Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

    Current refinement(s):

    Records 41 - 60 / 77

    • help
    • print

      Print search results

    • export

      Export search results

    Check title to add to marked list
    Ecological and economic impacts of gorilla-based tourism in Dzanga-Sangha, Central African Republic
    Blom, A. - \ 2001
    Wageningen University. Promotor(en): H.H.T. Prins; A.M.H. Brunsting. - S.l. : S.n. - ISBN 9789058084101 - 165
    gorilla's - toerisme - natuurtoerisme - milieueffect - economische impact - wild - centraal-afrikaanse republiek - beschermde gebieden - menselijke invloed - gorillas - tourism - nature tourism - environmental impact - economic impact - wildlife - central african republic - reserved areas - human impact

    This thesis investigates the potential role of tourism in the funding of protected area management in the Congo Basin. An assessment of the protected areas and gazetted forests of the Central African Republic (CAR) showed that only about one third of the protected areas is more or less effectively managed. Almost all the gazetted forest and the remainder of the protected areas are insufficiently protected from human disturbance, which is mostly in the form of poaching. This example underlines the fact that long term under-financing of the management has seriously affected the integrity of protected areas in the Congo Basin. Even in relatively well managed areas, such as the Dzanga-Sangha protected area complex, in southwestern CAR, human impact on wildlife can still be measured and is related to the distance from roads.

    The costs of management to effectively protect the forests of the Congo Basin are high. The potential role that tourism could play in raising revenue for management and for the local communities was investigated based on the case study of ape viewing in Dzanga-Sangha. Ape-viewing is a high return type of tourism and conditions to develop such tourism in Dzanga-Sangha were good. The area harbors high densities of western lowland gorillas (Gorilla gorilla gorilla) and several previous studies on these apes had been carried out. In order for visitors to be able to view the apes they needed to be habituated to human presence. This thesis shows that habituation of gorillas for tourism is feasible. Although feasible, the habituation process requires a substantial investment in time and money and is not without risks. It is unlikely that tourism, including ape-viewing, will be economically viable from a commercial point of view. It is unlikely that revenue form tourism will cover the management cost of the Dzanga-Sangha protected area now or in the foreseeable future. Even though tourism can bring important gains to the region, such as revenue and employment, managers have to carefully weigh these advantages against the apes' well being and the risky economics of tourism in Central Africa.

    Given the fact that Dzanga-Sangha provides one of the best opportunities for this type of tourism in the Congo Basin and that even here the economic success is highly questionable, it is unlikely to be a realistic option in but a few exceptional places in this part of the world. This case study clearly demonstrates that although some user fees have the potential to generate substantial revenue for protected areas in the Congo Basin, these fees will be far from sufficient to manage the protected area system.

    Soil Degradation and vulnerability assessment for Central and Eastern Europe - Preliminary Results of the SOVEUR Project
    Batjes, N.H. - \ 2000
    Wageningen : FAO, RISSA, ISRIC (FAO Report 2000/04) - 99
    bodem - bodemdegradatie - bodemverontreiniging - beoordeling - cartografie - gegevens verzamelen - informatiesystemen - milieueffect - centraal-europa - menselijke invloed - soil - soil degradation - soil pollution - assessment - mapping - data collection - information systems - environmental impact - central europe - human impact
    Between the tides: The impact of human exploitation on an intertidal ecosystem, Mozambique
    Boer, W.F. de - \ 2000
    University of Groningen. Promotor(en): H.H.T. Prins; R.H. Drent. - Veenendaal : Universal Press - ISBN 9789036712835 - 268
    aquatisch milieu - mozambique - visserijbiologie - menselijke invloed - wadden - aquatische ecosystemen - aquatic environment - mozambique - fishery biology - human impact - tidal flats - aquatic ecosystems
    Comparing recent and abandoned shell middens to detect the impact of human exploitation on the intertidal ecosystem
    Boer, W.F. de; Pereira, T. ; Guissamulo, A. - \ 2000
    Aquatic Ecology 34 (2000). - ISSN 1386-2588 - p. 287 - 297.
    schaaldieren - aquatische gemeenschappen - ecosystemen - populatie-ecologie - mozambique - aquatische ecosystemen - menselijke invloed - shellfish - aquatic communities - ecosystems - population ecology - mozambique - aquatic ecosystems - human impact
    Abandoned and recent shell middens were compared from Inhaca island, Mozambique, to investigate the impact of human exploitation. The growing human population was expected to increase the exploitation pressure, decrease the mean shell size, and increase the species diversity. Moreover, exploitation-vulnerable species were expected to disappear from recent middens. 29252 shells were collected from 6 recent and 8 abandoned middens, comprising 78 species, the majority bivalves. Pinctada nigra was the most abundant. The mean shell size was significantly smaller in recent middens, and the conspicuous, surface-dwelling gastropod Terebralia palustris showed the largest size reduction. Size reduction was related with the life history of the species. Older, abandoned middens had a larger species richness, refuting the intermediate disturbance hypothesis. The species composition of recent and abandoned middens was relatively similar, which was probably caused by low human exploitation pressure and the substrate characteristics. The disappearance of the mussel Perna perna was thought to be related to overexploitation
    Gateway to the Global Garden : Beta/Gamma Science for Dealing with Ecological Rationality
    Röling, N.G. - \ 2000
    Guelph : University of Guelph (Annual Hopper lecture 8) - ISBN 9780889555105 - 51
    milieubeheer - ecosystemen - kennis - duurzame ontwikkeling - sociologie - menselijke invloed - natuur - environmental management - ecosystems - knowledge - sustainable development - sociology - human impact - nature
    Life on the edge : hedgehog traffic victims and mitigation strategies in an anthropogenic landscape
    Huijser, M.P. - \ 2000
    Agricultural University. Promotor(en): H.H.T. Prins; K.V. Sýkora; N.J. Reeve. - S.l. : S.n. - ISBN 9789058083012 - 165
    erinaceus europaeus - landbouwgrond - habitats - wegen - verkeer - populatiedynamica - ecologie - mortaliteit - bescherming - wildbeheer - nederland - menselijke invloed - cultuurlandschap - habitatfragmentatie - erinaceus europaeus - agricultural land - habitats - roads - traffic - population dynamics - ecology - mortality - protection - wildlife management - netherlands - human impact - cultural landscape - habitat fragmentation

    This study focused on the most frequently recorded mammal species in road-kill surveys in western Europe: the hedgehog (Erinaceus europaeus). Investigations were conducted in an anthropogenic landscape and had two major aims:

    1. to quantify the effects of traffic mortality at individual, population, and species levels, and
    2. to explore how the number of traffic victims could be reduced through changes in the landscape in areas adjacent to roads.

    The negative effects of roads and traffic were particularly clear at the individual level, and one could consider this reason enough to take mitigating actions. In addition, hedgehogs are likely to be affected at the population level. However, at the species level, the hedgehog has mostly benefited from many of the human-induced changes in the landscape. The way people manage the landscape seems to be the key factor in determining the long term future of the species. Manipulation of certain landscape features can be used to make wildlife passages more effective and also to keep hedgehogs away from road sections between passages.

    Key words - agricultural lands, anthropogenic landscape, barriers, behaviour, body weight, compensation, corridor, disease, edge habitat, Erinaceus europaeus, footprints, habitat fragmentation, habitat selection, hedgehog, hedgerow, human impact, injury, landscape changes, mating strategy, mitigation, mortality, nest sites, The Netherlands, population density, relative population density, road density, road-kills, roads, traffic intensity, traffic victims, urban wildlife, vegetation, vehicle clearance, wildlife passages.

    Viability of hedgehog populations in central Netherlands
    Bergers, P.J.M. ; Nieuwenhuizen, W. - \ 1999
    Lutra 42 (1999). - ISSN 0024-7634 - p. 65 - 76.
    erinaceidae - erinaceus europaeus - doodsoorzaken - mortaliteit - verkeer - habitats - bevolkingsafname - wegbermen - expertsystemen - nederland - menselijke invloed - gelderland - flevoland - erinaceidae - erinaceus europaeus - causes of death - mortality - traffic - habitats - population decrease - roadsides - expert systems - netherlands - human impact - gelderland - flevoland
    I.v.m. het hoge aantal verkeersslachtoffers onder egels vraagt men zich af dit kan leiden tot het uitsterven van locale of regionale populaties. Hiertoe is een duurzaamheidsanalyse uitgevoerd met het expertsysteem LARCH op en rond de Veluwe en Flevoland
    The location of hedgehog traffic victims in relation to landscape features
    Huijser, M.P. ; Bergers, P.J.M. ; Braak, C.J.F. ter - \ 1999
    Lutra 42 (1999)1. - ISSN 0024-7634 - p. 57 - 58.
    Erinaceidae - Erinaceus europaeus - doodsoorzaken - schade - fauna - menselijk gedrag - landschap - habitats - Nederland - menselijke invloed - causes of death - damage - human behaviour - landscape - Netherlands - human impact
    Kort bericht omtrent een studie naar de invloed van omgevingsfactoren en wegkarakteristieken op het aantal verkeersslachtoffers onder egels
    Habitat fragmentation and infrastructure: a review of the proceedings of a European and a North American conference
    Huijser, M.P. ; Grift, E.A. van der; Bekker, G.J. - \ 1999
    Lutra 42 (1999)1-2. - ISSN 0024-7634 - p. 43 - 45.
    zoogdieren - habitats - habitat vernietiging - infrastructuur - overzichten - menselijke invloed - natuur - mammals - habitats - habitat destruction - infrastructure - reviews - human impact - nature
    Voor veel dier- en plantensoorten leidt de aanwezigheid en het gebruik van infrastructuur tot een afname in het aantal geschikte leefgebieden. De resterende gebieden raken bovendien steeds kleiner en meer van elkaar geisoleerd. Beide congressen handelen over dit verschijnsel: habitat versnippering
    Een verkennende beschouwing over grondhoudingen, natuurbeelden en natuurvisies in relatie tot draagvlak voor natuur
    Molenaar, J.G. de - \ 1998
    Wageningen : IBN-DLO - 111
    samenleving - interacties - milieu - mens - milieueffect - sociologie - ideologie - kennis - perceptie - landschap - filosofie - natuur - menselijke invloed - society - interactions - environment - man - environmental impact - sociology - ideology - knowledge - perception - landscape - philosophy - nature - human impact
    Political ecology, mountain agriculture, and knowledge in Honduras
    Jansen, K. - \ 1998
    Agricultural University. Promotor(en): N.E. Long; D. Gibbon. - Amsterdam : Thela - ISBN 9789055380305 - 277
    duurzaamheid (sustainability) - natuurlijke hulpbronnen - hulpbronnengebruik - bescherming - herstel - overheidsbeleid - milieubeleid - milieuwetgeving - luchtverontreiniging - bodemverontreiniging - waterverontreiniging - landbouw - ecologie - biogeografie - hydrobiologie - milieu - mens - milieueffect - sociologie - sociale klassen - boeren - agrarische bedrijfsvoering - agrarische bedrijfsplanning - bedrijfssystemen - gebergten - honduras - menselijke invloed - sustainability - natural resources - resource utilization - protection - rehabilitation - government policy - environmental policy - environmental legislation - air pollution - soil pollution - water pollution - agriculture - ecology - biogeography - hydrobiology - environment - man - environmental impact - sociology - social classes - farmers - farm management - farm planning - farming systems - mountains - honduras - human impact

    The social and biophysical processes entailed in environmental deterioration are the subject of intense debate in Honduras, one of the poorest countries of Latin America. This book analyses the political ecology of precarious farming in mountainous areas. The author evaluates a rich array of social and agronomic data in order to assess existing theories that purport to explain environmental deterioration and agrarian change in Honduras. It explores the relationships between land tenure patterns, shifting agricultural practices, changing social relations of production, and producers' knowledge. Special attention is given to differential perceptions and responses of producers to environmental deterioration, and to the broader knowledge struggles of different actors about issues such as burning, the fallow crisis, biocide use, and deforestation. This detailed case study draws on political economy, human ecology, critical realism, and social constructionism and constitutes an original contribution to current debates on political ecology.

    The central argument of this book is that land degradation through present agricultural practices is not simply an effect of poverty, inconsiderate acting or a direct consequence of a modernisation process which is orchestrated and imposed upon the Honduran peasantry by external capitalist development. Instead, the social causation of environmental change in mountainous areas of Honduras should be understood in terms of a complex mixture of local patterns of access to resources, forms of state intervention, the heterogeneous paths of technological change and knowledge generation, divisions of labour, and the specific interactions of emerging commodity markets and the organization of production.

    Chapter two focuses on issues of land tenure and property rights. It compares local histories of land distribution in El Zapote with widely used models of the latifundio-minifundio complex and the colonial legacy of the large landholding. Subsequently, it explores how local rules and cultural notions, local government and state laws, and state interventions through land reform and land titling projects, mediate the relation between people and the land. Conclusions deal with the multiple land histories which explain the complexity of conflicts, and with the many factors shaping the meaning villagers attribute to the value of land.

    Chapter three explores technological changes in crop production and cattle husbandry and compares the findings in El Zapote with recent studies dealing with heterogeneity and diversity in agriculture, thus criticizing approaches which maintain a duality of traditional and modern agricultural technology. It stresses the recognition of the multiplicity of factors causing technological change.

    This exploration of technological change serves as a starting point for the discussion of how different environmental problems are perceived by different actors. Chapter four identifies different perspectives on the fallow crisis, the use of fire to clear fields, vegetation and climatic change, and the use of new agro-chemicals. It deals with the paradox that agronomy cannot encompass the many factors involved in environmental deterioration, but that an alternative strategy of validating producers' environmental perceptions cannot provide a coherent theory of the causes of environmental deterioration as well.

    In Chapters two, three, and four, it will be shown that environmental behaviour and perceptions about environmental change relate to access to, and distribution of, resources. Chapter five gives further consideration to the different aspects of the social relations of production in El Zapote, in order to understand the processes of social differentiation.

    Chapter six broadens the issue of social differentiation with a discussion of local agricultural knowledge. The argument is put forward that we need an understanding of both the practical character of knowledge, (that local knowledge generation responds to environment and social context), and its discursive character. Knowledge is not only embedded in narratives on the epistemological level, but also in concrete natural environments and social relations. An important conclusion is that current `local knowledge approaches' overestimate the potential of local knowledge for environmental conservation or restoration.

    The concluding chapter starts by commenting on various explanations of environmental deterioration in Honduran mountain agriculture. Using the case study of El Zapote it presents an alternative explanation with the main argument that a linear relation between the distribution of the means of production and labour relations on the one hand, and use of the environment on the other, cannot be justified, but that, nevertheless, an inquiry into changing patterns of social differentiation may provide insight into important mechanisms of human interaction with nature. The final section challenges theoretical (epistemological and ontological) confusions about social and biophysical causation of environmental deterioration in environmental social science.

    The book is published by:
    Thela Publishers Amsterdam
    16.5 x 24 cm
    288 pages
    ISBN 90-5538-030-X

    Please send your order by mail or telefax to:
    Thela Publishers, Prinseneiland 305, 1013 LP Amsterdam, the Netherlands
    Faxnumber: +31.20.6203395; E-mail:
    Payment by credit card (without extra costs) or proforma invoice (with bankcharges); postage and packing will be charged additionally. You can also order at your local bookstore.

    Customers in the U.S.A. and Canada can order from:
    Eiron, Inc, P.O. Box 400712 Washington D.C. 20016
    Tel (202) 966 3240; Fax (202) 244 0913; E-mail

    UK and Ireland orders to:
    Central Books, 99 Wallis Road, London E9 5LN
    Tel (0181) 986 4854, Fax (0181) 533 5821; E-mail:

    Relationships between forest condition and natural and anthropogenic stress factors on the European scale : pilot study
    Klap, J.M. ; Vries, W. de; Erisman, J.W. - \ 1997
    Wageningen : DLO Winand Staring Centre (SC report 150) - 245
    bosbouw - bosschade - bosplagen - achteruitgang, bossen - afsterving - luchtverontreiniging - gassen - zure regen - bodemchemie - anorganische verbindingen - mineralen - meteorologie - onderzoek - europa - bosbescherming - bospathologie - menselijke invloed - forestry - forest damage - forest pests - forest decline - dieback - air pollution - gases - acid rain - soil chemistry - inorganic compounds - minerals - meteorology - research - europe - protection of forests - forest pathology - human impact
    DASSIM, een simulatiemodel voor de evaluatie van verkeersscenario's: calibratie en validatie
    Apeldoorn, R.C. van; Verboom, J. ; Nieuwenhuizen, W. - \ 1997
    Delft : Rijkswaterstaat DWW - 59
    verspreiding - Mustelidae - ecologie - diergedrag - gewoonten - overheidsdiensten - transport - ongevallen - dieren - fauna - schade - wegen - computersimulatie - simulatie - simulatiemodellen - Nederland - kalibratie - diergemeenschappen - menselijke invloed - dispersal - Mustelidae - ecology - animal behaviour - habits - public services - transport - accidents - animals - fauna - damage - roads - computer simulation - simulation - simulation models - Netherlands - calibration - animal communities - human impact
    Bedreiging van plantengemeenschappen van wateren, moerassen en natte heiden
    Duuren, L. van; Schaminée, J.H.J. - \ 1997
    Kwartaalbericht milieustatistieken... 14 (1997)1. - ISSN 0168-8065 - p. 15 - 24.
    aquatische gemeenschappen - classificatie - milieueffect - menselijke activiteit - hydrobiologie - moerassen - nederland - plantengemeenschappen - menselijke invloed - aquatic communities - classification - environmental impact - human activity - hydrobiology - marshes - netherlands - plant communities - human impact
    Amfibieen en verkeerswegen; een modelstudie naar het effect van verminderen of compenseren van barrierewerking.
    Bugter, R.J.F. ; Vos, C.C. - \ 1997
    Delft : Rijkswaterstaat, DWW - 62
    hylidae - bufonidae - overheidsdiensten - transport - ongevallen - wegen - levensduur - verouderen - veroudering - dood - dieren - fauna - schade - modellen - onderzoek - nederland - salamanders - menselijke invloed - hylidae - bufonidae - public services - transport - accidents - roads - lifespan - aging - senescence - death - animals - fauna - damage - models - research - netherlands - salamanders - human impact
    The ecological modernization of production and consumption : essays in environmental sociology
    Spaargaren, G. - \ 1997
    Agricultural University. Promotor(en): A.T.J. Nooij; N.J.M. Nelissen. - S.l. : Spaargaren - ISBN 9789054856474 - 210
    milieu - mens - milieueffect - sociologie - kwaliteit - controle - verontreinigingsbeheersing - milieubeheer - ecologie - consumptie - nederland - menselijke invloed - milieuwetenschappen - environment - man - environmental impact - sociology - quality - control - pollution control - environmental management - ecology - consumption - netherlands - human impact - environmental sciences

    Milieusociologen maken studie van milieubederf en milieubeheer als maatschappelijke verschijnselen. Zij bestuderen de manier waarop milieuproblemen samenhangen met de organisatievorm van de moderne maatschappij alsmede de wijze waarop het tegengaan van milieubederf onderdeel wordt van de reflexieve sturing van de samenleving door gouvernementele en niet-gouvernementele actoren. De centrale stelling die in het proefschrift wordt ontwikkeld is, dat milieuproblemen de inzet kunnen en moeten vormen van een moderniseringsproces dat erop is gericht milieu-overwegingen blijvend te verankeren in de organisatie van de productie- en consumptie-cycli die het industriële karakter van de moderne maatschappij bepalen. Door dit proces van milieu-geïnduceerde veranderingen te bestuderen op het niveau van de institutionele organisatie van de samenleving en op het niveau van de organisatie van het alledaagse leven, kunnen sociologen een bijdrage leveren aan zowel de milieuwetenschap als het milieubeleid. De theorie van de ecologische modernisering van productie en consumptie zoals in eerste aanleg ontwikkeld door Joseph Huber en Martin Jänicke, representeert een van de centrale stromingen binnen de milieusociologie en kan werden gebruikt om tot een beter inzicht te komen in processen van milieuverandering in samenleving en beleid. In de verschillende hoofdstukken worden steeds onderdelen van de ecologische moderniseringstheorie verder ontwikkeld en besproken tegen de achtergrond van de sociaal wetenschappelijke en in het bijzonder de sociologische literatuur.

    In hoofdstuk 1 worden de hierboven beschreven doelstelling en algemene benaderingswijze van de ecologische moderniseringstheorie nader geïntroduceerd en geplaatst in de context van het veranderende milieudebat zoals dat vanaf het begin van de jaren zeventig werd gevoerd met name in enkele westers-industriële landen. Het feit dat het een moderniserings-theorie betreft, impliceert dat afstand wordt genomen van de 'grenzen aan de groei' benadering die in de jaren zeventig een dominante positie innam in het milieudebat en waarin de ontwikkeling van een alternatieve, kleinschalige organisatievorm van productie en consumptie werd gezien als het wenselijke en noodzakelijke alternatief voor de gangbare, grootschalige, industrieel-kapitalistische organisatievorm van moderne samenlevingen. Als moderniseringstheorie kwam zij echter op haar beurt onder kritiek toen vanaf de jaren negentig de discussie over 'global (environmental) change' de aandacht richtte op de veranderende rol van enerzijds de politiek en anderzijds wetenschap en techniek in de huidige fase van de 'reflexieve moderniteit'.

    Hoofdstuk 2 schetst de situatie in de Nederlandse milieusociologie wat betreft theorievorming en onderzoek in de periode tot het midden van de jaren tachtig. Deze situatie vormt de institutionele en disciplinaire achtergrond waartegen onze bijdrage aan de ecologische moderniseringstheorie moet worden begrepen. Met de milieukunde als dominante organisatievorm voor het bedrijven van milieuwetenschap en met een milieusociologische onderzoekstraditie die zich kenmerkte door een eenzijdige oriëntatie op empirisch, sociaal-psychologisch gefundeerd onderzoek, kon de uitgangssituatie voor de ontwikkeling van de milieusociologie tot het midden van de jaren tachtig niet als gunstig worden getypeerd. Tegen deze achtergrond wordt de noodzaak besproken om te komen tot de ontwikkeling van een theoretisch adequaat, sociologisch perspectief op het milieuvraagstuk. Daarbij wordt beargumenteerd dat de klassieke en hedendaagse varianten van de sociale ecologie noch de (neo) marxistische traditie veel bruikbare uitgangspunten bevatten voor het ontwikkelen van een dergelijk theoretisch perspectief.

    In hoofdstuk 3 wordt de ecologische moderniseringstheorie besproken in relatie tot de verschillende de-, anti- en postmoderniseringstheorieën van zowel neo-marxistische als nietmarxistische aard. Daarbij concentreert zich de aandacht vooral op (de confrontatie met) de stroming van de 'contra- productiviteits'-theorieën die binnen de milieubeweging in de jaren zeventig veel aanhang en invloed hadden. De idee van een kleinschalige maatschappij als alternatief voor de modern industriële samenleving wordt besproken en bekritiseerd tegen de achtergrond van de veranderende relaties tussen het lokale en het globale niveau van moderne samenlevingen, die gekenmerkt worden door het zich steeds verder over tijd en ruimte uitstrekken van sociale relaties. De door Joseph Huber ontwikkelde theorie van ecologische modernisering neemt afstand van de kleinschaligheidsgedachte in zijn klassieke vorm en bepleit in plaats van een ontmanteling van de centrale instituties van de moderniteit juist een modernisering van deze instituties. Zijn theorie wordt besproken in relatie tot de veranderingen die zich in de loop van de jaren tachtig steeds duidelijker aftekenden zowel binnen het Nederlandse milieubeleid als in de Nederlandse milieu-beweging. Veranderingen die een ondersteuning lijken voor de centrale these van Huber, namelijk dat - na een fase van 'opbouw' - de fase van 'ombouw' van het industriesysteem is aangebroken. Een ombouw of 'switch-over' die in belangrijke mate gedragen wordt door niet- gouvernementele actoren en die een belangrijke rol toekent aan daartoe 'herprogrammeerde' wetenschap en techniek.

    In hoofdstuk 4 wordt de schijnwerper gericht op een benadering binnen de (milieu)sociologie die op het eerste gezicht de centrale premissen van de ecologische moderniseringstheorie fundamenteel lijkt te weerspreken. De theorie van de risico-maatschappij zoals met name door Ulrich Beck gelanceerd en door Anthony Giddens mede ontwikkeld, legt grote nadruk op de onbeheersbaarheid en onomkeerbaarheid van milieuproblemen en brengt dit 'apocalyptische' karakter van milieuproblemen direct in verband met de onttovering van techniek en wetenschap en (het besef van) grenzen aan de stuurbaarheid van maatschappelijke ontwikkelingen. In plaats van een omslag in de richting van duurzame ontwikkeling wordt hier het perspectief geschetst van een samenleving waarbinnen de verdeling en toedeling van (milieu)risico's de dominante logica wordt. De ramp met de Tsjernobyl kerncentrale heeft volgens Beck een 'antropologische schok' teweeg gebracht waarbij mensen zich in een klap bewust werden van het feit dat essentiële in de zin van uiteindelijk levensbedreigende milieuproblemen niet langer zintuiglijk waarneembaar zijn en daarmee slecht met behulp van expert- kennis kunnen worden geduid. Terwijl enerzijds het besef van expert-athankelijkheid toeneemt, is er tegelijkertijd een groeiend bewustzijn van het feit dat wetenschap en techniek niet langer de onfeilbare bakens zijn voor onze omgang met onzekerheden. Het proces van 'onttovering' treft niet alleen wetenschap en techniek maar strekt zich ook uit tot de politieke arrangementen die in de periode van de 'simpele moderniteit' werden ontwikkeld: nationale politieke (milieu)arrangementen worden in werking en betekenis uitgehold onder invloed van een toenemende transnationalisering van politiek en economie. Hoewel de theorie van de risico-maatschappij op de hier genoemde onderdelen zeer waardevolle inzichten en vraagstellingen voortbrengt voor de milieusociologie, schiet zij naar onze mening tekort als milieusociologische theorie. Door een scherper onderscheid te maken naar onderscheiden categorieën van milieuproblemen, wordt het mogelijk de apocalyptische horizon van milieuhervorming specifiek te verbinden met een categorie van milieu-problemen die door Giddens als 'High-Consequence-Risks' (HCR) wordt aangeduid. Door niet op voorhand de specifieke kenmerken van HCR's ook van toepassing te verklaren op de overige milleuproblemen, ontstaat ruimte voor een meer genuanceerd beeld met betrekking tot de mogelijkheden voor het beheersen van milieuproblemen en de daarbij behorende rol van politiek en wetenschap.

    In de hoofdstukken 3 en 4 ligt het accent in belangrijke mate op milieu-veranderingen op het institutionele niveau van de samenleving, waarbij bovendien de analyse van productie- en consumptiecycli voornamelijk vanuit de logica van de productiesfeer wordt ondernomen. In de hoofdstukken 5 en 6 wordt het accent verlegd naar het niveau van het alledaagse leven, naar het handelen van mensen die als kundige en bekwame actoren betrokken zijn bij de reproductie van milieu-arrangementen. Daarbij wordt bovendien aandacht gevraagd voor de noodzaak om productieen consumptiecycli (ook) vanuit de logica van de consumptiesfeer te analyseren. Door de ecologische moderniseringtheorie op beide punten te corrigeren en aan te vullen ontstaat een theoretisch meer adequate variant van het door Huber en Jänicke ontwikkelde basisschema.

    Hoofdstuk 5 is geheel gewijd aan het klassieke micro-macro probleem in de sociale wetenschappen in het algemeen en in de sociale milieuwetenschappen in het bijzonder. Besproken wordt de manier waarop het actor-structuur dualisme binnen zowel het attitude-gedrag paradigma als in de zogenoemde rational choice en sociale dilemma benaderingen elk op een eigen wijze gereproduceerd wordt. Als alternatief worden besproken enerzijds de aan Elias ontleende civilisatie-theorie en anderzijds de door de Britse socioloog Anthony Giddens ontwikkelde structuratie-theorie. Beargumenteerd wordt dat de door Giddens ontwikkelde handelingstheorie een theoretisch adequate oplossing biedt voor het klassieke micro-macro probleem alsmede voor het conceptualiseren van het 'keuze-proces' van actoren dat zo centraal staat in het denken over milieu(on)vriendelijk gedrag. Door aan Giddens ontleende centrale begrippen als sociale praktijken, leefstijl, praktisch bewustzijn en dualiteit van structuur toe te passen op en uit te werken in het kader van het streven naar duurzame(r) leefstijlen, wordt een 'actor-georiënteerde' variant van de ecologische moderniseringstheorie ontwikkeld.

    In hoofdstuk 6 wordt geconstateerd dat binnen het Nederlandse milieubeleid lange tijd een op de productiesfeer toegesneden analyse van het gedrag van burger-consumenten de dominante benadering vormde. Waar vanuit het beleid de grenzen van een dergelijke benadering steeds duidelijker worden onderkend, vraagt men de sociale wetenschappen nadrukkelijk om een bijdrage met betrekking tot de vraag hoe vanuit het beleid de zogenoemde 'moeilijk bereikbare doelgroepen' benaderd zouden kunnen worden. Om het gedrag van deze doelgroepen beter te begrijpen, dient men de dynamiek in en achter consumptiegedrag en de consumptiecultuur nader te onderzoeken. De relatie van mensen met goederen en diensten vormt het centrale object van de sociologie van de consumptie. Binnen de consumptie-sociologie wordt een sterke nadruk gelegd op de sociale of symbolische waarde van producten in plaats van op de objectieve kenmerken of de gebruikswaarde van producten die zo centraal staan in de milieuwetenschap. Tussen de eenzijdig op stofstromen gerichte milieuwetenschappen enerzijds en de eenzijdig op processen van distinctie en spel gerichte sociologie anderzijds wordt getracht een voor de milicusociologie bruikbare analyse te ontwikkelen, waarbij aan zowel de objectief-materiële als aan de sociale dimensie van consumptie aandacht wordt besteed en waarbij de wisselwerking tussen de sfeer van productie en de sfeer van consumptie een belangrijke plaats inneemt. Als startpunt voor een dergelijke analyse wordt de huishoudelijke consumptie genomen. Aan de hand van een aan Giddens ontleend model wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze de sociale praktijken die een rol spelen in de huishoudelijke consumptie, kunnen worden geanalyseerd. De door de Noorse socioloog Per Otnes ontwikkelde variant van Giddens' basisschema maakt inzichtelijk op welke manier huishoudelijke consumptiepraktijken verbonden zijn met wat hij noemt sociaal-materiële, collectieve systemen (SMCS) als het energie-, water- en afvalnetwerk. Door de ecologische moderniseringstheorie toe te passen op en uit te werken voor deze SMCS's, ontstaat een minder exclusief op de productiesfeer toegesneden variant van deze theorie. De huidige ontwikkelingen in de nutssectoren tonen daarbij aan dat klassieke vragen als die van de balans tussen markten staatsregulering van productie- en consumptiepraktijken of die van de groot- versus kleinschalige organisatie van technieksystemen, nog immer relevant zijn.

    Milieu-economie : over ongeprijsde schaarste en klimaatverandering
    Ierland, E.C. van - \ 1996
    Wageningen : Landbouwuniversiteit Wageningen - 34
    klimaatverandering - milieu - milieueffect - colleges (hoorcolleges) - mens - natuurlijke hulpbronnen - paleoklimatologie - sociologie - menselijke invloed - nationaal vermogen - openbare redes - climatic change - environment - environmental impact - lectures - man - natural resources - palaeoclimatology - sociology - human impact - national wealth - public speeches
    The environmental situation in Bamenda, Cameroon : results of a workshop on 30 September 1994
    Hart, T.M. 't; Langeveld, J.W.M. - \ 1995
    Wageningen : IBN-DLO (IBN research report 95/5) - 22
    milieu - mens - milieueffect - sociologie - watervoorziening - afvalwaterbehandeling - gezondheidstechniek - stedelijke gebieden - hygiëne - afval - vuilnis - afvalverwijdering - huisvuilverwijdering - verzamelen - overheidsbeleid - milieubeleid - milieuwetgeving - luchtverontreiniging - bodemverontreiniging - waterverontreiniging - kameroen - menselijke invloed - milieuhygiëne - environment - man - environmental impact - sociology - water supply - waste water treatment - public health engineering - urban areas - hygiene - wastes - refuse - waste disposal - municipal refuse disposal - collection - government policy - environmental policy - environmental legislation - air pollution - soil pollution - water pollution - cameroon - human impact - environmental hygiene
    Predicting the effects of motorway traffic on breeding bird populations
    Reijnen, M.J.S.M. ; Veenbaas, G. ; Foppen, R.P.B. - \ 1995
    Delft : Rijkswaterstaat, DWW [etc.] (DWW publikatie P-DWW-92-709) - 92
    dieren - vogels - broedseizoen, vogels - schade - fauna - voortplanting - wegtransport - seizoenen - periode van kuitschieten - transport - menselijke invloed - animals - birds - breeding season - damage - fauna - reproduction - road transport - seasons - spawning season - transport - human impact
    Relatie fauna en verkeer
    Environmental policy on the way to Brussels : the issue of acidicification between the Netherlands and the European community
    Liefferink, J.D. - \ 1995
    Agricultural University. Promotor(en): A.T.J. Nooij. - S.l. : Liefferink - ISBN 9789054853695 - 211
    overheidsbeleid - milieubeleid - milieuwetgeving - luchtverontreiniging - bodemverontreiniging - waterverontreiniging - milieu - milieueffect - sociologie - milieubescherming - milieubeheer - neerslag - zure regen - nederland - landen van de europese unie - menselijke invloed - government policy - environmental policy - environmental legislation - air pollution - soil pollution - water pollution - environment - environmental impact - sociology - environmental protection - environmental management - precipitation - acid rain - netherlands - european union countries - human impact

    The process of European integration is marked by a dynamic and often controversial balance between member state autonomy and supranational. decision making. Within the European Community (EC), enviromnental policy has in the past 25 years emerged as one of the major fields of activity. This study deals with the interrelations and shifts in enviromnental policy making between the national and the EC levels. More precisely, it is guided by the following basic questions:

    To what extent and in which way did the increasing involvement of the European Community in environmental policy making lead to increasing interrelation and interaction between environmental policy making at the EC level and the member state level? To what extent did such changes lead to a shift of policy making processes from the national to the EC level? Mich forces stimulated or hampered this development?

    The first part of the book (chapters 2-4) attempts to develop a theoretical framework for the study of environmental policy making in the EC. On the basis of a comparison of the major schools of thought in international relations theory it is concluded that the model of Complex Interdependence offers the best starting point for this purpose. In order to assess the dynamics of different kinds of international interdependence and cooperation, furthermore, a dissection of the concept of sovereignty into four dimensions is proposed. It turns out, however, that neither Complex Interdependence theory nor other theoretical models are sufficiently equipped for the analysis of 'day-to-day' enviromnental policy making in the Community and the shifting relations between domestic and EC political processes. This has to do among other things with the hybrid status of the Community, oscillating between a customary international organisation and a federation. As an analytical tool at the meso-level ( i.e. below the level of macro-theories of the state and of international relations) the notion of policy networks is proposed. The 'Europeanisation' of policy can then be considered as the build-up of policy networks that increasingly interlace the domestic and the Community level along the four dimensions of powerdependence: policy focus, membership, vertical and horizontal interdependence.

    The second part of the study (chapters 5-9) contains a qualitative case study of the policies in the field of air pollution and acidification in the EC and in the Netherlands from the 1970s to the early 1990s. It describes in considerable detail the decision making processes around five related policy issues. The first air pollution measure taken by the Community was the regulation of the sulphur content of gas oil. Attempts to control also the sulphur content of other types of fuel failed. A second issue of the 1970s was the establishment of air quality standards. Three directives were the result: one for sulphur dioxide and suspended particulates, one for lead, and one for nitrogen dioxide. The two issues that would dominate air pollution policy in the 1980s - the 'clean' car and the large combustion plants - were brought on the agenda by the rise of the issue of acidification around 1982, particularly in Germany but also in other member states including the Netherlands. Both issues gave rise to long negotiations and serious controversies among the member states. The 'clean' car issue led to a considerable tightening of emission standards and the introduction of catalytic converters, initially only in large cars and later also in small and medium-size models. A framework directive for industrial air pollution was adopted in 1984. The sulphur and nitrogen emissions from electricity plants, refineries and other large industrial ovens were eventually regulated in a directive containing different emission targets for each member state as well as a considerable number of other exemptions. Finally, the case study pays attention to a case of non-policy at the EC level: the emission of ammonia, particularly by agricultural sources.

    The findings of the case study are interpreted in the terms of the theoretical framework in the third part (particularly chapter 10). It appears that a focus on the economic aspects of environmental policy problems quite consistently prevailed at the EC level, whereas basic decisions with respect to the ecological aspects were taken domestically. Public and private actors, formerly working only at the domestic level, were getting increasingly involved in EC decision making. This went together with the more far-reaching impact of policy measures on economic life in the member states since the 1980s. Differences of interest between industrial actors were reflected in Euro-groups and hampered effective lobbying. Direct participation in Brussels of enviromnental organisations was restricted particularly by the strongly economic policy focus and by the minor importance at the EC level of one of their principal resources, political legitimacy. As a result, the national government continued to play a pivotal role in the mediation of interests from the domestic level to Brussels. This position was principally based on its control of powerful legal resources, notably the member states' full or near veto right in the Council of Ministers. Domestic agreement among public and private actors about the standpoints to be taken in the Council - and often about domestic policies as well - thus became almost a prerequisite for entering EC negotiations. Also coordination with other policy fields was accomplished mainly at the domestic level.

    On this basis it is concluded that, as far as the Netherlands were involved, EC policies in the field of air pollution and acidification continued to be essentially an additional stage after domestic decision making. Common measures primarily functioned to avoid or limit distortions of conditions of trade and competition resulting from the establishment of national environmental objectives and policies. The Europeanisation of the policy field thus mainly entailed the pooling of sovereign powers in the economic dimension, whereas national sovereignty in the ecological dimension was hardly affected. In member states where domestic environmental policies are less developed than in for instance the Netherlands, Germany and Denmark, however, environmental policies designed at the EC level may more directly interfere with national sovereignty in the ecological dimension.

    In the epilogue (chapter 11), the theoretical and empirical approach of the study is evaluated and the prospects of enviromnental policy making in the European Union are explored. It is argued, among other things, that growing economic and ecological differences within the Union, particularly due to the accession of new member states from Northern and Central Europe, may on the longer term lead to more differentiation of enviromnental policies.

    Check title to add to marked list

    Show 20 50 100 records per page

    Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.