - kastechniek - tomaten - glastuinbouw - ontvochtiging - energiegebruik - energiebesparing - ventilatie - greenhouses - greenhouse technology - tomatoes - greenhouse horticulture - dehumidification - energy consumption - energy saving - ventilation
    Dehumidification of a greenhouse by ventilation increases the energy input with 8-10 m3/m2.year of natural gas to compensate the heat losses. This study shows different methods to reduce those energy losses. A 25% reduction in ventilation is obtained by using heat exchangers connected to plastic distribution ducts or by using the Ventilationjet system. The sensible heat from the exhaust air can be used to heat the incoming outside air to greenhouse temperature. Heat exchangers with 100% efficiency to do that are available. The latent heat included in the water vapour leaving the greenhouse can be recovered by means of a condensating wall. A good working priciple is the Dewpoint Heat Exchanger in which outside air is wettened to reach the lowest possible temperature and then used to cool down the greenhouse air far below the temperature where condensation begins. The recovered latent heat must be stored in a water tank to use it in the heating pipes. Another approach is to skip ventilation and use a set of a cold and warm heat exchanger connected to a heat pump or to use a salt water absorber. The absorber opens the possibility to use solar or wind energy to dehumidify the greenhouse and collect 100% of the sensible and latent heat.
    Filmpje: Paprika, schermen bij tropisch weer, geen binnenrot
    Gelder, A. de - \ 2016
    Kasalsenergiebron.nl
    paprika's - gewasproductie - energiebesparing - energiegebruik - gewaskwaliteit - glastuinbouw - teeltsystemen - sweet peppers - crop production - energy saving - energy consumption - crop quality - greenhouse horticulture - cropping systems
    Het weglaten van de minimumbuis en het gebruik van twee energieschermen elke nacht, ook tijdens de warmste dagen in augustus, waren de opvallendste aspecten tijdens het onderzoek ‘Paprika energiezuinig met een goede kwaliteit’. Aat Dijkshoorn (LTO Glaskracht Nederland), Jeroen Zwinkels (Delphy), Arie de Gelder (Wageningen University & Research) en telers Danny van der Spek (Paprikakwekerij Van der Spek) en Maikel van den Berg (Quality Peppers) vertellen in dit filmpje over deze opvallende resultaten van het onderzoek.
    2SaveEnergy-Gewächshaus- Produktion und Energieverbrauch
    Kempkes, F.L.K. ; Janse, J. - \ 2016
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapport GTB 1404) - 46
    greenhouse horticulture - greenhouse crops - greenhouse technology - energy saving - energy consumption - isolation - isolation techniques - tomatoes - solanum lycopersicum - glastuinbouw - kasgewassen - kastechniek - energiebesparing - energiegebruik - isolatie - isolatietechnieken - tomaten - solanum lycopersicum
    Energy savings through a greenhouse cover of insulation glass requires a large investment. In the search for a cheaper alternative by a consortium of companies consisting of VDH Plastic Greenhouses, Van der Valk Horti Systems, AGC Chemicals Europe en Boal Systems a Glass-Film-greenhouse cover, better known as the 2SaveEnergy greenhouse concept was realized in summer 2014. The combination of clear glass with a diffuse ETFE film and a double screen mounted at a distance of only a few centimetres, in the year 2015, resulted in a low energy consumption and a better than expected good tomato production. During cultivation, the principles of the new cultivation methods were used. With respect to the common practice, the energy consumption was more than 50% lower at a minimum equal production.
    Teelt en energie 2SaveEnergy kas
    Kempkes, F.L.K. ; Janse, J. - \ 2016
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapport GTB 1402) - 42
    glastuinbouw - kasgewassen - kastechniek - energiebesparing - energiegebruik - isolatie - isolatietechnieken - tomaten - solanum lycopersicum - greenhouse horticulture - greenhouse crops - greenhouse technology - energy saving - energy consumption - isolation - isolation techniques - tomatoes - solanum lycopersicum
    Energy savings through a greenhouse cover of insulation glass requires a large investment. In the search for a cheaper alternative by a consortium of companies consisting of VDH Plastic Greenhouses, Van der Valk Horti Systems, AGC Chemicals Europe en Boal Systems a Glass-Film-greenhouse cover, better known as the 2SaveEnergy greenhouse concept was realized in summer 2014. The combination of clear glass with a diffuse ETFE film and a double screen mounted at a distance of only a few centimetres, in the year 2015, resulted in a low energy consumption and a better than expected good tomato production. During cultivation, the principles of the new cultivation methods were used. With respect to the common practice, the energy consumption was more than 50% lower at a minimum equal production.
    Jaarrond duurzame en intensieve aardbeienteelt met minder stroom : Deskstudie naar mogelijkheden besparing op elektriciteit
    Janse, J. - \ 2016
    Bleiswijk : Wageningen UR Greenhouse Horticulture (Rapport GTB 1397) - 28
    fragaria ananassa - aardbeien - fruitteelt - energiegebruik - led lampen - elektriciteit - fragaria ananassa - strawberries - fruit growing - energy consumption - led lamps - electricity
    The opportunities to significantly reduce the electricity consumption in an illuminated strawberry cultivation
    has been analysed in a desk study. Special energy-efficient LED lamps can be used to steer plant growth and
    development. By replacing HPS-lamps by the latest LEDs with an energy efficiency of 2.7 μmol/W, the power
    consumption can be reduced by more than 30%. It seems possible to reduce this consumption in illuminated
    strawberries by another 10% in a greenhouse with high light transmission in the winter months and using
    artificial lighting more in relation to different growth stages. Light colour (spectrum) affects the growth,
    production and quality of strawberries. A high amount of red light stimulates production and blue light enhances
    the sugar and vitamin C content.
    The light and energy consumption can be further decreased by improved space utilization and by reducing the
    leaf/fruit ratio. Gas savings are possible by minimizing the use of the minimum heating pipe and closing the
    energy screen during cold weather. However, this requires special attention with respect to the prevention of
    fungal diseases and maintaining fruit quality.
    Evaluatie energiebelastingtarief glastuinbouw : vergelijking met energie-intensieve industriële sectoren
    Velden, N.J.A. van der; Silvis, H.J. ; Smit, Martine ; Blom, Martijn - \ 2016
    Wageningen : LEI Wageningen UR (LEI rapport 2016-027) - ISBN 9789462577909 - 63
    glastuinbouw - energiekosten - energiegebruik - energie - belastingen - tarieven - industrie - economische evaluatie - vergelijkend onderzoek - greenhouse horticulture - energy expenditure - energy consumption - energy - taxes - tariffs - industry - economic evaluation - comparative research
    Sensible use of primary energy in organic greenhouse production
    Stanghellini, C. ; Baptista, F. ; Eriksson, Evert ; Gilli, Celine ; Giuffrida, F. ; Kempkes, F.L.K. ; Munoz, P. ; Stepowska, Agnieszka ; Montero, J.I. - \ 2016
    [Netherlands] : BioGreenhouse - ISBN 9789462575356 - 54
    greenhouse horticulture - organic farming - energy consumption - greenhouse technology - heating systems - sustainable energy - fossil energy - air conditioning - glastuinbouw - biologische landbouw - energiegebruik - kastechniek - verwarmingssystemen - duurzame energie - fossiele energie - klimaatregeling
    Review of the major sources for energy consumption in organic greenhouse horticulture and analyse of the options available to reduce energy consumption or, at least, increase the energy use efficiency of organic production in greenhouses. At the moment, the best way to match demand and availability of electricity (solar and wind power) is through the grid, also in view of existing subsidies for electricity sale to the grid. There is some scope for local application of solar thermal energy for heating and/or humidity management, although this requires a large investment in thermal buffering. In combined organic farms there is scope for biomass burning and/or biogas production. Technology developments ensure that currently there are commercial greenhouse operations that benefit from the use of biomass and, in some cases, biogas. Such alternative energy sources are progressively replacing traditional (and more pollutant) fuels.
    Energiebelasting in de glastuinbouw in Noordwest-Europa
    Velden, N.J.A. van der; Smit, P.X. - \ 2016
    Wageningen : LEI Wageningen UR (Report / LEI Wageningen UR 2016-025) - ISBN 9789462577428 - 47
    glastuinbouw - energiekosten - energiegebruik - energie - belastingen - tarieven - brandstoffen - elektriciteit - noord-europa - west-europa - europa - greenhouse horticulture - energy expenditure - energy consumption - energy - taxes - tariffs - fuels - electricity - northern europe - western europe - europe
    In Europa wordt belasting geheven op energie. De belastingen voor de belangrijkste energiesoorten in
    de glastuinbouw in de landen in Noordwest-Europa zijn onderzocht. In de afzonderlijke landen worden
    door de glastuinbouw verschillende brandstoffen ingezet, warmte en elektriciteit ingekocht en wkinstallaties
    gebruikt. De energiebelasting vertoont grote verschillen tussen landen en tussen
    energiesoorten per land. Verlaagde tarieven of vrijstellingen voor de glastuinbouw zijn er in alle
    onderzochte landen. In het algemeen zijn de kosten voor energiebelasting het hoogst in Denemarken,
    gevolgd door het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Duitsland, Frankrijk, België en Polen. Bezien vanuit
    de energiebelasting is er in Noordwest-Europa geen gelijk speelveld voor glastuinbouwbedrijven.
    Eindrapportage HNT Gerbera : de gerberateler aan zet voor HNT valorisatie
    Persoon, Stefan ; Weel, P.A. van; Gelder, A. de - \ 2016
    Wageningen UR Glastuinbouw - 22
    glastuinbouw - snijbloemen - gerbera - sierteelt - bedrijfsvergelijking in de landbouw - tuinbouw - teeltsystemen - klimaatregeling - energiegebruik - rassen (planten) - greenhouse horticulture - cut flowers - gerbera - ornamental horticulture - farm comparisons - horticulture - cropping systems - air conditioning - energy consumption - varieties
    Sinds het najaar van 2009 is er onderzoek gedaan naar Het Nieuwe Telen (HNT) in de Gerberateelt, gevolgd door meerdere valorisatietrajecten in de praktijk. Er was binnen de sector behoefte om deze kennis centraal bijeen te brengen, wat ook is geslaagd. De drie systemen van HNT zorgen niet voor een extra kwalitatieve verbetering in de vorm van minder bloemsmet en rotkoppen. De verwachting in 2012 was dat met slurven onderdoor er meer luchtbeweging zou zijn door het gewas en een drogend effect. Het omgekeerde bleek het geval: bij de luchtslurf onderdoor is het VD rondom de bloem lager wat kan leiden tot smet. Bij luchtslurven bovendoor bleek dit niet het geval. Voor wat betreft rotkoppen kan niet zondermeer gezegd worden dan een van de systemen de voorkeur geniet. Een hypothese is dat uitstraling in de nacht in negatieve zin bijdraagt aan suikerrot, doordat op specifieke momenten er lokaal onvoldoende verdamping is in de bloem. Het optreden van suikerrot is nog steeds een niet getackeld teeltprobleem in Gerbera.
    Energiemonitor van de Nederlandse glastuinbouw 2014
    Velden, N.J.A. van der; Smit, P.X. - \ 2015
    LEI Wageningen UR (Rapport / LEI Wageningen UR 2015-122) - ISBN 9789086157211 - 58
    glastuinbouw - energiegebruik - energiebesparing - klimaatregeling - kastechniek - kooldioxide - emissie - greenhouse horticulture - energy consumption - energy saving - air conditioning - greenhouse technology - carbon dioxide - emission
    De totale CO2-emissie nam in 2014. Ook zit de totale CO2-emissie 1,1 Mton onder het niveau van 1990 (-16%). Indien wordt gecorrigeerd voor de warme buitentemperatuur in 2014 dan is de CO2-emissie in 2014 6,0 Mton en dit ligt ook onder het doel voor 2020. In geheel Nederland ligt de CO2-emissie 2% onder het niveau van 1990. De glastuinbouw loopt daarmee voor op de landelijke ontwikkeling
    Ontwikkeling teeltsystemen op basis van led
    Dieleman, J.A. - \ 2015
    Kas Magazine / TuinbouwCommunicatie (2015)10. - ISSN 1878-8408 - p. 38 - 40.
    tuinbouw - glastuinbouw - teeltsystemen - tomaten - duurzaamheid (sustainability) - fossiele energie - kooldioxide - energiegebruik - led lampen - landbouwkundig onderzoek - meetinstrumenten - horticulture - greenhouse horticulture - cropping systems - tomatoes - sustainability - fossil energy - carbon dioxide - energy consumption - led lamps - agricultural research - indicating instruments
    De glastuinbouwsector is een miljarden business en daardoor van grote economische waarde. Keerzijde is dat de sector veel fossiele energie gebruikt, waarbij grote hoeveelheden CO2 worden uitgestoten. Duurzaamheid komt daardoor steeds nadrukkelijker op de agenda van de tuinbouw te staan. Een belangrijke stap in het verlagen van de CO2 voetafdruk van belichte teeltsystemen kan de toepassing van led zijn in plaats van de huidige standaard SON-T belichting.
    Protocol Energiemonitor Glastuinbouw : vernieuwde versie tot en met 2014
    Velden, N.J.A. van der - \ 2015
    Den Haag : LEI, onderdeel van Wageningen UR (LEI-nota 2015-122a) - 42
    kassen - glastuinbouw - energie - duurzaamheid (sustainability) - duurzame energie - energiegebruik - protocollen - methodologie - bedrijfsvoering - kastechniek - klimaatregeling - energiebesparing - greenhouses - greenhouse horticulture - energy - sustainability - sustainable energy - energy consumption - protocols - methodology - management - greenhouse technology - air conditioning - energy saving
    Het LEI voert de Energiemonitor Glastuinbouw uit in opdracht van de Stichting Programmafonds Glastuinbouw/LTO Glaskracht Nederland en het ministerie van Economische Zaken (EZ). In de Energiemonitor Glastuinbouw wordt jaarlijks als eerste de energie-input en -output en de fysieke productie van glastuinbouwproducten gekwantificeerd. Vervolgens wordt de ontwikkeling van de energie-indicatoren bepaald. Ook wordt een jaarlijkse elektriciteitsbalans van de glastuinbouw opgesteld. Naast de elektriciteitsinput en -output wordt hierbij ook de elektriciteitsproductie en -consumptie in kaart gebracht. In de Energiemonitor Glastuinbouw word ook het effect op het primaire brandstofverbruik c.q. de energie-efficiëntie en op het fossiel brandstofverbruik c.q. de CO2-emissie door wk-installaties in gebruik door de glastuinbouw bepaald. Dit geldt ook voor de inkoop van efficiënter geproduceerde energie (restwarmte en wk-warmte van energiebedrijven) en duurzame energie.
    Chrysant zonder gas : opties voor besparing en hergebruik van warmte
    Raaphorst, M.G.M. ; Kempkes, F.L.K. ; Knaap, E. van der; Veld, Paul de - \ 2015
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapport GTB 1382) - 30
    glastuinbouw - snijbloemen - chrysanten - energiegebruik - energiebesparing - teeltsystemen - greenhouse horticulture - cut flowers - chrysanthemums - energy consumption - energy saving - cropping systems
    The most relevant options that can decrease the heat demand on Chrysanthemum are calculated on their saving potential. With the joint options, a gas consumption of less than 10 m3/m2.year can be realized. The main bottlenecks are the increased risk of fungal diseases and the low net present value of some options. In addition, it has been calculated that at a low electricity price level and a high gas price level, geothermal energy or the combination of a heat pump, air conditioning units and a seasonal heat storage are the most economic heat suppliers. This would make the climate neutral greenhouse within reach.
    Vervangt led straks SON-T in gerberateelt?
    Dueck, T.A. ; Kempkes, F.L.K. - \ 2015
    Kas techniek 2015 (2015)1. - p. 16 - 19.
    glastuinbouw - kastechniek - belichting - led lampen - gerbera - snijbloemen - energiebesparing - cultuurmethoden - energiegebruik - greenhouse horticulture - greenhouse technology - illumination - led lamps - gerbera - cut flowers - energy saving - cultural methods - energy consumption
    Veel belichtingsinstallaties in de gerberateelt bestaan nog uit 600W armaturen. Bij vervanging worden vaak 1000W SON-T lampen gebruikt. De praktijk laat zien dat onder een hogere lichtintensiteit, de gerbera meer toegevoegd groeilicht nodig heeft voor de afsplitsing en ontwikkeling van één enkele bloem. Het lijkt er dan ook op dat de efficiency van de plant terugloopt. Kan led een oplossing bieden voor energiebesparing en sturing van het gewas?
    Plants can take more than we often think : Tomato not affected by high humidity at night
    Staalduinen, J. van; Janse, J. ; Zwart, H.F. de - \ 2015
    In Greenhouses : the international magazine for greenhouse growers 4 (2015)2. - ISSN 2215-0633 - p. 22 - 23.
    glastuinbouw - groenten - tomaten - solanum lycopersicum - vochtgehalte - klimaatregeling - kassen - energiegebruik - energiebesparing - gewaskwaliteit - landbouwkundig onderzoek - greenhouse horticulture - vegetables - tomatoes - solanum lycopersicum - moisture content - air conditioning - greenhouses - energy consumption - energy saving - crop quality - agricultural research
    Research in the VenLowKas trial greenhouse in Bleiswijk, the Netherlands, has been geared up for growing in a (very) high humidity. The climate control is set to a moisture deficit of 1 gram water per m3 air. Botrytis has not been a problem and production is clearly ahead of the previous year. “The heating was hardly on during the last five months. We anticipate the total energy consumption being the equivalent of around 10 m3 natural gas per m2, including the electricity consumption for the air circulation,” says Feije de Zwart, of Wageningen UR Greenhouse Horticulture.
    Tomatenteelt in de hooggeïsoleerde VenLow Energy Kas
    Zwart, H.F. de; Janse, J. ; Kempkes, F.L.K. - \ 2015
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapport GTB 1366) - 34
    glastuinbouw - kastechniek - tomaten - solanum lycopersicum - energiebesparing - energiegebruik - kassen - constructie - isolatie (insulation) - ontvochtiging - doelstellingen - haalbaarheidsstudies - greenhouse horticulture - greenhouse technology - tomatoes - solanum lycopersicum - energy saving - energy consumption - greenhouses - construction - insulation - dehumidification - objectives - feasibility studies
    In the research program Greenhouse as Energy Source aims at having energy-neutral operated greenhouses by 2020. Therefore, a reduction of the energy use is important. The highly insulated VenLow Energy greenhouse have shown a low energy consumption for several years and in 2014 it was attempted to bring it below 10 m³ of natural gas equivalents per m² without a lowered production. To achieve this the leakage had to be reduced further and the screen quality was improved and a high humidity control setpoint was accepted. This in order to reduce the evaporation. Also the manipulation of the EC in the slab could lower the crop transpiration related energy consumption. The experiment showed an energy consumption of 8 m³/m² per year without a decreased crop production. This is far below target, but 2014 was a historically warm year. However, simulations showed that even in an average Dutch year the measurements taken would have met the target. The manipulation of the EC of the slab worked adversely, meaning that it increased the crop transpiration. The conclusion reads that the measures taken in the greenhouse make a productive tomato crop with less than 10 m³ of gas equivalents per m² per year realistic. With respect to the climate, a high humidity must be accepted and a shortened growing season running from mid-January to late November. A tomato variety like Komeett will yield at least 70 kg/m² can be expected, providing that CO2 dosing is not related to gas consumption for heating.
    Duurzaam elektrisch beregenen
    Spruijt, J. ; Russchen, H.J. - \ 2015
    Lelystad : PPO AGV (Rapport / PPO-AGV 649) - 20
    akkerbouw - beregening - duurzaamheid (sustainability) - watervoorziening - elektrische kracht - zonnecollectoren - alternatieve methoden - energiegebruik - kennisoverdracht - vergelijkingen - irrigatiesystemen - arable farming - overhead irrigation - sustainability - water supply - electric power - solar collectors - alternative methods - energy consumption - knowledge transfer - comparisons - irrigation systems
    De landbouw wordt geconfronteerd met een aantal belangrijke knelpunten, onder andere klimaatverandering, de beschikbaarheid van voldoende water en afhankelijkheid van fossiele energie. Het praktijknetwerk Duurzaam elektrisch beregenen wil bijdragen aan kennisontwikkeling en kennisverspreiding over duurzame methoden van beregening. Als doel wil het praktijknetwerk beoordelen de economische en milieutechnische duurzaamheid van twee beregeningstechnieken. Als eerste de reguliere beregening met beregeningshaspel aangedreven met dieselmotor en als tweede een beregeningshaspel met een elektrische pomp voor de watervoorziening en aandrijving. Tevens wil het praktijknetwerk een dak met zonnepanelen in de optie meenemen, zodat de installatie vanuit eigen zonnepanelen kan worden voorzien van energie.
    Decision support modeling for sustainable food logistics management
    Soysal, M. - \ 2015
    Wageningen University. Promotor(en): Jack van der Vorst, co-promotor(en): Jacqueline Bloemhof-Ruwaard. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462573055 - 209
    logistiek - voedsel - voedselketens - voedselproducten - duurzaamheid (sustainability) - ketenmanagement - beslissingsondersteunende systemen - kwantitatieve analyse - voedselafval - energiegebruik - modelleren - logistics - food - food chains - food products - sustainability - supply chain management - decision support systems - quantitative analysis - food wastes - energy consumption - modeling

    Summary

    For the last two decades, food logistics systems have seen the transition from traditional Logistics Management (LM) to Food Logistics Management (FLM), and successively, to Sustainable Food Logistics Management (SFLM). Accordingly, food industry has been subject to the recent challenges of reducing the amount of food waste and raising energy efficiency to reduce greenhouse gas emissions. These additional challenges add to the complexity of logistics operations and require advanced decision support models which can be used by decision makers to develop more sustainable food logistics systems in practice. Hence, the overall objective of this thesis was to obtain insight in how to improve the sustainability performance of food logistics systems by developing decision support models that can address the concerns for transportation energy use and consequently carbon emissions, and/or product waste, while also adhering to competitiveness. In line with this overall objective, we have defined five research objectives.

    The first research objective (RO), which is to identify key logistical aims, analyse available quantitative models and point out modelling challenges in SFLM, is investigated in Chapter 2. In this chapter, key logistical aims in LM, FLM and SFLM phases are identified, and available quantitative models are analysed to point out modelling challenges in SFLM. A literature review on quantitative studies is conducted and also qualitative studies are consulted to better understand the key logistical aims and to identify the relevant system scope issues. The main findings of the literature review indicate that (i) most studies rely on a completely deterministic environment, (ii) the food waste challenge in logistics has not received sufficient attention, (iii) traveled distance is often used as a single indicator to estimate related transportation cost and emissions, and (iv) most studies propose single objective models for the food logistics problems. This chapter concludes that new and advanced quantitative models are needed that take specific SFLM requirements from practice into consideration to support business decisions and capture food supply chain dynamics. These findings motivated us to work on the following research objectives RO2, RO3, RO4 and RO5.

    RO2, which is to analyse the relationship between economic (cost) and environmental (transportation carbon emissions) performance in a network problem of a perishable product, is investigated in Chapter 3. This chapter presents a multi-objective linear programming (MOLP) model for a generic beef logistics network problem. The objectives of the model are (i) minimizing total logistics cost and (ii) minimizing total amount of greenhouse gas emissions from transportation operations. The model is solved using the e-constraint method. This study breaks away from the literature on logistics network models by simultaneously considering transportation emissions (affected by road structure, vehicle and fuel types, weight loads of vehicles, traveled distances), return hauls and product perishability in a MOLP model. We present computational results and analyses based on the application of the model to a real-life international beef logistics chain operating in Nova Andradina, Mato Grosso do Sul, Brazil, and exporting beef to the European Union. Trade-off relationships between multiple objectives are observed by the derived Pareto frontier that presents the cost of being sustainable from the point of reducing transportation emissions. The results indicate the importance of distances between actors in terms of environmental impact. Moreover, sensitivity analysis on important practical parameters show that export ports' capacities put pressure on the logistics system; decreasing fuel efficiency due to the bad infrastructure has negative effects on cost and emissions; and green tax incentives result in economic and environmental improvement.

    RO3, which is to investigate the performance implications of accommodating explicit transportation energy use and traffic congestion concerns in a two-echelon capacitated vehicle routing problem (2E-CVRP), is investigated in Chapter 4. The multi-echelon distribution strategy in which freight is delivered to customers via intermediate depots rather than using direct shipments is an increasingly popular strategy in urban logistics. Its popularity is primarily due to the fact that it alleviates the environmental (e.g., energy usage and congestion) and social (e.g., traffic-related air pollution, accidents and noise) consequences of logistics operations. This chapter presents a comprehensive mixed integer linear programming formulation for a time-dependent 2E-CVRP that accounts for vehicle type, traveled distance, vehicle speed, load, multiple time zones and emissions. A case study in a supermarket chain operating in the Netherlands shows the applicability of the model to a real-life problem. Several versions of the model, each differing with respect to the objective function, are tested to produce a number of selected Key Performance Indicators (KPIs) relevant to distance, time, fuel consumption and cost. This chapter offers insight in the economies of environmentally-friendly vehicle routing in two-echelon distribution systems. The results suggest that an environmentally-friendly solution is obtained from the use of a two-echelon distribution system, whereas a single-echelon distribution system provides the least-cost solution.

    RO4, which is to investigate the performance implications of accommodating explicit transportation energy use, product waste and demand uncertainty concerns in an inventory routing problem (IRP), is investigated in Chapter 5. Traditional assumptions of constant distribution costs between nodes, unlimited product shelf life and deterministic demand used in the IRP literature restrict the usefulness of the proposed models in current food logistics systems. From this point of view, our interest in this chapter is to enhance the traditional models for the IRP to make them more useful for decision makers in food logistics management. Therefore, we present a multi-period IRP model that includes truck load dependent (and thus route dependent) distribution costs for a comprehensive evaluation of CO2 emission and fuel consumption, perishability, and a service level constraint for meeting uncertain demand. A case study on the fresh tomato distribution operations of a supermarket chain shows the applicability of the model to a real-life problem. Several variations of the model, each differing with respect to the considered aspects, are employed to present the benefits of including perishability and explicit fuel consumption concerns in the model. The results suggest that the proposed integrated model can achieve significant savings in total cost while satisfying the service level requirements, and thus offers better support to decision makers.

    RO5, which is to analyse the benefits of horizontal collaboration in a green IRP for perishable products with demand uncertainty, is investigated in Chapter 6. This chapter presents a decision support model, which includes a comprehensive evaluation of CO2 emission and fuel consumption, perishability, and a service level constraint for meeting uncertain demand, for the IRP with multiple suppliers and customers. The model allows to analyse the benefits of horizontal collaboration in the IRP with respect to several KPIs, i.e., total emissions, total driving time, total routing cost comprised of fuel and wage cost, total inventory cost, total waste cost, and total cost. A case study on the distribution operations of two suppliers, where the first supplier produces figs and the second supplier produces cherries, shows the applicability of the model to a real-life problem. The results show that horizontal collaboration among the suppliers contributes to the decrease of aggregated total cost and emissions in the logistics system, whereas the obtained gains are sensitive to the changes in parameters such as supplier size or maximum product shelf life. According to the experiments, the aggregated total cost benefit from cooperation varies in a range of about 4-24% and the aggregated total emission benefit varies in a range of about 8-33%.

    Integrated findings from Chapters 2, 3, 4, 5 and 6 contribute to the SFLM literature by (i) reflecting the state of the art on the topic of quantitative logistic models which have sustainability considerations, (ii) providing decision support models which can be used by decision makers to improve the performance of the sustainable food logistics systems in terms of logistics cost, transportation energy use and carbon emissions, and/or product waste, and (iii) presenting the applicability of the proposed models in different case studies based on mainly real data, multiple scenarios, and analysis. The developed decision support models exploit several logistics improvement opportunities regarding transportation energy use and emissions, and/or product waste to better aid SFLM, as distinct from their counterparts in literature. To conclude, the case study implementations in this thesis demonstrate that (i) perishability and explicit consideration of fuel consumption are important aspects in logistics problems, and (ii) the provided decision support models can be used in practice by decision makers to further improve sustainability performance of the food logistics systems.

    Tomaten belichten met minder elektriciteit
    Dieleman, J.A. ; Janse, J. ; Gelder, A. de; Kempkes, F.L.K. ; Visser, P.H.B. de; Lagas, P. ; Meinen, E. ; Warmenhoven, M.G. ; Elings, A. - \ 2015
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapport GTB 1338) - 76
    glastuinbouw - cultuurmethoden - tomaten - solanum lycopersicum - belichting - led lampen - energiegebruik - efficiëntie - elektriciteit - reductie - gewasproductie - greenhouse horticulture - cultural methods - tomatoes - solanum lycopersicum - illumination - led lamps - energy consumption - efficiency - electricity - reduction - crop production
    Over the last 10 years, the use of electricity for assimilation lighting has increased considerably. It is now an important part of the energy use of the horticultural sector. To reverse this trend, in the lighting season 2013/2014, we conducted a trial with the aim to reduce the electricity use in a lighted tomato crop by 35% while maintaining production levels. Two treatments were applied: (1) Reference cultivation: clear glass and lighting by 50% HPS lamps and 50% LED intermittent lighting (210 µmol/m2/s), (2) energy efficient cultivation: diffuse greenhouse cover and lighting by 50% LED top lighting and 50% intermittent LED lighting (210 µmol/m2/s). In the energy efficient cultivation, 37% less electricity was used in the period October - May. However, energy use for heating in this treatment was higher to compensate for the lack of radiative heat. The light sum the plants received (sunlight + artificial lighting) was 6% lower in the energy efficient cultivation compared to the reference cultivation due to the lower number of lighting hours. However, the production difference was only 0.3 kg/m2, less than 1%! Detailed plant measurements showed hardly any differences between the treatments in light interception, light absorption by the leaves, photosynthesis and the production and distribution of assimilates. The analysis of the crop growth model showed that the effect of the lower number of lighting hours in the energy efficient cultivation was fully compensated by the positive effects of the diffuse greenhouse cover which has a higher light transmission.
    DaglichtKas maakt duurzame ambities meer dan waar
    Zwart, H.F. de - \ 2014
    Kas techniek (2014)9. - p. 12 - 15.
    glastuinbouw - kastechniek - kassen - beglazing - daglicht - energiegebruik - duurzame energie - productie - monitoring - greenhouse horticulture - greenhouse technology - greenhouses - glazing - daylight - energy consumption - sustainable energy - production - monitoring
    Vlak voor de zomer startte Ter Laak Orchids uit Wateringen met telen in de gloednieuwe DaglichtKas. Ruim een half jaar later blikken we terug op het ontstaan van dit duurzame kasconcept en kijken we naar de resultaten tot nu toe. Duidelijk is in ieder geval dat de eerste ervaringen de verwachting overtreffen.
    Protocol Energiemonitor Glastuinbouw. Versie tot en met 2013
    Velden, N.J.A. van der - \ 2014
    Den Haag : LEI Wageningen UR (LEI nota / LEI Wageningen UR 2014-025a) - 46
    glastuinbouw - kassen - energie - duurzaamheid (sustainability) - energiegebruik - warmtekrachtkoppeling - kooldioxide - emissie - nuttig gebruik - protocollen - greenhouse horticulture - greenhouses - energy - sustainability - energy consumption - cogeneration - carbon dioxide - emission - utilization - protocols
    Het LEI voert jaarlijks de Energiemonitor Glastuinbouw uit waarin de stand van de indicatoren wordt vast gesteld. Bij deze monitor behoort een Protocol. In dit Protocol zijn de definities, de conceptuele methodiek, de gebruikte databronnen en de werkwijze vastgelegd. Dit betreft de periode 2000-2013 .
    Naar energieneutrale varkensstallen met luchtrecirculatie: de Enerlatiestal = Towards energy neutral pig houses with recirculation of air: the Enerlatiestal
    Aarnink, A.J.A. ; Verhoijsen, R. ; Bokma, S. - \ 2014
    Wageningen : Wageningen UR Livestock Research (Livestock Research rapport 814) - 28
    varkens - varkenshouderij - varkensstallen - energiegebruik - energiebesparing - ventilatie - energiebalans - luchtkwaliteit - dierenwelzijn - pigs - pig farming - pig housing - energy consumption - energy saving - ventilation - energy balance - air quality - animal welfare
    A design of an energy neutral house for growing-finishing pigs was developed. The main principle is recirculation of approx. 80% of the exhaust air after cleaning and conditioning.
    EnerVatiestal: energiebesparende en - opwekkende technieken : bijdrage aan een energieneutrale stal voor de varkenshouderij
    Kasper, G.J. ; Ellen, H.H. - \ 2014
    Wageningen : Wageningen UR Livestock Research (Rapport / Wageningen UR Livestock Research 775) - 35
    energiebesparing - opwekking van elektriciteit - varkensstallen - varkenshouderij - energiegebruik - energiekosten - duurzame veehouderij - duurzame energie - energy saving - electricity generation - pig housing - pig farming - energy consumption - energy expenditure - sustainable animal husbandry - sustainable energy
    Quantifying the effect of energy saving and sustainable energy-generating techniques on energy use and energy cost in breeding and fattening pigs.
    Duurzaamheidsprestaties Greenport Westland-Oostland; Periode 2007-2012
    Ruijs, M.N.A. ; Meer, R.W. van der - \ 2014
    Den Haag : LEI Wageningen UR (Nota / LEI 14-068) - 30
    glastuinbouw - duurzaamheid (sustainability) - energiegebruik - gebiedsontwikkeling - waterbeheer - alternatieve methoden - westland - zuid-holland - indicatoren - investering - monitoring - greenhouse horticulture - sustainability - energy consumption - area development - water management - alternative methods - westland - zuid-holland - indicators - investment - monitoring
    Het programma Duurzame Greenport Westland-Oostland (DGWO) richt zich op het versterken van de economische basis van de glastuinbouw door het stimuleren van de verduurzaming. Het programma DGWO omvat een aantal initiatieven en projecten, welke gericht zijn op de transitie naar een duurzamere glastuinbouw in de Greenport Westland-Oostland. In het projectplan zijn bij de start van het programma indicatoren opgenomen om de output en effecten aan het eind van het programma te tonen. Gemeente Westland - als penvoerder van de Taskforce DGWO - heeft behoefte aan een monitoring van enkele indicatoren op het terrein van de verduurzaming van de glastuinbouw. Dit betreft de ontwikkeling van het energiegebruik, van de investeringen in R&D, en investeringen in duurzaam energie- en waterbeheer op glastuinbouwbedrijven.
    'Planten kunnen meer hebben dan we vaak denken' : Tomaat heeft geen last van hogere luchtvochtigheid in de nacht
    Staalduinen, J. van; Janse, J. ; Zwart, H.F. de - \ 2014
    Onder Glas 11 (2014)10. - p. 12 - 13.
    glastuinbouw - groenten - tomaten - solanum lycopersicum - vochtgehalte - klimaatregeling - kassen - energiegebruik - energiebesparing - gewaskwaliteit - landbouwkundig onderzoek - greenhouse horticulture - vegetables - tomatoes - solanum lycopersicum - moisture content - air conditioning - greenhouses - energy consumption - energy saving - crop quality - agricultural research
    Het onderzoek in de VenLowKas in Bleiswijk staat dit jaar in het teken van het telen bij (zeer) hoge luchtvochtigheid. De klimaatregeling is ingesteld op een vochtdeficit van 1 gram water per m3 lucht. Er zijn geen problemen geweest met Botrytis en de productie ligt duidelijk voor op vorig jaar. “De laatste vier maanden is er nauwelijks gestookt. Wij denken dat het totale energieverbruik zal uitkomen rond de 10 m3 aardgas equivalenten per m2, inclusief de elektriciteitscomponent voor luchtcirculatie”, zegt Feije de Zwart van Wageningen UR Glastuinbouw.
    Capacitive bioanodes for electricity storage in Microbial Fuel Cells
    Deeke, A. - \ 2014
    Wageningen University. Promotor(en): Cees Buisman, co-promotor(en): Bert Hamelers; Annemiek ter Heijne. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462571105 - 151
    afvalwaterbehandeling - organische stof - brandstofcellen - energiebronnen - elektriciteit - opslag - energiegebruik - elektrodes - elektrolyten - bio-energie - onderzoek - biobased economy - waste water treatment - organic matter - fuel cells - energy sources - electricity - storage - energy consumption - electrodes - electrolytes - bioenergy - research - biobased economy
    Denkend aan het opraken van de fossiele brandstoffen, wordt de noodzaak om naar hernieuwbare alternatieven te kijken alleen maar groter. Zon, wind, water en biomassa zijn al hernieuwbare bronnen die actueel gebruikt worden. Maar voor zonne-, wind- en waterenergie beperkt die discontinue aanwezigheid de verdere ontwikkeling en wordt de noodzaak voor elektriciteitsopslag benadrukt. Een andere technologie voor hernieuwbare elektriciteitsopwekking is de microbiële brandstofcel (MFC). In een MFC worden de organische bestanddelen van het afvalwater rechtstreeks in elektrische energie omgezet. MFCs zijn een opkomende technologie van de afgelopen 10 jaar en vele onderzoekers hebben onderzoek gedaan naar de verbetering van de stroomdichtheid en het vermogen. De continue verwerking van het afvalwater vraagt om opslag van het afvalwater of om opslag van de geproduceerde elektriciteit. Opslag van de elektriciteit kan bewerkstelligd worden door het combineren van een MFC met een condensator.
    Energiebelasting en de glastuinbouw
    Velden, N.J.A. van der; Smit, P.X. ; Meer, R.W. van der - \ 2014
    Den Haag : LEI Wageningen UR (Nota / LEI Wageningen UR 14-002) - 46
    glastuinbouw - aardgas - energiegebruik - energiekosten - duurzaamheid (sustainability) - geschatte kosten - tarieven - duurzame energie - reductie - greenhouse horticulture - natural gas - energy consumption - energy expenditure - sustainability - estimated costs - tariffs - sustainable energy - reduction
    Voor de Nederlandse glastuinbouw is energie een belangrijke kostenpost. Ook vanuit duurzaamheidsoogpunt zijn energiebesparing en reductie van de CO2-emissie belangrijke items. De energiebelasting (EB) op fossiele brandstoffen en elektriciteit brengt vanwege de degressieve tariefstructuur een beperkte prikkel tot energiebesparing en reductie van de CO2-emissie met zich mee. Bovendien is door de relatief kleinschalige bedrijfsstructuur, in combinatie met de degressief gestaffelde tariefstructuur, de belastingdruk (uitgedrukt in € per GJ energie en in € per € omzet aan glastuinbouwproducten) relatief hoog (Blom et al., 2010). Daarom is destijds, in samenhang met afspraken en convenanten tussen overheid en glastuinbouwsector over CO2-emissieruimtes, reductie van de CO2-emissie, verbetering van de energie-efficiëntie en verhoging van het aandeel duurzame energie, een verlaagde EB ofwel een gedeeltelijke vrijstelling van de EB op aardgas ingesteld. De verlaagde EB wordt door de Europese Commissie getoetst op geoorloofde staatssteun. Voor de toetsing van de nieuwe periode na 2014 heeft het ministerie van Economische Zaken informatie nodig rond het onderwerp energie en glastuinbouw.
    Strategies to reduce electricity consumption on dairy farms : an economic and environmental assessment
    Upton, J.R. - \ 2014
    Wageningen University. Promotor(en): Imke de Boer; Peter Groot Koerkamp, co-promotor(en): L. Shalloo. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462570771 - 171
    elektriciteit - energiegebruik - melkveehouderij - reductie - kosten - technologie - innovaties - economische analyse - milieutoets - electricity - energy consumption - dairy farming - reduction - costs - technology - innovations - economic analysis - environmental assessment

    The aim of this thesis was to assess how, and to what extent, do managerial and technology changes affect electricity consumption, associated costs and greenhouse gas (GHG) emissions of dairy farms. Dairy farms in Ireland are expected to expand in the future, due to policy incentives and the abolishment of European Union milk quotas in 2015, which will result in an increased use of resources such as land, water, and energy, and increased emissions to the environment. In order to develop strategies to reduce electricity consumption associated costs and GHG emissions, it was necessary to understand the consumption trends and the hot-spots of electricity consumption within the farm. Therefore, we performed a life cycle assessment by quantifying the energy use on 22 commercial Irish dairy farms, from cradle-to-farm-gate. This analysis demonstrated that a total of 31.7 MJ of energy was required to produce one kg of milk solids, of which 20% was direct and 80% was indirect energy use. Electricity consumption was found to represent 12% of total cradle-to-farm-gate energy use or 60% of direct energy, and was centered on milk harvesting. Following this analysis we devised two main groups of strategies, i.e. ‘cost strategies’ and ‘energy strategies’. ‘Cost strategies’ consisted of measures that could save on-farm costs but no energy or related emissions, such as, moving to a new electricity tariff or decoupling large electricity users, such as water heating, from milking times and shifting them to off-peak periods when electricity price is lower. Examples of ‘energy strategies’ are; the use of variable speed vacuum pumps on the milking machine, pre-cooling of milk and solar thermal technologies to provide hot water for cleaning purposes. A mechanistic model of electricity consumption that simulates farm equipment on an hourly and monthly basis was developed to further evaluate the ‘cost’ and ‘energy’ strategies. We used this model to show that a Day & Night electricity tariff minimised annual electricity costs, while a Flat tariff would increase the electricity costs by between 16% and 34%, depending on farm size. We also discovered that milking earlier in the morning and later in the evening reduced the simulated annual electricity consumption and related GHG emissions by between 5% and 7%, depending on farm size. An analysis of ‘energy strategies’ was carried out which revealed that that the ideal blend of technologies to maximise farm profitability while also reducing electricity consumption and GHG emissions, consisted of a direct expansion milk tank with pre-cooling of milk with well water to 15°C, electrical water heating and standard vacuum pumps. An individual farmer can also choose to increase his or her use of renewable energy by adding solar thermal water heating with the trade-off of reduced profitability and negative return on investment figures. This analysis highlighted the need for an investment appraisal approach to technology investments on dairy farms.

    Business cases Duurzame Greenport Westland-Oostland : managementsamenvatting
    Ruijs, M.N.A. ; Sewalt, K. ; Berg, G.J. van den; Janssen, E. ; Poot, E.H. - \ 2014
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapport / Wageningen UR Glastuinbouw 1318) - 22
    landbouwregio's - regionaal beleid - glastuinbouw - kennisoverdracht - warmteuitwisseling - geothermische energie - afvalwaterbehandeling - integraal waterbeheer - economische modellen - energiegebruik - onderzoeksprojecten - agricultural regions - regional policy - greenhouse horticulture - knowledge transfer - heat exchange - geothermal energy - waste water treatment - integrated water management - economic models - energy consumption - research projects
    Het programma Taskforce Duurzame Greenport Westland-Oostland heeft als doel het aanjagen van regionale duurzaamheidsprojecten in de Greenport Westland-Oostland. In het project Kennisoverdracht zijn zeven van dergelijke projecten als business case beschreven, die raakvlak hebben met de milieuthema’s energie of water.
    Besparing op elektriciteit met LED's 20% en hybride-belichting 6% : Teelt onder hybridebelichting nog niet rendabel
    Arkesteijn, M. ; Meinen, E. ; Dueck, T.A. - \ 2014
    Onder Glas 11 (2014)8. - p. 28 - 29.
    glastuinbouw - belichting - led lampen - kunstlicht - milieubeheersing - effecten - energiegebruik - energiebesparing - proeven - potplanten - greenhouse horticulture - illumination - led lamps - artificial light - environmental control - effects - energy consumption - energy saving - trials - pot plants
    Afgelopen najaar is gekeken naar de mogelijkheid om in de chrysantenteelt energie te besparen. Doelstelling daarbij was om door het gebruik van LED-lampen het elektriciteitsverbruik te verminderen met behoud van productie en kwaliteit. In drie aparte proefkassen is bij veertien verschillende rassen gekeken naar de resultaten onder 100% SON-T, een hybride-belichtingssysteem (half SON-T en half LED’s) en 100% LEDbelichting.
    Smart energy practices : examining how householders shape – and are shaped by – smart energy systems : informational govenance
    Spaargaren, G. ; Vliet, B.J.M. van; Horst, H.M. van der; Naus, J. - \ 2014
    Wageningen UR
    energie - energiegebruik - energiebesparing - gedrag van huishoudens - meetapparatuur - computertechnieken - elektriciteit - energy - energy consumption - energy saving - household behaviour - meters - computer techniques - electricity
    This project analyses the ways in which householders start making use of new energy and information flows, and the opportunities and threats that come along with new forms of communication and transparency.
    Van koploper energie verbruiker naar kampioen energie besparen : Nieuwe kennis ontwikkelen en toepassen (interview met Eric Poot en Jouke Campen)
    Arkesteijn, M. ; Poot, E.H. ; Campen, J.B. - \ 2014
    Onder Glas 11 (2014)5. - p. 13 - 15.
    glastuinbouw - teeltsystemen - innovaties - energiebesparing - energiegebruik - duurzame energie - kennisoverdracht - belichting - greenhouse horticulture - cropping systems - innovations - energy saving - energy consumption - sustainable energy - knowledge transfer - illumination
    Kas als Energiebron is het innovatie- en actieprogramma van de sector en de overheid om de energiedoelen binnen bereik te brengen en telers kennis in handen te geven om energie te besparen en duurzame energie in te zetten. Het programma heeft al veel innovaties opgeleverd, waarvan een flink aantal inmiddels in de praktijk wordt toegepast. Het doel van het programma is nu verbreed met grootschalige invoering van de innovaties, naast het blijven aanjagen van nieuwe ontwikkelingen. Van koploper energie verbruiker naar kampioen energie besparen: Wat is er al bereikt en wat zijn de plannen voor de toekomst?
    Energie en klimaat in de Agrosectoren
    Moerkerken, A. ; Gerlagh, T. ; Jong, G. de; Verhoog, A.D. - \ 2014
    Utrecht : Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
    energie - landbouwsector - energiegebruik - energiebesparing - energieproductie in de landbouw - hernieuwbare energie - biobased economy - energy - agricultural sector - energy consumption - energy saving - agricultural energy production - renewable energy - biobased economy
    Dit rapport beschrijft de voortgang van het convenant ‘schone en zuinige agrosectoren’, ook wel Agroconvenant genoemd. Dit convenant is in 2008 gesloten en bevat afspraken die de agrosectoren en de overheid hebben gemaakt op het gebied van energiebesparing, hernieuwbare energie en reductie van broeikasgassen in de landbouwsectoren. Agrarische ondernemers hebben sinds de start van het convenant vele initiatieven ontplooid. De overheid zette vele instrumenten in om de doelen uit het convenant te helpen realiseren. Voorjaar 2014 evalueren de deelnemers de werking en de resultaten van het convenant.
    Scenario studies for algae production
    Slegers, P.M. - \ 2014
    Wageningen University. Promotor(en): Gerrit van Straten; Rene Wijffels, co-promotor(en): Ton van Boxtel. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789461738448 - 221
    algen - algenteelt - ontwerp - fotobioreactoren - plassen - biomassa productie - biomassa - energiegebruik - bioproceskunde - algae - algae culture - design - photobioreactors - ponds - biomass production - biomass - energy consumption - bioprocess engineering

    Microalgae are a promising biomass for the biobased economy to produce food, feed, fuel, chemicals and materials. So far, large-scale production of algae is limited and as a result estimates on the performance of such large systems are scarce. There is a need to estimate large-scale biomass productivity and energy consumption, while considering the uncertainty and complexity in such large-scale systems.

    In this thesis frameworks are developed to assess 1) the productivity during algae cultivation, 2) energy consumption during the transport of resources and processing biomass to biodiesel, and 3) the frameworks are applied to estimate the impact of algae cultivation in the production of algae-based food commodities. Design, location and future scenario are applied to deal with the complexity and uncertainty arising in the various data and models used.

    The first part of this thesis focuses on the development of a productivity framework for biomass production for flat panels (Chapter 2), horizontal and vertical tubular photobioreactors (Chapter 3) and raceway ponds (Chapter 4). The framework uses bio-physics-based models to simulate the light input on the reactor surface and the light gradient inside the reactor systems. The internal light gradient depends on the reactor geometry and dimensions, and the penetration of diffuse light between parallel reactors, which includes the canyon effect, and the reflection of light from the ground surface to the reactors are incorporated as well. Specific growth rates are derived from this internal light gradient based on species-specific growth characteristics. In raceway ponds the effect of the dynamic water temperature on the specific growth rate is included.

    The productivity framework enables to study cultivation under a wide range of process conditions and reactor designs, even those which have not been yet developed or tested under outdoor conditions. The results show that regional weather conditions, solar angles and algae species are key factors in making the best choice for the specific reactor design. The productivity framework allows to optimise the reactor design (e.g. geometry, light path, distances between parallel units and height) to the regional light conditions and growth characteristics of the algae species of interest. The best biomass concentration for cultivation varies between the reactor design, location and algae species. We recommend to select species suited to growth well at the regional light angles and weather conditions. An initial global sensitivity analysis shows that the absorption coefficient, maximum specific growth rate and functional cross section of the photosynthetic apparatus are the essential parameters of the model for single flat panels. An important next step is to validate and calibrate the productivity framework using data from outdoor experiments in various reactor designs, at different locations and with several algae species.

    Algae production is strongly connected to regional weather conditions, but also to the infrastructure for resource supply and to the processing of biomass. The energy consumption for resource supply has not been quantified yet and the energy consumption of biomass processing is mostly based on fixed values. These elements are tackled in part 2 of this thesis.

    In Chapter 5the productivity framework is combined with logistic models to optimise the supply network for algae cultivation. The results show that the availability, supply and demand of resources has a dominant effect on the feasibility of regions for algae cultivation. Not all locations achieve a positive energy balance for transport and the supply logistics is essential for planning algae cultivation locations. In the Benelux many locations are feasible for algae production due to the availability of large amounts of resources, while the limited supply of CO2in southern France and the Sahara demands for plants which are scattered over the regions. For the Sahara the distance for water transport should be minimal. Still, the average transport distances are higher than commonly assumed and algae cultivation does not necessarily need to take place in proximity of CO2supply. The transport energy consumption is found to be low compared to the energy contained in algae biomass (mostly below 3%).

    Chapter 6 describesa model-based combinatorial optimisation approach for the energy-efficientprocessing of algae biomass. In this approach, mass and energy balances and additional relations are used to relate the product yield and energy consumption of process units and process routes to the processing conditions. Process routes with the highest net energy ratios are derived by optimising the process conditions of each process unit in a given superstructure. This optimisation leads to 5-38% improvement of the net energy ratio compared to fixed process conditions. The approach moreover allows a bottleneck analysis for each process route. The results show that process design should be tailor-made. The model-based approach proves to be a versatile tool for the design of efficient microalgae processing systems.

    The developed frameworks combined with scenario studies are a powerful tool to assess algae production. The presented approaches help to reduce the uncertainty in the interpretation of data and are thereby an appropriate basis to use in impact analysis. In Chapter 7this is illustrated for the production of algae protein and oil as food commodities. The design scenarios show the implications of various reactor designs, two algae species and at two locations on biomass productivity, production cost and environmental life cycle indicators.

    The achievements of this work and the new horizons from this work are discussed in Chapter 8. The results of the developed frameworks demonstrate the power of the scenario approach and show that sensible predictions and projections of biomass productivity and energy consumption for logistics and biomass processing follow from the models.

    CO2 niet meer dan genoeg: Teelt van Tomaat in 2012 bij Improvement Centre met lichtafhankelijk doseren van CO2
    Gelder, A. de; Warmenhoven, M.G. ; Dieleman, J.A. ; Klapwijk, P. ; Baar, P.H. van - \ 2014
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapport / Wageningen UR Glastuinbouw 1290)
    glastuinbouw - tomaten - solanum lycopersicum - energiegebruik - kooldioxide - plantenmorfologie - kennisoverdracht - plantenontwikkeling - cultuurmethoden - proeven op proefstations - lichtsterkte - greenhouse horticulture - tomatoes - solanum lycopersicum - energy consumption - carbon dioxide - plant morphology - knowledge transfer - plant development - cultural methods - station tests - light intensity
    Wageningen UR Glastuinbouw heeft met financiering van Kas als Energiebron en Samenwerken aan Vaardigheden onderzoek gedaan naar efficienter gebruik van CO2. In een kasproef bij GreenQ/Improvement Centre is een CO2 doseerstrategie getest, waarbij iets meer CO2 wordt gegeven dan er op basis van de hoeveelheid licht wordt opgenomen. Dit zorgt ervoor dat de CO2 concentratie in de kas bij open luchtramen net iets boven de buitenwaarde uit komt. Met deze doseerstrategie is met 17 kg/m² CO2 een productie gerealiseerd van 62.5 kg/m² tomaat (cultivar Komeett). Het energie gebruik was 26 m3/m². Uit de literatuur blijkt dat de weerstand die CO2 ondervindt vanuit de omgeving tot in de chloroplast, bij huidmondjes die voldoende openstaan, voor 40% bepaald wordt door het transport van CO2 door de celwand en het celvocht en voor 60% door de diffusie weerstand van kaslucht naar de intercellulaire ruimte. Een dun blad met veel sponsparenchym is daarom gunstig voor de CO2 binding. Het aantal huidmondjes per cm2 blad is daarbij minder maatgevend. Sluiting van de huidmondjes remt de fotosynthese binnen een minuut omdat de CO2 in het blad snel wordt opgebruikt. Vergelijking van de bladstructuur op twee hoogtes in het gewas met planten van hetzelfde ras in een andere proef lieten geen verschillen zien, niet in hoogte en niet in behandeling. Wageningen UR Greenhouse Horticulture developed a CO2 supply strategy in which slightly more CO2 is given than is taken up based on the amount of light. A test at GreenQ Improvement Centreresulted in a CO2 concentration in the greenhouse with open windows slightly above the outside value. With this supply strategy, 17 kg/m² CO2 supply resulted in a production level of 62.5 kg/m² tomato (cultivar Komeett). The energy consumption is 26 m3/m². When the stomata are open, the resistance of CO2 on the way from the environment into the chloroplast is for 40% determined by the transport of CO2 through the cell wall and the cytosol and for 60% by the diffusion resistance of greenhouse air to the intercellular space . A thin leaf with lots of spongy parenchym is therefore beneficial for CO2 binding. The number of stomata per cm2 leaf is therefore less important. Closing of the stomata inhibits photosynthesis within a minute because the CO2 in the leaf is then depleted. Comparison of the leaf structure at two heights in the crop with plants of the same variety in another compartment did not show differences, neither in height nor in treatment. This project was financed by Kas als Energiebron and Samenwerken aan Vaardigheden.
    Video KaEb
    Wageningen UR Glastuinbouw, ; Zwart, H.F. de - \ 2013
    You Tube
    energie - zonne-energie - glastuinbouw - kastechniek - energiebronnen - teeltsystemen - verwarmingssystemen - energiegebruik - energy - solar energy - greenhouse horticulture - greenhouse technology - energy sources - cropping systems - heating systems - energy consumption
    De kas als energiebron. Hoe kunnen we planten, groenten en bloemen telen met zo min mogelijk gebruik gebruik van kostbare hoogwaardige energie? Hoe doen we dat voor de plant zo effectief mogelijk? De oplossing vraagt om innovatief denken en ingrijpen in de glastuinbouw met onder andere een maximale benutting van de zon. Wageningen UR bouwde in Bleiswijk het Innovatie en Demonsto Centrum. De Kas als Energiebron. Drie demokassen waarmee de glastuinbouw werk maakt van haar ambitie om in 2020 alleen nog klimaatneutrale kassen te bouwen. Doel is om telers te inspireren tot duurzame oplossingen voor de klimaatneutrale teelt in hun kassen.
    Priorities for energy efficiency measures in agriculture
    Visser, C.L.M. de - \ 2013
    agrEE (Deliverable 3.2 ) - 19
    landbouw - landbouwsector - landbouwproductie - energie - energiegebruik - energiebesparing - maatregelen - europa - agriculture - agricultural sector - agricultural production - energy - energy consumption - energy saving - measures - europe
    This report provides research gaps and priorities for energy efficiency measures in agriculture across Europe, based on the analysis of the Coordination and Support Action AGREE (Agriculture & Energy Efficiency) funded by the 7th research framework of the EU (www.agree.aua.gr). The analysis from seven countries (Portugal, Netherlands, Germany, Denmark, Poland, Finland, Greece) shows the potential impact of different energy efficiency measures across Europe and research needs to improve energy efficiency. Potentials and constraints were identified for the categories: crop production, greenhouse production, animal housing and systems approaches.
    Teelt de grond uit prei; Projectrapportage 2009-2013
    Wijk, C.A.P. van; Verhoeven, J.T.W. ; Os, E. van; Wilms, J.A.M. - \ 2013
    Lelystad : PPO AGV (PPO pub. nr: 584 ) - 36
    teeltsystemen - hydrocultuur - preien - cultuur zonder grond - duurzaamheidscriteria - duurzame landbouw - proeven op proefstations - gewasbescherming - energiegebruik - waterkwaliteit - kosten-batenanalyse - cropping systems - hydroponics - leeks - soilless culture - sustainability criteria - sustainable agriculture - station tests - plant protection - energy consumption - water quality - cost benefit analysis
    De preisector heeft in normale productiejaren te maken met overproductie en lage prijsvorming. De teelt is in die jaren weinig rendabel. Daarnaast beseft de sector dat de teelt op termijn beperkt zou kunnen worden omdat zij niet voldoet aan de richtlijnen van de (Europese) wet-en regelgeving wat betreft emissie van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen (gbm’s). Daarom staat de prei sector voor de uitdaging of er voor prei “meerwaarde” is te creëren met een andere “schonere” productiewijze zoals prei geteeld uit de grond, waar de handel en consument ook een betere prijs voor betalen, of een andere “schonere” productiewijze die productiever en efficiënter is, waardoor tegen lagere kosten geteeld kan worden. Omdat de problematiek rond nutriënt en-en gbm’s emissie in meerdere buitenteelt sectoren speelt werd in 2009 een breed project Teelt de grond uit (Tdgu) gestart onder andere met het gewas prei. Dit programma had een looptijd van 4 jaar (2013). In dit rapport worden de resultaten van 4 jaar prei-onderzoek samengevat.
    Duurzaamheid van biobased producten uit plantaardige olie: energiegebruik en broeikasgasemissie
    Bos, H.L. ; Meesters, K.P.H. ; Corre, W.J. ; Conijn, J.G. ; Patel, M. - \ 2013
    Wageningen : Wageningen UR - Food & Biobased Research - ISBN 9789461737045 - 52
    chemicaliën uit biologische grondstoffen - biobased economy - biodiesel - duurzaamheid (sustainability) - levenscyclusanalyse - plantaardige oliën - energiegebruik - broeikasgassen - biobased chemicals - biobased economy - biodiesel - sustainability - life cycle assessment - plant oils - energy consumption - greenhouse gases
    Dit boek gaat in op een vergelijking van producten uit natuurlijke olie. Drie oliegewassen zijn in de studie vergeleken: oliepalm, koolzaad en soja. Uit deze gewassen kan een veelheid van biobased producten gemaakt worden: biodiesel, polyol voor polyurethaan en harsen zijn in de studie als eindproduct omschreven. Voor alle onderzochte producten geldt, dat vervanging van een fossiel product door een vergelijkbaar biobased product leidt tot een verlaging van de uitstoot van broeikasgassen en van het gebruik van fossiele energie.
    Kengetallen algenteelt in Bleiswijk: water, CO2, licht en energie
    Hemming, S. ; Voogt, W. ; Sapounas, A. - \ 2013
    algenteelt - glastuinbouw - watergebruik - energiegebruik - efficiëntie - meting - berekening - biobased economy - algae culture - greenhouse horticulture - water use - energy consumption - efficiency - measurement - calculation - biobased economy
    Poster met onderzoeksinformatie. Doel van dit onderzoek is het meten van alle input- en outputfactoren van een algenteelt in een kas gedurende een jaar en het berekenen van het jaarrond verbruik van water, CO2 en energie en de efficiëntie van het gebruik van de inputfactoren per geproduceerde hoeveelheid algen.
    Protocol Energiemonitor Glastuinbouw; Versie tot en met 2012
    Velden, N.J.A. van der - \ 2013
    The Hague : LEI, part of Wageningen UR (LEI-nota 13-090 ) - 38
    kassen - glastuinbouw - energie - duurzaamheid (sustainability) - duurzame energie - energiegebruik - protocollen - methodologie - greenhouses - greenhouse horticulture - energy - sustainability - sustainable energy - energy consumption - protocols - methodology
    Het LEI voert jaarlijks de Energiemonitor Glastuinbouw uit waarin de stand van de indicatoren wordt vast gesteld. Bij deze monitor behoort een Protocol. In dit Protocol zijn de definities, de conceptuele methodiek, de gebruikte databronnen en de werkwijze vastgelegd. Dit betreft de periode 2000-2012.
    Bewaring aardappelen met koeling & ventileren
    Kamp, J.A.L.M. ; Montsma, M.P. - \ 2013
    Lelystad : PPO AGV - 22
    aardappelen - opslag - koudeopslag - energiegebruik - kunstmatige ventilatie - koelen - besparingen - aardappelopslagplaatsen - akkerbouw - potatoes - storage - cold storage - energy consumption - artificial ventilation - cooling - savings - potato stores - arable farming
    In de praktijk blijkt dat nogal wat telers de bewaring ondersteunen met koelapparatuur. Dit betreft vooral pootaardappelen (verlenging kiemrust), de lange bewaring van tafelaardappelen en fritesaardappelen. Dit resulteert in een hoger energieverbruik, maar wel in een betere kwaliteit bij aflevering. Aanvullend op het bestaande praktijknetwerk is er bij bewaarders behoefte aan meer inzicht in het energieverbruik van aardappelbewaring met een combinatie van ventilatie en koeling. Als doel van het project is geformuleerd: inventarisatie van energieverbruik in aardappelbewaarplaatsen met een combinatie van ventilatie en koeling; analyse van de verschillen en het doen van aanbevelingen ter verbetering van het energieverbruik.
    Economic and environmental analysis of energy efficiency measures in agriculture, Case Studies and trade offs
    Visser, C.L.M. de; Voort, M.P.J. van der; Stanghellini, C. ; Ellen, H.H. ; Klop, A. ; Wemmenhove, H. - \ 2013
    agrEE - 157
    landbouw - landbouw en milieu - energie - energiegebruik - efficiëntie - akkerbouw - gewasproductie - tarwe - aardappelen - katoen - rotaties - bedrijfssystemen - melkveehouderijsystemen - melkveehouderij - rundvleesproductie - pluimveehouderij - vleeskuikens - varkenshouderij - europa - glastuinbouw - agriculture - agriculture and environment - energy - energy consumption - efficiency - arable farming - crop production - wheat - potatoes - cotton - rotations - farming systems - dairy farming systems - dairy farming - beef production - poultry farming - broilers - pig farming - europe - greenhouse horticulture
    This report illustrates case studies with an in-depth analysis of the interactions of energy efficiency measures with farm economics and the environmental impact (GHG) of the measures across Europe. The analyses followed a common methodology considering the farm gate as the system boundary. Therefore, considerable energy use in the post-processing of agricultural products were only taken into account, when they can be assumed to be realized on the farm. The analyses of the energy use, economic and environmental effects follow an LCA approach taking into account all costs of the production, including those for machines according to the concept of “useful life” of the machines used. The environmental effects of energy saving were illustrated with the greenhouse gas emission effect of the energy efficiency measures. The case studies are only a selection of specific energy saving measures across Europe and therefore cannot be regarded as representative for all Europe. Nevertheless, they will help to understand constraints and opportunities for increased energy efficiency in agriculture, which can be used to translate to an agenda of practical action or applied research. The findings are valid sometimes only in the specific regional settings, sometimes they are of general validity.
    Country Report - The Netherlands, Stakeholder and Driver Analysis on Energy Efficiency in Agriculture
    Voort, M.P.J. van der; Schoorlemmer, H.B. ; Visser, C.L.M. de - \ 2013
    agrEE - 29
    landbouw - energie - efficiëntie - broeikasgassen - emissie - energiegebruik - landbouwproductie - stakeholders - nederland - agriculture - energy - efficiency - greenhouse gases - emission - energy consumption - agricultural production - stakeholders - netherlands
    The aim of this report is to present the drivers, stakeholders and barriers of the process of improvement of energy efficiency in Dutch agriculture. Based on the DESTEP-method the most important external factors for energy-efficiency in Dutch agriculture are analysed. The DESTEP method is a useful tool for a systematic analysis of external factors. It gives a broad analysis of macro factors that may impinge upon an organization's business and operations. DESTEP stands for: demographic, economic, social, technological, ecological and political.
    Groei in Het Nieuwe Telen : kennisbehoefte van vroege volgers
    Buurma, J.S. ; Smit, P.X. - \ 2013
    Den Haag : LEI, onderdeel van Wageningen UR (Rapport / LEI : Onderzoeksveld Sector en ondernemerschap ) - ISBN 9789086156504 - 54
    glastuinbouw - teeltsystemen - kastechniek - cultuurmethoden - plantenontwikkeling - gewaskwaliteit - kennisoverdracht - energiegebruik - energiebesparing - optimalisatiemethoden - kwekers - nederland - greenhouse horticulture - cropping systems - greenhouse technology - cultural methods - plant development - crop quality - knowledge transfer - energy consumption - energy saving - optimization methods - growers - netherlands
    Bij de doorontwikkeling van Het Nieuwe Telen moeten teeltadviseurs, installateurs en ontwerpers een vertaalslag maken naar verbetering van de gewasgroei, vermindering van ziekte/uitval en lagere energiekosten. Zij richten zich nu vooral op de klimatologische kant van de techniek. De vroege volger zoekt vuistregels voor verdamping en vochtafvoer, waarmee hij zijn productie (kwaliteit en houdbaarheid) kan verbeteren.
    Sociaaleconomisch perspectief van de PAS : effecten van de Programmatische Aanpak Stikstof
    Leneman, H. ; Michels, R. ; Veen, Mark van; Wielen, P. van der; Reinhard, A.J. ; Polman, N.B.P. - \ 2013
    Den Haag : LEI, onderdeel van Wageningen UR (LEI-nota 13-041) - 41
    natuurgebieden - natura 2000 - emissiereductie - stikstof - milieubeleid - beleidsevaluatie - intensieve veehouderij - energiegebruik - natural areas - natura 2000 - emission reduction - nitrogen - environmental policy - policy evaluation - intensive livestock farming - energy consumption
    De sociaaleconomische effecten van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) zijn tot 2030 op landelijke schaal overwegend neutraal tot positief. De PAS heeft een positief effect op de werkgelegenheid. De verdeling van de lusten en lasten geeft een divers beeld. Het energieverbruik op intensieve veebedrijven neemt als gevolg van de PAS toe. De PAS pakt neutraal uit voor de omvang van lokale en regionale voorzieningen . De PAS heeft geen invloed op de schadelijke effecten van stikstof voor de volksgezondheid; wel neemt de geurhinder af . De effecten van de PAS op het landschap en op ruimtelijke ontwikkelingen zijn tegengesteld en verschillend van aard.
    Check title to add to marked list
    << previous | next >>

    Show 20 50 100 records per page

     
    Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.