Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

Current refinement(s):

Records 1 - 50 / 65

  • help
  • print

    Print search results

  • export

    Export search results

  • alert
    We will mail you new results for this query: keywords==historical ecology
Check title to add to marked list
Environmental drivers interactively affect individual tree growth across temperate European forests
Maes, Sybryn L. ; Perring, Michael P. ; Vanhellemont, Margot ; Depauw, Leen ; Bulcke, Jan Van den; Brūmelis, Guntis ; Brunet, Jörg ; Decocq, Guillaume ; Ouden, Jan den; Härdtle, Werner ; Hédl, Radim ; Heinken, Thilo ; Heinrichs, Steffi ; Jaroszewicz, Bogdan ; Kopecký, Martin ; Máliš, František ; Wulf, Monika ; Verheyen, Kris - \ 2019
Global Change Biology 25 (2019)1. - ISSN 1354-1013 - p. 201 - 217.
basal area increment - climate change - Fagus - Fraxinus - historical ecology - nitrogen deposition - Quercus - tree-ring analysis

Forecasting the growth of tree species to future environmental changes requires a better understanding of its determinants. Tree growth is known to respond to global-change drivers such as climate change or atmospheric deposition, as well as to local land-use drivers such as forest management. Yet, large geographical scale studies examining interactive growth responses to multiple global-change drivers are relatively scarce and rarely consider management effects. Here, we assessed the interactive effects of three global-change drivers (temperature, precipitation and nitrogen deposition) on individual tree growth of three study species (Quercus robur/petraea, Fagus sylvatica and Fraxinus excelsior). We sampled trees along spatial environmental gradients across Europe and accounted for the effects of management for Quercus. We collected increment cores from 267 trees distributed over 151 plots in 19 forest regions and characterized their neighbouring environment to take into account potentially confounding factors such as tree size, competition, soil conditions and elevation. We demonstrate that growth responds interactively to global-change drivers, with species-specific sensitivities to the combined factors. Simultaneously high levels of precipitation and deposition benefited Fraxinus, but negatively affected Quercus’ growth, highlighting species-specific interactive tree growth responses to combined drivers. For Fagus, a stronger growth response to higher temperatures was found when precipitation was also higher, illustrating the potential negative effects of drought stress under warming for this species. Furthermore, we show that past forest management can modulate the effects of changing temperatures on Quercus’ growth; individuals in plots with a coppicing history showed stronger growth responses to higher temperatures. Overall, our findings highlight how tree growth can be interactively determined by global-change drivers, and how these growth responses might be modulated by past forest management. By showing future growth changes for scenarios of environmental change, we stress the importance of considering multiple drivers, including past management and their interactions, when predicting tree growth.

‘Force of Nature’ : climate shocks, food crises and conflict in Colonial Africa and Asia, 1880-1960
Papaioannou, Kostadis J. - \ 2017
Wageningen University. Promotor(en): E.H.P. Frankema; E.H. Bulte. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789463431668 - 238
climatic change - environmental degradation - environmental impact - agricultural development - agriculture - agriculture and environment - historical ecology - history - colonialism - colonization - africa - asia - nigeria - rainfed agriculture - rain - klimaatverandering - milieuafbraak - milieueffect - landbouwontwikkeling - landbouw - landbouw en milieu - historische ecologie - geschiedenis - kolonialisme - kolonisatie - afrika - azië - nigeria - regenafhankelijke landbouw - regen

“Global climate change poses one of the most urgent challenges of our age. The increasing frequency and intensity of weather shocks, such as heat waves, droughts, floods, and hurricanes, are all anticipated to adversely affect conditions of agricultural production, and jeopardize efforts to achieve global food security. In recent years, there has been a rapidly growing body of literature across multiple disciplines aiming to quantify and assess the adverse consequences of climate on relatively poor rural societies. Building entirely on original primary sources, this dissertation provides evidence that weather shocks raised property crime, triggered civil conflict and shaped patterns of human settlement in British colonial Africa and Asia during the first half of the twentieth century (~1880-1960). By merging the theoretical and empirical insights of several strands of literature (e.g. economics, history, geography), this dissertation has both academic and social merit. Its academic merit lies in its promise to disentangle the net effect of climate on societies from the many other contextual factors that may affect them. And its social merit lies in its capacity to reveal key factors that can mitigate the adverse consequences of weather shocks, enabling tailor-made policy interventions. In sum, the present dissertation contributes to a better understanding of long-term agrarian development in tropical Africa and Asia, offering fresh input to academic debates on how to mitigate the effects of weather extremes”

Bomen aan der einder : Onze bomen en bossen door de eeuwen heen (herziene versie)
Pistorius, R. ; Vries, S.M.G. de - \ 2017
Wageningen : Wageningen UR
bomen - soortendiversiteit - historische ecologie - genetische bronnen van plantensoorten - trees - species diversity - historical ecology - plant genetic resources
Pas in de laatste decennia hebben bossen hun voornaamste functie, houtproductie, verloren. Ons huidige, relatief weinig diverse, bosbestand getuigt nog van die verloren functie. Reden te meer het behoud van de biodiversiteit van onze bossen aandacht te geven. Deze brochure belicht ons nationaal bosbeheer door de eeuwen heen en staat stil bij de huidige bewaring van genetisch materiaal van autochtone bomen.
Insecten schadelijk voor naaldhout, vroeger en nu
Hoopen, Jan ten; Moraal, L.G. ; Smits, J. - \ 2015
Entomologische Berichten 75 (2015)3. - ISSN 0013-8827 - p. 86 - 96.
bosecologie - naaldbossen - insect-plant relaties - fauna - historische ecologie - forest ecology - coniferous forests - insect plant relations - historical ecology
In het eerste deel van de Entomologische Berichten besteedt Arie Brants in 1904 aandacht aan de door Staatsbosbeheer in 1903 uitgebrachte plaat 'Insecten schadelijk voor naaldhout'. Wij beschrijven in dit artikel hoe sommige van deze insecten nog steeds als de meest schadelijke in de Europese bosbouw worden beschouwd, maar in Nederland nauwelijks meer een rol spelen. Ook bespreken wij hoe veranderend bosbeheer en veranderend klimaat een verschuiving van plagen liet zien.
Historisch-ecologische samenhang tussen cultuurhistorie en vegetatie in het Nationale Park De Hoge Veluwe
Spek, Th. ; Bijlsma, R.J. ; Bokdam, J. ; Dam, Douwe van; Visser, Niko - \ 2014
De Levende Natuur 115 (2014)6. - ISSN 0024-1520 - p. 240 - 245.
ecosysteembeheer - historische ecologie - nationale parken - cultuurlandschap - veluwe - ecosystem management - historical ecology - national parks - cultural landscape - veluwe
Hoewel het landschap in het Nationale Park De Hoge Veluwe op het eerste gezicht grotendeels natuurlijk lijkt, blijkt bij nadere beschouwing dat de mens in vrijwel alle tijden van de geschiedenis grote invloed op de natuur van dit gebied heeft uitgeoefend. Juist de eeuwenlange wisselwerking tussen natuur en mens maakt De Hoge Veluwe tot een interessante staalkaart van historisch-ecologische landschappen. Kennis van de cultuurhistorische gelaagdheid en van het historisch ontstaan en beheer van lokale ecosystemen biedt belangrijke handvatten voor toekomstig beheer.
Het mooiste landgoed van Noord-Brabant; Verslag van de excursie op Landgoed Baest
Laar, J.N. van; Sande, G. van de - \ 2014
Vakblad Natuur Bos Landschap 11 (2014)10. - ISSN 1572-7610 - p. 24 - 25.
landgoederen - bosecologie - historische ecologie - noord-brabant - estates - forest ecology - historical ecology
Op 2 oktober 2014 vond de najaarsexcursie van de Commissie Bosgeschiedenis plaats op Landgoed Baest. Het thema betrof het maken van keuzes in het beheer van groene cultuurhistorische elementen in het bos. Ruim 25 personen waren op deze bijeenkomst afgekomen.
Veluwse malenbossen en het Gortelsche Bos; verslag van een lezing en een excursie
Laar, J.N. van; Sauren, P. - \ 2014
Vakblad Natuur Bos Landschap 11 (2014)109. - ISSN 1572-7610 - p. 28 - 29.
bossen - historisch grondgebruik - historische ecologie - veluwe - forests - land use history - historical ecology
Eerder dit jaar, op 24 april 2014, vond een door de Commissie Bosgeschiedenis georganiseerde excursie plaats in het Gortelsche Bos. Dit eeuwenoude bos is een onderdeel van het Kroondomein Het Loo. Zowel de respectabele ouderdom als de vroegere gemeenschappelijk bosbezitsvorm – het behoorde aan een maalschap - maakt het Gortelsche Bos bijzonder.
De bossen van Het Nationale Park De Hoge Veluwe
Ouden, J. den - \ 2014
De Levende Natuur 115 (2014)6. - ISSN 0024-1520 - p. 258 - 262.
bossen - bosbeheer - historische ecologie - nationale parken - veluwe - forests - forest administration - historical ecology - national parks
De bossen van Het Nationale Park De Hoge Veluwe vormen samen met heide en stuifzanden een gevarieerd landschap waarin cultuurhistorie en natuur doelbewust verweven zijn. Naast een klein aandeel oude bossen en landgoedbossen stamt het grootste deel van het bosoppervlak uit de afgelopen eeuw, en is met veel moeite ontwrocht aan het droge en arme landschap. De afgelopen 100 jaar is het bosbeheer van Het Park gericht op het landschappelijk aantrekkelijker, ecologisch stabieler en economisch rendabeler maken van de bossen. Dit artikel kijkt terug op de beheersgeschiedenis van de bossen in het Park.
Historie van bos, bosgebruik en bosbeheer in Nederland: recente thema's en uitdagingen, een overzicht.
Laar, J.N. van - \ 2013
In: Jaarboek voor Ecologische geschiedenis 2011. Bossen in de Lage Landen / van Cruyningen, P., Gent : Academia Press (VI ) - ISBN 9789087044015 - p. 1 - 17.
bossen - historische ecologie - bosbeheer - landgebruik - geschiedenis - forests - historical ecology - forest administration - land use - history
Dit artikel heeft tot doel om inzicht te geven in enkele recente ontwikkelingen in onderzoek, methoden en resultaten in het brede wetenschapsdomein van de Nederlandse bosgeschiedenis. Daarbij is gekeken vanuit verschillende disciplines en perspectieven. Het overzicht geeft een beeld van de thema's waarover met name in de laatste twee decennia in Nederland is gepubliceerd, maar ook van de wisselende aandacht die er is voor bosgeschiedenis.
Op zoek naar het Griensvenneke
Delft, B. van; Minderhout, L. - \ 2013
Dungense Historiën : onafhankelijk Tijdschrift voor de Geschiedenis van Den Dungen 7 (2013)22. - p. 5 - 16.
historische ecologie - vegetatietypen - geomorfologie - ouderdom van de bodem - noord-brabant - historical ecology - vegetation types - geomorphology - age of soil
Uit de bestudering van kaartmateriaal, toponiemen en archiefmateriaal zijn sterke aanwijzingen naar voren gekomen dat langs de Spekstraat in Den Dungen een ven gelegen moet hebben (Van Minderhout et al. 2011). Ook wordt de plaats genoemd in relatie tot turfwinning. Tot in de late Middeleeuwen was dit een heidegebied met een ven. Vermoedelijk is het ven tijdens of na het ontginnen van de heide in de 14e en 15e eeuw dichtgegroeid of dichtgewaaid. Bij een eerste verkenning met een grondboor door een van ons konden geen aanwijzingen gevonden worden voor het voorkomen van een venbodem.
Basisafvoer van de Baakse beek : onderzoek naar perspectieven voor aquatische natuur in een laaglandbeek
Jansen, P.C. ; Massop, H.T.L. ; Houten, G.J. van den; Klutman, W.A.J. ; Bakx, W. - \ 2013
Wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Alterra rapport 2383) - 101
waterlopen - hydrologie van stroomgebieden - droogte - waterstroming - historische ecologie - hydrologie - achterhoek - streams - catchment hydrology - drought - water flow - historical ecology - hydrology
Een groot aantal van de oppervlaktewateren binnen het beheergebied van waterschap Rijn en IJssel heeft binnen de Kader Richtlijn Water de typering langzaam stromende midden- en benedenloop op zand (R5) gekregen. Vanuit ecologisch oogpunt houdt dat in dat er ook in droge perioden stroming in de waterloop moet plaatsvinden. Het waterschap wil weten hoe groot deze zogenaamde basisafvoer vroeger was en wat de invloed van latere antropogene ingrepen op de basisafvoer is geweest. Het moet antwoord geven op de vraag of een herstel van de basisafvoer een reële optie is. Het stroomgebied van de Baakse beek is door het waterschap aangewezen om daar onderzoek naar te doen.
Geboeid door het verleden: de Bocht van Barkman
Schaminee, J.H.J. ; Ozinga, W.A. - \ 2013
Stratiotes 2013 (2013)44. - ISSN 0928-2297 - p. 13 - 18.
plantengemeenschappen - vegetatietypen - historische ecologie - infrastructuur - constructie - structurele aanpassing - twente - plant communities - vegetation types - historical ecology - infrastructure - construction - structural adjustment
Geboeid door het verleden is de titel van een onlangs verschenen boek in de reeks 'Vegetatiekundige Monografieën', dat de historische ecologie tot onderwerp heeft. Onder deze titel willen we in Stratiotes op gezette tijden ruimte bieden aan min of meer vergeten of minder bekende maar interessante onderwerpen uit het rijke verleden van het vegetatieonderzoek in ons land. In deze bijdrage aandacht voor een gewijzigde tracé bij de aanleg van de snelweg A1. In de zeventiger jaren voerde prof. Barkman met succes actie tegen de aanvankelijk geplande route, dwars door een natuurreservaat met opvallende jenerbesstruwelen
Het mossencahier van J.L. Franquinet, een vroeg 19de eeuws herbarium uit Maastricht, 1. Franquinets botanische nalatenschap
Weeda, E.J. - \ 2013
Buxbaumiella 97 (2013)mei. - ISSN 0166-5405 - p. 22 - 36.
bryologie - historische ecologie - zuid-limburg - bryology - historical ecology
Dit artikel gaat over een bron van oude mosvondsten die tot dusver niet effectief ontsloten is. De gegevens hebben weliswaar tot tweemaal toe hun weg naar publicaties gevonden, maar zijn ook tweemaal weer in vergetelheid geraakt. Begin 2012 besloten Rienk-Jan Bijlsma, Henk Siebel en de auteur van dit verhaal de vergeten vondsten alsnog onder de aandacht van de Nederlandse bryofloristiek te brengen
Het mossencahier van J.L. Franquinet, een vroeg 19de-eeuws herbarium uit Maastricht. 2. Vindplaatsen en vondsten
Weeda, E.J. ; Bijlsma, R.J. ; Siebel, H.N. - \ 2013
Buxbaumiella 2013 (2013)98. - ISSN 0166-5405 - p. 1 - 14.
bryologie - historische ecologie - zuid-limburg - bryology - historical ecology
In dit tweede deel passeren de opgaven met een concrete vindplaatsomschrijving de revue, gesorteerd per locatie. Bij vondsten op Belgisch grondgebied of in de buurt van de grens wordt de positie zowel volgens het Nederlandse als volgens het Belgische grid aangegeven.
90 jaar bosbouwkundige experimenten op landgoed Middachten
Iersel, R. van; Laar, J.N. van - \ 2013
Vakblad Natuur Bos Landschap 10 (2013)1. - ISSN 1572-7610 - p. 4 - 7.
landgoederen - bosbouw - historische ecologie - bosbeheer - natuurbeheer - geïntegreerd bosbeheer - veluwe - gelderland - estates - forestry - historical ecology - forest administration - nature management - integrated forest management
De geschiedenis van landgoedbossen is voor de meeste bezoekers onbekend. Onder begeleiding van de Leerstoelgroep Bos- en Natuurbeleid is onderzocht hoe voormalige eigenaren en rentmeesters van landgoed Middachten het fraaie en afwisselende bos hebben gevormd, welke bosbouwkundige experimenten er zijn uitgevoerd en wat hiervan nog zichtbaar is
Amerikaanse vogelkers: hoe een exotisch houtgewas invasief kon worden
Simmelink, M. ; Weeda, E.J. - \ 2012
In: Geboeid door het verleden. Beschouwingen over historische ecologie / Schaminee, J.H.J., Janssen, J.A.M., Zeist : KNNV Uitgeverij (Vegetatiekundige monografieën 4) - ISBN 9789050114493 - p. 138 - 162.
historische ecologie - geïntroduceerde soorten - bosecologie - struiken - plagenbestrijding - historical ecology - introduced species - forest ecology - shrubs - pest control
Deze bijdrage handelt over bomen en struiken. Centraal staat de Amerikaanse vogelkers (Prunis serotina) die in het midden van de 18e eeuw in ons land is geïntroduceerd en in de eerste helft van de 20ste eeuw op grote schaal op de voedselarme zandgronden is aangeplant als vulhout en bodemverbeteraar. Nadien is het gewas verworden tot "bospest". Vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw wordt zij intensief bestreden, maar beteugeld is de soort nog niet. Wat betekent de komst van nieuwe soorten voor de biodiversiteit en op grond van welke overwegingen moet worden besloten om tot bestrijding over te gaan
Een historische basis voor moderne herstelstrategieën in het heidelandschap
Kappert, O. ; Bijlsma, R.J. - \ 2012
In: Geboeid door het verleden. Beschouwingen over historische ecologie / Schaminée, J.H.J., Janssen, J.A.M., Zeist : KNNV Uitgeverij (Vegetatiekundige monografieën 4) - ISBN 9789050114493 - p. 72 - 89.
heidegebieden - historische ecologie - vegetatietypen - ecologisch herstel - veluwe - heathlands - historical ecology - vegetation types - ecological restoration - veluwe
In deze bijdrage komen de droge heiden van de Veluwe aan bod. Waarbij aan de hand van twee studiegebieden een nauwgezette analyse van het heidelandschap gepresenteerd wordt. Van de voormalig woeste gronden zijn eigenlijk alleen de allerarmste gronden bewaard gebleven. Voor twee gebieden in de Veluwerand wordt een analyse gegeven: regio Epe - Emst - Gortel - Tongeren - Woldberg (circa 8.000 ha) en Hoenderloo - Otterlo - Wekerom - Kootwijkerbroek - Harskamp (circa 6.500 ha).
Geboeid door het verleden. Beschouwingen over historische ecologie
Schaminee, J.H.J. ; Janssen, J.A.M. - \ 2012
Zeist : KNNV uitgeverij - ISBN 9789050114493 - 184
historische ecologie - veengebieden - heidegebieden - prunus serotina - ecologisch herstel - nederland - zuid-afrika - natuurbeheer - historical ecology - peatlands - heathlands - ecological restoration - netherlands - south africa - nature management
Geboeid door het verleden heeft de historische ecologie tot onderwerp, een vakgebied waaraan je steeds meer verslingerd raakt naarmate je dieper in de verhalen doordringt. De geschiedenis van natuur en landschap vormt de bakermat voor het bestaan en de identiteit van ieder mens, zo verwoordde Theo Spek (Rijksuniversiteit Groningen) onlangs in zijn inaugurele rede. In een achttal beschouwingen komt een geweldige verscheidenheid aan thema’s aan bod, vaak met verrassende inzichten en conclusies. Ieder hoofdstuk is geschreven door een student samen met een gerenommeerde vakge­noot. Hoe zag het Nederlandse landschap er uit aan het eind van de Middeleeuwen? Wat is de toekomst van de heiden in ons land? Hoe ontstonden onze vennen, de pelen op de grens van Brabant en Limburg, onze beemden in de uiterwaarden? In hoeverre is de natuur ons land eigenlijk wel maakbaar, en hoe kunnen we het beste omgaan om invasieve struiken in onze bossen. Allemaal vragen waarop getracht wordt een antwoord te vinden.
Een kaart van de oude bosgroeiplaatsen in Nederland : basisbestand voor de bepaling van de landelijke verspreiding van de habitattypen Beuken-eikenbos met hulst (H9120) en Oude eikenbossen (H9190)
Dorland, G.J. van; Bijlsma, R.J. ; Bal, D. ; Janssen, J.A.M. - \ 2012
Wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Alterra-rapport 2376) - 26
bodem-plant relaties - bosecologie - quercus - fagus - habitats - groeiplaatsen - bosinventarisaties - historische ecologie - nederland - natura 2000 - soil plant relationships - forest ecology - sites - forest inventories - historical ecology - netherlands
De Habitatrichtlijn (artikel 17) vraagt om een periodieke landsdekkende rapportage over de status en trend van habitattypen en van onder de richtlijn vallende soorten. Voor de herkenning van de habitattypen Beuken-eikenbossen met hulst (H9120) en Oude eikenbossen (H9190) gelden volgens het profielendocument naast vegetatiekundige criteria ook beperkende criteria voor bodemkenmerken en voor de ouderdom van de groeiplaats. Dit rapport documenteert een nieuw GIS-bestand dat ook buiten Natura 2000-gebieden een beoordeling van beperkende criteria mogelijk maakt. Het voorkomen van oude bosgroeiplaatsen is landsdekkend gescoord op de Topografische en Militaire Kaart (TMK) van ca. 1850 in een raster van hokken van 500x500 m. Per hok met bos is precies één punt gedigitaliseerd in het midden van het grootste bosoppervlak. Voor alle punten met bos op de hogere zandgronden en in het heuvelland zijn alle combinaties van bodemcode en grondwatertrap volgens de bodemkaart 1:50.000 beoordeeld als indicatie voor de habitattypen 9120 en 9190. Op grond van de combinatie van oude bosgroeiplaats en bodemindicatie zijn verspreidingskaartjes gemaakt van de potentiële verspreiding van beide habitattypen.
Het gemaakte land
Bout, A. ; Dirkx, G.H.P. - \ 2012
In: Geboeid door het verleden / Schaminee, J., Janssen, J., Zeist : KNNV uitgeverij - ISBN 9789050114493 - p. 117 - 137.
landschapselementen - landgebruik - historische ecologie - soortenrijkdom - landschap - herstel - landscape elements - land use - historical ecology - species richness - landscape - rehabilitation
In deze bijdrage komt aan bod hoe zeer de natuur van ons land gevormd is door menselijk handelen. De grote verscheidenheid die hert Nederlandse landschap kenmerkt is sterk bepaald door verschillen in landgebruik. Iedere streek kent zijn eigen boerderijen, gewassen, veerassen, verkavelingspatronen en mede daardoor is een heide in Drenthe anders van aard dan een heide in de Kempen en is een houtwal in Friesland anders dan die in Salland of Achterhoek. Het is een opgave om de ondertussen gehomogeniseerde landschappen via modern natuur- en landschapsbeheer weer divers te krijgen
Vennen in Nederland: gevormd, veranderd en hersteld door de mens
Gils, S. van; Arts, G.H.P. - \ 2012
In: Geboeid door het verleden : beschouwingen over historische ecologie / Schaminee, J., Janssen, J., Zeist : KNNV (Vegetatiekundige monografieen 944) - ISBN 9789050114493 - p. 90 - 114.
poelen - hoogveengebieden - ecologisch herstel - historische ecologie - habitats - midden-limburg - pools - moorlands - ecological restoration - historical ecology
In deze bijdrage staan vennen centraal. Bijzondere plantensoorten zijn met name te vinden in de zwak tot zeer zwak gebufferde vennen. Daarvoor draagt Nederland een grote internationale verantwoordelijkheid. Te vinden zijn daar voornamelijk de bijzondere soorten als Oeverkruid, Waterlobelia en Pilvaren. De standplaatseisen ten aanzien van voedingsstoffen en waterhuishouding worden besproken, waarna uitvoerig wordt ingegaan op het historisch gebruik van deze vennen. Toegelicht aan de twee vennen in Midden-Limburg, namelijk het Sarsven en de Banen. Vooral in de jaren zeventig vorige eeuw hebben de overdaad aan zwavel en stikstof een zware tol geëist
Analyses of four centuries of bounty hunting on seals in Zeeland, SW-Netherlands
Vooys, C.G.N. de; Brasseur, S.M.J.M. ; Meer, J. van der; Reijnders, P.J.H. - \ 2012
Lutra 55 (2012)1. - ISSN 0024-7634 - p. 55 - 65.
historische ecologie - zeehonden - zeeland - jagen - geschiedenis - zuidwest-nederland - historical ecology - seals - zeeland - hunting - history - south-west netherlands
Eeuwenlang vond in de Zeeuwse wateren premiejacht op zeehonden plaats. De uitbetaalde premies van de in de 16e tot in de 20e eeuw buitgemaakte dieren werden geregistreerd in Zeeuwse archieven. In deze studie worden die jachtstatistieken gebruikt om het aantal jaarlijks geschoten dieren te reconstrueren. Vervolgens wordt het effect van sociale en historische gebeurtenissen op het jachtsucces onderzocht.
De zwarte els in Nederland
Oosterbaan, A. ; Polman, J.E. - \ 2011
Groen : vakblad voor groen in stad en landschap 67 (2011)1. - ISSN 0166-3534 - p. 44 - 47.
alnus - alnus glutinosa - bomen - bosbomen - straatbomen - geschiedenis - twente - achterhoek - historische ecologie - trees - forest trees - street trees - history - historical ecology
De zwarte els is een belangrijke boomsoort voor ons landschap. Hij is zelfs bepalend voor het landschap van grote delen van ons land. Bijvoorbeeld in het van oudsher dichte singellandschap van de Friese Wouden, de kop van Overijssel, delen van Twente en de Achterhoek. Maar ook in het westelijke veenweidengebied kwamen van oorsprong veel elzensingels voor. Verder tref je de zwarte els aan in al of niet gemengde bomenrijen, als knotboom en als solitair.
Vijftienduizend jaar Elatine in Nederland, in het rivierengebied en daarbuiten
Weeda, E.J. ; Brinkkemper, O. - \ 2010
Stratiotes 40/41 (2010). - ISSN 0928-2297 - p. 6 - 26.
habitats - historische ecologie - beekdalen - paleobotanie - vegetatie - habitats - historical ecology - brook valleys - palaeobotany - vegetation
In dit artikel krijgt Elatine hydropiper verreweg de meeste aandacht, omdat over deze soort de rijkste historische documentatie beschikbaar is en omdat zij de grootste verscheidenheid in standplaats toont. Hoewel zij niet strikt tot het rivierengebied beperkt is, haar zwaartepunt gedurende het grootste deel van het Holoceen in de rivierdalen. Dit blijkt uit tientallen paleobotanische vondsten, die de kwalificatie 'best gedocumenteerde stroomdalplant van Nederland' wettigen.
Historische veranderingen in de droge stroomdalgraslanden in Nederland: het Medicagini-Avenetum en het Sedo-Thymetum
Schaffers, A.P. ; Sykora, K.V. ; Huiskes, H.P.J. ; Schaminee, J.H.J. ; Weeda, E.J. - \ 2010
Stratiotes 40/41 (2010). - ISSN 0928-2297 - p. 27 - 48.
graslanden - vegetatie - historische ecologie - stroomdalen - flora - grasslands - vegetation - historical ecology - stream valleys
Er bestond dringend behoefte aan een historisch referentiebeeld van de oorspronkelijke soortensamenstelling en verspeiding van deze graslanden in Nederland. Een dergelijke referentie is een belangrijk hulpmiddel bij de evaluatie en herstellen en ontwikkelingsbeheer en geeft door vergelijking inzicht in de kwaliteit van de huidige stroomdalgraslanden. Wij analyseerden in opdracht van het LNV (kennisnetwerk Ontwikkeling en Beheer Natuurkwaliteit; OBN) een grote verzameling historische vegetatieopnamen van Nederlandse stroomdalgraslanden (Schaffers et al. 2008). In dit artikel behandelen wij de belangrijkste resultaten.
Oude bossen en oude bosgroeiplaatsen : een referentie voor het karteren van de habitattypen beuken-eikenbossen met hulst en oude eikenbossen
Bijlsma, R.J. ; Dorland, G.J. van; Bal, D. ; Janssen, J.A.M. - \ 2010
Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1967) - 43
bosecologie - bossen - quercus - fagus - habitats - cartografie - bosinventarisaties - indicatorsoorten - nederland - databanken - natura 2000 - historische ecologie - forest ecology - forests - quercus - fagus - habitats - mapping - forest inventories - indicator species - netherlands - databases - natura 2000 - historical ecology
Dit rapport beschrijft een referentiebestand waarmee wordt beoogd een standaard hulpmiddel aan te bieden om bij het karteren van deze habitattypen de beperkende criteria goed toe te passen. Dit referentiebestand bestaat uit twee GIS-bestanden. Het GIS-bestand 'n2tmkbos' geeft invulling aan het criterium 'oude bosgroeiplaats' door voor alle Natura 2000-gebieden op de Hogere zandgronden en in het Heuvelland zo exact mogelijk de locaties weer te geven waar in 1850 bos aanwezig was. Rond deze tijd kwam de eerste landsdekkende topografische kaart beschikbaar: de Topografische en Militaire Kaart van het Koninkrijk der Nederlanden (TMK). De oude bosgroeiplaatsen zijn overlegd met de digitale bodemkaart van Nederland 1:50.000 waarbij voor alle bodemcodes is aangegeven of ze voldoen aan het bodemkundig criterium voor habitattype Oude eikenbossen. Het GIS-bestand 'n2bosstat4' helpt bij de toepassing van het criterium 'honderdjarige bosopstand': het is een uitsnede van de Vierde bosstatistiek voor alle Natura 2000-gebieden op de Hogere zandgronden en in het Heuvelland. De bestanden zelf zijn als ESRI-shapefile beschikbaar.
Beheer van cultuur- en natuurhistorisch erfgoed
Ouden, J. den; Jansen, P. ; Verheyen, K. - \ 2010
In: Bosecologie en Bosbeheer / den Ouden, J., Muys, B., Mohren, G.M.J., Verheyen, K., Leuven : ACCO - ISBN 9789033477829 - p. 503 - 519.
bossen - plantengemeenschappen - historische ecologie - cultuurlandschap - forests - plant communities - historical ecology - cultural landscape
Kennis over het cultuurhistorisch erfgoed is voor het bosbeheer relevant vanuit verschillende invalshoeken. We kunnen onderscheid maken tussen immateriële en materiële elementen, waarbij de laatste weer kunnen worden onderverdeeld in biotische en abiotische elemententen. De verschillende beheerstrategieën worden verderop nader toegelicht.
Ontpolderen van groote Buitenlanden
Corporaal, A. - \ 2010
Wageningen : Alterra (Alterra-advies ) - 34
polders - vegetatie - hydrologie - bodem - graslanden - ecologisch herstel - historische ecologie - overijssel - natuurbeheer - vegetation - hydrology - soil - grasslands - ecological restoration - historical ecology - nature management
Natuurmonumenten stelt de vraag of ontpolderen van de Groote Buitenlanden (een 19 ha grote zomerpolder, die na 1960 niet meer geïnundeerd is) ecologisch gezien de juiste weg is om kievitsbloemgraslanden te ontwikkelen. Dit adviesrapport geeft informatie over historische geografie, bodem, hydrologie, vegetatie van het gebiedje, dat aan het Zwarte Meer ligt en vroeger onder de ruilverkaveling Blokzijl-Vollenhove viel
Den Treek Henschoten; fragmenten uit de bosbouwhistorie van een landgoed op de overgang van nat naar droog
Boosten, M. ; Laar, J.N. van; Schütz, P. - \ 2009
Wageningen : KNBV (Koninklijke Nederlandse Bosbouw Vereniging) Commissie Bosgeschiedenis (Excursiegids 25 september 2009) - 17
bosbouw - landgoederen - landgebruik - geschiedenis - historische ecologie - historische geografie - utrechtse heuvelrug - forestry - estates - land use - history - historical ecology - historical geography - utrechtse heuvelrug
Na een zeer geslaagde eerste excursie van de commissie bosgeschiedenis van de KNBV is een bezoek gebracht aan Den Treek- Henschoten, een particulier landgoed op de Utrechtse Heuvelrug met een rijke boshistorie. Het betreft de excursie van 25 september 2009. Voorafgaand aan de excursie is er een korte inleidende lezing over de historie van het landgoed door Willem de Beaufort, één van de eigenaren van het landgoed. Vervolgens worden tijdens een rondwandeling verschillende markante punten met historische fenomenen getoond en bediscussieerd. Deze excursiegids geeft een kenschets van het gebied en er zijn enkele fragmenten van oude kaarten opgenomen om het verleden zichtbaar te maken. Verder is de excursieroute toegevoegd en zijn per excursiepunt wetenswaardigheden vermeld
De Grebbeberg; een illustratie van bosgeschiedenis, cultuurhistorie en militaire geschiedenis
Boosten, M. ; Laar, J.N. van - \ 2009
Wageningen : KNBV (Koninklijke Nederlandse Bosbouw Vereniging) Commissie Bosgeschiedenis (Excursiegids 27 maart 2009) - 16
landschap - landgebruik - bossen - geschiedenis - historische ecologie - historische geografie - utrechtse heuvelrug - landscape - land use - forests - history - historical ecology - historical geography - utrechtse heuvelrug
De Commissie Bosgeschiedenis van de KNBV komt met een eerste activiteit, namelijk een excursie naar een interessant gebied met een bijzondere historie: de Grebbeberg bij Rhenen. Voorafgaand aan de excursie is er een korte inleidende lezing over de historie van de Grebbeberg door Henk Deijs, een bekend Rhenens historicus. Vervolgens worden tijdens een rondwandeling over de Grebbeberg verschillende markante punten getoond en wordt er gediscussieerd over de waar te nemen historische fenomenen. In deze gids wordt een kenschets gegeven van het excursiegebied en zijn fragmenten van oude kaarten en historische tekeningen opgenomen om het verleden zichtbaar te maken. Verder is de excursieroute opgenomen en zijn per excursiepunt de wetenswaardigheden vermeld.
Oude eikenbossen: nieuwe inzichten en kansen voor het beheer
Bijlsma, R.J. ; Ouden, J. den; Siebel, H.N. - \ 2009
De Levende Natuur 110 (2009)2. - ISSN 0024-1520 - p. 77 - 82.
bossen - oude bossen - habitats - historische ecologie - veluwe - forests - old-growth forests - habitats - historical ecology - veluwe
Met de komst van Natura 2000 heeft de aanduiding ‘oude eikenbossen’ een nieuwe betekenis gekregen voor de Nederlandse situatie. Hoe de eikenbossen kunnen worden onderscheiden in de habitattypen ‘Oude zuurminnende eikenbossen op zandvlakten met Quercus robur (H9190)’ of Beuken-eikenbossen met hulst (H9120) wordt in dit artikel beschreven. Hierbij worden typische voorbeelden gegeven van het habitattype Oude eikenbossen op de Veluwe. Recente inzichten in de historische achtergrond van strubbenbossen geven nieuwe aanknopingspunten voor het beheer van dit habitattype
Urban Green Space and Sport: The case of the Netherlands 1800-2000
Kooij, P. - \ 2009
In: Sport, Recreation and Green Space in the European City / Clark, P., Niemi, M., Niemelä, J., Helsinki : Suomalaisen Kirjallisuuden Seura (Studia Fennica Historica 16) - ISBN 9789522221629 - p. 54 - 73.
stadsparken - geschiedenis - stedelijke gebieden - historische ecologie - urban parks - history - urban areas - historical ecology
Een nieuwe kijk op oude eiken
Ouden, J. den; Copini, P. ; Sass-Klaassen, U. - \ 2009
De Levende Natuur 110 (2009)2. - ISSN 0024-1520 - p. 83 - 87.
bomen - struiken - hakhout - geschiedenis - veluwe - historische ecologie - trees - shrubs - coppice - history - historical ecology
Eikenclusters bestaan uit groepjes of kringen van eiken bij elkaar waarvan de stammen tot vele meters van elkaar kunnen staan en toch tot één individu lijken te behoren. Ze komen voornamelijk voor op de hogere zandgronden en in de duinen. Over het ontstaan van deze eikenclusters bestaat onduidelijkheid. Dit onderzoek concentreerde zich op de ontstaanswijze van eikenclusters in de Wilde Kamp (Gld.).
Iep of Olm - Karakterboom van de Lage Landen -
Heybroek, H. ; Goudzwaard, L. ; Kaljee, H. - \ 2009
Zeist : KNNV uitgeverij - ISBN 9789050112819 - 272
ulmus - geschiedenis - biodiversiteit - nederland - plantenziekten - bospathologie - historische ecologie - vlaanderen - cultuurlandschap - ulmus - history - biodiversity - netherlands - plant diseases - forest pathology - historical ecology - flanders - cultural landscape
Iep of Olm – karakterboom van de Lage Landen vertelt het verhaal van deze karakteristieke bomen in het licht van 7500 jaar Nederlandse cultuurgeschiedenis. Het boek geeft een historisch overzicht van iepen in stad en landschap, vertelt over oeroude gebruiken en schetst de geschiedenis van een eeuw “Hollandse” iepenziekte. Iep of Olm gaat echter ook over de iep in heden en toekomst. De iepenziekte is nu namelijk gelukkig beheersbaar. Er komen veel nieuwe iepenvariëteiten op de markt en professionals hebben de iep herontdekt. Daardoor neemt de boom geleidelijk zijn plaats in stad en ommeland weer in. Iep of Olm geeft een mooi overzicht van soorten en variëteiten en van bijzondere iepen in Nederland en Vlaanderen. Ook behandelt het boek de talloze organismen, zoals kevers, vlinders, mossen en paddenstoelen, die van de iep afhankelijk zijn en die nu weer nieuwe kansen krijgen. De auteurs besluiten hun boek met de praktische aspecten van beheer en aanplant.
Kaart van de oudste bossen in Nederland : kansen op hot spots voor biodiversiteit
Daamen, W.P. - \ 2008
Wageningen : Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu (WOt-werkdocument 121) - 37
bossen - oude bossen - biodiversiteit - bosbescherming - geografische informatiesystemen - bosecologie - nederland - historische ecologie - forests - old-growth forests - biodiversity - protection of forests - geographical information systems - forest ecology - netherlands - historical ecology
Dit document geeft een aanzet tot een GIS-bestand ‘Hot spots biodiversiteit’ van bossen in Nederland (situatie 2003). Het ontwikkelde bestand bevat de locaties van bossen met een ontstaansperiode van vòòr1900 of van gronden die vòòr het jaar 1900 al bosgebied waren. Het werkdocument bestaat uit een verslaglegging van de gebruikte basisbestanden, de uitgevoerde bewerkingen en een uitsnede van het kaartbeeld. De resultaten kunnen worden gebruikt bij studies van het Planbureau voor de Leefomgeving zoals de Natuurbalans en de Natuurverkenning, maar ook bij ruimtelijke planning. Dit laatste in het bijzonder bij bosfuncties zoals recreatie/beleving en houtproductie.
Soak systems of an Irish raised bog : a multidisiciplinary study of their origin, ecology, conservation and restoration
Crushell, P.H. - \ 2008
Wageningen University. Promotor(en): Matthijs Schouten; J.G.M. Roelofs. - S.l. : S.n. - ISBN 9789085852544 - 200
veenmoerassen - vegetatie - conservering - ecologie - ierse republiek - geschiedenis - ecologisch herstel - historische ecologie - natuurgebieden - herstelbeheer - bogs - vegetation - conservation - ecology - irish republic - history - ecological restoration - historical ecology - natural areas - restoration management
Soak systemen (systemen met een laagveenvegetatie omgeven door ombrotroof veen), kortweg soaks, zijn zeldzame elementen in hoogvenen die bijdragen aan de heterogeniteit van deze ecosystemen. Ze worden beschouwd als belangrijke elementen in het hoogveen die behouden en hersteld dienen te worden. Teneinde meer inzicht te krijgen in soak systemen, hebben wij historisch, biogeochemisch en ecologisch onderzoek verricht aan twee soaks in Clara bog
De droge stroomdalgraslanden van het Sedo-Cerastion in Nederland : verspreiding en soortensamenstelling van het Medicagini-Avenetum en het Sedo-Thymetum vóór 1960 en daarna
Schaffers, A.P. ; Sykora, K.V. ; Huiskes, H.P.J. ; Schaminée, J.H.J. - \ 2008
Den Haag : Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (Rapport DK nr. 2008/DK092-O) - 59
vegetatie - graslanden - plantengeografie - historische ecologie - natura 2000 - vegetation - grasslands - phytogeography - historical ecology
Dit rapport geeft de vegetatiekundige geschiedenis weer van de stroomdalgraslanden in Nederland. Voor het eerst zijn gegevens uit de jaren ’50 en ’60 gedigitaliseerd en gebruikt om een referentiebeeld te bepalen van het voorkomen, de standplaatsen en de soortensamenstelling van droge stroomdalgraslanden. Vergelijking met recentere vegetatieopnames bevestigt de achteruitgang in de verspreiding, maar ook in de kwaliteit van deze vegetaties. Sommige associaties zijn helemaal verdwenen, andere zijn sterk achteruitgegaan in verspreiding of hebben meer soorten van voedselrijkere bodems als kenmerkende soorten gekregen.
Dendrogeomorphology - a new tool to study drift-sand dynamics Netherlands Journal of Geosciences
Ouden, J. den; Sass-Klaassen, U. ; Copini, P. - \ 2007
Netherlands journal of geosciences 86 (2007)4. - ISSN 0016-7746 - p. 355 - 363.
houtteeltkenmerken - eolische afzettingen - geomorfologie - duinen - bomen - historische ecologie - silvicultural characters - aeolian deposits - geomorphology - dunes - trees - historical ecology - white spruce - tree roots - quebec
dendrogeomorphological approach is presented, using wood characteristics of native oak (Quercus robur L.) to infer dynamics of aeolian sediment transport in drift-sand areas. Wood samples, taken from oaks in two drift-sand areas, were analysed to study changes in tree-ring pattern and wood anatomy as a consequence of burying or exposure from drift sand. In all cases, the wood of the sampled oaks showed sudden changes in anatomy and tree-ring width due to burial by drift sand or subsequent exposure after erosion of the new soil surface. After aerial stems became covered by drift sand, the wood lost its characteristic ring-porous features, and tree rings became strongly reduced in width with less distinct ring boundaries. Buried stems that became exposed after erosion showed an abrupt increase in ring width and turned distinctly ring porous again. Roots that were exposed also adopted clear ring-porous features, increased in ring width and anatomically resembled aerial stem wood. Using tree-ring analysis, it is possible to precisely date sand deposition and erosion events by detecting the concurrent changes in anatomy of woody structures. This study indicates the high potential of dendrogeomorphology as a tool to study drift-sand dynamics with a high temporal, i.e. annual, resolution for a period going back as long as the maximum age of the trees present (in this study at least 250 years). Since the signals of past deposition and erosion events are conserved in the wood, this is the only method that can be used to reconstruct drift-sand dynamics when the actual landforms are no longer present.
Nota: referenties en maatlatten voor macrobenthos van overgangs- en kustwateren: aanvullende informatie t.b.v. RWS-rapportage
Ysebaert, T. - \ 2007
Yerseke : IMARES (Rapport / Wageningen IMARES C110/07) - 24
visserij - gegevens verzamelen - kustwateren - probleemanalyse - probleemoplossing - historische ecologie - macrofauna - kaderrichtlijn water - waddenzee - oosterschelde - westerschelde - eems-dollard - fisheries - data collection - coastal water - problem analysis - problem solving - historical ecology - water framework directive - wadden sea - eastern scheldt - western scheldt
Naar aanleiding van de afronding van de referenties en maatlatten voor overgangs- en kustwateren ten behoeve van de Kaderrichtlijn Water (KRW) is extra informatie nodig betreffende enkele macrofauna referenties en (deel)maatlatten. Onder de vorm van een aantal actiepunten heeft RWS IMARES de opdracht gegeven deze extra informatie te verzamelen in een korte nota. Per waterlichaam worden hieronder de verschillende actiepunten behandeld.
Ontstaanswijze van eikenclusters in het natuurterrein De Wilde Kamp bij Garderen: Landschapsgeschiedenis, bodemontwikkeling en vegetatiegeschiedenis.
Ouden, J. den; Spek, T. - \ 2007
Amersfoort : RACM (Rapportage archeologische monumentenzorg 131B) - ISBN 9789057991127 - 167
quercus - palynologie - archeologie - vegetatie - bodem - nederland - geschiedenis - historische ecologie - veluwe - bodem-landschap relaties - quercus - palynology - archaeology - vegetation - soil - netherlands - history - historical ecology - veluwe - soil-landscape relationships
Dit rapport is het eindverslag van een interdisciplinair onderzoek naar archeologie, geschiedenis van de Wilde Kampen, en de mogelijke ontstaanswijze van eikenclusters (ook wel strubben genaamd) die daar voorkomen. Dit eindrapport vervangt een eerdere rapportage, aangezien de eindconclusie op sommige punten sterk afwijken van de eerdere versie (RAM 131)
Verhoogde natuurwaarde door natuurlijke bosontwikkeling. Een bryologische studie in bosreservaat Kerperbos, gemeente Vaals (Zuid-Limburg)
Bijlsma, R.J. - \ 2007
Natuurhistorisch Maandblad 96 (2007)11. - ISSN 0028-1107 - p. 289 - 298.
mossen - bryophyta - plantengemeenschappen - inventarisaties - historische ecologie - natuurwaarde - zuid-limburg - mosses - plant communities - inventories - historical ecology - natural value
Om meer zicht te krijgen op de eigendomsverhoudingen en het historisch landgebruik rond het bosreservaat Kerperbos (onderdeel van het Vijlenerbos) is eerst de kadastrale kaart van circa 1840 gedigitaliseerd. Veldnamen blijken vroeger anders toegepast te zijn. Vervolgens is in het bosreservaat en aangrenzende delen, samen circa 40 ha, in de periode 2003-2007 de mosflora in kaart gebracht. Dit artikel doet daar uitgebreid verslag van
Eikenclusters op de Veluwe
Copini, P. ; Buiteveld, J. ; Sass, U.G.W. ; Ouden, J. den - \ 2006
Vakblad Natuur Bos Landschap 3 (2006)9. - ISSN 1572-7610 - p. 24 - 27.
bomen - struiken - hakhout - bosecologie - geschiedenis - historische ecologie - veluwe - trees - shrubs - coppice - forest ecology - history - historical ecology
Op de Veluwe worden op verschillende plekken groepen eiken aangetroffen. Mogelijk behoren ze tot oorspronkelijk inheems materiaal, en zijn ze ontstaan uit hakhout. In dat geval is sprake van een cultureel erfgoed. In opdracht van Gelders Landschap worden momenteel eikenclusters onderzocht op hun ontstaansgeschiedenis.
Clusters of Quercus robur and Q. petraea at the Veluwe (the Netherlands)
Copini, P. ; Buiteveld, J. ; Ouden, J. den; Sass, U.G.W. - \ 2005
Wageningen : CGN (Report / Centre for Genetic Resources 1) - 45
quercus petraea - quercus robur - centra van herkomst - genetica - klonen - genetische bronnen - morfologie - struiken - historische ecologie - veluwe - centres of origin - genetics - clones - genetic resources - morphology - shrubs - historical ecology
In this report three main questions were studied: (1) are oak clusters genetically identical, (2) can leaf morphology be used to identify clonal structures of oak and (3) what is the origin of oak clusters. The study sites were situated in a drift sand area (Maanschoten) as well as in an area with pre-glacial material (Wilde Kamp).
Struikbos (kreupelbos en struellen) op de Veluwe: 1832 versus 2003
Bijlsma, R.J. - \ 2004
In: Het bos in 1832; de betekenis van de eerste kadastrale gegevens, studiedag, Ellecom, 25 -3-2004. - Zuidwolde : Stichting Boskaart Nederland 1832 - ISBN 9789077425022 - p. 17 - 29.
bossen - landschap - geschiedenis - veluwe - historische ecologie - forests - landscape - history - veluwe - historical ecology
Eerste bosstatistiek digitaal; opbouw van een historisch basisbestand
Clement, J. ; Kooistra, L. - \ 2003
Wageningen : Alterra (CGI-rapport 2003-004) - 51
bosbouw - nederland - statistiek - bosstatistieken - geografische informatiesystemen - beeldverwerking - landtypen - historische ecologie - forestry - netherlands - statistics - forest statistics - geographical information systems - image processing - land types - historical ecology
Met behulp van een geautomatiseerde classificatie methode zijn de oorspronkelijke kaarten van de Eerste Bosstatistiek (opnameperiode 1938-1942) beschikbaar gemaakt als ruimtelijke gegevensbestand in een geografisch informatie systeem (GIS). Om de ruimtelijke gegevensbestanden van de Eerste Bosstatistiek voor verschillende doeleinden te kunnen inzetten, zijn bestanden gecreëerd op verschillende aggregatie niveaus: 25 m, 50 m, 100 m, 250 m en 500 m. De oppervlaktes voor naaldbos en loofbos van het digitale bestand liggen systematisch hoger dan de oorspronkelijke waarden. Dit kan worden verklaard doordat de oppervlakte van boswegen binnen de boscomplexen is meegenomen bij de totaal oppervlakte. Op basis van het digitale bestand van de Eerste Bosstatistiek kunnen voor de historische referentie van 1940 verschillende landschappelijkse aspecten zoals kenmerkendheid en openheid worden gekarakteriseerd.
De Oeros: het spoor terug
Vuure, C. van - \ 2003
Wageningen : Wetenschapswinkel (Rapport / Wetenschapswinkel Wageningen UR nr. 186) - ISBN 9789067546782 - 346
bos primigenius - rundvee - evolutie - uitsterven - dierecologie - morfologie - domesticatie - plantensuccessie - bossen - habitats - natuurlijke historie - paleozoölogie - historische ecologie - bos primigenius - cattle - evolution - extinction - animal ecology - morphology - domestication - plant succession - forests - habitats - natural history - palaeozoology - historical ecology
"In De oeros ontrafelt Cis van Vuure het spoor terug naar de oorsprong van de in 1627 uitgestorven oeros. Die kwam oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië, zijn leefgebied strekte zich uit van Thailand tot West-Europa. De laatste oeros leefde in het gebied rondom de Centraal-Poolse plaats Jaktorów. Van Vuure speurde naar het spoor van de oeros via historische bronnen als tekeningen, boeken en runenverzen en bezoeken aan runderfokkerijen van onder meer Spaanse vechtstieren. De oeros is niet alleen een historisch interessante zoektocht, omdat Van Vuure in twee conclusies direct aansluit bij de huidige natuurdiscussie. De Heck-runderen die nu in de Nederlandse natuur grazen werden in de jaren 1920 door de gebroeders Heck gefokt naar het toen heersende beeld van de oeros. Volgens Van Vuure klopt daar echter weinig van. Volgens hem leek de oeros meer op een Spaans vechtrund. De stier van de oeros had een schofthoogte van 170 à 180 centimeter, de koe 150. Dat is veel groter dan de Heck-runderen. Volgens Van Vuure leefde de oeros in een landschap met dichte bossen, verschillende soorten moerassen en hoogvenen, vooral in de rivierdalen, kwelders en zeggemoerassen. Van Vuure baseert zich hiervoor onder meer op een runenvers uit de negende eeuw, waarin de os de bijnaam 'moerasloper' krijgt, op overleveringen dat oerossen in Egypte langs de Nijl leefden. Dat opent weer nieuwe perspectieven voor de discussie die ecoloog Frans Vera in 2000 opende over hoe het Nederlandse landschap er in vroeger tijden uit heeft gezien, en naar welk evenbeeld we de huidige natuur moeten vormen." (Recensie door Martin Woestenburg, 2003. http://www.woestenburg.nl/)
Kleine bossen in het landschap; geschiedenis, waarde en beheer
Dort, K.W. van; Grashof-Bokdam, C.J. ; Hees, A.F.M. van; Hommel, P.W.F.M. ; Kalkhoven, J.T.R. ; Schelhaas, M.J. - \ 2003
Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 643) - 125
bossen - hakhout - landschapsecologie - bosgebieden - geschiedenis - flora - fauna - bedrijfsvoering - nederland - cultuurlandschap - netwerken - historische ecologie - forests - coppice - landscape ecology - woodlands - history - flora - fauna - management - netherlands - cultural landscape - networks - historical ecology
In dit rapport wordt de ontstaansgeschiedenis van kleine bosjes in het landelijk gebied geschetst. Het betreft zowel hakhout, middenbos als opgaand bos. Kleine bosjes zijn een oud cultuurhistorisch verschijnsel. De vegetatiekundige waarde hangt vaak samen met de ouderdom. De kenmerkende fauna is sterk afhankelijk van de structuur van het bosje en de bosrand. De positie van de bosjes in de ruimte bepaalt of er sprake kan zijn van ecologische netwerken.
Bosrelicten op de Veluwe : een historisch-ecologische beschrijving
Bijlsma, R.J. - \ 2002
Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 647) - 92
bossen - geschiedenis - bosecologie - vegetatie - bosbedrijfsvoering - nederland - veluwe - historische ecologie - cultuurhistorie - Gelderland - forests - history - forest ecology - vegetation - forest management - netherlands - historical ecology - flora
De flora van bosrelicten op de Veluwe heeft een cultuurhistorische achtergrond: zij is karakteristiek voor het bos-en-heidelandschap zoals dat vanaf de late Middeleeuwen tot circa 1800 op armere gronden heeft gefunctioneerd. Als bosrelict gelden alle bossen, strubben en beplantingen op wallen, langs wegen en dergelijke die als landschapselement al aanwezig waren rond 1800. Uitgaande van een historisch-geografisch en fysiografisch kader worden vijf bosrelicttypen onderscheiden. Deze typen worden beschreven naar algemene kenmerken, bodem en geomorfologie, aanduidingen op de kadastrale kaart van 1832, relatie met bostypen van Van den Wijngaard, karakteristieke vaatplanten en karakteristieke mossen. Er worden op de Veluwe 48 soorten vaatplanten en 24 soorten mossen als bosrelictindicator aangemerkt. Van deze soorten wordt de mate van associatie met de bosrelicttypen beschreven en binnen deze typen de mate van associatie met verschillende landschapselementen (bos, waterloop, wal, pad/weg, overige perceelscheiding en kuil/poel). De vaatplanten worden gerangschikt in vijf historisch-ecologische soortgroepen; de mossen in vijf substraattypen. Voor al deze groepen worden de knelpunten en het perspectief geschetst. Regionaal soortenbeleid wordt beschouwd als een essentiële basis voor gebiedsgericht beheer met inbegrip van bosrelicten. Opties voor het beheer van bosrelicten worden uitgewerkt in de vorm van uitgangspunten en randvoorwaarden.
Historische ecologie van hooimaatjes in "De Wildernis" (Overijssel)
Dirkx, J. - \ 2002
Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 392) - 75
hooiland - bevloeiing door onderwaterzetting - ecologie - landschap - geografie - geschiedenis - nederland - overijssel - ecohydrologie - historische ecologie - cultuurhistorie - historische geografie - natuurbehoud - natuurontwikkeling - meadows - flood irrigation - ecology - landscape - geography - history - netherlands - ecohydrology - historical ecology
In het natuurreservaat De Wildernis liggen enkele hooimaatjes die in het verleden werden bevloeid. Voor het nieuwe beheersplan dat Landschap Overijssel voor De Wildernis opstelt, heeft Alterra onderzocht wat de cultuurhistorische betekenis van deze hooimaatjes is en welke mogelijkheden er bestaan die betekenis te integreren met natuurbehoudsdoelen. De cultuurhistorische betekenis van de maatjes blijkt hoog. Het historisch-ecologische referentiebeeld, dat een van de uitkomsten van het onderzoek is, geeft bovendien aan dat integratie van behoud van cultuurhistorische waarden ook veel kansen biedt voor het ontwikkelen van natuurwaarden.
Het verhaal dat kaarten vertellen
Dirkx, G.H.P. - \ 2002
De Levende Natuur 103 (2002)5. - ISSN 0024-1520 - p. 169 - 172.
cartografie - vegetatie - landgebruik - geschiedenis - nederland - luchtfotografie - ecologie - historische ecologie - geo-informatie - grondgebruik - historische geografie - kadaster - topografie - mapping - vegetation - land use - aerial photography - ecology - history - netherlands - historical ecology
Check title to add to marked list
<< previous | next >>

Show 20 50 100 records per page

 
Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.