Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

    Current refinement(s):

    Records 1 - 52 / 52

    • help
    • print

      Print search results

    • export

      Export search results

    Check title to add to marked list
    Groundwater Atlas for pesticides in The Netherlands : user manual
    Kruijne, R. ; Linden, A.M.A. van der; Roller, J.A. te; Kraalingen, D. van - \ 2017
    Wageningen : Wageningen Environmental Research (Wageningen Environmental Research report 2786) - 65
    groundwater quality - groundwater - pesticides - monitoring - ecotoxicology - netherlands - grondwaterkwaliteit - grondwater - pesticiden - monitoring - ecotoxicologie - nederland
    The Groundwater Atlas contains monitoring data on the presence of active substances and related metabolites of plant protection products.
    Monitoring van effecten van evenwichtsbemesting op de grondwaterkwaliteit van het Natura 2000-gebied Boetelerveld
    Kuiters, A.T. ; Corporaal, A. ; Weijters, M.J. ; Bobbink, R. - \ 2016
    Wageningen : Wageningen Environmental Research (Wageningen Environmental Research rapport 2772) - 72
    bemesting - grondwaterkwaliteit - natura 2000 - habitats - stikstof - fertilizer application - groundwater quality - natura 2000 - habitats - nitrogen
    In het kader van het Programma Aanpak Stikstof (PAS) worden in en rondom het Natura 2000-gebied Boetelerveld maatregelen genomen om de effecten van een overmaat aan stikstof te mitigeren. Daarnaast vinden brongerichte maatregelen plaats. Een van de maatregelen is evenwichtsbemesting. Gedurende twee jaar is gekeken naar de uitspoeling van nutriënten in enkele agrarische percelen grenzend aan de oostzijde van het gebied, waar in 2014 is gestart met evenwichtsbemesting. Daarbij is gekeken naar de chemische samenstelling van het grondwater (150-200 cm) en naar veranderingen in de chemische samenstelling van het bodemwater onder de bewortelingszone (50 cm) van percelen met reguliere bemesting en van percelen waar evenwichtsbemesting is toegepast. Daarmee kan een beeld worden gekregen van wat op de langere termijn het effect van evenwichtsbemesting zal zijn op de kwaliteit van het grondwater (150-200 cm). Ook is gekeken naar de huidige kwaliteit van de habitattypen waarvoor het gebied is aangewezen en is een vergelijking gemaakt met de situatie in 2004.
    Landbouwpraktijk en waterkwaliteit in Nederland: toestand (2012-2014) en trend (1992-2014)
    Fraters, B. ; Hooijboer, A.E.J. ; Vrijhoef, A. ; Claessens, J. ; Kotte, M.C. ; Rijs, G.B.J. ; Denneman, A.I.M. ; Bruggen, C. van; Daatselaar, C.H.G. ; Begeman, H.A.L. ; Bosma, J.N. - \ 2016
    Bilthoven : Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM rapport 2016-0076) - 191
    oppervlaktewaterkwaliteit - grondwaterkwaliteit - mestbeleid - landbouw en milieu - nitraat - eutrofiëring - bemesting - monitoring - waterverontreiniging - surface water quality - groundwater quality - manure policy - agriculture and environment - nitrate - eutrophication - fertilizer application - monitoring - water pollution
    Stikstof en fosfaat zijn essentiële stoffen in mest die landbouwbedrijven gebruiken om de productie te bevorderen. Teveel stikstof en fosfaat is echter schadelijk. Het verschil tussen de aan- en afvoer van stikstof naar en van landbouwbedrijven in Nederland, het zogeheten stikstofoverschot, is tussen 1992 en 2014 gehalveerd. Het fosfaatoverschot is nagenoeg verdwenen. De nitraatconcentraties in het water op landbouwbedrijven zijn gedaald en de kwaliteit van het oppervlaktewater is verbeterd. Ten opzichte van de vorige monitoringronde (2008-2011) zijn de verbeteringen in de waterkwaliteit echter beperkt. De nutriëntenconcentraties zullen naar verwachting wel blijven dalen, maar de gewenste situatie zal in het grondwater niet overal worden bereikt. Ook zal de kwaliteit van het oppervlaktewater veelal onvoldoende blijven. Dit blijkt uit een inventarisatie van de grond­ en oppervlaktewaterkwaliteit en de landbouwpraktijk.
    Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie in 2014
    Lukács, S. ; Koeijer, T.J. de; Prins, H. ; Vrijhoef, A. ; Boumans, L.J.M. ; Daatselaar, C.H.G. - \ 2016
    Bilthoven : Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM rapport 2016-0052) - 118
    dierlijke meststoffen - graslanden - nitraten - grondwaterkwaliteit - monitoring - eu regelingen - mest - waterkwaliteit - landbouwbedrijven - animal manures - grasslands - nitrates - groundwater quality - monitoring - eu regulations - manures - water quality - farms
    De Europese Nitraatrichtlijn verplicht lidstaten om het gebruik van dierlijke mest te beperken tot 170 kg stikstof per hectare. Landbouwbedrijven in Nederland met ten minste 70 procent grasland mochten onder bepaalde voorwaarden van deze norm afwijken en in 2013 250 kilogram per hectare gebruiken (derogatie). Nederland is verplicht om op 300 bedrijven die derogatie inzetten de bedrijfsvoering en waterkwaliteit te meten en deze resultaten jaarlijks aan de EU te rapporteren. LEI Wageningen UR en het RIVM stellen jaarlijks deze rapportage op. Dit rapport beschrijft de situatie in 2013 en de trends voor de periode tussen 2006 en 2014. Uit de resultaten blijkt dat de nitraatconcentratie in het grondwater in deze periode, afhankelijk van de regio, is gedaald of gelijk is gebleven.
    Achtergrondconcentraties in het oppervlaktewater van HHNK : Hoofdrapport: Analyse achtergrondconcentraties voor stikstof en fosfor op basis van water- en nutriëntenbalansen voor het beheergebied van HHNK
    Boekel, E.M.P.M. van; Roelsma, J. ; Massop, H.T.L. ; Mulder, H.M. ; Jansen, P.C. ; Renaud, L.V. ; Hendriks, R.F.A. ; Schipper, P.N.M. - \ 2015
    Wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Alterra-rapport 2475) - 129
    grondwater - grondwaterkwaliteit - stikstof - fosfor - waterbalans - kaderrichtlijn water - modellen - nederland - groundwater - groundwater quality - nitrogen - phosphorus - water balance - water framework directive - models - netherlands
    In opdracht van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier zijn voor 42 deelgebieden theoretische achtergrondconcentraties afgeleid van stikstof en fosfor in het oppervlaktewater. De resultaten zijn per deelgebied in 42 achtergrondrapporten vastgelegd. In dit hoofdrapport wordt een overzicht gegeven van de toegepaste methodiek, wordt een samenvatting gegeven van de resultaten en wordt aandacht besteed aan de plausibiliteit van de nutriëntenbalansen. De theoretische achtergrondconcentraties zijn afgeleid op basis van water- en stofbalansen. De waterbalans is opgesteld op dagbasis met meetgegevens (neerslag, verdamping en lozingen) en modelresultaten (kwel en afvoer naar de RWZI) als balansposten. Het inlaatvolume is als ontbrekende balanspost ingeschat door de gemeten en berekende gebiedsafvoer te vergelijken. De nutriëntenbalans is opgesteld met behulp van het modelinstrumentarium ECHO, waarin beschikbare metingen, data en kennis zijn gecombineerd met regionale informatie (landgebruik, bodemtype, Gt-klasse). De herkomst van de nutriënten in het oppervlaktewater is in beeld gebracht en opgesplitst naar antropogeen (rioolwaterzuiveringsinrichtingen of RWZI’s, bemesting, etc.) of natuurlijk (kwel, veenoxidatie, etc.).
    Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie in 2013
    Koeijer, T.J. de; Prins, H. ; Vrijhoef, A. ; Boumans, L.J.M. ; Daatselaar, C.H.G. ; Hooijboer, A.E.J. - \ 2015
    Bilthoven : Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu - 104
    dierlijke meststoffen - graslanden - nitraten - grondwaterkwaliteit - monitoring - eu regelingen - animal manures - grasslands - nitrates - groundwater quality - monitoring - eu regulations
    De Europese Nitraatrichtlijn verplicht lidstaten om het gebruik van dierlijke mest te beperken tot 170 kg stikstof per hectare. Landbouwbedrijven in Nederland met ten minste 70 procent grasland mochten onder bepaalde voorwaarden van deze norm afwijken en in 2013 250 kilogram per hectare gebruiken (derogatie). Nederland is verplicht om op 300 bedrijven die derogatie inzetten de bedrijfsvoering en waterkwaliteit te meten en deze resultaten jaarlijks aan de EU te rapporteren. LEI Wageningen UR en het RIVM stellen jaarlijks deze rapportage op. Dit rapport beschrijft de situatie in 2013 en de trends voor de periode tussen 2006 en 2014. Uit de resultaten blijkt dat de nitraatconcentratie in het grondwater in deze periode, afhankelijk van de regio, is gedaald of gelijk is gebleven.
    Manual GEM 1.1.1 : greenhouse emission model, exposure assessment tool for plant protection products used in greenhouse crop cultivation
    Wipfler, E.L. ; Vink, C. ; Horst, M.M.S. ter; Jong, A. de - \ 2015
    Wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Alterra report 2614) - 91
    glastuinbouw - waterkwaliteit - pesticiden - emissiereductie - risicovermindering - modellen - toelating van bestrijdingsmiddelen - gewasbescherming - grondwaterkwaliteit - greenhouse horticulture - water quality - pesticides - emission reduction - risk reduction - models - authorisation of pesticides - plant protection - groundwater quality
    Deze handleiding is ter ondersteuning van de gebruiker van het software instrument GEM 1.1.1 (Greenhouse Emission Model 1.1.1). GEM 1.1.1 bevat de Nederlandse glastuinbouw blootstellingscenario’s zoals beschreven in Van der Linden et al. (2015) en Wipfler et al. (2015a) en berekent blootstellingconcentraties van gewasbeschermingsmiddelen voor de beschermdoelen: ‘Aquatisch ecosysteem’ en ‘Grondwater as bron van drinkwater’ als onderdeel van de milieurisicobeoordeling. Het instrument is ontwikkeld om te worden gebruikt bij de toelating van gewasbeschermingsmiddelen in Nederland. Wij raden aan om voorafgaand aan de toepassing van het instrument de bijbehorende scenario rapporten goed door te lezen.
    Water quality status and trends in agriculture-dominated headwaters; a national monitoring network for assessing the effectiveness of national and European manure legislation in The Netherlands
    Rozemeijer, J.C. ; Klein, J. ; Broers, H.P. ; Tol-Leenders, T.P. van; Grift, B. van der - \ 2014
    Environmental Monitoring and Assessment 186 (2014)12. - ISSN 0167-6369 - p. 8981 - 8995.
    flow route contributions - long-term change - surface-water - nutrient concentrations - temporal variability - groundwater quality - catchment discharge - fresh-water - land-use - phosphorus
    Large nutrient losses to groundwater and surface waters are a major drawback of the highly productive agricultural sector in The Netherlands. The resulting high nutrient concentrations in water resources threaten their ecological, industrial, and recreational functions. To mitigate eutrophication problems, legislation on nutrient application in agriculture was enforced in 1986 in The Netherlands. The objective of this study was to evaluate this manure policy by assessing the water quality status and trends in agriculture-dominated headwaters. We used datasets from 5 agricultural test catchments and from 167 existing monitoring locations in agricultural headwaters. Trend analysis for these locations showed a fast reduction of nutrient concentrations after the enforcement of the manure legislation (median slopes of -0.55 mg/l per decade for total nitrogen (N-tot) and -0.020 mg/l per decade for total phosphorus (P-tot)). Still, up to 76 % of the selected locations currently do not comply with either the environmental quality standards (EQSs) for nitrogen (N-tot) or phosphorus (P-tot). This indicates that further improvement of agricultural water quality is needed. We observed that weather-related variations in nutrient concentrations strongly influence the compliance testing results, both for individual locations and for the aggregated results at the national scale. Another important finding is that testing compliance for nutrients based on summer average concentrations may underestimate the agricultural impact on ecosystem health. The focus on summer concentrations does not account for the environmental impact of high winter loads from agricultural headwaters towards downstream water bodies.
    Agricultural practice and water quality on farms benefiting from derogation : Design and organisation of the monitoring network for 2006-2009 and annual reports from 2008 onwards
    Fraters, B. ; Leeuwen, T.C. van; Reijs, J.W. ; Boumans, L.J.M. ; Aarts, H.F.M. ; Daatselaar, C.H.G. ; Doornewaard, G.J. ; Hoop, D.W. de; Schroder, J.J. ; Velthof, G.L. ; Zwart, M.H. - \ 2014
    Bilthoven : RIVM (RIVM report 68717002/2007) - 53
    veehouderij - veehouderijbedrijven - monitoring - netwerken - dierlijke meststoffen - nitraten - grondwaterkwaliteit - bemesting - gewasopbrengst - richtlijnen (directives) - eu regelingen - livestock farming - livestock enterprises - monitoring - networks - animal manures - nitrates - groundwater quality - fertilizer application - crop yield - directives - eu regulations
    Het RIVM en het LEI hebben in 2006 in Nederland een monitoringnetwerk opgezet dat de gevolgen meet als landbouwbedrijven mogen afwijken (derogatie) van de Europese gebruiksnorm voor dierlijke mest. Het meetnet volgt 300 landbouwbedrijven die zich hebben aangemeld voor derogatie. Het legt de gevolgen vast voor de landbouwpraktijk en de waterkwaliteit. In dit rapport is de opzet van het monitoringnetwerk beschreven, evenals de wijze waarop vanaf 2008 over de resultaten zal worden gerapporteerd. Het rapport geeft onder andere aan wanneer welke cijfers beschikbaar zijn, en welke rekenmethoden gebruikt zullen worden om onder andere de bemesting en gewasopbrengst te berekenen.
    Duurzaam bodemgebruik op Brabantse zandgronden : Goede productie, handhaven bodemkwaliteit en schoon water als uitdaging
    Postma, R. ; Rombouts, P. ; Haan, J.J. de; Harthoorn, L.F. - \ 2014
    Bodem 24 (2014)6. - ISSN 0925-1650 - p. 10 - 12.
    duurzaam bodemgebruik - zandgronden - grondwaterkwaliteit - nitraatuitspoeling - mestbeleid - landbouw en milieu - noord-brabant - limburg - sustainable land use - sandy soils - groundwater quality - nitrate leaching - manure policy - agriculture and environment - noord-brabant - limburg
    De landbouwpraktijk op de zuidoostelijke zandgronden heeft geleid tot hoge nitraatgehalten in grondwater en hoge fosfaattoestanden in de bodem. Het mestbeleid wordt daarom steeds verder aangescherpt, wat ten koste kan gaan van gewasopbrengsten en het organische stofgehalte in de bodem. Vandaar de vraag: is het mogelijk landbouwkundige en milieukundige doelen te verenigen?
    Effect van gebruik mineralenconcentraat op nitraatuitspoeling : verkennend onderzoek in het kader van de Pilot Mineralenconcentraten
    Schils, R.L.M. ; Geerts, R.H.E.M. ; Oenema, J. ; Verloop, J. ; Assinck, F.B.T. ; Velthof, G.L. - \ 2014
    Wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Alterra-rapport 2570) - 43
    graslanden - maïs - teeltsystemen - nitraatuitspoeling - bemesting - stikstofbalans - grondwaterkwaliteit - grasslands - maize - cropping systems - nitrate leaching - fertilizer application - nitrogen balance - groundwater quality
    Het effect van het gebruik van mineralenconcentraten op de nitraatuitspoeling onder gras en maïs is getoetst op praktijkbedrijven van het ‘Koeien en Kansen’ netwerk. Op twintig percelen is in het voorjaar van 2014 het nitraatgehalte in het bovenste grondwater gemeten. Er is geen significant verschil gemeten tussen stroken bemest met kunstmest of stroken bemest met mineralenconcentraat.
    Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven aangemeld voor derogatie in 2012
    Hooijboer, A.E.J. ; Koeijer, T.J. de; Ham, A. van den; Boumans, L.J.M. ; Prins, H. ; Daatselaar, C.H.G. ; Buis, E. - \ 2014
    Bilthoven : RIVM (RIVM Rapport 680717037/2014) - 106
    graslanden - dierlijke meststoffen - nitraten - grondwaterkwaliteit - monitoring - eu regelingen - grasslands - animal manures - nitrates - groundwater quality - monitoring - eu regulations
    De Europese Nitraatrichtlijn verplicht lidstaten om het gebruik van dierlijke mest te beperken tot 170 kg stikstof per hectare. Landbouwbedrijven in Nederland met ten minste 70% grasland mochten in 2012 onder bepaalde voorwaarden van deze norm afwijken en 250 kilogram per hectare gebruiken (derogatie). Uit de rapportage over de bedrijven die in 2012 voor derogatie zijn aangemeld, opgesteld door het RIVM met LEI Wageningen UR, blijkt dat de nitraatconcentratie in het grondwater tussen 2007 en 2013 is gedaald.
    Integrale rapportage bodem- en grondwaterkwaliteit Drenthe
    Roelsma, J. ; Baggelaar, P. ; Meulen, E.C.J. van der - \ 2013
    Wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Alterra-rapport 2419) - 177
    grondwaterkwaliteit - bodemchemie - milieubeleid - nitraten - verzuring - bemesting - monitoring - meetnetten - drenthe - groundwater quality - soil chemistry - environmental policy - nitrates - acidification - fertilizer application - monitoring - monitoring networks - drenthe
    Dit rapport presenteert een integrale rapportage van toestanden en trends van de Drentse bodem- en grondwaterkwaliteit, waarbij gebruik gemaakt is van de meetgegevens van vier grootschalige Drentse meetnetten. Voor elke beschouwde parameter van de bodem- en / of grondwaterkwaliteit is de toestand op verschillende wijzen weergegeven en beschreven. Tevens is voor elke beschouwde parameter een statistische trendanalyse uitgevoerd om objectief vast te kunnen stellen of er sprake is van een trend.
    Lake responses following lanthanum-modified bentonite clay (Phoslock) application: an analysis of water column lanthanum data from 16 case study lakes
    Spears, B.M. ; Lürling, M.F.L.L.W. ; Yasseri, S. ; Castro-Castellon, A.T. ; Gibbs, M. ; Meis, S. ; McDonald, C. ; McIntosh, J. ; Sleep, D. ; Oosterhout, F. van - \ 2013
    Water Research 47 (2013)15. - ISSN 0043-1354 - p. 5930 - 5942.
    oppervlaktewaterkwaliteit - grondwaterkwaliteit - eutrofiëring - meren - ecologisch herstel - terugwinning - remediatie - bestrijdingsmethoden - lanthaan - bentoniet - fosfor - sediment - ecologische risicoschatting - aquatische ecologie - surface water quality - groundwater quality - eutrophication - lakes - ecological restoration - recovery - remediation - control methods - lanthanum - bentonite - phosphorus - sediment - ecological risk assessment - aquatic ecology - phosphorus-binding clay - shallow lakes - unintended consequences - loch leven - restoration - removal - daphnia - quality - netherlands
    Phoslock is a lanthanum (La) modified bentonite clay that is being increasingly used as a geo-engineering tool for the control of legacy phosphorus (P) release from lake bed sediments to overlying waters. This study investigates the potential for negative ecological impacts from elevated La concentrations associated with the use of Phoslock across 16 case study lakes. Impact-recovery trajectories associated with total lanthanum (TLa) and filterable La (FLa) concentrations in surface and bottom waters were quantified over a period of up to 60 months following Phoslock application. Both surface and bottom water TLa and FLa concentrations were
    Landbouwpraktijk en waterkwaliteit op landbouwbedrijven, aangemeld voor derogatie. Resultaten meetjaar 2011 in het derogatiemeetnet
    Hooijboer, A.E.J. ; Ham, A. van den; Boumans, L.J.M. ; Daatselaar, C.H.G. ; Doornewaard, G.J. ; Buis, E. - \ 2013
    Bilthoven : RIVM (RIVM Rapport 680717034/2013) - 157
    graslanden - dierlijke meststoffen - nitraten - grondwaterkwaliteit - monitoring - eu regelingen - grasslands - animal manures - nitrates - groundwater quality - monitoring - eu regulations
    De Europese Nitraatrichtlijn verplicht lidstaten om het gebruik van dierlijke mest te beperken tot 170 kg stikstof per hectare. Landbouwbedrijven in Nederland met ten minste 70% grasland mogen onder bepaalde voorwaarden van deze norm afwijken en 250 kg per hectare gebruiken (derogatie). Nederland is verplicht om op 300 bedrijven die derogatie gebruiken, de bedrijfsvoering en waterkwaliteit te meten en deze resultaten jaarlijks aan de EU te rapporteren. Uit de rapportage over 2011 die het RIVM met het LEI in opdracht van het ministerie van Economische Zaken heeft opgesteld, volgt dat de nitraatconcentratie in het grondwater op deze bedrijven tussen 2007 en 2012 gemiddeld is gedaald.
    The landscape at your service : spatial analysis of landscape services for sustainable development
    Gulickx, M.M.C. - \ 2013
    Wageningen University. Promotor(en): Peter de Ruiter, co-promotor(en): Jetse Stoorvogel; Kasper Kok. - S.l. : s.n. - ISBN 9789461736871 - 143
    ecosysteemdiensten - ruimtelijke verdeling - landschapselementen - gebiedsgericht beleid - cartografie - plattelandsplanning - scenario planning - multi-stakeholder processen - landschapsplanning - noord-brabant - intensieve veehouderij - grondwaterkwaliteit - zandgronden - de peel - ecosystem services - spatial distribution - landscape elements - integrated spatial planning policy - mapping - rural planning - scenario planning - multi-stakeholder processes - landscape planning - noord-brabant - intensive livestock farming - groundwater quality - sandy soils - de peel
    De mens beheert en verandert het landschap om diverse producten en diensten te verkrijgen en te versterken. Deze producten en diensten, landschapsdiensten genoemd, leveren een positieve bijdrage aan de maatschappij. Interacties tussen sociale (menselijke) en ecologische (natuurlijke) systemen maken de voorziening van Landschapsdiensten mogelijk. In het landschap zijn er synergiën en conflicten tussen diensten, waardoor keuzes gemaakt moeten worden, oftewel we hebben te maken met trade‐offs tussen diensten. De interactie tussen de systemen, samen met de ruimtelijke verwevenheid van de diensten zorgen voor hoge complexiteit. Kaarten van landschapsdiensten kunnen deze complexiteit, of een deel daarvan, helder weergeven en daardoor bijdragen aan een beter begrip van de interacties en bijkomende trade‐offs. Dit begrip helpt ons bij het voorkomen van conflicten tussen diensten en geeft ons betere mogelijkheden om gewenste diensten te versterken. Voornamelijk ruimtelijke planners en beleidsmakers hebben veel baat bij deze informatie. Geschikte kaarten van landschapsdiensten zijn daarom van groot belang. Meer onderzoek is nodig naar ruimtelijk relaties om zodoende landschappelijke elementen te identificeren die kunnen fungeren als indicatoren voor het karteren van landschapsdiensten. Voor de gemeenten Deurne en Asten zijn de landschapsdiensten moerashabitat, bosrecreatie, grondgebonden veehouderij en wandelrecreatie in kaart gebracht. Met behulp van veldwerk zijn voor 389 locaties de landschapsdiensten geïdentificeerd. Een ruimtelijke analyse gemaakt van de grondwaterkwaliteit in relatie tot landschappelijke elementen, landgebruik en landschapsdiensten. De studie is uitgevoerd voor het zuidelijk zandgebied in de regio de Peel in Nederland.
    Belasting van grondwaterlichamen door gewasbeschermingsmiddelen
    Kruijne, R. ; Deneer, J.W. - \ 2013
    Wageningen : Alterra (Alterra-report 2447) - 60
    grondwater - grondwaterverontreiniging - uitspoelen - pesticiden - residuen - landbouw - tuinbouw - herbiciden - modellen - indicatoren - grondwaterkwaliteit - nederland - groundwater - groundwater pollution - leaching - pesticides - residues - agriculture - horticulture - herbicides - models - indicators - groundwater quality - netherlands
    De Nationale Milieu Indicator NMI 3 is gebruikt om een overzicht te maken van de uitspoeling naar het grondwater door het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in het jaar 2008 in de Nederlandse land- en tuinbouw. Vrachten op jaarbasis zijn gegeven per werkzame stof en per gewas, voor het landbouwoppervlak ter hoogte van grondwaterlichamen, die in de Kaderrichtlijn Water worden onderscheiden. De meest uitspoelingsgevoelige stoffen worden momenteel toegepast als herbicide in de teelt van snijmaïs. Controle van de vrachten met een geavanceerd model heeft geleid tot een bevestiging dat de combinaties van stof en gewas op de juiste manier zijn gerangschikt.
    Innovaties in het kwadraat : samen voor extra resultaat : eindrapportage
    Hees, E. ; Vlaar, L. ; Leendertse, P. ; Zande, J.C. van de; Hora, K. ; Hoekstra, M. ; Lagerwerf, M. ; Aasman, B. ; Pijnenburg, H. - \ 2013
    Culemborg : CLM Onderzoek en Advies (CLM 810 - 2013) - 91
    tuinbouw - preien - peren - aardbeien - bemesting - gewasbescherming - kaderrichtlijn water - grondwaterkwaliteit - oppervlaktewaterkwaliteit - innovaties - teeltsystemen - emissie - vollegrondsgroenten - fruitteelt - horticulture - leeks - pears - strawberries - fertilizer application - plant protection - water framework directive - groundwater quality - surface water quality - innovations - cropping systems - emission - field vegetables - fruit growing
    De Kader Richtlijn Water (KRW) richt zich op de verbetering van de ecologische en chemische waterkwaliteit. Eén van de knelpunten die het halen van de KRW-doelen in de weg staat is de milieubelasting van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen uit intensieve plantaardige teelten. Doel van het project Innovaties in het Kwadraat was een bijdrage te leveren aan het verminderen van de emissie naar het oppervlaktewater van gewasbeschermingsmiddelen en nutriënten vanuit drie belangrijke teelten met relatief veel normoverschrijdingen: peer, aardbei en prei.
    Zoet-zout tweedaagse op Texel (31/5 - 01/06 2012)
    Weeren, B.J. van; Veraart, J.A. ; Haas, H. ; Tolk, L. ; Duinen, R. ; Oomen, W. - \ 2012
    Stowa (Rapport / STOWA 2012-26) - 12
    waterbeheer - verzilting - zoet water - zoutwaterindringing - zout water - grondwaterkwaliteit - oppervlaktewaterkwaliteit - waterschappen - conferenties - water management - salinization - fresh water - salt water intrusion - saline water - groundwater quality - surface water quality - polder boards - conferences
    Kennis voor Klimaat, Rijkswaterstaat en STOWA/Deltaproof hielden op 31 mei en 1 juni 2012 het tweedaags symposium ‘Verzilting & waterbeheer: uitdagingen voor beleid, kennis en beheer’ over de toenemende verzilting van ons grond- en oppervlaktewater, die extra wordt aangejaagd door klimaatverandering. In deze Zoet-Zoutkrant o.a. de volgende bijdragen: - Toenemende verzilting vereist mentale omslag bij waterbeheerders en gebruikers; - Omgaan met zout: niet-technische maatregelen : voors en tegen van het beprijzen van zoetwater; - Wat kunnen we doen in het hoofdwatersysteem om zoetwatertekorten en verzilting tegen te gaan? : zoutindringing voorkomen, maar tegen welke prijs?; - Zoutgevoelige natuur en landbouw : flexibeler omgaan met chloridenormen; - Verzilting en waterbeheer, maatregelen in het regionale systeem: het ene waterschap is het andere niet...
    Implementing water protection policy at farm level in the European Union: lessons from the N-Toolbox case studies
    Cooper, J. ; Burgt, G.J.H.M. van der; Kristensen, H. ; Quemada, M. ; Carmichael, A. ; Gascoyne, K. ; Timmermans, B.G.H. ; Rietberg, P.I. - \ 2012
    Newcastle : Newcastle University - 21 p.
    waterkwaliteit - oppervlaktewaterkwaliteit - grondwaterkwaliteit - stikstofkringloop - nitraatuitspoeling - stikstofverliezen - landbouwbedrijven - bemesting - strategisch management - water quality - surface water quality - groundwater quality - nitrogen cycle - nitrate leaching - nitrogen losses - farms - fertilizer application - strategic management
    In 2008 the European Commission released a call for proposals under the workprogramme topic: novel approaches for reducing nitrogen losses. The objective of the programme was to improve uptake of the Nitrates Directive at the farm level. The consortium (Newcastle University, Louis Bolk Institute, Technical University of Madrid, and Aarhus University) responded to the call by developing a project that combined a review of the state of the art in technologies to reduce losses of N to water, with the upgrading of a user-friendly software package for simulating field-scale N dynamics, and the testing of strategies with farmers. N-Toolbox will lay the foundations for improved implementation of water protection policy at the farm level throughout the EU. This document is a short summary of key findings and experiences from the on-farm case study component of the project in Spain, United Kingdom, The Netherlands and Denmark.
    Analyse maatregelen om nutriëntenemissies uit de landbouw te verminderen : deskstudie ter voorbereiding van planMER
    Schoumans, O.F. ; Haan, J.J. de; Ruijter, F.J. de; Bolt, F.J.E. van der; Oenema, O. ; Boekel, E.M.P.M. van; Schoot, J.R. van der - \ 2012
    Wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Alterra-rapport 2385) - 90
    oppervlaktewater - waterkwaliteit - voedingsstoffen - stikstof - fosfor - uitspoelen - emissie - waterverontreiniging - landbouw - oppervlaktewaterkwaliteit - grondwaterkwaliteit - mestbeleid - surface water - water quality - nutrients - nitrogen - phosphorus - leaching - emission - water pollution - agriculture - surface water quality - groundwater quality - manure policy
    Om de nutriëntenbelasting van het grondwater en oppervlaktewater verder terug te dringen, is de rijksoverheid op zoek naar maatregelen, die door de landbouw geïmplementeerd zouden kunnen worden. Het gaat om maatregelen aanvullend op die van het huidige mestbeleid, omdat de maatregelen van het huidige mestbeleid vooralsnog ontoereikend zijn om alle gestelde doelen voor de waterkwaliteit te realiseren. De perspectiefvolle maatregelen zijn gericht op het verder verlagen van het stikstof- en fosfaatoverschot op bedrijfs- en perceelniveau, door rekening te houden met gewasopbrengst en de nutriëntentoestand van de bodem, op het verbeteren van de bodemkwaliteit en bodemstructuur, en op het vermijden van ondiepe af- en uitspoeling uit landbouwgronden. Maatregelen in het water- en landsysteem helpen de milieukwaliteit te verbeteren maar zijn minder effectief. De effecten van de maatregelen zijn bedrijfs- en locatie specifiek, de selectie van maatregelen is maatwerk
    Milieurapportage Boom- en Vaste Plantenteelt van 2009 en 2010 : Gewasbeschermingsmiddelenverbruik en milieubelasting van de boom- en vaste plantenteelt in de periode 1998-2010
    Sluis, B.J. van der - \ 2012
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving BBF - 72
    boomkwekerijen - vasteplantenkwekerijen - milieubeheer - gewasbescherming - reductie - grondwaterkwaliteit - pesticiden - milieueffect - forest nurseries - perennial nurseries - environmental management - plant protection - reduction - groundwater quality - pesticides - environmental impact
    In de periode 1998 – 2010 is het absolute verbruik van gewasbeschermingsmiddelen in de boomkwekerij en vaste plantenteelt toegenomen tot meer dan 120.000 kg actieve stof. Het areaal nam in dezelfde periode ook toe. Het gemiddelde middelenverbruik bleef daardoor vrij constant. In 1998 was dit 7,4 kg/ha en in 2010 7.2 kg/ha. De berekende totale milieubelasting per hectare, die samenhangt met het middelenverbruik, was in 2010 met 86% gedaald ten opzichte van het referentiejaar 1998. De grootste verbetering is gerealiseerd ten aanzien van het waterleven en het grondwater, maar ook het milieueffect op het bodemleven is sterk verbeterd. De milieubelasting is echter geen absolute maat, maar een relatieve. De cijfers kunnen daarom alleen worden gebruikt om een uitspraak te doen of er een duidelijke trend is in toe- of afname.
    Analyse Sorbisense metingen Watersense op proefbedrijf 't Kompas
    Haan, J.J. de; Wijnholds, K.H. ; Kooij, J. van der - \ 2012
    Lelystad : PPO AGV
    waterverontreiniging - meettechnieken - proefvelden - oppervlaktewaterkwaliteit - grondwaterkwaliteit - zandgronden - akkerbouw - pesticiden - fosfaten - stikstof - veenkolonien - water pollution - measurement techniques - experimental plots - surface water quality - groundwater quality - sandy soils - arable farming - pesticides - phosphates - nitrogen - veenkolonien
    Metingen naar concentraties van stikstof, fosfaat en gewasbeschermingsmiddelen zijn uitgevoerd in het Watersense proefveld op PPO-locatie ’t Kompas te Valthermond. Gedurende ruim een jaar is de waterkwaliteit gemeten. Voordeel van Sorbisense metingen ten opzichte van standaardmetingen is dat over een lange tijd bemonsterd wordt. De techniek is echter niet bruikbaar voor operationele metingen waarop direct actie kan volgen omdat de analyse van de monsters in een laboratorium uitgevoerd moeten worden.
    Hoe telen Koeien & Kansen-boeren maïs?
    Oenema, J. ; Verloop, K. ; Hilhorst, G.J. - \ 2012
    V-focus 9 (2012)2. - ISSN 1574-1575 - p. 22 - 23.
    melkveehouderij - zea mays - bemesting - stikstof - opname (uptake) - grondwaterkwaliteit - optimalisatiemethoden - dairy farming - zea mays - fertilizer application - nitrogen - uptake - groundwater quality - optimization methods
    De deelnemers aan Koeien & Kansen zijn middels een enquête gevraagd hoe ze maïs telen en waarom ze dat zo doen. De aanleiding hiervoor was dat de benutting van vooral stikstof te wensen overlaat: de nitraatconcentraties in het grondwater zijn vaak te hoog. De enquête is gebruikt voor het ontwikkelen van een beslisboom, die een veehouder gerichte adviezen geeft voor het optimaliseren van de maïsteelt. Hieronder worden enkele uitkomsten van de enquête beschreven.
    Verwijdering van fosfaat uit bodemwater met ijzerzand : De omhulde drain
    Koopmans, G.F. ; Chardon, W.J. ; Belder, P. ; Groenenberg, B.J. - \ 2011
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 44 (2011)20. - ISSN 0166-8439 - p. 35 - 38.
    grondwaterkwaliteit - fosfaatuitspoeling - eutrofiëring - drainagewater - draineerbuizen - zand - ijzer - adsorptie - waterzuivering - ijzeroxiden - oppervlaktewaterkwaliteit - veldproeven - groundwater quality - phosphate leaching - eutrophication - drainage water - drain pipes - sand - iron - adsorption - water treatment - iron oxides - surface water quality - field tests
    In het Nederlandse oppervlaktewater zijn de fosfaatconcentraties vaak te hoog en vormt eutrofiëring een groot probleem. Fosfaatuitspoeling uit landbouwgronden draagt flink bij aan de totale fosfaatbelasting van het oppervlaktewater. Met brongerichte maatregelen, zoals evenwichtsbemesting, zal in sommige delen van het landelijk gebied de hoofddoelstelling van de Kaderrichtlijn Water niet worden gerealiseerd. Hiervoor zijn aanvullende maatregelen nodig, die kunnen bijdragen aan het verbeteren van de chemische waterkwaliteit. We hebben de effectiviteit getest van een drainagebuis omhuld met ijzerzand om fosfaatuitspoeling te verminderen. Deze veldproef is uitgevoerd op een duinzandgrond in het bloembollengebied. Het gemiddelde zuiveringsrendement van de omhulde drainagebuis bedraagt 94 procent. Het omhullen van drainagebuizen met ijzerzand lijkt een veelbelovende maatregel voor het verminderen van fosfaatuitspoeling
    Nutriëntenhuishouding in de bodem en het oppervlaktewater van de Krimpenerwaard : bronnen, routes en sturingsmogelijkheden
    Gerven, L.P.A. van; Grift, B. van der; Hendriks, R.F.A. ; Mulder, H.M. - \ 2011
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 2220) - 76
    fosfaatuitspoeling - bodemchemie - oppervlaktewaterkwaliteit - grondwaterkwaliteit - veenweiden - kaderrichtlijn water - krimpenerwaard - phosphate leaching - soil chemistry - surface water quality - groundwater quality - peat grasslands - water framework directive - krimpenerwaard
    In het project Monitoring Stroomgebieden zijn de afgelopen acht jaar vier stroomgebieden intensief bemeten en gemodelleerd met als hoofddoel de invloed van het mestbeleid op de oppervlaktewaterkwaliteit te kwantificeren en te onderzoeken hoe kan worden gestuurd op schoon water. Dit rapport beschrijft de eindresultaten van één van de onderzochte stroomgebieden, de veenweidepolder de Krimpenerwaard. De oppervlaktewaterkwaliteit in de Krimpenerwaard wordt bepaald door de afzonderlijke woorden in het woord 'veenweidepolder'; het 'veen' - de afbraak daarvan - en de 'weide' - de bemesting daarvan - zorgen samen voor ongeveer 80% van de totale nutriëntenbelasting van het oppervlaktewater en dragen hier ongeveer in gelijke mate aan bij, terwijl het 'polder'-aspect impliceert dat de inlaat van gebiedsvreemd water in de zomer de derde belangrijke nutriëntenbron is. Voor de oppervlaktewaterkwaliteit is in de Krimpenerwaard fosfor een probleem met zomerconcentraties die ver boven de KRWnorm liggen. In dit rapport wordt ondermeer uitgelegd hoe dit komt en wat hieraan kan worden gedaan.
    Validatie van het nutriënten-emissiemodel STONE met meetgegevens uit het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) en de Landelijke Steekproef Kaarteenheden (LSK)
    Salm, C. van der; Boumans, L.J.M. ; Brus, D.J. ; Kempen, B. ; Leeuwen, T.C. van - \ 2011
    Wageningen : Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu (WOt-werkdocument 228) - 59
    bodemwater - grondwaterkwaliteit - bodemchemie - fosfaten - uitspoelen - nitraten - modellen - mestgiften - soil water - groundwater quality - soil chemistry - phosphates - leaching - nitrates - models - dressings
    De uitkomsten van het model STONE zijn gevalideerd op gemeten concentraties in drains en grondwater uit LMM (Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid) en gemeten fosfaatophoping volgens LSK (Landelijke Steekproef Kaarteenheden). Voor de validatie is gebruik gemaakt van een in 2008 ontwikkeld protocol. Uit de validatie komt naar voren dat op nationale schaal de gemiddelde door STONE gesimuleerde nitraatconcentraties in grondwater en drainwater goed overeenkomen met de metingen. De gesimuleerde DOC-concentraties in grondwater en drainwater en de fosfaatconcentraties in het grondwater wijken sterker af van de metingen. Tevens bleek uit de validatie op LSK dat de verdeling van P over boven- en ondergrond afwijkt van de metingen. Voor deze stoffen is dus een verdere verbetering van het model en/of de parameterisatie gewenst.
    Upward groundwater flow in boils as the dominant mechanism of salinization in deep polders, the Netherlands
    Louw, P.G.B. de; Oude Essink, G.H.P. ; Stuyfzand, P.J. ; Zee, S.E.A.T.M. van der - \ 2010
    Journal of Hydrology 394 (2010)3-4. - ISSN 0022-1694 - p. 494 - 506.
    kwel - grondwater - zout water - waterstroming - polders - chloride - holoceen - grondwaterkwaliteit - zuid-holland - seepage - groundwater - saline water - water flow - polders - chloride - holocene - groundwater quality - zuid-holland - rhine-meuse delta - saltwater intrusion - surface-water - sand boils - discharge - aquifer - temperature - soil - hydrology - quality
    As upward seepage of saline groundwater from the upper aquifer is leading to surface water salinization of deep polders in the Netherlands, we monitored the processes involved in the Noordplas Polder, a typical deep polder. Our results show three types of seepage: (1) diffuse seepage through the Holocene confining layer, (2) seepage through paleochannel belts in the Holocene layer, and (3) intense seepage via localized boils. They differ with regard to seepage flux, chloride concentration, and their location in the polder; thus, their contributions to surface water salinization also differ. Permeable, sandy paleochannel belts cut through the lower part of the Holocene layer, resulting in higher seepage fluxes than the diffuse seepage through the Holocene layer where there are no paleochannels. The average chloride concentration of paleochannel seepage is about 600 mg/l, which is sixfold higher than the average concentration of diffuse seepage. The highest seepage fluxes and chloride concentrations are found at boils, which are small vents in the Holocene layer through which groundwater preferentially discharges at high velocities. This results in upconing of deeper and more saline groundwater, which produces an average chloride concentration of 1100 mg/l. Despite the fact that seepage fluxes are difficult to measure, we were able to calculate that boils contribute more than 50% of the total chloride load entering the Noordplas Polder and they therefore form the dominant salinization pathway
    Resultaten Biologisch bedrijfssysteem (BIO)
    Geel, W.C.A. van; Haan, J.J. de; Verstegen, H.A.G. - \ 2009
    biologische landbouw - akkerbouw - proeven op proefstations - rotaties - stikstof - eluviatie - grondwaterverontreiniging - bedrijfssystemen - bemesting - grondwaterkwaliteit - organic farming - arable farming - station tests - rotations - nitrogen - eluviation - groundwater pollution - farming systems - fertilizer application - groundwater quality
    Resultaten van een meerjarige proef met verschillende gewassen in een biologisch bedrijfssyteem. Het biologische bedrijfssysteem voldeed aan de EU-nitraatnorm voor het grondwater. De biologische bedrijfsvoering is echter geen totaaloplossing voor de gangbare landbouw. Het hogere prijsniveau van biologische producten compenseert de lagere opbrengsten en hogere kosten. Wel is zinvol om na te gaan welke elementen uit de biologische landbouw de gangbare landbouw kan overnemen
    Adsorptive removal of manganese, arsenic and iron from groundwater
    Buamah, R. - \ 2009
    Wageningen University. Promotor(en): J.C. Schippers, co-promotor(en): B. Petrusevski. - [S.l.] : S.n. - ISBN 9789085855262 - 183
    grondwater - grondwaterverontreiniging - waterbeheer - watervoorziening - volksgezondheid - adsorptie - waterzuivering - mangaan - arsenicum - ijzer - ghana - grondwaterkwaliteit - groundwater - groundwater pollution - water management - water supply - public health - adsorption - water treatment - manganese - arsenic - iron - ghana - groundwater quality
    To determine the scale of the problem of arsenic, iron and manganese contamination of groundwater in Ghana a survey was performed in the first phase of the research to provide in depth information with respect to these contaminants. Presence of these mentioned contaminants in groundwater is not peculiar to Ghana alone. Many countries in the world have similar problems with their groundwater. Establishing the existence of the problem also calls for the need to find remedies. Over the years much studies have been done in the Unesco-ihe on the adsorptive mechanisms and techniques for iron and arsenic removal from groundwater. Therefore in this study much emphasis is placed on the adsorptive removal of manganese from groundwater. This research has the following as it objectives: 1. The conduction of a survey for the arsenic, iron and manganese content in selected groundwater aquifers in Ghana. 2. Determination of the arsenic, manganese and iron adsorption capacities of different locally available filter media. 3. Determination of the effect of pH on adsorption capacities of the selected media for arsenic, manganese and iron. To determine the effect of iron (II), manganese (II) presence on arsenic adsorption capacity of selected media – (competition). 4. Studies on the rate of oxidation of Fe (II) and Mn (II) adsorbed onto one or more selected media under different conditions (e.g. dissolved oxygen, pH etc.). 5. Determination of the rate of adsorption of Mn (II) onto one or more selected media under different oxic conditions. 6. To develop a conceptual model that describes the processes involved in adsorptive arsenic, manganese and iron removal. To investigate to what extent these processes can be described in a quantitative way with one or more mathematical models . Generally the study has the following relevance: 1. Provide a base line data on the arsenic and manganese content of selected groundwater aquifers in Ghana. 2. Provide information on the adsorption capacities of locally available filter media for manganese. 3. Contribute to the knowledge on the kinetics and mechanisms of catalytic adsorptive iron, manganese removal. 4. Provide an efficient backwashing procedure for regeneration of adsorptive sites in iron-oxide coated filters operating in the oxidative adsorption mode.
    Actief randenbeheer Drenthe lijkt effect te hebben
    Graaf, C. de; Brink, C. van den; Alebeek, F.A.N. van; Veen, R. van; Noordam, J. ; Veldsink, G. ; Rozen, D. - \ 2009
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 42 (2009)12. - ISSN 0166-8439 - p. 22 - 23.
    waterkwaliteit - begroeide stroken - ecologie - biodiversiteit - monitoring - proefprojecten - akkerranden - agrarisch natuurbeheer - oppervlaktewaterkwaliteit - grondwaterkwaliteit - drenthe - water quality - vegetated strips - ecology - biodiversity - monitoring - pilot projects - field margins - agri-environment schemes - surface water quality - groundwater quality - drenthe
    Via monitoring inzicht krijgen in het effect van actief randenbeheer op de oppervlaktewaterkwaliteit en de biodiversiteit in het landelijk gebied en op de inpasbaarheid op de agrarische bedrijven in een bepaald gebied. Dat was het doel van het pilotprogramma ‘Actief Randenbeheer Drenthe’: een initiatief van de Provincie Drenthe, LTO-Noord en de waterschappen Hunze en Aa’s en Velt en Vecht, in het zuidoostelijk deel van Drenthe. Uitvoerende partijen zijn Royal Haskoning, Praktijkonderzoek Plant & Omgeving van Wageningen UR en enkele agrarische bedrijven. Het programma begon in januari 2006 en is in november 2008 afgesloten. De totale duur van de meetperiode bedroeg 27 maanden
    Mobility, turnover and storage of pollutants in soils, sediments and waters: achievements and results of the EU project AquaTerra. A review
    Barth, J.A.C. ; Grathwohl, P. ; Fowler, H.J. ; Bellin, A. ; Gerzabek, M.H. ; Lair, G.J. ; Barcelo, D. ; Petrovic, M. ; Navarro, A. ; Negrel, P. ; Petelet-Giraud, E. ; Darmendrail, D. ; Rijnaarts, H.H.M. ; Langenhoff, A.A.M. ; Weert, J.P.A. de; Slob, A. ; Zaan, B.M. van der; Gerritse, J. ; Frank, E. ; Gutierrez, A. ; Kretzschmar, R. ; Gocht, T. ; Steidle, D. ; Garrido, F. ; Jones, K.C. ; Meijer, S. ; Moeckel, C. ; Marsman, A. ; Klaver, G. ; Vogel, T. ; Burger, C. ; Kolditz, O. ; Broers, H.P. ; Baran, N. ; Joziasse, J. ; Tumpling, W. von; Gaans, P. van; Merly, C. ; Chapman, A. ; Brouyere, S. ; Aguilar, J.B. ; Orban, P. ; Tas, N. ; Smidt, H. - \ 2009
    Agronomy for Sustainable Development 29 (2009)1. - ISSN 1774-0746 - p. 161 - 173.
    ebro river-basin - polycyclic aromatic-hydrocarbons - polybrominated diphenyl ethers - brominated flame retardants - regional climate models - quantitative-analysis - temporal variability - groundwater quality - organic pollutants - metal availability
    AquaTerra is one of the first environmental projects within the 6th Framework program by the European Commission. It began in June 2004 with a multidisciplinary team of 45 partner organizations from 13 EU countries, Switzerland, Serbia, Romania and Montenegro. Results from sampling and modeling in 4 large river basins (Ebro, Danube, Elbe and Meuse) and one catchment of the Brévilles Spring in France led to new evaluations of diffuse and hotspot input of persistent organic and metal pollutants including dynamics of pesticides and polycyclic aromatic hydrocarbons, as well as metal turnover and accumulation. While degradation of selected organic compounds could be demonstrated under controlled conditions in the laboratory, turnover of most persistent pollutants in the field seems to range from decades to centuries. First investigations of long-term cumulative and degradation effects, particularly in the context of climate change, have shown that it is also necessary to consider the predictions of more than one climate model when trying to assess future impacts. This is largely controlled by uncertainties in climate model responses. It is becoming evident, however, that changes to the climate will have important impacts on the diffusion and degradation of pollutants in space and time that are just at the start of their exploration
    Using a groundwater quality negotiation support system to change land-use management near a drinking-water abstraction in the Netherlands
    Brink, C. van den; Zaadnoordijk, W.J. ; Grift, B. van der; Ruiter, P.C. de; Griffioen, J. - \ 2008
    Journal of Hydrology 350 (2008)3-4. - ISSN 0022-1694 - p. 339 - 356.
    grondwater - hulpbronnenbeheer - watervoorraden - besluitvorming - nitraten - drinkwater - landgebruiksplanning - grondwaterwinning - waterbeheer - computersimulatie - infiltratie - landgebruik - duurzaamheid (sustainability) - waterkwaliteit - nederland - grondwaterkwaliteit - beslissingsondersteunende systemen - groundwater - resource management - water resources - decision making - nitrates - drinking water - land use planning - groundwater extraction - water management - computer simulation - infiltration - land use - sustainability - water quality - netherlands - groundwater quality - decision support systems - nitrate pollution - catchment scale - model - transport - aquifer - vulnerability - uncertainties - simulation - impact - fate
    A negotiation support system (NSS) was developed to solve groundwater conflicts that arose during land-use management. It was set up in cooperation with the stakeholders involved to provide information on the impact of land use, e.g., agriculture, nature (forested areas), recreation, and urban areas, on the quality of both infiltrating and abstracted groundwater. This NSS combined simulation programs that calculate (1) the concentrations of nitrate in shallow groundwater for each land-use area and (2) the transport of nitrate in the groundwater-saturated zone. The user interface of the NSS enabled scenario analyses. The NSS was validated at a drinking-water abstraction near Holten (the Netherlands) using a spatial planning process aimed at sustainable land-use and groundwater-resource management. Two land-use scenarios were considered: a base scenario reflecting the autonomous development and an adapted land-use scenario. The calculated results for shallow groundwater provided an explicit spatial overview of the impact of historical land use and N application on the quality of abstracted groundwater as well as insight into the impact of changes in land use and N application. Visualization of the conflicting interests of agriculture and the drinking-water abstraction helped all stakeholders accept the necessary changes in land use identified by the adapted land-use scenario of the NSS. These changes were included in the preferred land-use management option in the regional planning process, which has since been formalized. The NSS provided system insight, scoping analyses, and education, in addition to generating quantitative information on the impact of land-use functions on groundwater quality.
    Agricultural practice and water quality in the Netherlands in the 1992-2006 period
    Zwart, M.H. ; Hooijboer, A.E.J. ; Fraters, B. ; Kotte, M. ; Duin, R.N.M. ; Daatselaar, C.H.G. ; Olsthoorn, C.S.M. ; Bosma, J.N. - \ 2008
    De Bilt : RIVM (RIVM report 680716003/2008) - 131
    waterkwaliteit - landbouw bedrijven - landbouwgrond - nitraten - eutrofiëring - agrarische bedrijfsvoering - richtlijnen (directives) - landbouw - grondwaterkwaliteit - oppervlaktewaterkwaliteit - water quality - farming - agricultural land - nitrates - eutrophication - farm management - directives - agriculture - groundwater quality - surface water quality
    As a result of the European Nitrate Directive, the nitrogen surplus in Dutch agriculture decreased by almost 40 percent between 1992 and 2007. This is one of the conclusions. This report provides a summary of developments in water quality as far as measures taken in Dutch agriculture to improve the quality of groundwater and surface water are concerned
    Effect verlaging gebruiksnorm en afvoer gewasresten op de nitraatuitspoeling : deelonderzoek voor Telers Mineraal Paraat uitgevoerd in 2005-2007 binnen project Nutriënten Waterproof
    Geel, W.C.A. van; Haan, J.J. de; Ruijter, F.J. de; Smit, A.L. ; Verstegen, H.A.G. - \ 2008
    Wageningen : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. (PPO 32 500181) - 72
    richtlijnen (directives) - nitraat - suikerbieten - allium porrum - broccoli - maïs - aardappelen - uitspoelen - voedingsstoffen - bemesting - grondwaterkwaliteit - vollegrondsteelt - directives - nitrate - sugarbeet - allium porrum - broccoli - maize - potatoes - leaching - nutrients - fertilizer application - groundwater quality - outdoor cropping
    Deelonderzoek voor Telers Mineraal Paraat uitgevoerd in 2005-2007 binnen project Nutriënten Waterproof
    Monitoring van de grond- en oppervlaktewaterkwaliteit op het melkveebedrijf Spruit 2004-2006
    Vos, J.A. de; Knotters, M. ; Hoving, I.E. ; Kleef, J. van - \ 2008
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1603) - 58
    melkveebedrijven - waterkwaliteit - grondwater - oppervlaktewater - monitoring - oppervlaktewaterkwaliteit - grondwaterkwaliteit - veenweiden - utrecht - dairy farms - water quality - groundwater - surface water - monitoring - surface water quality - groundwater quality - peat grasslands - utrecht
    De grond- en oppervlaktewaterkwaliteit is gemonitord op het melkveebedrijf Spruit, op en rond percelen waar experimenten met bovengronds uitrijden van mest plaatsvonden, met als doel om vast te stellen of milieunormen voor grond- en oppervlaktewaterkwaliteit werden gehaald. Monitoring van nutriëntenvrachten op polderschaal gecombineerd met monitoring van nutriëntenbalansen op bedrijfsschaal lijkt een betere methode voor het kwantificeren van de nutriëntenverliezen van een bedrijf dan monitoring van concentraties en waterstroming op bedrijfsschaal. Om de oppervlaktewaterkwaliteit op bedrijfsschaal te kunnen beoordelen zijn voor melkveebedrijven in het veenweidegebied wellicht andere normen nodig dan de stringente MTR-waarden.
    Grondwaterkwaliteit in de agrarische enclave Uddel-Elspeet
    Jansen, P.C. ; Hoogveld, S. - \ 2007
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 40 (2007)21. - ISSN 0166-8439 - p. 33 - 35.
    grondwater - landbouwgrond - waterlopen - eutrofiëring - monitoring - nutriëntenuitspoeling - grondwaterkwaliteit - geohydrologie - oppervlaktewaterkwaliteit - maatregelen - veluwe - groundwater - agricultural land - streams - eutrophication - monitoring - nutrient leaching - groundwater quality - geohydrology - surface water quality - measures - veluwe
    De Staverdense beek vormt de spil in het bekenstelsel van de agrarische enclave Uddel-Elspeet. Door de bijzondere geohydrologische opbouw functioneert de hydrologie er onafhankelijk van het omringende Veluwesysteem. Vanwege de relatief korte verblijftijden zullen maatregelen snel gevolgen hebben voor de grond- en oppervlaktewaterkwaliteit en daarmee voor de kwaliteit van de natuur in en langs de beek. Een eerste serie maatregelen die de uitspoeling in landbouwgebieden moet doen verminderen, is tussen 1992 en 1995 genomen. Sinds die tijd wordt de kwaliteit van het grondwater gemonitord. Inmiddels zijn voldoende gegevens verzameld om een eerste analyse van de resultaten te presenteren
    Uit de mest- en mineralenprogramma's : Sturen op Nitraat; ontwikkeling en toetsing van nitraatindicatoren
    Boels, D. - \ 2006
    Wageningen : Alterra (Informatieblad / Alterra 398.107) - 2
    nitraat - stikstofbalans - stikstof - waterkwaliteit - landbouw - agrarische bedrijfsvoering - monitoring - indicatoren - nitraatuitspoeling - grondwaterkwaliteit - mestbeleid - mineralenboekhouding - nitrate - nitrogen balance - nitrogen - water quality - agriculture - farm management - monitoring - indicators - nitrate leaching - groundwater quality - manure policy - nutrient accounting system
    Nederland moet aan de doelstelling van EU-Nitraat Richtlijn voldoen en ondermeer een grondwaterkwaliteit realiseren die overeenkomt met een nitraatgehalte <50 mg/l. Er is een traject ingezet om N-verliezen te beperken, maar desondanks zouden vanaf 2003 voor de droge zandgronden mogelijk aanvullende maatregelen nodig zijn. Maatwerk werd voorzien, en daarom werd een systematiek bepleit om effecten van maatregelen af te meten aan verandering van het nitraatgehalte van het grondwater. Daarvan werd een verbeterde grondslag verwacht voorverder N-beleid, zouden individuele boeren op bedrijfsniveau locatiespecifieke maatregelen kunnen ontwikkelen, zouden drinkwaterbedrijven en regionale overheden op basis van metingen afspraken met boeren kunnen maken over maatregelen en zou informatie worden verkregen voor evaluatie van gebiedsgericht mestbeleid, als aanvulling op het landelijk meetnet mestbeleid. Het project Sturen op Nitraat werd gestart in 2000 om de mogelijkheden en bruikbaarheid te onderzoeken van methoden voor het bepalen van het nitraatgehalte. In dit Infoblad wordt ingegaan op de ontwikkeling van indicatoren en hun bruikbaarheid
    Uit de mest- en mineralenprogramma's : Kwaliteit van grond- en oppervlaktewater in project Telen met toekomst, eerste fase
    Ruijter, F.J. de - \ 2005
    Wageningen : Plant Research International (Informatieblad / Plant Research International 398.75) - 2
    waterkwaliteit - agrarische bedrijfsvoering - voedingsstoffen - nederland - zandgronden - monitoring - grondwaterkwaliteit - oppervlaktewaterkwaliteit - water quality - farm management - nutrients - netherlands - sandy soils - monitoring - groundwater quality - surface water quality
    Aan de eerste fase van Telen met toekomst (2000-2003) deden ondernemers uit de akkerbouw, vollegrondsgroenteteelt, bloembollenteelt en boomteelt mee. Daarnaast was er voor iedere sector een onderzoeksbedrijf waar nieuwe systemen werden ontwikkeld en beproefd met verregaande maatregelen om nutriëntenemissies te reduceren. De bedrijven lagen verspreid over Nederland (zie kaartje) en veelal op zandgrond. Uitzondering is de akkerbouw in zuidwest Nederland met kleigrond. Binnen zandgrond zijn er nog verschillen zoals duinzandgrond bij de bloembollenteelt en dalgronden in noordoost Nederland. Bemesting en gewasopbrengst zijn geregistreerd in de projectjaren 2000 t/m 2003. De waterkwaliteit op de bedrijven is gemeten in de jaren 2002 t/m 2004
    Uit de mest- en mineralenprogramma's : Relaties tussen Mestwetgeving en nitraat in het grondwater onder landbouwbedrijven: aanscherpingen van beleid leiden tot lagere concentraties
    Leeuwen, T.C. van; Hoop, D.W. de - \ 2004
    Den Haag : LEI (Informatieblad / LEI 398.59) - 2
    waterkwaliteit - grondwaterverontreiniging - landbouwbedrijven - mineraalgehalte - nitraat - stikstof - monitoring - agrarische bedrijfsvoering - grondwaterkwaliteit - mestbeleid - beleidsevaluatie - water quality - groundwater pollution - farms - mineral content - nitrate - nitrogen - monitoring - farm management - groundwater quality - manure policy - policy evaluation
    In het kader van de Evaluatie Meststoffenwet 2004 heeft het LEI, in afstemming met RIVM, beleidseffecten op de bedrijfsvoering en kwaliteit van (met name grond-) water op landbouwbedrijven in kaart gebracht. Met als centraal element de mogelijkheden die ondernemers zelf hebben om verontreiniging van grondwater te beperken. Door middel van meervoudige regressieanalyses zijn enerzijds relaties tussen gerealiseerde stikstofoverschotten en gemeten nitraatconcentraties in grondwater onderzocht. Anderzijds is ook gekeken naar invloeden van gerealiseerd gebruik van mineralen in relatie tot het nieuwe stelsel van gebruiksnormen
    Milieumaatregelen De Marke na 1998
    Haan, M.H.A. de; Veer, D.F. ter - \ 2004
    Lelystad : Animal Sciences Group (Rapport / Project De Marke 48) - 39
    melkveehouderij - milieubescherming - bedrijfsvoering - agrarische bedrijfsvoering - grondwaterverontreiniging - nederland - proefboerderijen - nitraatuitspoeling - grondwaterkwaliteit - dairy farming - farm management - environmental protection - netherlands - groundwater pollution - experimental farms - nitrate leaching - groundwater quality
    De kernvraag in dit rapport is het objectief in beeld brengen van de kosteneffectiviteit van afzonderlijke milieumaatregelen. Als belangrijkste doelstelling probeert De Marke een nitraatuitspoeling te halen van minder dan 50 mg nitraat per liter grondwater. Hiertoe heeft De Marke een groot aantal maatregelen genomen. Na 1998 heeft De Marke meer maatregelen genomen om de nitraatuitspoeling te verlagen. Het doel van deze studie is om economische gevolgen van de afzonderlijke milieumaatregelen die op De Marke zijn genomen na 1998 in kaart te brengen. Het betreft een modelmatige benadering om de omstandigheden en invloeden, die geen verband houden met de milieumaatregelen, uit te schakelen, zodat de effecten zo zuiver mogelijk ingeschat worden
    Copper leaching from soils: an inventory of available data and model concepts
    Römkens, P.F.A.M. ; Bonten, L.T.C. ; Rietra, R.P.J.J. - \ 2004
    Wageningen : Alterra (Alterra-report 1031) - 60
    bodemchemie - zware metalen - grondwaterkwaliteit - uitspoelen - modellen - soil chemistry - heavy metals - groundwater quality - leaching - models
    In this literature review, major processes controlling copper solubility and speciation in soils are discussed. Different mechanistic model concepts that are currently under development or have been applied at different scale levels are presented as well as empirical approaches that can be applied at the regional or national scale. Special emphasis is given to the role of Dissolved Organic Matter (DOM) since DOM controls both the solubility and transport of copper through soils. Field data on the measured concentrations of copper in Dutch groundwater bodies are presented to assess whether or not current forms of land use already have resulted in a change in groundwater quality. An example of an integrated model approach is presented that enables the user to assess the contribution of leaching of copper from soil to ground- and surface waters. Finally a list of important topics (processes as well as data) that need to be addressed in the future to better understand copper migration through soil are listed.
    Brengt MINAS ons het water dat we willen?
    Oenema, J. ; Aarts, H.F.M. - \ 2003
    Nieuwsbrief Koeien & Kansen 2003 (2003)12. - p. 3 - 3.
    melkveehouderij - dierlijke meststoffen - stikstof - nitraatuitspoeling - grondwaterkwaliteit - input-output analyse - normen - graslandbeheer - dairy farming - animal manures - nitrogen - nitrate leaching - groundwater quality - input output analysis - standards - grassland management
    De deelnemers aan Koeien & Kansen verlaagden het stikstofoverschot in enkele jaren drastisch. De kwaliteit van het grondwater verbeterde daardoor, maar de beoogde kwaliteitsnorm van 50 mg nitraat per liter wordt nog niet overal gehaald. Een verdere verbetering en aanscherping van MINAS lijkt daarvoor de aangewezen weg.
    Nitraat reageert traag op goede MINAS-prestaties
    Teenstra, E.D. - \ 2001
    Nieuwsbrief Koeien & Kansen 2001 (2001)6. - p. 2 - 3.
    melkveehouderij - mineralenboekhouding - grondwaterkwaliteit - oppervlaktewaterkwaliteit - nitraatuitspoeling - voedingsstoffenbalans - milieueffect - normen - sloten - drainagewater - dierlijke meststoffen - bemesting - dairy farming - nutrient accounting system - groundwater quality - surface water quality - nitrate leaching - nutrient balance - environmental impact - standards - ditches - drainage water - animal manures - fertilizer application
    Voor het eerst sinds de start van Koeien & Kansen is een vergelijking mogelijk van de mineralenoverschotten en de milieukwaliteit. Plant Research International combineerde de door het RIVM gemeten resultaten van de waterkwaliteit met de berekende mineralenbalansen van de deelnemers. Ondanks indrukwekkende MINAS-resultaten is een belangrijke conclusie dat MINAS pas over een langere periode een duidelijke relatie zal vertonen met het nitraatgehalte van het bovenste grondwater. Voor de beoordeling van de nitraatwaarden geldt bovendien dat deze erg afhankelijk zijn van de hoeveelheid neerslag. Voorlopig onderzoek wijst verder uit dat de kwaliteit van sloot- en drainwater voor verbetering vatbaar is.
    Geohydrologisch onderzoek in de omgeving van Herkenbosch
    Wit, K.E. ; v Rees Vellinga, E. ; Wijnsma, M. - \ 1985
    Wageningen : I.C.W. (Nota / Instituut voor Cultuurtechniek en Waterhuishouding 1624) - 10
    watervoerende lagen - grondwaterstroming - putten - grondwaterkwaliteit - midden-limburg - aquifers - groundwater flow - wells - groundwater quality - midden-limburg
    Studie naar de geohydrologische en hydrochemische geaardheid van het gebied Herkenbosch-Vlodorp. Het betrokken gebied ligt dicht bij de grens tussen twee belangrijke tectonische eenheden, namelijk de Centrale Slenk en de Deelhorst. Deze grens wordt gevormd door de Peelrandbreuk die juist ten oosten van Herkenbosch loopt, waardoor het gebied grotendeels in de Slenk ligt. De Peelhorst is een relatief sterk gerezen blok ten oosten van de Peelrandbreuk. Hij is in het veld op verschillende plaatsen te herkennen als een hoge rug die van zuidoost naar noordwest verloopt.
    Het verziltingsproces in de ondergrond van Noord-Holland
    Witt, H. ; Wit, K.E. - \ 1982
    Wageningen : ICW (Nota / Instituut voor Cultuurtechniek en Waterhuishouding no. 1323) - 34
    zoutwaterindringing - grondwaterkwaliteit - verzilting - geohydrologie - noord-holland - salt water intrusion - groundwater quality - salinization - geohydrology - noord-holland
    In het kader van het Noord-Holland onderzoek heeft de kwaliteit van het grondwater en wel in het bijzonder de verzilting de nodige aandacht gekregen. Bij een analyse van de hydrologische processen in de ondergrond is komen vast te staan dat stijghoogteverschillen in horizontale en verticale richting, die verantwoordelijk zijn voor de optredende grondwaterstromingen, gedeeltelijk kunnen worden toegeschreven aan de verdeling van het zoute en zoete grondwater.
    De chemische samenstelling van het grondwater in Hollands Noorderkwartier
    Rees Vellinga, E. van; Witt, H. - \ 1981
    Wageningen : ICW (Nota / Instituut voor Cultuurtechniek en Waterhuishouding 1258) - 16
    grondwater - chemische samenstelling - noord-holland - grondwaterkwaliteit - zout water - groundwater - chemical composition - noord-holland - groundwater quality - saline water
    Een analyse van het kwelprobleem en de daarmede samenhangende verzilting van de polderwateren in Noordoost Hunsingo
    Kouwe, J.J. - \ 1969
    Wageningen : ICW (Nota / Instituut voor Cultuurtechniek en Waterhuishouding no. 512) - 43
    kwel - polders - grondwaterkwaliteit - zoutgehalte - groningen - seepage - polders - groundwater quality - salinity - groningen
    Onderzoek naar het verziltingsgevaar van beregeningsputten bij de aanleg van de opritten van het nieuwe viaduct in rijksweg 60 gemeente Kloosterzande
    Weerd, B. van der - \ 1969
    Wageningen : ICW (Nota / Instituut voor Cultuurtechniek en Waterhuishouding no. 525) - 10
    watervoorziening - verzilting - grondwaterkwaliteit - wegenbouw - infiltratie - grondverzet - zand - zout water - grondwaterwinning - zeeuwse eilanden - water supply - salinization - groundwater quality - road construction - infiltration - earth moving - sand - saline water - groundwater extraction - zeeuwse eilanden
    Onderzoek is verricht naar de gevaren van verzilting van Nortonputten bij de bouw van het viaduct op de kruising van Rijksweg 60 met de Groenendijk in de Gemeente Kloosterzande. Ten behoeve van dit project worden namelijk de opritten aangelegd waarvoor ter plaatse (vanaf half maart 1969) het maaiveld met ca. 5 meter, veel zout bevattend, zand wordt opgehoogd. Een nabijgelegen tuinbouwbedrijf onttrekt er zoet grondwater uit een Norton-put. Omstreeks half april werden daar bij de komkommers aanzienlijke schade geconstateerd. Daarom verrichtte ICW op verzoek van het Landbouwschap nader onderzoek naar de kans op extra verzilting van het grondwater door het zandtransport.
    Het chloridegehalte van het grondwater op grotere diepte in het onderbemalingsgebied "De Prunje"
    Weerd, B. van der - \ 1961
    Wageningen : I.C.W. (Nota / Instituut voor Cultuurtechniek en Waterhuishouding no. 99) - 5
    grondwaterkwaliteit - grondwater - zeeuwse eilanden - zeeland - zout water - groundwater quality - groundwater - zeeuwse eilanden - zeeland - saline water
    Het chloride-gehalte van het grondwater op grotere diepte in de polder Oude Korendijk e.o.
    Weerd, B. van der - \ 1961
    Wageningen : Instituut voor Cultuurtechniek en Waterhuishouding (Nota / Instituut voor Cultuurtechniek en Waterhuishouding no. 90) - 3
    grondwaterkwaliteit - bemonsteren - zoutgehalte - chloride - capillaire opstijging - polders - zuidhollandse eilanden - groundwater quality - sampling - salinity - chloride - capillary rise - polders - zuidhollandse eilanden
    In de eerste helft van april 1961 zijn in de Oude Korendijk en omliggende polders (in de Hoekse Waard) watermonsters onttrokken aan de diepe stijgbuizen, die daar ten behoeve van het onderzoek van de Werkgroep Deltagebied zijn geplaatst. De bemonstering heeft plaats gehad met het doel een inzicht te verkrijgen in het zoutgehalte van het grondwater op grotere diepte. De kennis van het zoutgehalte van het grondwater is nodig in verband met de correctie van de stijghoogte van het grondwater op gelijk soortelijk gewicht. Bovendien verschaft de bemonstering gegevens over het zoutpatroon op diverse diepten. Reeds eerder is bij de plaatsing van de filters een dergelijke bemonstering uitgevoerd. De herhaling van deze bemonstering had onder meer tot doel na te gaan of gedurende de periode tussen de 2 bemonsteringstijdstippen nog grote veranderingen zijn opgetreden.
    Invloed van de grondwaterstromingen op het zoutgehalte van oppervlakte en grondwater na afsluiting van de zeearmen in het Delta-gebied
    Ernst, L.F. - \ 1957
    Wageningen : Instituut voor Cultuurtechniek en Waterhuishouding (Nota / Instituut voor Cultuurtechniek en Waterhuishouding no. 1) - 11
    grondwaterstroming - verzilting - deltawerken - waterkwaliteit - grondwaterkwaliteit - zuidwest-nederland - groundwater flow - salinization - delta works - water quality - groundwater quality - south-west netherlands
    De afsluiting van de zeearmen in het Delta-gebied zal voor de landbouw belangrijke gevolgen hebben, daar de verzilting in dit gebied (vooral de Zeeuwse eilanden Goeree en Overflakkee) minder wordt en ook de verdroging in het zuid-westen van Nederland in sterke mate kan worden tegengegaan. Berekeningen zijn daartoe gemaakt.
    Check title to add to marked list

    Show 20 50 100 records per page

     
    Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.