Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

    Current refinement(s):

    Records 1 - 100 / 135

    • help
    • print

      Print search results

    • export

      Export search results

    Check title to add to marked list
    Microbial and volatile profiling of soils suppressive to Fusarium culmorum of wheat
    Ossowicki, Adam ; Tracanna, Vittorio ; Petrus, Marloes L.C. ; Wezel, Gilles van; Raaijmakers, Jos M. ; Medema, Marnix H. ; Garbeva, Paolina - \ 2020
    Proceedings of the Royal Society. B: Biological Sciences 287 (2020)1921. - ISSN 0962-8452 - 10 p.
    Fusarium culmorum - rhizosphere microbiome - soil suppressiveness - soil volatiles

    In disease-suppressive soils, microbiota protect plants from root infections. Bacterial members of this microbiota have been shown to produce specific molecules that mediate this phenotype. To date, however, studies have focused on individual suppressive soils and the degree of natural variability of soil suppressiveness remains unclear. Here, we screened a large collection of field soils for suppressiveness to Fusarium culmorum using wheat (Triticum aestivum) as a model host plant. A high variation of disease suppressiveness was observed, with 14% showing a clear suppressive phenotype. The microbiological basis of suppressiveness to F. culmorum was confirmed by gamma sterilization and soil transplantation. Amplicon sequencing revealed diverse bacterial taxonomic compositions and no specific taxa were found exclusively enriched in all suppressive soils. Nonetheless, co-occurrence network analysis revealed that two suppressive soils shared an overrepresented bacterial guild dominated by various Acidobacteria. In addition, our study revealed that volatile emission may contribute to suppression, but not for all suppressive soils. Our study raises new questions regarding the possible mechanistic variability of disease-suppressive phenotypes across physico-chemically different soils. Accordingly, we anticipate that larger-scale soil profiling, along with functional studies, will enable a deeper understanding of disease-suppressive microbiomes.

    Microbiome dynamics of disease suppresive soils
    Gómez Expósito, Ruth - \ 2017
    Wageningen University. Promotor(en): F.P.M. Govers; J.M. Raaijmakers, co-promotor(en): J. Postma; I. de Bruijn. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789463431774 - 267
    suppressive soils - soil suppressiveness - plant diseases - thanatephorus cucumeris - microbial ecology - soil microbiology - rhizosphere bacteria - soil bacteria - community ecology - soil fungi - transcriptomics - taxonomy - ziektewerende gronden - bodemweerbaarheid - plantenziekten - thanatephorus cucumeris - microbiële ecologie - bodemmicrobiologie - rizosfeerbacteriën - bodembacteriën - gemeenschapsecologie - bodemschimmels - transcriptomica - taxonomie

    Disease suppressive soils are soils in which plants do not get diseased from plant pathogens due to the presence (and activities) of the microbes present in the soil. Understanding which microbes contribute to confer suppression and through which mechanisms they can protect plants is crucial for a sustainable control of plant diseases. In the research conducted in this thesis, I first examined the role of Lysobacter species, previously associated with disease suppressive soils, in suppressing damping-off disease caused by the soil-borne fungal pathogen Rhizoctonia solani on sugar beet. The majority of the Lysobacter strains tested revealed a broad metabolic potential in producing a variety of enzymes and secondary metabolites able to suppress R. solani in vitro. However, any of these strains could consistently suppress damping-off disease when applied in soil bioassays. Their ability to promote plant growth was also tested for sugar beet, cauliflower, onion or Arabidopsis thaliana. Results indicated that any of the Lysobacter strains could consistently promote plant growth, neither via direct contact nor via volatile production. Second, I investigated whether the antagonistic activity of Lysobacter species could be triggered when applied as bacterial consortia, together with Pseudomonas and Streptomyces species. Although several bacterial combinations showed an increased antagonistic effect towards R. solani in vitro, no consistent effects were observed when these bacterial consortia were applied in vivo. Third, I investigated the dynamical changes in the bacterial community composition and functions occurring during the process of disease suppressiveness induction by performing whole community analyses using next-generation sequencing techniques. Results indicated that suppressiveness induction was most associated with changes in certain bacterial traits rather than changes in the bacteria community composition itself. Among the functions found as more active in suppressive soils were several ‘classic’ mechanisms of disease suppression, including competition for nutrients, iron and space and production of extracellular enzymes, indol-acetic-acid and hydrogen cyanide. Among the enzymes found in higher abundance in suppressive soil were these ones involved in the degradation of oxalic acid, a pathogenicity factor produced by pathogenic fungi to help infecting the host plant. Hence, I finally studied the role of bacteria able to produce enzymes able to degrade oxalic acid in suppressing R. solani disease. Enrichment of native oxalotrophic bacteria existing in soil, their isolation and further application into soil revealed that they could effectively suppress Rhizoctonia disease. Characterization of these oxalotrophic bacteria revealed that members within the Caulobacter and Nocardioides species could suppress R. solani disease by their own. Furthermore, the research done in this thesis highlights the importance of combining different techniques to unravel the mechanisms underlying disease suppression and the importance of studying function-over-phylogeny. Additionally, it also highlights the importance of organic amendments (such as oxalic acid) directly into soils in order to “engineer” the bacterial functions towards the control of diseases caused by R. solani.

    Leve(n) de bodem! : de basis onder ons bestaan
    Brussaard, L. ; Govers, F.P.M. ; Buiter, R.M. - \ 2016
    Den Haag : Stichting Bio-Wetenschappen en Maatschappij (Cahier / Biowetenschappen en Maatschappij 35e jaargang (2016) kwartaal 3) - ISBN 9789073196834 - 88
    bodemkunde - bodembiologie - bodemkwaliteit - landbouwgronden - bodemvruchtbaarheid - bodembeheer - bodemweerbaarheid - bodemmicrobiologie - duurzaam bodemgebruik - lesmaterialen - soil science - soil biology - soil quality - agricultural soils - soil fertility - soil management - soil suppressiveness - soil microbiology - sustainable land use - teaching materials
    De bodem is niet alleen letterlijk de grond onder ons bestaan, ze is dat ook figuurlijk. Vruchtbare bodems leveren ons bijvoorbeeld voedsel, water en grondstoffen, maar ook een heel scala aan andere ecosysteemdiensten. In één theelepel zwarte grond leven meer organismen dan er mensen zijn op de hele aarde. Ze zorgen ervoor dat planten gebruik kunnen maken van de voedingsstoffen in de bodem en in een gezonde bodem krijgen ziekteverwekkers ook minder kans. Nu we steeds beter begrijpen hóe ze dat doen, kunnen wij zelfs nieuwe antibiotica vinden in de bodem! In dit cahier laten wetenschappers van naam op het gebied van het bodemonderzoek niet alleen zien welke diensten een gezonde bodem al vele eeuwen levert. Ze vertellen ook hoe de figuurlijke bodem onder ons bestaan tegelijk grond voor inspiratie is voor voedsel en technologie voor de toekomst.
    Plant growth promotion by Pseudomonas fluorescens : mechanisms, genes and regulation
    Cheng, X. - \ 2016
    Wageningen University. Promotor(en): Francine Govers; J.M. Raaijmakers, co-promotor(en): M. van der Voort. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462578753 - 192
    soil bacteria - pseudomonas fluorescens - plants - growth stimulators - soil suppressiveness - plant diseases - induced resistance - biochemistry - biosynthesis - plant-microbe interactions - transcriptomics - bodembacteriën - pseudomonas fluorescens - planten - groeistimulatoren - bodemweerbaarheid - plantenziekten - geïnduceerde resistentie - biochemie - biosynthese - plant-microbe interacties - transcriptomica

    Pseudomonas fluorescens is a Gram-negative rod shaped bacterium that has a versatile metabolism and is widely spread in soil and water. P. fluorescens strain SBW25 (Pf.SBW25) is a well-known model strain to study bacterial evolution, plant colonization and biocontrol of plant diseases. It produces the biosurfactant viscosin, a lipopeptide that plays a key role in motility, biofilm formation and activity against zoospores of Phytophthora infestans and other oomycete pathogens. In addition to viscosin, Pf.SBW25 produces other metabolites with activity against plant pathogens. The production of these yet unknown metabolites appeared to be regulated by the GacS/GacA two-component regulatory system (the Gac-system). The second P. fluorescens strain SS101 (Pf.SS101) studied in this thesis is known for its plant growth-promoting activities but the underlying mechanisms and genes are largely unknown. Therefore, in this study, we aimed to identify novel metabolites and biosynthetic genes in Pf.SBW25 and Pf.SS101, and to investigate their role in plant growth promotion and biocontrol. To this end, a multidisciplinary approach involving bioinformatic analysis of the genome sequences of strains Pf.SBW25 and Pf.SS101, microarray-based expression profiling, screening of genomic libraries, bioactivity assays, mass spectrometric image analysis (MALDI-IMS) and GC/MSMS analysis was adopted. In conclusion, we showed that the GacS/GacA two-component system as a global regulator of the expression of genes play important roles in antagonism of Pseudomonas fluorescens toward plant pathogenic microbes as well as in plant growth promotion and ISR. Growth promotion by P. fluorescens is associated with alterations in auxin biosynthesis and transport, steroid biosynthesis, carbohydrate metabolism and sulfur assimilation. Moreover, advanced chemical profiling allowed us to compare the metabolite profiles of free-living P. fluorescens and P. fluorescens living in association with plant roots. A better understanding of yet unknown mechanisms exploited by the various Pseudomonas fluorescens strains will lead to new opportunities for the discovery and application of natural bioactive compounds for both industrial and agricultural purposes.

    Houtachtig compost perspectiefvol tegen aaltjes in de biotuinbouw
    Wurff, Andre van der - \ 2016
    horticulture - greenhouse horticulture - vegetables - tomatoes - organic farming - meloidogyne - plant pests - pest control - composts - plant-microbe interactions - soil suppressiveness - agricultural research

    In de biologische glastuinbouw vormen wortelknobbelaaltjes een stevige uitdaging. Compost verbetert in het algemeen de bodemweerbaarheid, maar werkt soms ook averechts. Bovendien zijn er interacties met toegevoegde micro-organismen en additieven. Wageningen UR Glastuinbouw heeft een deel van de legpuzzel van de bodemweerbaarheid ingevuld.

    Ziekteweerbaarheid verhogen tegen wortelknobbelaaltjes (Meloidogyne spp.)
    Kolk, J.P. van der; Voogt, W. ; Streminska, M.A. ; Wurff, A.W.G. van der - \ 2016
    - 1
    tuinbouw - gewasbescherming - plagenbestrijding - meloidogyne - glastuinbouw - biologische bestrijding - compost - bodemvruchtbaarheid - tomaten - conferenties - biologische landbouw - plaagbestrijding met predatoren - vruchtgroenten - meloidogyne incognita - meloidogyne javanica - aaltjesdodende eigenschappen - plantenparasitaire nematoden - bodemweerbaarheid - horticulture - plant protection - pest control - meloidogyne - greenhouse horticulture - biological control - composts - soil fertility - tomatoes - conferences - organic farming - predator augmentation - fruit vegetables - meloidogyne incognita - meloidogyne javanica - nematicidal properties - plant parasitic nematodes - soil suppressiveness
    In de biologische glastuinbouw zijn bodem gebonden ziektes een groot knelpunt. Wortelknobbelaaltjes (Meloidogyne incognita en M. javanica) zijn belangrijke pathogenen die in de vruchtgroententeelt voor problemen zorgen.
    Compost en nuttige organismen kunnen weerbaarheid verhogen (interview van Tijs Kierkels met Joeke Postma)
    Postma, Joeke - \ 2015
    greenhouse horticulture - cultural methods - cropping systems - substrates - composts - soil organic matter - recycling - vegetables - soil suppressiveness
    Aardappel in een Biodivers teeltsysteem: resultaten 2010-2014
    Wijk, C.A.P. van; Sukkel, W. ; Gruppen, R. - \ 2015
    Lelystad : PPO AGV - 39
    aardappelen - solanum tuberosum - teeltsystemen - biodiversiteit - biologische landbouw - bodemweerbaarheid - gewasopbrengst - rotatie - phytophthora infestans - groenbemesters - ruiterpaden - minimale grondbewerking - rijpadensysteem - potatoes - solanum tuberosum - cropping systems - biodiversity - organic farming - soil suppressiveness - crop yield - rotation - phytophthora infestans - green manures - bridle paths - minimum tillage - controlled traffic farming
    Om de effecten van hogere biodiversiteit onder veldomstandigheden te toetsen is onderzoek gestart met een biologische teeltsysteem met veel biodiversiteitmaatregelen in een vaste rotatie van diverse gewassen. Belangrijke biodiversiteitsmaatrelen daarin zijn teelt op kleinere percelen (smalle stroken) en niet kerende grondbewerking, maar ook toepassing van rasmengsels. Dit systeem (aangeduid met systeem Biodivers) wordt vergeleken met een standaard biologisch teeltsysteem op grote percelen (aangeduid met systeem Bio-standaard). De rotatiegewassen in beide systemen zijn aardappel, grasklaver, kool, zomertarwe, peen en mixteelt van veldboon en zomertarwe. De nadere omschrijving van beide systemen staat in hoofdstuk 2. Daar worden de toegepaste biodiversiteitsmaatregelen per gewas toegelicht en de opzet van onderzoek en pilots nader beschreven.
    Hoe levert onderzoek naar modder nieuwe medicijnen op?
    Vet, L.E.M. - \ 2015
    Universiteit van Nederland
    bodemkunde - bodembiologie - bodembiodiversiteit - lesmaterialen - boven- en ondergrondse interacties - plant-microbe interacties - bodemmicrobiologie - bodemweerbaarheid - biodiversiteit - soil science - soil biology - soil biodiversity - teaching materials - aboveground belowground interactions - plant-microbe interactions - soil microbiology - soil suppressiveness - biodiversity
    Onze bodem krioelt van micro-organismen. Aan zulke micro-organismen hebben we de ontdekking van onder meer penicilline te danken. Wat kunnen we nog meer aantreffen in die bio-schatkist onder onze voeten? Prof. dr. Louise Vet van Wageningen UR vertelt erover in haar college.
    Van aanvankelijk scepsis naar gewoon dóen
    PPO Akkerbouw, Groene Ruimte en Vollegrondsgroente, - \ 2015
    Akker magazine 11 (2015)3. - ISSN 1875-9688 - p. 8 - 11.
    akkerbouw - grondanalyse - bodemweerbaarheid - kennis van boeren - organische meststoffen - groenbemesters - duurzame landbouw - arable farming - soil analysis - soil suppressiveness - farmers' knowledge - organic fertilizers - green manures - sustainable agriculture
    Binnen het project ‘Bodem in Balans?’ begon een groep telers uit het noorden van het land met de methode Albrecht voor bodemanalyse. De studieclubleden wilden weten wat ze konden bereiken met Albrecht als uitgangspunt. Lopende het project werd het accent verschoven naar een compleet weerbaarder teeltsysteem.
    Weerbaarheid, ook tegen plantenvirussen!
    Stijger, C.C.M.M. ; Verbeek, M. - \ 2015
    Wageningen UR
    gewasbescherming - tuinbouw - plagenbestrijding - virussen - bodemweerbaarheid - verbetering - conferenties - biologische bestrijding - plant protection - horticulture - pest control - viruses - soil suppressiveness - improvement - conferences - biological control
    Minder virus (schade) in een economisch rendabele en duurzame teelt door: 1. Afbraak virusdeeltjes door bacteriën/schimmels. 2. Vatbaar wordt onvatbaar door genetische aanpassing van de plant. 3. Symptoomonderdrukking. Poster van PlantgezondheidEvent 12 maart 2015.
    Samen met ondernemers naar een weerbare bodem - Bodemweerbaarheid in de praktijk
    Hospers, M. ; Lamers, J.G. ; Cuijpers, W.J.M. ; Broek, R.C.F.M. van den - \ 2015
    Louis Bolk Instituut en PPO-AGV - 29
    duurzame landbouw - bodemweerbaarheid - duurzame ontwikkeling - gewasbescherming - cultuurmethoden - besluitvorming - ondernemerschap - agrarische bedrijfsvoering - veldgewassen - sustainable agriculture - soil suppressiveness - sustainable development - plant protection - cultural methods - decision making - entrepreneurship - farm management - field crops
    De land- en tuinbouw ontwikkelt zich in de richting van steeds intensievere en complexere bedrijfssystemen. Vanuit de sector groeit het besef dat de chemische benadering van ziekten en plagen haar grenzen begint te bereiken. Ook de consument verlangt van de producent dat de inzet van chemische middelen gereduceerd wordt en gezocht wordt naar andere, meer duurzame oplossingen. Een van de oplossingsrichtingen is het creëren van een gezonde, veerkrachtige en weerbare bodem. Op zulke bodems groeit een gezond gewas met een goede opbrengst die minder gevoelig is voor ziekten en plagen en efficiënter omgaat met nutriënten waardoor er minder verliezen optreden. Hierdoor hoeven telers minder gewasbeschermingsmiddelen en nutriënten te gebruiken en kunnen ze, met een beter inkomen, milieuvriendelijker telen. De doelstelling van het project was om, samen met ondernemers, na te gaan of er een relatie te leggen was tussen bodemweerbaarheid en wat er in de praktijk gebeurt. Verder is ook nagegaan of er uit het onderzoek maatregelen te destilleren waren die voor de praktijk interessant kunnen zijn.
    Werken aan bodemweerbaarheid
    Broek, R.C.F.M. van den; Berg, W. van den; Lamers, J.G. ; Cuijpers, W.J.M. ; Hospers-Brands, A.J.T.M. ; Smits, S. - \ 2014
    Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. - 63
    teeltsystemen - bodemweerbaarheid - bestrijdingsmethoden - agrarische bedrijfsvoering - phytophthora cactorum - bodemeigenschappen - gewasbescherming - proeven - biotesten - fragaria - biologische technieken - vollegrondsteelt - cropping systems - soil suppressiveness - control methods - farm management - phytophthora cactorum - soil properties - plant protection - trials - bioassays - fragaria - biological techniques - outdoor cropping
    De land- en tuinbouw ontwikkelt zich in de richting van steeds intensievere en complexere bedrijfssystemen. Vanuit de sector groeit het besef dat de chemische benadering van ziekten en plagen haar grenzen begint te bereiken. Ook de consument verlangt van de producent dat de inzet van chemische middelen gereduceerd wordt en gezocht wordt naar andere, meer duurzame oplossingen. Een van de oplossingsrichtingen is het creëren van een gezonde, veerkrachtige en weerbare bodem. Op zulke bodems groeit een gezond gewas met een goede opbrengst die minder gevoelig is voor ziekten en plagen en efficiënter omgaat met nutriënten waardoor er minder verliezen optreden. Hierdoor hoeven telers minder gewasbeschermingsmiddelen en nutriënten te gebruiken en kunnen ze, met een beter inkomen, milieuvriendelijker telen. Aardbei is een voorbeeld van een zeer intensieve teelt, die erg gevoelig is voor ziekten en plagen. In de teelt worden relatief veel gewasbeschermingsmiddelen gebruikt, en er is een sterke behoefte aan kennis die de inzet van deze middelen kan beperken. Aardbei is ook een heel geschikt toetsgewas, omdat het sterk reageert op de bodemgezondheid van een perceel. Is deze goed dan ligt de aardbeienproductie veel hoger dan op percelen waarop de bodemgezondheid matig of slecht is. Opbrengstverschillen kunnen oplopen tot meer dan 50%. De verkregen resultaten bij aardbei kunnen ook vertaald worden naar andere vollegronds gewassen.
    Werken aan bodemweerbaarheid Voortgang 2013
    Hospers-Brands, M. ; Cuijpers, W.J.M. ; Lamers, J.G. ; Broek, R.C.F.M. van den - \ 2014
    Louis Bolk Instituut en Praktijkonderzoek Plant & Omgeving
    akkerbouw - tuinbouw - bedrijfssystemen - gewasbescherming - biologische landbouw - duurzaamheid (sustainability) - duurzaam bodemgebruik - bodemweerbaarheid - arable farming - horticulture - farming systems - plant protection - organic farming - sustainability - sustainable land use - soil suppressiveness
    De land- en tuinbouw ontwikkelt zich in de richting van steeds intensievere en complexere bedrijfssystemen. Vanuit de sector groeit het besef dat de chemische benadering van ziekten en plagen haar grenzen begint te bereiken. Ook de consument verlangt van de producent dat de inzet van chemische middelen gereduceerd wordt en gezocht wordt naar andere, meer duurzame oplossingen. Een van de oplossingsrichtingen is het creëren van een gezonde, veerkrachtige en weerbare bodem. Op zulke bodems groeit een gezond gewas met een goede opbrengst die minder gevoelig is voor ziekten en plagen en efficiënter omgaat met nutriënten waardoor er minder verliezen optreden. Hierdoor hoeven telers minder gewasbeschermingsmiddelen en nutriënten te gebruiken en kunnen ze, met een beter inkomen, milieuvriendelijker telen.
    Met compost de weerbaarheid tegen plantenziekten vergroten : robuust teeltsysteem moet noodzaak ontsmetten wegnemen
    Velden, P. van; Wurff, A.W.G. van der - \ 2014
    Onder Glas 11 (2014)12. - p. 52 - 53.
    glastuinbouw - cultuurmethoden - compost - ziektepreventie - bodemweerbaarheid - methodologie - biologische productie - groenten - teeltsystemen - biologische landbouw - greenhouse horticulture - cultural methods - composts - disease prevention - soil suppressiveness - methodology - biological production - vegetables - cropping systems - organic farming
    In de biologische teelt is iedere kans om bodemziekten te bestrijden er één. De gedachtegang om compost bestanddelen mee te geven die de bodem weerbaar maken tegen ziekten en plagen is dus logisch. De uitvoering ervan heeft meer haken en ogen. De materie is complex.
    Ecologie van bodemmicro-organismen: de basis voor een gezonde bodem
    Boer, W. de - \ 2014
    Gewasbescherming 45 (2014)1. - ISSN 0166-6495 - p. 4 - 6.
    bodemecologie - terrestrische ecosystemen - microbiologie - openbare redes - gewasbescherming - bodemweerbaarheid - bodembiologie - soil ecology - terrestrial ecosystems - microbiology - public speeches - plant protection - soil suppressiveness - soil biology
    Dit is de titel van de inaugurele rede die op 14 februari 2013 heb gehouden in de aula van Wageningen University bij de aanvaarding van het ambt als buitengewoon hoogleraar Microbiële Bodemecologie. Onlangs is de gedrukte versie verschenen. In de rede wordt ingegaan op het belang van interacties tussen bodemmicro-organismen voor het functioneren van het bodemecosysteem en met name op de natuurlijk regulerende werking die microbiële interacties kunnen hebben op ziekteverwekkers in de bodem.
    Chrysantenteelt krijgt meer grip op weerbaarheid en lagere ziektedruk : indicatoren en gericht ingrijpen verlagen inzet chemie
    Staalduinen, J. van; Wurff, A.W.G. van der - \ 2014
    Onder Glas 11 (2014)8. - p. 52 - 53.
    glastuinbouw - snijbloemen - chrysanten - gewasbescherming - alternatieve methoden - pythium - bodemweerbaarheid - ziektebestrijdende teeltmaatregelen - tests - duurzaamheid (sustainability) - greenhouse horticulture - cut flowers - chrysanthemums - plant protection - alternative methods - pythium - soil suppressiveness - cultural control - tests - sustainability
    In een meerjarig, door het PT, TKI en telers gefinancierd project onderzocht Wageningen UR Glastuinbouw hoe de chrysantenteelt minder afhankelijk kan worden van chemische middelen in de strijd tegen grondgebonden ziekten en plagen, zoals Pythium. Vorig jaar beoordeelde de instelling een reeks van alternatieve middelen. Dat traject is nu aangevuld met een model en een snelle, indicatieve testmethode voor de bodemweerbaarheid tegen deze ziekte. Het plaatje is nog niet compleet, maar de voorlopige uitkomsten geven hoop, erkennen telers en DLV.
    Biostimulatoren, middelen en ziekteonderdrukking van Pythium in chrysant : indicatoren voor ziekteonderdrukking in de bodem
    Wurff, A.W.G. van der; Streminska, M.A. ; Corsten, R. ; Sloten, M. - \ 2014
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapport / Wageningen UR Glastuinbouw 1314) - 51
    glastuinbouw - snijbloemen - chrysanthemum - plantenziekten - bodemweerbaarheid - proeven - pythium ultimum - alternatieve methoden - gewasbescherming - bemesting - irrigatie - substraten - greenhouse horticulture - cut flowers - chrysanthemum - plant diseases - soil suppressiveness - trials - pythium ultimum - alternative methods - plant protection - fertilizer application - irrigation - substrates
    Bodem gebonden ziekten en plagen veroorzaken schade in de teelt van chrysant onder glas. Op dit moment gebruiken telers grondstomen en chemische middelen. Grondstomen is duur, werkt kort en doodt antagonisten in de bodem. Chemische middelen zijn beperkt toegelaten, terwijl de bestaande toelatingen onder druk staan. Binnen dit onderzoek werd gezocht naar alternatieven voor chemische gewasbescherming tegen Pythium ultimum.
    Bodemkwaliteit Op Zand: T nul meting bodem, Vaststellen uitgangssituatie door waarnemingen aan fysische, biologische- en chemische bodemparameters
    Visser, J.H.M. ; Schoot, J.R. van der; Korthals, G.W. ; Haan, J.J. de - \ 2014
    Lelystad : PPO AGV (PPO pubnr: 614 614) - 54
    zandgronden - bodemfauna - bodemweerbaarheid - bodembeheer - teeltsystemen - proefprojecten - de peel - noord-brabant - sandy soils - soil fauna - soil suppressiveness - soil management - cropping systems - pilot projects - de peel - noord-brabant
    In 2011 is op PPO locatie Vredepeel het project Bodemkwaliteit op Zand (BKZ) gestart. Het project Bodemkwaliteit op Zandgrond richt zich op de ontwikkeling van maatregelen voor een duurzaam bodembeheer op zandgronden op gebied van organisch stofbeheer en grondbewerking.
    Minder schadelijke nematoden in biologisch bedrijfssysteem
    Korthals, G.W. ; Molendijk, L.P.G. ; Visser, J.H.M. - \ 2014
    Ekoland 34 (2014)7/8. - ISSN 0926-9142 - p. 16 - 17.
    akkerbouw - gewasbescherming - nematodenbestrijding - plantenparasitaire nematoden - biologische landbouw - bodemweerbaarheid - arable farming - plant protection - nematode control - plant parasitic nematodes - organic farming - soil suppressiveness
    Boeren, bedrijfsleven en bodemecologen werken aan oplossingen voor het verduurzamen van de akkerbouw. Het uiteindelijke doel is om met teeltmaatregelen de natuurlijke kringlopen in de bodem te herstellen. Mogelijk leiden deze maatregelen ook tot betere bodemweerbaarheid tegen ziekten en plagen. De resultaten uit meerjarig onderzoek zijn bemoedigend.
    Bodemleven en Ziektewering. Bodemweerbaarheid - Biologisch.
    Alebeek, Frans van - \ 2013
    arable farming - soil sickness - soil fungi - sustainable agriculture - soil suppressiveness
    Veranderingen in bodemkwaliteit als gevolg van teeltmaatregelen in conventionele en biologische bedrijfssystemen: minder schadelijke nematoden in het biologische bedrijfssysteem!
    Korthals, G.W. ; Molendijk, L.P.G. ; Visser, J.H.M. - \ 2013
    Gewasbescherming 44 (2013)6. - ISSN 0166-6495
    bodemkwaliteit - bodemvruchtbaarheid - bodemweerbaarheid - biologische landbouw - nematoda - pratylenchus penetrans - verticillium dahliae - gewasbescherming - akkerbouw - nematodenbestrijding - biologische grondontsmetting - plantenparasitaire nematoden - soil quality - soil fertility - soil suppressiveness - organic farming - nematoda - pratylenchus penetrans - verticillium dahliae - plant protection - arable farming - nematode control - biological soil sterilization - plant parasitic nematodes
    In het voorjaar van 2006 is een groot bodemgezondheidsexperiment gestart in Vredepeel (Limburg). Dit project valt binnen de PPS BODEM en richt zich op de ontwikkeling van een pakket aan teeltmaatregelen in zowel conventionele als biologische bedrijfssystemen om de bodemgezondheid te verbeteren. In dit artikel worden de opzet en een deel van de meest recente resultaten beschreven. De focus ligt hierbij op de hypotheses dat met bepaalde maatregelen aaltjes zijn te onderdrukken en dat de biologische beheerde grond een hogere mate van weerbaarheid zal gaan opbouwen.
    Oligotrophic bacteria and root disease suppression in organically managed soils
    Senechkin, I.V. - \ 2013
    Wageningen University. Promotor(en): Ariena van Bruggen, co-promotor(en): Leo van Overbeek. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789461738035 - 141
    bodempathogenen - plantenziekteverwekkers - thanatephorus cucumeris - fusarium oxysporum - bodembacteriën - bodembeheer - biologische landbouw - linum usitatissimum - vlas - modellen - bodemweerbaarheid - soilborne pathogens - plant pathogens - thanatephorus cucumeris - fusarium oxysporum - soil bacteria - soil management - organic farming - linum usitatissimum - flax - models - soil suppressiveness

    The objective of this thesis was to obtain a better understanding of soil health in terms of microbial and chemical characteristics as well as suppression of soil borne plant pathogens. Organic soils were chosen as an appropriate model for studying soil health. Four different organic amendments were applied on two experimental fields with different crop history, providing a diverse range of soil quality levels. Many soil microbial variables were measured, including copiotrophic and oligotrophic bacterial populations, the abundance and diversity of Eubacteria, Alphaproteobacteria, Pseudomonas and fungal communities, as well as several microbial genes involved in nitrogen cycling. Plant disease suppressiveness was used as a quantitative integrative parameter reflecting the health status of soils. Rhizoctonia solani on beet and Fusarium oxysporum on flax were selected as pathosystems; areas under disease progress curves were measured in bioassays with differentially amended field soils and were related to soil parameters. Combined rather than single amendments enhanced Fusarium suppression, but Rhizoctonia suppression was more related to crop history than organic amendments. No universal correlations were found between disease suppression and microbial and chemical parameters, although pH and organic matter affected microbial communities and Fusarium wilt. A significant relation between ammonia oxidizing bacteria and disease suppression was observed for both pathogens; this relation was likely indirect via nitrogen availability and pH. No direct relationship was found between quantities of N cycling genes and disease suppression. A specific emphasis was put on the potential role of oligotrophic bacteria in soil health and disease suppression. Bacteria isolated on low carbon medium (10 mg C/L) were repeatedly transferred onto this medium to select true oligotrophic bacteria. Most isolates could grow on both low carbon and higher carbon (1000 mg C/L) media and belonged to Streptomyces, Rhizobium, Bradyrhizobium and Mesorhizobium. A new oligotrophic isolate was identified as Collimonas sp. IS343 and its interaction with R. solani was studied. This strain was better adapted to oligotrophic conditions than a copiotrophic Collimonas reference strain and was more effective in controlling R. solani. This thesis provided a better understanding of some aspects of soil health and emphasized the role of oligotrophic bacteria, a poorly understood but very important group of soil inhabitants.

    Stimulering van ziektewering in de bodem door toevoegen van reststromen : 'Cash from trash' : eindrapport SKB-Duurzame ontwikkeling ondergrond project 2031
    Postma, J. ; Schilder, M.T. ; Hanse, B. ; Hendrickx, W. ; Venhuizen, A. - \ 2013
    Wageningen : Plant Research International Wageningen UR, Business Unit Agrosystems (Rapport / Plant Research International 529) - 46
    bodemweerbaarheid - plantenziekten - bodemschimmels - thanatephorus cucumeris - nuttige organismen - lysobacter - reststromen - digestaat - beta vulgaris - suikerbieten - solanum tuberosum - aardappelen - daucus carota - penen - keukenkruiden - nederland - veldproeven - akkerbouw - soil suppressiveness - plant diseases - soil fungi - thanatephorus cucumeris - beneficial organisms - lysobacter - residual streams - digestate - beta vulgaris - sugarbeet - solanum tuberosum - potatoes - daucus carota - carrots - culinary herbs - netherlands - field tests - arable farming
    Dit rapport bevat de resultaten van twee jaar onderzoek naar praktijktoepasbare methoden om de ziektewering in de bodem tegen Rhizoctonia solani, een belangrijke gewasbelager, te verhogen. Het huidige SKB project is gestart om goedkope effectieve reststoffen te identificeren en te zoeken naar een voor de praktijk toepasbare methode om ziektewering in de bodem te verhogen.
    Bodemvruchtbaarheid is niet alleen bemesting
    Os, Gera van - \ 2013
    soil fertility - fertilizer application - arable farming - soil compaction - soil structure - soil suppressiveness
    Tien vragen en antwoorden over organische stof : onderdeel van het project sturen van de N-mineralisatie met kennis over organische stof
    Zwart, K.B. ; Kikkert, A. ; Wolfs, A. ; Termorshuizen, A. ; Burgt, G.J.H.M. van der - \ 2013
    Kennisakker.nl 2013 (2013)18 juli.
    organische stof - bodemvruchtbaarheid - bodemweerbaarheid - bemesting - bodemkwaliteit - akkerbouw - bodembeheer - organic matter - soil fertility - soil suppressiveness - fertilizer application - soil quality - arable farming - soil management
    Door middel van tien vragen en antwoorden is het belang van organische stof voor de bodemvruchtbaarheid beschreven. Wat is organische stof? Welke rol speelt organische stof in de bodem? Welke rol speelt organische stof in de bodemvruchtbaarheid? Welke rol speelt organische stof bij ziektewering? Wat is een organische stof balans van de bodem? Wat is effectieve organische stof? Neemt het organische stofgehalte af? Wat is de ideale organische stofgehalte? Hoe kun je het organische stofgehalte in de bodem verhogen? Kun je mineralisatie uit organische stof voorspellen?
    Tien vragen en antwoorden over organische stof
    Zwart, K.B. ; Wolfs, A. ; Kikkert, A. ; Termorshuizen, A. ; Burgt, G.J.H.M. van der - \ 2013
    Wijster : HLB - 8
    organische stof - bodemvruchtbaarheid - bodemweerbaarheid - bodemkwaliteit - bemesting - akkerbouw - bodembeheer - organic matter - soil fertility - soil suppressiveness - soil quality - fertilizer application - arable farming - soil management
    Er is reeds veel informatie beschikbaar over het onderwerp ‘organische stof in de bodem’ In dt rapport is een deel van die informatie nog eens samengevat in de vorm van 10 vragen en antwoorden. Wat is organische stof? Welke rol speelt organische stof in de bodem? Welke rol speelt organische stof in de bodemvruchtbaarheid? Welke rol speelt organische stof bij ziektewering? Wat is een organische stof balans van de bodem? Wat is effectieve organische stof? Neemt het organische stofgehalte af? Wat is de ideale organische stofgehalte? Hoe kun je het organische stofgehalte in de bodem verhogen? Kun je mineralisatie uit organische stof voorspellen?
    Bodemweerbaarheid en andere bodemparameters
    Os, G.J. van; Bent, J. van der - \ 2013
    Gewasbescherming 44 (2013)3. - ISSN 0166-6495 - p. 82 - 83.
    bodemweerbaarheid - organische stof - gewasbescherming - zandgronden - bloembollen - bodempathogenen - soil suppressiveness - organic matter - plant protection - sandy soils - ornamental bulbs - soilborne pathogens
    In veldproeven is aangetoond dat verhoging van het organisch stofgehalte leidt tot verbetering van de bodemweerbaarheid tegen Pythium, M. hapla en P. penetrans. Op basis van de onderzoeksresultaten hebben tien bollentelers uit Noord-Holland de vraag opgeworpen hoe ze binnen de wettelijk gestelde kaders voldoende organisch materiaal kunnen aanvoeren om de bodemweerbaarheid te verbeteren.
    Beheersing van Rhizoctonia solani door verhoogde bodemweerbaarheid
    Postma, J. ; Hanse, B. ; Schilder, M.T. - \ 2013
    Gewasbescherming 44 (2013)3. - ISSN 0166-6495 - p. 83 - 84.
    bodemweerbaarheid - thanatephorus cucumeris - bodemschimmels - lysobacter - veldproeven - landbouwkundig onderzoek - gewasbescherming - soil suppressiveness - thanatephorus cucumeris - soil fungi - lysobacter - field tests - agricultural research - plant protection
    In de afgelopen jaren is uitgebreid gezocht naar een methodiek die wel de ziektewering tegen Rhizoctonia betrouwbaar kan stimuleren. Hierbij is ontdekt dat de antagonistische bacteriegroep Lysobacter spp., die van nature in diverse Nederlandse gronden voorkomt, correleert met ziektewering. In 2012 zijn voor het eerst veldproeven uitgevoerd.
    Pythium in chrysant moet preventief worden aangepakt (interview met André van der Wurff)
    Arkesteijn, M. ; Wurff, A.W.G. van der - \ 2013
    Onder Glas 10 (2013)8. - p. 11 - 11.
    glastuinbouw - snijbloemen - chrysanthemum - bemesting - plantenziekten - bodemweerbaarheid - proeven - greenhouse horticulture - cut flowers - chrysanthemum - fertilizer application - plant diseases - soil suppressiveness - trials
    Het gebruik van AAterra staat om verschillende redenen onder druk. Niet voor niets startte twee jaar geleden al een onderzoek naar alternatieven voor dit middel tegen Pythium in chrysant. Uit veldproeven van Wageningen UR Glastuinbouw kwam een aantal veelbelovende middelen naar voren. Twee telers gaan het komende jaar de nog niet in chrysant toegelaten middelen Mycostop en kalifosfiet in de praktijk testen.
    Compost in dienst van weerbare bodem
    Janmaat, L. ; Broek, R.C.F.M. van den - \ 2013
    compost - bodemweerbaarheid - kwaliteit - ziektebestrijdende teeltmaatregelen - compostering - vollegrondsteelt - bemesting - composts - soil suppressiveness - quality - cultural control - composting - outdoor cropping - fertilizer application
    Poster met informatie over kwaliteit en ziektewerende werking van compost.
    Weerbaarheid, ook tegen plantenvirussen!
    Kock, M. de; Stijger, I. - \ 2013
    plantenvirussen - plantenziekten - teeltsystemen - bodemschimmels - bodemweerbaarheid - infectiebestrijding - ziektebestrijding - afbraak (plantenziektekundig) - plant viruses - plant diseases - cropping systems - soil fungi - soil suppressiveness - infection control - disease control - breakdown
    Poster met een illustratie over afbraak virus door bacterie/schimmel, waardoor er minder schade is in een economisch rendabele en duurzame teelt.
    Bodemmetingen en bodemweerbaarheid
    Os, G.J. van; Braam, G. ; Keidel, H. ; Bloem, J. ; Jagers op Akkerhuis, G.A.J.M. - \ 2013
    bodemonderzoek - bodemtestwaarden - bodemweerbaarheid - gewasbescherming - bodemchemie - bodembiologie - soil testing - soil test values - soil suppressiveness - plant protection - soil chemistry - soil biology
    Poster met onderzoeksinformatie: zoektocht naar onderlinge samenhang tussen bodemmetingen en de bodemweerbaarheid.
    Inventarisatie fosfaatarme organische materialen voor de bollenteelt op duinzandgrond
    Os, G.J. van; Lans, A.M. van der; Lommen, J. ; Wal, E. van der; Keuper, D. - \ 2012
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij & Fruit - 37
    bloembollen - tuinbouw - duinzand - fosfaat - nitraat - organische stof - bodemweerbaarheid - ornamental bulbs - horticulture - dune sand - phosphate - nitrate - organic matter - soil suppressiveness
    Met het intreden van het Vierde Actieprogramma Nitraatrichtlijn op 1 januari 2010 zijn de fosfaatgebruiksnormen verder aangescherpt. Om de kwaliteit van bloembollenpercelen op duinzandgrond voor de langere termijn te waarborgen is het van belang om te beschikken over alternatieve materialen die veel effectieve organische stof leveren en weinig fosfaat bevatten. Voorwaarde hierbij is dat andere belangrijke functies die organische stof heeft in de bodem, waaronder bodemweerbaarheid, behouden blijven.
    Werken aan bodemweerbaarheid
    Broek, R.C.F.M. van den; Verstegen, H.A.G. ; Zanen, M. ; Janmaat, L. ; Smit, S. - \ 2012
    bodemweerbaarheid - ziektepreventie - landbouwkundig onderzoek - aardbeien - ziektebestrijdende teeltmaatregelen - soil suppressiveness - disease prevention - agricultural research - strawberries - cultural control
    Poster met onderzoeksinformatie. Grond van percelen met verschillende weerbaarheid is verzameld en onderzocht.
    Aardbeien op weerbare bodem
    Belder, P. ; Cuijpers, W.J.M. ; Janmaat, L. - \ 2012
    bodemweerbaarheid - bodempathogenen - phytophthora cactorum - bodemonderzoek - aardbeien - kleinfruit - vollegrondsteelt - landbouwkundig onderzoek - soil suppressiveness - soilborne pathogens - phytophthora cactorum - soil testing - strawberries - small fruits - outdoor cropping - agricultural research
    Poster met onderzoeksinformatie. De intensieve aardbeiteelt heeft te maken met meerdere hardnekkige bodemgebonden ziekten en plagen. In het onderzoek is gekeken welke bodemeigenschappen bijdragen aan een goede bodemweerbaarheid tegen Phytophthora. Daarbij zijn zowel biologische, chemische als fysische eigenschappen onderzocht.
    Bodemgezondheid binnen bedrijfssystemen
    Visser, Johnny - \ 2012
    plant protection - soil suppressiveness - tillage - soil sterilization - biological soil sterilization - arable farming - agricultural research - plant parasitic nematodes - soil fungi - soilborne pathogens - field tests
    Beheersing van Fusarium in ui en bevorderen van antagonistische Lysobacter-soorten : Thema Duurzame en gezonde bodem (2012)
    Postma, J. ; Lamers, J.G. - \ 2012
    fusarium - uien - antagonisten - bacteriën - bodemweerbaarheid - cultuurmethoden - bodemschimmels - vollegrondsgroenten - fusarium - onions - antagonists - bacteria - soil suppressiveness - cultural methods - soil fungi - field vegetables
    Poster over de beheersing van Fusarium in ui en het bevorderen van antagonistische Lysobacter-soorten. Het onderzoek richt zich op het toetsen van teeltmaatregelen in het veld om hun effect op ziektewering van Fusarium bolrot in ui te bepalen en welke factoren de antagonistische Lysobactersoorten stimuleren en wat het effect hiervan is op ziektewering.
    Bodem niet de black box die het volgens velen is. interview met G. Korthals
    Korthals, G.W. ; Dwarswaard, A. - \ 2012
    BloembollenVisie 2012 (2012)260. - ISSN 1571-5558 - p. 32 - 33.
    bodemweerbaarheid - bodemvruchtbaarheid - bodembeheer - landbouwkundig onderzoek - akkergronden - proeven - ziektebestrijdende teeltmaatregelen - soil suppressiveness - soil fertility - soil management - agricultural research - arable soils - trials - cultural control
    BloembollenVisie wijdt een serie aan bodemweerbaarheid, bodemvruchtbaarheid en bodemleven. In deze aflevering is het woord aan bodemecoloog Gerard Korthals, werkzaam bij PPO AGV in Lelystad.
    Workshop bodemkwaliteitsplan
    Molendijk, Leendert - \ 2012
    soil management - soil quality - soil suppressiveness - soil fertility - registration - fields - arable farming
    Hoe meet je bodemkwaliteit?
    Thoden, T.C. ; Haan, J.J. de - \ 2012
    PPO AGV
    bodembiologie - bodemkwaliteit - mineralisatie - bodemweerbaarheid - monitoring - indicatoren - akkerbouw - soil biology - soil quality - mineralization - soil suppressiveness - monitoring - indicators - arable farming
    Poster met onderzoeksinformatie. In de veldproeven wordt gekeken welke bodemindicatoren goede inzichten geven in de bodemkwaliteit en in de effecten van maatregelen op de bodemkwaliteit. Zo proberen de onderzoekers tot een kleine effectieve set bodemindicatoren te komen die betaalbaar en in de praktijk toepasbaar is.
    Assessment of a GM-crop impact on soil systems using the DNA barcode-based tool for nematode community analysis
    Vonk, J.A. ; Mulder, C. ; Vervoort, M.T.W. ; Brolsma, K.M. ; Posthuma, L. ; Goede, R.G.M. de - \ 2012
    Bilthoven : RIVM (RIVM Report 607019001/2012) - 56
    bodemkwaliteit - bodempathogenen - bodemweerbaarheid - moleculaire diagnostiek - plantenparasitaire nematoden - transgene planten - bodemecologie - risicoschatting - soil quality - soilborne pathogens - soil suppressiveness - molecular diagnostics - plant parasitic nematodes - transgenic plants - soil ecology - risk assessment
    The RIVM has developed with the Wageningen University (WUR) a new technique by which the soil quality can be determined accurately, the so-called nematode DNA barcode tool. This molecular method provides faster and more detailed information about disturbances in soil quality and the possible causes. This can be done because this novel information is combined with data on the overall processes by which crops are grown. Examples are the use of pesticides and effects on the soil systems of agricultural techniques such as ploughing and fertilizing. In this way a better understanding of the influences on soil quality of agricultural practices, such as genetically modified (GM) crops, can be achieved.
    De rol van Collimonas sp. 343 in de onderdrukking van Rhizotonia solani AG2 onder nutriëntenlimitering in de bodem
    Overbeek, L.S. van; Senechkin, I.V. ; Er, H.L. ; Vos, O.J. de; Bruggen, A.H.C. van - \ 2012
    Gewasbescherming 43 (2012)4. - ISSN 0166-6495 - p. 128 - 128.
    bodempathogenen - thanatephorus cucumeris - bodemweerbaarheid - bodembiologie - bodembacteriën - wetenschappelijk onderzoek - gewasbescherming - soilborne pathogens - thanatephorus cucumeris - soil suppressiveness - soil biology - soil bacteria - scientific research - plant protection
    Onder bepaalde omstandigheden, zoals behandelingen met verschillende soorten organische stof, zijn bodems weerbaarder tegen Rhizoctonia solani. De vraag is wat het mechanisme achter deze verhoogde weerbaarheid is en de hypothese van de onderzoekers is dat de levende fractie van de bodem hier voor verantwoordelijk is.
    Aardbei op weerbare bodem : benutten van natuurlijke functies voor het leveren van ecosysteemdiensten
    Cuijpers, W.J.M. ; Belder, P. ; Zanen, M. - \ 2012
    Louis Bolk Instituut (Publicatie / Louis Bolk Instituut nr. 2012-024 LbP) - 48
    bodemweerbaarheid - aardbeien - fruitteelt - kleinfruit - bodemonderzoek - gewasbescherming - bodemschimmels - bodempathogenen - bodemchemie - bodemflora - vollegrondsteelt - zuid-nederland - soil suppressiveness - strawberries - fruit growing - small fruits - soil testing - plant protection - soil fungi - soilborne pathogens - soil chemistry - soil flora - outdoor cropping - south netherlands
    In this research, 11 soils of strawberry growers in Noord-Brabant and Limburg are examined for disease suppressiveness. Soils are examined for a number of biological, chemical and physical characteristics, in order to relate those parameters to the degree of disease suppressiveness. Strawberry growers were interviewed on management practices, in particular on the application of organic manure and compost, and on the frequency and use of chemical soil disinfestation.
    Beleidsondersteunend onderzoek verduurzaming plantaardige productieketen (BO-VPP) BO-12.03 : rapportage 2011 : duurzame en gezonde bodem (BO-12.03-002 en BO-12.03-003)
    Boonekamp, P.M. - \ 2012
    Wageningen : Plant Research International - 24
    bodemkwaliteit - bodemvruchtbaarheid - bodemstructuur (soil fabric) - bodemweerbaarheid - bemesting - grondbewerking - ziektebestrijdende teeltmaatregelen - vollegrondsteelt - akkerbouw - onderzoeksprojecten - soil quality - soil fertility - soil fabric - soil suppressiveness - fertilizer application - tillage - cultural control - outdoor cropping - arable farming - research projects
    Informatie over de projecten van het onderzoeksprogramma Duurzame en Gezonde Bodem. Het onderzoek in de verschillende projecten is gericht op verbetering van de bodemkwaliteit en vermindering van de uitstoot van emissies. De nadruk ligt op het evalueren en praktijkrijp maken van technieken om de bodemstructuur te verbeteren, de natuurlijke weerbaarheid te verhogen, de bodemvruchtbaarheid en het organische stofniveau te handhaven en om meststoffen efficiënter te kunnen benutten.
    Beheersing aaltjes en schimmels in de bodem: Verandering in onderzoek
    Wurff, Andre van der - \ 2012
    agricultural research - plant parasitic nematodes - plant pathogenic fungi - soilborne pathogens - soil suppressiveness - integrated control - plant protection
    Bodemleven van belang voor goede opbrengst
    Thoden, T.C. - \ 2012
    Kennisakker.nl 2012 (2012)3 feb.
    bodembeheer - bodembiologie - bodemweerbaarheid - ziektebestrijdende teeltmaatregelen - gewasbescherming - akkerbouw - soil management - soil biology - soil suppressiveness - cultural control - plant protection - arable farming
    Nauwe rotaties en intensieve teelten geven meer risico’s op bodemgebonden ziekten en plagen. Daarnaast is er een maatschappelijk wens het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te reduceren, waardoor deze steeds minder toegepast mogen worden. Daarom is het belangrijk de natuurlijke weerstand van de bodem te verhogen, zodat de schade die door bodemgebonden ziektes en plagen veroorzaakt wordt zo klein mogelijk blijft. Door het slim inzetten en combineren van diverse maatregelen kan de weerstand van de bodem op peil gehouden of zelfs verbeterd worden, maar kunnen ook kosten worden gespaard, de kwaliteit van bodem op lange termijn worden gehandhaafd en het milieu worden ontzien.
    Informatiesysteem bodemmanagement
    Visser, P.H.B. de; Voogt, W. ; Cuijpers, W. - \ 2011
    Biokennis
    bemesting - mineralenboekhouding - bodembeheer - bodemvruchtbaarheid - bodemweerbaarheid - biologische landbouw - fertilizer application - nutrient accounting system - soil management - soil fertility - soil suppressiveness - organic farming
    Door relatieve grote aanvoer van organische meststoffen ontstaan er in de praktijk overschotten op de mineralenbalans. Gebalanceerd bodemmanagement is de basis voor een gezonde en productieve bodem. Hiervoor is een integrale beheersing van mineralen, water, organische stof en voedselweb nodig. In het bodemmanagement project zijn de bodemprocessen in hun samenhang bestudeerd en toegankelijk gemaakt voor tuinders via een praktijkgericht informatiesysteem.
    Biologische landbouw zet in op weerbare bodems
    Wurff, A.W.G. van der - \ 2011
    In: BioKennis innovatie magazine / Wijnands, F.G., van Keulen, H., Dubbeldam, R., - p. 54 - 55.
    glastuinbouw - glasgroenten - bodemweerbaarheid - bodempathogenen - plantenparasitaire nematoden - plantenziekteverwekkende schimmels - biologische landbouw - ziektebestrijdende teeltmaatregelen - greenhouse horticulture - greenhouse vegetables - soil suppressiveness - soilborne pathogens - plant parasitic nematodes - plant pathogenic fungi - organic farming - cultural control
    Bodemziekten en -plagen kunnen in de biologische glastuinbouw flink lastig zijn. Maar niet altijd. Sommige bodems geven planten van nature een goede bescherming. Bodemweerbaarheid heet dat verschijnsel. In het bioKennis-netwerk wordt gewerkt aan een adviesmodel om de weerbaarheid van bodems te verhogen.
    Eindrapportage FAB2 2008-2011 : functionele agro biodiversiteit
    Geus, J. de; Gurp, H. van; Alebeek, F.A.N. van; Bos, M. ; Janmaat, L. ; Molendijk, L.P.G. ; Rijn, P. van; Schaap, B.F. ; Visser, A. ; Vlaswinkel, M.E.T. ; Wal, E. van der; Willemse, J. ; Zanen, M. - \ 2011
    ’s-Hertogenbosch : ZLTO Projecten - 47
    agrobiodiversiteit - functionele biodiversiteit - akkerranden - akkerbouw - plaagbestrijding met natuurlijke vijanden - bevordering van natuurlijke vijanden - gewasbescherming - landschap - bodembeheer - bodembiologie - bodemweerbaarheid - agro-biodiversity - functional biodiversity - field margins - arable farming - augmentation - encouragement - plant protection - landscape - soil management - soil biology - soil suppressiveness
    In het door LTO Noord, ZLTO en LLTB geïnitieerde project Functionele Agrobiodiversiteit (FAB2) is de afgelopen jaren ervaring opgedaan met het slim benutten van levende organismen om tot duurzame landbouw te komen. Deze aanpak vraagt om een aantal aanpassingen in de bedrijfsvoering en het landschap, zodat deze organismen kunnen overleven en hun nuttige werk kunnen doen. Het nut van akkerranden hiervoor is aangetoond. In FAB2 is verkend of er slim gebruik kan worden gemaakt van landschapselementen door aanpassing van het beheer. Ook is gezocht naar eenvoudige methoden (scouting) om te bepalen of de natuur voldoende in staat is om het (luizen)probleem op te lossen. Tot slot werd gezocht naar strategieën voor het duurzaam gebruik van de bodem, zoals niet-kerende grondbewerking.
    Biovitaalkas: naar een weerbaarheids adviessysteem
    Wurff, Andre van der - \ 2011
    soil suppressiveness - greenhouse horticulture - soil biology - plant protection - pythium aphanidermatum - meloidogyne incognita - verticillium dahliae - soil management - greenhouse soils
    Biowisselkas
    Wurff, Andre van der - \ 2011
    greenhouse horticulture - organic farming - rotations - plant parasitic nematodes - cultural control - soil suppressiveness
    Biologische indicatoren van compostweerbaarheid tegen ziekten en plagen
    Streminska, Marta - \ 2011
    composts - composting - soil suppressiveness - plant protection - fertilizer application
    FAB en een weerbare bodem.
    Zanen, M. ; Bos, M. ; Belder, P. ; Janmaat, L. ; Molendijk, L.P.G. ; Korthals, G.W. ; Alebeek, F.A.N. van - \ 2011
    Lelystad : PPO AGV
    akkerbouw - nematologie - biofumigatie - bodemecologie - agrobiodiversiteit - bodemweerbaarheid - functionele biodiversiteit - bodembiologie - bodembiodiversiteit - gewasbescherming - arable farming - nematology - biofumigation - soil ecology - agro-biodiversity - soil suppressiveness - functional biodiversity - soil biology - soil biodiversity - plant protection
    Een duurzaam beheer van die bodem kan bijdragen aan een vitaal bodemleven en de groei van een gezond en weerbaar gewas. Van 2008 tot en met 2011 hebben agrarische ondernemers in Zuid-Holland en in Noord- Brabant zich verdiept in de verschillende aspecten van een gezonde bodem. Het is voor hen duidelijk geworden dat bodemkwaliteit en de weerstand tegen ziekten verbeterd kunnen worden met gerichte aandacht en maatregelen. Bij de teelt van cultuurgewassen kunnen bodemgebonden ziekten en plagen zich opbouwen in de bodem. Als de populaties te hoog oplopen ontstaat er schade aan het gewas en loopt de opbrengst terug. Vanuit de FAB-aanpak zoeken we naar bodem-mechanismen die bijdragen aan de onderdrukking van ongewenste organismen.
    Weerbaar bodem of substraat en sterke plant in bodem en andere substraten
    Wurff, Andre van der - \ 2011
    soil suppressiveness - plant protection - substrates - greenhouse horticulture - soil biology - microorganisms
    Onderzoek naar biomiddelen voor weerbaar telen: Wat werkt en wat niet? (interview met o.a. André van der Wurff)
    Sleegers, J. ; Wurff, A.W.G. van der - \ 2011
    Vakblad voor de Bloemisterij 66 (2011)35. - ISSN 0042-2223 - p. 30 - 31.
    sierteelt - cultuurmethoden - plantengroeiregulatoren - plantenontwikkeling - biologische beschikbaarheid - bodemweerbaarheid - ornamental horticulture - cultural methods - plant growth regulators - plant development - bioavailability - soil suppressiveness
    Vanuit de gangbare teelten is er veel belangstelling voor middelen die de weerbaarheid van de bodem en het gewas verhogen. Daarvan zijn er tientallen op de markt, al dan niet toegelaten. Wat werkt en wat niet? Een consortium van onderzoeksinstellingen gaat het kaf van het koren scheiden.
    Natuurlijke ziekteonderdrukking in grondteelten : model, weerbaar telen en nieuwe substraten
    Wurff, A.W.G. van der - \ 2011
    Gewasbescherming 42 (2011)4. - ISSN 0166-6495 - p. 164 - 168.
    glastuinbouw - bodemweerbaarheid - pythium - bodempathogenen - verticillium - plantenparasitaire nematoden - bodemonderzoek - substraten - meloidogyne - greenhouse horticulture - soil suppressiveness - pythium - soilborne pathogens - verticillium - plant parasitic nematodes - soil testing - substrates - meloidogyne
    Wageningen UR Glasuinbouw toont aan dat bodemweerbaarheid in de glastuinbouw bestaat. In een onderzoek onder veertien glastuinbouwbedrijven en een proefveld werden, met behulp van biotoetsen, verschillen zichtbaar gemaakt in de mate van bodemweerbaarheid tegen het wortelknobbelaaltje en de bodemschimmels Pythium en Verticillium. De resultaten van een vervolgproef laten zien dat er gestuurd kan worden op weerbaarheid tegen het wortelknobbelaaltje. Analyse van de databank van Wageningen UR Glastuinbouw van meer dan zestig metingen aan diverse kastuinbouwgronden leidde tot een model dat de bodemweerbaarheid tegen het wortelknobbelaaltje en Pythium voorspelt. De waarde van het model moet in vervolgonderzoek beproefd worden.
    Invloed niet-kerende grondbewerking op bodemweerbaarheid
    Postma, J. ; Schilder, M.T. ; Scholten, O.E. ; Bloem, J. ; Leeuwen-Haagsma, W.K. van - \ 2011
    Gewasbescherming 42 (2011)4. - ISSN 0166-6495 - p. 169 - 172.
    bodemweerbaarheid - gewasbescherming - minimale grondbewerking - veldproeven - bodemonderzoek - bodemkwaliteit - akkerbouw - soil suppressiveness - plant protection - minimum tillage - field tests - soil testing - soil quality - arable farming
    Niet-kerende grondbewerking geniet een toenemende interesse, omdat het bodemstructuur, organische stof en het vochtvasthoudend vermogen van de bodem kan verhogen. Hierdoor kan erosie van de bodem beperkt worden. Minder ploegen spaart bovendien energie en arbeid en heeft een positief effect op de CO2-vastlegging in organische stof en reductie van emissies (broeikasgassen en mineralen). Minder ploegen draagt daarom bij aan duurzamer bodembeheer voor de teler en de maatschappij.
    Biet gebaat bij juiste bacteriemix (interview met J. Raaijmakers)
    Scharroo, J. ; Raaijmakers, J.M. - \ 2011
    Bionieuws 21 (2011)10. - ISSN 0924-7734 - p. 5 - 5.
    rizosfeerbacteriën - bodemweerbaarheid - bodembiologie - rizosfeer - suikerbieten - plantenziekten - akkerbouw - rhizosphere bacteria - soil suppressiveness - soil biology - rhizosphere - sugarbeet - plant diseases - arable farming
    Aantallen bacteriën bepalen het ziektewerende vermogen van de bodem
    Na zeven jaar vertrouwd met niet ploegen
    Vijver, E. van de - \ 2011
    Syscope Magazine 2011 (2011)29. - p. 14 - 15.
    akkerbouw - akkerbouw- en tuinbouwbedrijven - minimale grondbewerking - bodemstructuur - bodembiologie - bodemvruchtbaarheid - bodemweerbaarheid - biologische landbouw - arable farming - crop enterprises - minimum tillage - soil structure - soil biology - soil fertility - soil suppressiveness - organic farming
    Emiel van de Vijver, akkerbouwer in Graauw, ploegt niet meer. Volgens hem is dit de enige remedie om “slechte” grond weer gezond te krijgen en gezond te houden. Ook al raakte de grond eerst nog verder uit balans, volhouden loont, toont zijn bedrijf aan.
    Kennis bodemgezondheid vermindert aaltjesschade
    Korthals, G.W. - \ 2011
    Syscope Magazine 2011 (2011)29. - p. 13 - 13.
    plantenparasitaire nematoden - bodemweerbaarheid - bodembeheer - duurzaam bodemgebruik - akkerbouw - vollegrondsgroenten - plant parasitic nematodes - soil suppressiveness - soil management - sustainable land use - arable farming - field vegetables
    Aaltjes veroorzaken nog steeds grote productieverliezen in het zuidoostelijk zandgebied. Er is kennis genoeg om dat te voorkomen, maar die is nog niet breed opgepikt door de praktijk. Maar niet alleen voorkomen van schade is belangrijk, verhogen van de bodemgezondheid is zeker zo waardevol, zo blijkt uit onderzoek.
    Het Bodemweerbaarheidsmodel: meting en voorspelling van risico op bodemziekten en plagen
    Wurff, A.W.G. van der; Slooten, M.A. van; Hamelink, R. ; Streminska, M.A. - \ 2011
    bodemweerbaarheid - gewasbescherming - glastuinbouw - glasgroenten - indicatoren - soil suppressiveness - plant protection - greenhouse horticulture - greenhouse vegetables - indicators
    Poster met onderzoeksinformatie over indicatoren voor de bodemweerbaarheid.
    Bodemweerbaarheid
    Wurff, Andre van der - \ 2011
    soil suppressiveness - soil biology - disease prevention - plant protection - station tests
    Stimulering van ziektewerend vermogen van de bodem, Thema: Functionele biodiversiteit BO-12.03-004-002
    Postma, J. ; Schilder, M.T. ; Scholten, O.E. ; Burger-Meijer, K. - \ 2011
    S.n.
    gewasbescherming - plantenziektebestrijding - antagonisten - bodembacteriën - bodemkwaliteit - ziektebestrijdende teeltmaatregelen - rhizoctonia - fusarium oxysporum - bodemweerbaarheid - ziektewerende gronden - plant protection - plant disease control - antagonists - soil bacteria - soil quality - cultural control - rhizoctonia - fusarium oxysporum - soil suppressiveness - suppressive soils
    In eerder onderzoek is aangetoond dat de aanwezigheid van antagonistische Lysobacter-soorten correleert met ziektewering tegen Rhizoctonia solani. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat mycorrhiza-schimmels de aantasting door Fusarium oxysporum in ui kunnen onderdrukken. Onderzoek naar welke teeltmaatregelen deze ziektewerende micro-organismen zodanig kunnen stimuleren dat een hogere bodemweerbaarheid ontstaat tegen deze plantenziektes.
    Sturen op bodemweerbaarheid, Thema: Doorontwikkelen duurzame gewasbescherming BO-12.03-003.01-002.06
    Wurff, A.W.G. van der; Slooten, M.A. van; Postma, J. ; Bloem, J. - \ 2011
    S.n.
    bodemweerbaarheid - glastuinbouw - duurzaamheid (sustainability) - emissie - pesticiden - bodem - ziekten - soil suppressiveness - greenhouse horticulture - sustainability - emission - pesticides - soil - diseases
    Informatieposter over sturen op bodemweerbaarheid (thema: doorontwikkelen duurzame gewasbescherming). De glastuinbouw heeft dringend behoefte aan bestrijding van bodemziekten en -plagen door middel van een duurzame oplossing die de inzet en emissie van gewasbeschermingsmiddelen vermindert
    Bodemgezondheid binnen bedrijfssystemen, Thema: Doorontwikkelen duurzame gewasbescherming BO-12.03-003.01-001.15
    Korthals, G.W. ; Boer, M. de; Molendijk, L.P.G. ; Gastel-Topper, A.W.W. van; Thoden, T.C. ; Visser, J.H.M. - \ 2011
    S.n.
    gewasbescherming - bodemweerbaarheid - grondsterilisatie - veldproeven - ziektepreventie - biologische bestrijding - akkerbouw - vollegrondsteelt - plant protection - soil suppressiveness - soil sterilization - field tests - disease prevention - biological control - arable farming - outdoor cropping
    Poster met onderzoeksinformatie. In veldproeven wordt de effectiviteit onderzocht van een aantal maatregelen met betrekking tot de bodemgezondheid binnen biologische en geïntegreerde bedrijfssystemen.
    Beheersing van Fusarium in ui en bevorderen van antagonistische Lysobacter-soorten, Thema: Doorontwikkelen duurzame gewasbescherming BO-12.03-003.01-001.10
    Postma, J. ; Lamers, J.G. - \ 2011
    S.n.
    fusarium - uien - antagonisten - bacteriën - vollegrondsgroenten - akkerbouw - bodemschimmels - bodemweerbaarheid - fusarium - onions - antagonists - bacteria - field vegetables - arable farming - soil fungi - soil suppressiveness
    Informatieposter over beheersing van Fusarium in ui en bevorderen van antagonistische Lysobacter-soorten. Diverse bodemschimmels veroorzaken aanzienlijke economische schade in akkerbouwgewassen en vollegrondsgroenten. De weerbaarheid van de bodem tegen diverse ziektes kan echter sterk verschillen. Het is vaak onbekend welke mechanismen ten grondslag liggen aan bodemweerbaarheid, waardoor wisselende resultaten onbegrepen blijven. Dit project wil de bodemweerbaarheid tegen economisch belangrijke bodemziektes verhogen door gerichte teeltmaatregelen en het stimuleren van antagonistische (ziektewerende) bacteriën.
    Bodemweerbaarheid door bodemleven
    Postma, J. ; Schilder, M.T. - \ 2011
    bodemweerbaarheid - akkerbouw - vollegrondsteelt - rhizoctonia - soil suppressiveness - arable farming - outdoor cropping - rhizoctonia
    Poster met onderzoeksinformatie over verschillen in natuurlijke bodemweerbaarheid en stimulering van bodemweerbaarheid doot toevoegingen.
    Invloed van grondbewerking op bodemweerbaarheid, Thema: Functionele biodiversiteit BO-12.03-004-012
    Postma, J. ; Schilder, M.T. ; Scholten, O.E. ; Bloem, J. - \ 2011
    bodemweerbaarheid - cultuurmethoden zonder grondbewerking - functionele biodiversiteit - emissie - beperking - proefvelden - soil suppressiveness - no-tillage - functional biodiversity - emission - restraint - experimental plots
    Informatieposter over de invloed van grondbewerking op de bodemweerbaarheid. Niet-kerende grondbewerking heeft een positief effect op CO2-vastlegging en reductie van emissies (broeikasgassen en mineralen). Minder ploegen spaart bovendien energie en arbeid. Dat grondbewerking de bodemstructuur, afbraak en verdeling van organische stof en het vochtvasthoudendvermogen van de bodem beïnvloedt is ook duidelijk. Maar wat gebeurt er met het bodemleven? En heeft ploegen invloed op ziektewering?
    Effecten van verse organische stof
    Postma, R. ; Korthals, G.W. ; Termorshuizen, A.J. ; Dekker, P.H.M. ; Thoden, T.C. - \ 2010
    Kennisakker.nl 2010 (2010)24 juni.
    akkerbouw - bodemvruchtbaarheid - organische stof - organische meststoffen - bodemweerbaarheid - bodemkwaliteit - bodemverbeteraars - grondbewerking - bemesting - arable farming - soil fertility - organic matter - organic fertilizers - soil suppressiveness - soil quality - soil conditioners - tillage - fertilizer application
    Een handvat voor het beheer van organische stof is de organische stofbalans. Deze balans houdt echter geen rekening met de effecten van verse organische stof op de bodemkwaliteit. Daarom heeft het Productschap Akkerbouw aan NMI/BLGG AgroXpertus en PPO gevraagd in een bureaustudie de effecten van verse organische stof op de bodemkwaliteit, met name op bodemgezondheid en ziektewerendheid, in beeld te brengen. Kort samengevat komt het erop neer dat verse organische stof een ziektewerende werking kan hebben, maar dat de maatregel altijd in combinatie met andere maatregelen moet worden gebruikt en dat de effecten niet altijd positief zijn. Richtlijnen voor het beheer van verse organische stof zijn opgesteld: a) de strategie voor het organische stofbeheer, b) te gebruiken hulpmiddelen, c) organische meststoffen, d) gewasresten, e) composteren, f) vruchtwisseling, g) grondbewerking en h) overige hygiënische aspecten en ziektewerendheid. Aanbevelingen voor vervolgonderzoek worden gedaan.
    Bodemweerbaarheid biedt perspectieven
    Os, G.J. van - \ 2010
    Syscope Magazine 2010 (2010)28. - p. 24 - 24.
    bodemweerbaarheid - bodembiologie - veldproeven - organische stof - biotesten - gewasbescherming - soil suppressiveness - soil biology - field tests - organic matter - bioassays - plant protection
    Tien Noord-Hollandse bollentelers zijn zo geïnteresseerd geraakt door onderzoek van Gera van Os naar bodemweerbaarheid, dat ze zelf een praktijkproef hebben opgezet. Al in het eerste jaar zijn er positieve effecten.
    Het effect van diverse compostsoorten op de onderdrukking van Fusarium oxysporum in ui.Verslag van een kasproef in 2009
    Lamers, J.G. - \ 2010
    Lelystad : PPO AGV - 19
    uien - zaden - fusarium oxysporum f.sp. cepae - schimmelziekten - vollegrondsteelt - rassen (planten) - compost - bodemweerbaarheid - aantasting - besmetting - tests - onions - seeds - fusarium oxysporum f.sp. cepae - fungal diseases - outdoor cropping - varieties - composts - soil suppressiveness - infestation - contamination - tests
    In een potproef zijn de composten en middelen getest op ziektewering verhogende eigenschappen. Daarom werd grond gepasteuriseerd of extra besmet met Foc-inoculum en werden twee doseringen van de composten en middelen getest. De grond werd een week na pasteurisatie besmet met Foc. Daarmee werd een al te sterke opbloei van Fusarium meteen na pasteurisatie tegengegaan. De composten werden een week na besmetting met Foc aangebracht. De uien werden nog een week later gezaaid. De aantasting van de uien begint pas later na de ontwikkeling van de bolstoel. In de praktijk is de besmetting ook aanwezig, wanneer de composten in het najaar worden toegepast en de uien in het voorjaar gezaaid worden.
    Goede bodemweerbaarheid vormt de sleutel tot duurzaam telen (interview met André van der Wurff)
    Arkesteijn, M. ; Wurff, A.W.G. van der - \ 2010
    Onder Glas 7 (2010)12. - p. 19 - 21.
    teelt onder bescherming - bodembiologie - duurzaamheid (sustainability) - geïntegreerde plagenbestrijding - proeven - biologische landbouw - bloementeelt - glastuinbouw - bodemweerbaarheid - bodemecologie - glasgroenten - groenten - snijbloemen - protected cultivation - soil biology - sustainability - integrated pest management - trials - organic farming - floriculture - greenhouse horticulture - soil suppressiveness - soil ecology - greenhouse vegetables - vegetables - cut flowers
    In de ondergrondse ‘natuurlijke arena’ strijden honderden soorten bacteriën, schimmels en aaltjes om voedsel en ruimte. En of ze zich een plekje kunnen veroveren, hangt niet alleen af van de onderlinge verhoudingen, maar ook van de omstandigheden, zoals de grondsoort, pH en bodemstructuur. Daarin zit ook het geheim verscholen van de bodemweerbaarheid. Want waarom heeft de ene teler nu wel last van bijvoorbeeld Pythium, Verticillium of wortelknobbelaaltjes en de andere nauwelijks?
    Bodemgezondheid binnen bedrijfssystemen
    Korthals, G.W. ; Boer, M. de; Visser, J.H.M. ; Molendijk, L.P.G. - \ 2010
    Gewasbescherming 41 (2010)6. - ISSN 0166-6495 - p. 281 - 284.
    grondsterilisatie - bodembiologie - bedrijfssystemen - tuinbouw - landbouw - biologische grondontsmetting - bodempathogenen - bodemweerbaarheid - soil sterilization - soil biology - farming systems - horticulture - agriculture - biological soil sterilization - soilborne pathogens - soil suppressiveness
    De land- en tuinbouw ontwikkelen zich richting intensievere en complexere bedrijfssystemen. Binnen dergelijke bedrijfssystemen wordt een nog groter beroep gedaan op de bodemgezondheid. Alle keuzes die de teler maakt, moeten gericht zijn op zo min mogelijke schade door verschillende bodempathogenen, zoals aaltjes, schimmels en bactereriën. Dit moet bovendien binnen zeer strenge eisen met betrekking tot inzet van gewasbeschermingmiddelen en bemesting. Deze trend vergt nieuwe kennis over inpasbaarheid en bedrijfszekerheid van teeltmaatregelen om de bodemgezondheid optimaal te gebruiken. In 2006 is in opdracht van LNV het project: 'Bodemgezondheid binnen bedrijfssystemen' gestart. Dit project richt zich op de ontwikkeling van een pakket aan maatregelen om de bodemgezondheid te verbeteren. In dit artikel worden de opzet en de eerste resultaten beschreven.
    Focus bij substraat van ziekteverwekkers naar 'gezondmakers' verleggen
    Kierkels, T. ; Wurff, A.W.G. van der; Blok, C. ; Heuvelink, E. - \ 2010
    Onder Glas 7 (2010)11. - p. 15 - 17.
    cultuur zonder grond - substraten - micro-organismen - nuttige organismen - toevoegingen - bodemvruchtbaarheid - verbeteraars - tuinbouw - bodemweerbaarheid - glastuinbouw - soilless culture - substrates - microorganisms - beneficial organisms - additives - soil fertility - amendments - horticulture - soil suppressiveness - greenhouse horticulture
    Ooit was het idee dat substraat vrijwel steriel is. Maar het tegendeel is het geval: per gram komen miljoenen, zo niet miljarden organismen voor. Dan kun je daar maar beter je voordeel mee doen. Het bodemleven bevordert de productie, de kwaliteit en beschermt tegen ziekten. Klein probleem: we weten er nog verschrikkelijk weinig van. Mogelijke beïnvloedingsmethoden liggen in het toevoegen van nuttige organismen of het sturen van het hele ecosysteem in het substraat.
    Bodemweerbaarheid als alternatief voor chemie
    Dubbeldam, R. ; Postma, G. ; Wurff, A.W.G. van der - \ 2010
    Syscope Magazine 2010 (2010)27. - p. 12 - 13.
    bodem - bodembiologie - tuinbouw - akkerbouw - landbouwplantenteelt - plantenziekten - plantenplagen - plantenziektekunde - bodemecologie - bodemkwaliteit - bodemweerbaarheid - soil - soil biology - horticulture - arable farming - crop husbandry - plant diseases - plant pests - plant pathology - soil ecology - soil quality - soil suppressiveness
    Bodems die planten beschermen tegen bodemziekten en -plagen? Ze bestaan. De kunst is om dit verschijnsel in alle bodems op te roepen. Stap voor stap ontrafelen onderzoekers van Wageningen UR het mechanisme en ontwikkelen ze praktische toepassingen.
    Biological control of root knot nematodes in organic vegetable and flower greenhouse cultivation - State of Science: Report of a study over the period 2005-2010
    Wurff, A.W.G. van der; Janse, J. ; Kok, C.J. ; Zoon, F.C. - \ 2010
    Bleiswijk : Wageningen UR Greenhouse Horticulture (Report / Wageningen UR Greenhouse Horticulture 321) - 91
    bloementeelt - biologische landbouw - bodemvruchtbaarheid - meloidogyne - biologische bestrijding - grondsterilisatie - ziektebestrijdende teeltmaatregelen - glastuinbouw - glasgroenten - biologische grondontsmetting - bodemweerbaarheid - floriculture - organic farming - soil fertility - meloidogyne - biological control - soil sterilization - cultural control - greenhouse horticulture - greenhouse vegetables - biological soil sterilization - soil suppressiveness
    Het onderzoek is gericht op het ontwikkelen van alternatieve beheerssytemen voor wortelknobbelaaltjes waardoor schade wordt geminimaliseerd en stomen van grond overbodig wordt. Er is gezocht naar zowel middelen als systemen, variërend van biologische middelen en grondontsmetting tot teeltsysteemoplossingen. Uit het onderzoek komt naar voren dat er op dit moment nog geen middel of methode voorhanden is waarmee alle problemen kunnen worden opgelost. De oplossing bestaat vooralsnog uit een pakket maatregelen waaruit gekozen kan worden afhankelijk van doelpathogeen, gewas, bedrijfstype en bodemsamenstelling.
    'Duurzaam telen voor weerbaarder bodem' : Interview met Gera van OS
    Vries, M. de; Os, G.J. van - \ 2010
    Nieuwe oogst / Magazine gewas 6 (2010)18. - ISSN 1871-093X - p. 10 - 11.
    compost - bodembiologie - bloembollen - veldproeven - ziektebestrijdende teeltmaatregelen - organische stof - bodemweerbaarheid - composts - soil biology - ornamental bulbs - field tests - cultural control - organic matter - soil suppressiveness
    'Gebruik compost voor organisch beheer. Het natuurlijke bodemleven profiteert ervan.' Met dit advies komt onderzoekster Gera van Os van Wageningen UR Praktijkonderzoek Plant en Omgeving.
    Verrassende resultaten GoeddoorGrond : interview Gera van Os
    Dodde, H. ; Os, G.J. van - \ 2010
    Nieuwe oogst / Magazine gewas 6 (2010)17. - ISSN 1871-093X - p. 9 - 9.
    bloembollen - ziektebestrijdende teeltmaatregelen - compost - veldproeven - bodemweerbaarheid - ornamental bulbs - cultural control - composts - field tests - soil suppressiveness
    Extra compostgiften verbeteren de natuurlijke weerstand van de bodem voor de teelt van bolgewassen. Dit blijkt uit de eerste tussenresultaten van het project GoeddoorGrond.
    Organisch stof en bodemweerbaarheid
    Os, G.J. van; Bent, J. van der - \ 2010
    bodemfauna - bodembacteriën - bodemschimmels - organische stof - gewasbescherming - bodemweerbaarheid - soil fauna - soil bacteria - soil fungi - organic matter - plant protection - soil suppressiveness
    Bacteriën en schimmels in de grond kunnen ziekten en plagen onderdrukken, zgn. bodemweerbaarheid of ziektewering. Organische stof is voedsel voor dit bodemleven. Vraag van het samengevatte onderzoek was of een hoger organische stof gehalte leidt tot een beter bodemleven en betere bodemweerbaarheid.
    Duurzaam telen verhoogt bodemweerbaarheid : GoeddoorGrond
    Os, G.J. van; Bent, J. van der - \ 2010
    duurzaamheid (sustainability) - bodemfauna - organische stof - compost - pythium - rhizoctonia - pratylenchus - duurzaam bodemgebruik - bodemweerbaarheid - sustainability - soil fauna - organic matter - composts - pythium - rhizoctonia - pratylenchus - sustainable land use - soil suppressiveness
    Bacteriën en schimmels in de grond kunnen ziekten en plagen onderdrukken, de zogenaamde bodemweerbaarheid. Deze poster gaat over het effect van duurzaam telen op de bodemweerbaarheid.
    Werken aan gezonde grond
    Korthals, G.W. ; Visser, J.H.M. ; Molendijk, L.P.G. - \ 2010
    Groenten en Fruit Actueel 2010 (2010)27. - ISSN 0925-9694 - p. 11 - 11.
    akkerbouw - cultuurmethoden - pratylenchus penetrans - verticillium dahliae - proeven op proefstations - bereikt resultaat - vollegrondsteelt - bodemweerbaarheid - bodempathogenen - arable farming - cultural methods - pratylenchus penetrans - verticillium dahliae - station tests - achievement - outdoor cropping - soil suppressiveness - soilborne pathogens
    Onderzoek van PPO Vredepeel naar het uitschakelen van teeltondermijnende bodempathogenen zoals aaltjes, schimmels en bacteriën. De eerste resultaten vanuit het project Weerbare Bodem bebben hebben geleid tot een vertaalslag voor aardbeien.
    Weerbaar substraat heeft de toekomst (interview met o.a. André van der Wurff)
    Boonekamp, G. ; Wurff, A.W.G. van der - \ 2010
    Groenten en Fruit Magazine 2010 (2010)6. - ISSN 1879-7318 - p. 16 - 17.
    cultuur zonder grond - groeimedia - vruchtgroenten - gewasbescherming - micro-organismen - plantenziekteverwekkende bacteriën - landbouwkundig onderzoek - bodemweerbaarheid - soilless culture - growing media - fruit vegetables - plant protection - microorganisms - plant pathogenic bacteria - agricultural research - soil suppressiveness
    Het voorkomen van bodemziekten was ooit de voornaamste reden om substraatteelt te kiezen. Maar een biologisch vacuum of een verkeerd evenwicht opent juist de poort voor die gevreesde ziekteverwekkers. Substraat weerbaar maken is mogelijk, de vraag is alleen hoe?
    Soil suppressiveness of Meloidogyne, Verticillium and Pythium in diverse agricultural soils: possible mechanisms, and options for sustainable management
    Wurff, A.W.G. van der; Stooten, M. van; Hamelink, R. ; Bohne, S. ; Wensveen, W. van; Os, G.J. van; Postma, J. ; Bloem, J. - \ 2010
    Gewasbescherming 41 (2010)3. - ISSN 0166-6495 - p. 141 - 141.
    meloidogyne incognita - pythium aphanidermatum - verticillium dahliae - biotesten - bodemweerbaarheid - glastuinbouw - meloidogyne incognita - pythium aphanidermatum - verticillium dahliae - bioassays - soil suppressiveness - greenhouse horticulture
    Grond uit veertien verschillende glastuinbedrijven is door middel van biotoetsen getest op ziektewerend vermogen tegen drie belangrijke pathogenen, namelijk Meloidogyne incognita, Pythium aphanidermatum and Verticillium dahliae.
    WUR Glastuinbouw onderzoekt bodemweerbaarheid: Niet tegen, maar mét de bodem (interview met André van der Wurff)
    Sleegers, J. ; Wurff, A.W.G. van der - \ 2010
    Vakblad voor de Bloemisterij 65 (2010)21. - ISSN 0042-2223 - p. 28 - 29.
    tuinbouw - plantenkwekerijen - teelt onder bescherming - bodembiologie - bodemvruchtbaarheid - ziektebestrijding - landbouwkundig onderzoek - sierteelt - bodemkwaliteit - bodemweerbaarheid - glastuinbouw - horticulture - nurseries - protected cultivation - soil biology - soil fertility - disease control - agricultural research - ornamental horticulture - soil quality - soil suppressiveness - greenhouse horticulture
    Bodems met de juiste organismen en een goede structuur zijn meer weerbaar tegen ziekten dan bodems die dat niet hebben. Als telers daarop sturen, hoeven ze misschien minder te stomen. WUR Glastuinbouw werkt hiervoor aan een bodemadviessysteem.
    Meer weerstand tegen ziekteverwekkers door sturen op bodemleven (interview met André van der Wurff)
    Bezemer, J. ; Wurff, A.W.G. van der - \ 2010
    Onder Glas 7 (2010)4. - p. 37 - 37.
    kassen - bodembiologie - bodemvruchtbaarheid - ziektebestrijding - teelt onder bescherming - biologische landbouw - geïntegreerde bestrijding - pythium - glastuinbouw - bodemkwaliteit - bodemweerbaarheid - greenhouses - soil biology - soil fertility - disease control - protected cultivation - organic farming - integrated control - pythium - greenhouse horticulture - soil quality - soil suppressiveness
    Grond- en biologische telers hebben steeds minder mogelijkheden om bodemziekten te bestrijden. Een onderzoek wijst uit dat de grootste verschillen tussen de bedrijven in weerstand tegen Pythium worden veroorzaakt door de mate waarin bodemorganismen aanwezig zijn. Op dit mechanisme – een rijker bodemleven leidt tot minder ziekten en plagen – borduren de onderzoekers verder. Nog dit jaar presenteren ze een set teeltmaatregelen. Die zullen de geïntegreerde teelt versterken.
    Organisch stof gehalte en ziektewering in grond
    Os, G.J. van; Bent, J. van der - \ 2010
    bloembollen - organische stof - plantenziekten - plantenplagen - bodemweerbaarheid - bodemkwaliteit - ornamental bulbs - organic matter - plant diseases - plant pests - soil suppressiveness - soil quality
    Poster met onderzoeksinformatie naar de relatie tussen het organische stofgehalte in de bodem en ziektewering tegen bodemgebonden ziekten en plagen.
    Zorg voor een gezonde bodem
    Os, G.J. van - \ 2010
    bloembollen - bodembiologie - bodemweerbaarheid - bodemkwaliteit - ornamental bulbs - soil biology - soil suppressiveness - soil quality
    Poster met informatie over een gezonde bodem en maatregelen om de bodem gezond te houden.
    Rob Meijer, Teamleider Gewasgezondheid Wageningen UR Glastuinbouw: "Gewasbescherming moet draaien om veerkracht en weerbaarheid"
    Staalduinen, J. van; Meijer, R.J.M. - \ 2010
    Onder Glas 7 (2010)2. - p. 30 - 31.
    tuinbouw - komkommers - cucumis sativus - vruchtgroenten - pesticiden - substraten - voedingsstoffen - gewasbescherming - monitoring - glastuinbouw - bodemweerbaarheid - bedrijfshygiëne - resistentieveredeling - groenten - horticulture - cucumbers - cucumis sativus - fruit vegetables - pesticides - substrates - nutrients - plant protection - monitoring - greenhouse horticulture - soil suppressiveness - industrial hygiene - resistance breeding - vegetables
    Effectieve gewasbescherming moet zijn gebaseerd op een combinatie van hygiëne, doelgericht monitoren en ingrijpen, correctie met natuurlijke middelen en het streven naar een natuurlijk evenwicht. Weerbaarheid en flexibiliteit vormen hierin sleutelbegrippen. Intensivering van resistentieveredeling en onderzoek naar antagonistische micro-organismen en het wortelmilieu moet het ardenaal versterken en de sector minder afhankelijk maken van chemische middelen. Deze zijn steeds minder terreindekkend en worden door frequent en te eenzijdig gebruik gevoeliger voor resistentieopbouw
    Praktijkdag suikerbieten en energieboerderij : suikerbieten een energieke teelt : Vredepeel, 17 september 2009
    PPO Praktijkonderzoek Plant en Omgeving, - \ 2009
    Wageningen : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. - 11
    suikerbieten - maïs - zea mays - akkerbouw - bladschimmels - gewasbescherming - biogas - nematoda - landbouwtechniek - veldproeven - biobrandstoffen - bioethanol - bodemweerbaarheid - biobased economy - brandstofgewassen - sugarbeet - maize - zea mays - arable farming - phylloplane fungi - plant protection - biogas - nematoda - agricultural engineering - field tests - biofuels - bioethanol - soil suppressiveness - biobased economy - fuel crops
    Brochure uitgedeeld op de Velddag op 17 september 2009 te Vredepeel met als onderwerpen: 1. Bestrijdingsstrategieën bladschimmels in suikerbieten; 2. Suikerbieten telen voor de energieproductie; 3a. Bemestingsresultaten suikerbieten in Nutriënten Waterproof; 3b. Ken uw grond; 4. Rasvergelijking Biogasmaïs (Energiemaïs); 5. Bodemgezondheid en aaltjes; 6. Rhizoctoniaresistente rassen; 7. Goede banden op de juiste spanning levert een besparing op; 8. Kop niet te diep, maar verwijder wel al het blad.
    Weerbare bodem in het kader van functionele agrobiodiversiteit (FAB): Inventarisatie van bestaande methoden en werkplan 2009
    Zaanen, M. ; Bos, M. ; Korthals, G.W. ; Molendijk, L.P.G. - \ 2009
    Driebergen : Louis Bolk Instituut - 62
    bodembiologie - plagenbestrijding - bodem-plant relaties - bodemkwaliteit - bodemweerbaarheid - soil biology - pest control - soil plant relationships - soil quality - soil suppressiveness
    Positieve en negatieve bodemorganismen, zoals aaltjes en schimmels, bepalen voor een deel de gezondheid van de bodem en de risico’s wat betreft opbrengstderving. Een belangrijke vraag vanuit de sector is hoe de huidige gezondheidstoestand van de bodem is vast te stellen en hoe de effecten van maatregelen op de ontwikkeling van bodemgezondheid te meten zijn.
    Workshop Bodemweerbaarheid Café
    Os, Gera van - \ 2009
    soil fauna - resistance - soil - health - pathogens - soil quality - soil suppressiveness
    Exposure assessment for soil organisms at EU level
    Boesten, J.J.T.I. - \ 2009
    bodembiologie - pesticiden - risicoschatting - milieubeleid - bodemverontreiniging - bodemweerbaarheid - soil biology - pesticides - risk assessment - environmental policy - soil pollution - soil suppressiveness
    Poster met onderzoeksinformatie naar het risico van gewasbeschermingsmiddelen voor bodemorganismen
    Bodemweerbaarheid tegen Meloidogyne hapla
    Slootweg, G. - \ 2009
    meloidogyne hapla - overblijvende planten - duinzand - landbouwkundig onderzoek - compost - bodemweerbaarheid - meloidogyne hapla - perennials - dune sand - agricultural research - composts - soil suppressiveness
    Powerpointpresentatie over de vraag of op een duinzandgrond natuurlijke ziektewering tegen het wortelknobbelaaltje Meloidogyne hapla opgewekt kan worden door het toevoegen van compost, stalmest en/of chitine?
    Topsoil+ Bodemweerbaarheid
    Os, Gera van - \ 2009
    ornamental bulbs - organic matter - bioassays - soil biology - soil suppressiveness - soil biodiversity
    Bodemkwaliteit en ziektewering in de veehouderij: gras en maïs : inventarisatie
    Radersma, S. - \ 2009
    Lelystad : Wageningen UR Livestock Research (Rapport / Wageningen UR Livestock Research 305) - 24
    veehouderij - bodem - bodembeheer - vee - ziekteoverdracht - bodemkwaliteit - bodemweerbaarheid - livestock farming - soil - soil management - livestock - disease transmission - soil quality - soil suppressiveness
    This report addresses the questions: What is soil quality and soil health according to different perspectives? For what has the soil quality or is the soil healthy; for production, environment, living soil itself? Which management affects soil quality and health? How to investigate soil health for which aim in livestock systems?
    Mogelijke effecten van bodembewerking en mulch op roofmijten in de grond: een literatuurstudie
    Geerts, R.H.E.M. ; Belder, E. den; Elderson, J. - \ 2009
    Wageningen : Plant Research International (Nota / Plant Research International 649) - 14
    grondbewerking - mulches - roofmijten - bodemvruchtbaarheid - groenbemesters - pesticiden - organische verbeteraars - organische meststoffen - gewasbescherming - bodemweerbaarheid - tillage - mulches - predatory mites - soil fertility - green manures - pesticides - organic amendments - organic fertilizers - plant protection - soil suppressiveness
    Om tot een vermindering van het gebruik van (chemische) bestrijdingsmiddelen te komen is een verhoging van ziekte- en plaagwerende eigenschappen van de bodem noodzakelijk. Grondbewerking voor en tijdens de teelt, grondsoort,organische mest en andere organische toevoegingen kunnen de bodemweerbaarheid beïnvloeden. In tabelvorm wordt een overzicht gegeven van de verschillende grondbewerkingen in relatie met een aantal bodemorganismen. De opzet van dit overzicht is : inzicht krijgen in de mogelijke effecten van bodembewerking op roofmijten die mogelijk op hun beurt effecten van bodembewerking kunnen hebben op de bodemfasen van trips. Een aantal zaken die naar voren zijn dat over het algemeen kan gezegd worden dat roofmijten gevoelig zijn voor grondbewerking
    Handvatten voor ziektewerende grond : Louis Bolk Instituut en PPO-agv zoeken gravend naar antwoorden
    Hurkens, Y. ; PPO Akkerbouw, Groene Ruimte en Vollegrondsgroente, - \ 2009
    Nieuwe oogst / Magazine gewas 5 (2009)22. - ISSN 1871-093X - p. 6 - 7.
    tuinbouwbedrijven - tuinbouwgronden - bodemtypen (naar cultuur) - bodemstructuur - bodemvruchtbaarheid - bodem - weerstand - ziekteresistentie - bodemkwaliteit - bodemweerbaarheid - market gardens - horticultural soils - soil types (cultural) - soil structure - soil fertility - soil - resistance - disease resistance - soil quality - soil suppressiveness
    Hoe werkt ziektewering in tuinbouwgronden, hoe meet je ziektewering in de bodem, en hoe kan je er met maatregelen op sturen? Onderzoekers van het Louis Bolk Instituut en PPO-agv zoeken pratend, gravend en experimenterend naar antwoorden
    BIO-vitaalkas: Het ontwerpen van een stuurbaar bodemziekte- en plaag bodemweerbaar teeltsysteem (35)
    Wurff, Andre van der - \ 2009
    organic farming - greenhouse horticulture - soil suppressiveness - cropping systems - soil fauna - biodiversity - functional biodiversity - natural enemies - greenhouse vegetables
    Good soil: a good start
    Reuler, H. van; Staps, S. ; Vermeulen, G.H. - \ 2009
    In: Research on organic agriculture in the Netherlands: organisation, methodology and results / Sukkel, W., Hommes, M., Wageningen : Wageningen UR and Louis Bolk Institute - p. 38 - 45.
    bodemvruchtbaarheid - biologische landbouw - organisch bodemmateriaal - compost - bodemstructuur - grondbewerking - bodemweerbaarheid - bemesting - biologische grondontsmetting - soil fertility - organic farming - soil organic matter - composts - soil structure - tillage - soil suppressiveness - fertilizer application - biological soil sterilization
    Soil plays a central role in plant production and the environment. Organic growers depend on the soil’s natural richness and resistance to disease. In order to foster these essential qualities, farmers and researchers are looking at ways to stimulate soil life, optimise soil structure and close nutrient cycles
    Check title to add to marked list
    << previous | next >>

    Show 20 50 100 records per page

     
    Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.