Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

    Current refinement(s):

    Records 1 - 100 / 229

    • help
    • print

      Print search results

    • export

      Export search results

    Check title to add to marked list
    Case studies best practices onkruidbestrijding : Duurzame onkruidbestrijding op laanboombedrijven in Rivierenland
    Sluis, B.J. van der; Baltissen, A.H.M.C. - \ 2016
    Randwijk : Wageningen Plant Research , onderdeel van Wageningen University & Research, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit (Rapport 2016-10) - 23
    straatbomen - onkruidbestrijding - gevalsanalyse - best practices - boomkwekerijen - duurzaamheid (sustainability) - mechanische bestrijding - rivierengebied - street trees - weed control - case studies - best practices - forest nurseries - sustainability - mechanical control - rivierengebied
    Onkruid is in de laanboomkwekerij een groot probleem. De mogelijkheden voor chemische onkruidbestrijding nemen af en mechanische onkruidbestrijding op klei is moeilijk en door het wisselende weer niet altijd toepasbaar. Toch streeft de laanboomsector in de regio naar duurzame oplossingen. Welke methoden zijn er en worden op dit moment al succesvol toegepast? Welke nieuwe methoden zijn in ontwikkeling? Wat past bij de bedrijfsvoering in de regio van het laanboompact. Welke mogelijkheden worden en kunnen effectief ingezet worden tegen onkruid. De doelstelling van het project is door middel van case studies de mogelijkheden van best practices onkruidbestrijding bij de boomkwekers onder de aandacht te brengen waardoor effectieve methoden meer opgepakt gaan worden.
    Gebruik van groene middelen : Inventarisatie laanboomkwekerij
    Sluis, B.J. van der; Kuik, A.J. van; Baltissen, A.H.M.C. - \ 2016
    Wageningen : Wageningen Plant Research, Bloembollen, Boomkwekerij & Fruit - 22
    bos- en haagplantsoen - straatbomen - aantrekkelijke bomen - gelderland - gewasbescherming - geïntegreerde plagenbestrijding - biologische bestrijding - natuurlijke producten - bladvoeding - natuurlijke vijanden - organismen ingezet bij biologische bestrijding - woody nursery stock - street trees - amenity trees - gelderland - plant protection - integrated pest management - biological control - natural products - foliar nutrition - natural enemies - biological control agents
    In de laanboomteelt in de regio Opheusden wordt al jarenlang gewerkt aan verduurzaming van de teeltmethoden. Het verantwoord toepassen van gewasbeschermingsmiddelen is daarvan een belangrijk onderdeel. Door strengere regelgeving wordt het chemische middelenpakket steeds verder beperkt en komen boomkwekers in toenemende mate voor knelpunten te staan. Uit oriënterende gesprekken in de regio blijkt dat een deel van de boomkwekerijbedrijven zich inmiddels toelegt op het gebruik van groene middelen om zo de afhankelijkheid van chemische middelen te verkleinen. Volgens de definitie van het Ctgb zijn dit gewasbeschermingsmiddelen van natuurlijke oorsprong (planten, dieren, microorganismen) met een laag risico voor mens, dier, milieu en niet-doelorganismen. In dit project wordt geïnventariseerd wat de mate van gebruik is van groene middelen door laanboomkwekers in de regio Rivierenland én wat hun ervaringen zijn met deze middelen. De uitkomst kan de sector in de regio benutten om de kennisuitwisseling voor duurzaam telen te bevorderen, zowel tussen kwekers als naar de burgers.
    Biologisch afbreekbare bindbuis : marktintroductie in laanboomkwekerij
    Sluis, B.J. van der - \ 2015
    Lisse : Wageningen UR, Praktijkonderzoek Plant & Omgeving
    tuinbouw - kunststofbuizen - materialen uit biologische grondstoffen - boomkwekerijen - straatbomen - productontwikkeling - boomteelt - horticulture - plastic pipes - biobased materials - forest nurseries - street trees - product development - arboriculture
    PPO heeft samen met Wageningen UR Food & Biobased Research biologisch afbreekbare bindbuis ontwikkeld met dezelfde eigenschappen als de reguliere PVC-bindbuis. Deze ontwikkeling is jarenlang financieel ondersteund door Productschap Tuinbouw.
    Warmtebehandeling kastanjebloedingsziekte : hoe werkt het?
    Kuik, A.J. van; Lammeren, A.A.M. van - \ 2015
    Wageningen : Wageningen UR - 12
    straatbomen - openbaar groen - aesculus - gewasbescherming - ziektebestrijdende teeltmaatregelen - warmtebehandeling - bacterieziekten - pseudomonas syringae - street trees - public green areas - aesculus - plant protection - cultural control - heat treatment - bacterial diseases - pseudomonas syringae
    Kastanjebloedingsziekte is de meest bedreigende ziekte van paardenkastanjebomen. De ziekte wordt veroorzaakt door een bacterie en is dus besmettelijk. De meeste bomen bezwijken aan deze ziekte. Warmtebehandeling is op dit moment de enige methode die de ziekte kan stoppen. De boom wordt ingepakt met een ‘warmtedeken’. De warmtebehandeling maakt de boom zo goed mogelijk vrij van de ziekteverwekkende bacterie. Hierdoor krijgt de boom de gelegenheid om de aantasting te overgroeien en dus te herstellen.
    Doorteelt valt te verkorten in sleufpotten
    Sluis, B.J. van der; Reuler, H. van - \ 2015
    De Boomkwekerij 2015 (2015)15. - ISSN 0923-2443 - p. 20 - 21.
    houtachtige planten als sierplanten - straatbomen - landbouwkundig onderzoek - goten - plantpotten - teeltsystemen - containers - vollegrondsteelt - groeianalyse - ornamental woody plants - street trees - agricultural research - ducts - pots - cropping systems - containers - outdoor cropping - growth analysis
    Bomen die opgekweekt zijn in een gotensysteem, zijn korter door te kweken in sleufpotten dan in de vollegrond. Dat blijkt uit nieuw onderzoek door PPO dat onderdeel is van het meerjarige project ‘Teelt de grond uit’. Per gewas kunnen er echter verschillen zijn in diktegroei.
    Effect biologische grondontsmetting : gewaswaarnemingen in laanbomen
    Sluis, B.J. van der; Even, S. - \ 2015
    Randwijk : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit (Rapport / Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, onderdeel van Wageningen UR Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit 2015-21) - 15
    boomkwekerijen - houtachtige planten als sierplanten - biologische grondontsmetting - straatbomen - bodemschimmels - verticillium dahliae - veldproeven - groenbemesters - folie - verwelkingsziekten - forest nurseries - ornamental woody plants - biological soil sterilization - street trees - soil fungi - verticillium dahliae - field tests - green manures - foil - wilts
    Het doel van het project is om op een aantal percelen waarop biologische grondontsmetting (BGO) is toegepast door middel van gewaswaarnemingen het effect van BGO vast te leggen.
    Effect biologische grondontsmetting op wortellesieaaltje in de teelt van rozen en laanbomen
    Sluis, B.J. van der; Even, S. - \ 2015
    Randwijk : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit (Rapport / Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, onderdeel van Wageningen UR, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit 2015-20) - 15
    houtachtige planten als sierplanten - straatbomen - rosaceae - biologische grondontsmetting - groenbemesters - folie - veldproeven - pratylenchus penetrans - gewasbescherming - ornamental woody plants - street trees - rosaceae - biological soil sterilization - green manures - foil - field tests - pratylenchus penetrans - plant protection
    Het doel van het project is om op een aantal percelen waarop biologische grondontsmetting (BGO) is toegepast na te gaan welk bestrijdingseffect deze grondbehandeling heeft op het voorkomen van wortellesieaaltje in de grond.
    Biologisch redmiddel tegen verwelkingsziekte in de Boomkwekerij : kennis en ervaringen uit een praktijknetwerk
    Sluis, B.J. van der; Even, S. - \ 2015
    Randwijk : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit - 33
    boomkwekerijen - houtachtige planten als sierplanten - straatbomen - rosaceae - bodemschimmels - verticillium dahliae - biologische grondontsmetting - detectie - veldproeven - verwelkingsziekten - groenbemesters - folie - forest nurseries - ornamental woody plants - street trees - rosaceae - soil fungi - verticillium dahliae - biological soil sterilization - detection - field tests - wilts - green manures - foil
    Het doel van het project is om door samenwerking tussen kwekers, loonbedrijf, onderzoek en teelt-advisering de implementatie van (duurzame) biologische grondontsmetting te stimuleren door het samen opdoen en delen van kennis hierover. Daarnaast is er behoefte aan een snelle en nauwkeurige methode voor detectie van Verticillium in grond de bodem. Deze wordt in een EU-MKB project ontwikkeld. Vanuit het praktijknetwerk zal zo mogelijk kennis uit dit project benut worden.
    Teelt van laanbomen op eigen wortel
    Sluis, Bart van der - \ 2015
    trees - street trees - cultivation - plant health - vegetative propagation - propagation materials - cost analysis - cropping systems - cuttings - rhizoplane
    Zieke bomen krijgen een jas aan (onderzoek van André van Lammeren en Fons van Kuik)
    Lammeren, Andre van - \ 2015
    arboriculture - street trees - chestnuts - aesculus - plant protection - plant pathogenic bacteria - pseudomonas - tree surgery - heat treatment - cultural control - educational resources
    Weer volop toekomst voor de iep
    Hiemstra, J.A. - \ 2014
    Boomzorg 2014 (2014)1. - p. 32 - 36.
    ulmus - rassen (planten) - cultivars - resistentie van variëteiten - gebruikswaarde - straatbomen - ulmus - varieties - cultivars - varietal resistance - use value - street trees
    De iep is eeuwenlang een van de beeldbepalende bomen geweest in het Nederlandse landschap en de Nederlandse steden. Door de opkomst van de iepziekte zijn in de loop van de vorige eeuw veel van deze Hollandse iepen verdwenen. Door de voortdurende problemen met de iepziekte kreeg de iep bij veel beheerders zelfs een slechte naam en nam het gebruik van deze soort sterk af. De iep is echter een ideale straat- en laanboom, die zowel in de moderne stad als in het buitengebied slecht gemist kan worden. Onderzoek door PPO en Alterra laat nu zien dat de iep weer volop toekomst heeft.
    Enkele suggesties van boomsoorten voor de toekomst zijn
    Dijk, R. ; Hiemstra, J.A. - \ 2014
    Vitale Groene Stad 2014 (2014)02. - p. 44 - 45.
    straatbomen - rassen (planten) - soortendiversiteit - standplaatsfactoren - bestendigheid - winterhardheid - droogteresistentie - stadsomgeving - street trees - varieties - species diversity - site factors - hardiness - winter hardiness - drought resistance - urban environment
    Informatie met beeldmateriaal van enkele straatbomen die voldoen aan belangrijke eisen voor de toekomst, zoals droogteresistentie, bestand tegen hoge temperaturen en bestand tegen vorstperioden.
    Plagen in de laanboomkwekerij: appelbloedluis en gleditsiabladgalmug
    Helsen, H.H.M. ; Sluis, B.J. van der - \ 2014
    Randwijk : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit - 26
    boomteelt - straatbomen - malus - eriosoma lanigerum - cecidomyiidae - bestrijdingsmethoden - geïntegreerde plagenbestrijding - detectie - rassen (planten) - gevoeligheid van variëteiten - arboriculture - street trees - malus - eriosoma lanigerum - cecidomyiidae - control methods - integrated pest management - detection - varieties - varietal susceptibility
    Appelbloedluis Eriosoma lanigerum is de belangrijkste plaag van Malus in de laanboomteelt. Omdat de soort zich zeer snel kan vermeerderen, kunnen enkele luizen in het voorjaar in korte tijd een plaag veroorzaken. Ook na een chemische bestrijding zullen de overlevende luizen zich snel weer uitbreiden. Er is dus een constante rem op de populatiegroei nodig om een explosie tegen te gaan. Het hier beschreven onderzoek richt zich op de geïntegreerde beheersing van deze plaag.
    De terugkomst van de iep : onderzoek laat zien: iepen planten kan weer
    Hiemstra, Jelle - \ 2014
    ulmus - varieties - cultivars - varietal resistance - use value - street trees - knowledge transfer - planting - netherlands
    Uitleveringslogistiek boomkwekerij. Sector: Boomkwekerij laanbomen
    Splinter, Gerben - \ 2014
    arboriculture - woody plants - street trees - intrafarm transport - marketing - farm structure - supplies - logistics - teaching materials - forest nurseries
    Groeiwinst uit/in de grond verschilt per soort
    Sluis, B.J. van der; Reuler, H. van - \ 2014
    De Boomkwekerij 27 (2014)10. - ISSN 0923-2443 - p. 26 - 27.
    straatbomen - houtachtige planten - proeven - spillen - plantenontwikkeling - goten - vollegrondsteelt - containerplanten - teeltsystemen - boomkwekerijen - vergelijkend onderzoek - street trees - woody plants - trials - spindles - plant development - ducts - outdoor cropping - container grown plants - cropping systems - forest nurseries - comparative research
    Spillen eerst één seizoen opkweken in het gotensysteem, en daarna twee seizoenen doorkweken in de vollegrond of in containers tot laanbomen. Binnen het project ’Teelt de grond uit’ is onderzocht welk doorteeltsysteem de meeste groeiwinst oplevert. PPO kwam tot opmerkelijke verschillen in diktemaat.
    Bestrijding van Verticillium in de bodem : in de teelt van laanbomen (klei) en rozen (zand)
    Hiemstra, J.A. ; Sluis, B.J. van der - \ 2014
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij & Fruit - 31
    straatbomen - houtachtige planten - rozen - gewasbescherming - biologische grondontsmetting - verticillium dahliae - pratylenchus penetrans - proeven op proefstations - vergelijkend onderzoek - methodologie - street trees - woody plants - roses - plant protection - biological soil sterilization - verticillium dahliae - pratylenchus penetrans - station tests - comparative research - methodology
    1 Samenvatting en conclusies De in dit rapport beschreven experimenten werden opgezet om een aantal nieuwe methoden (alternatieven voor chemische bodemontsmetting) te testen op hun werkzaamheid voor wat betreft bestrijding van Verticillium dahliae (Vd) en daarnaast ook nematoden (Pratylenchus penetrans: Pp) in de bodem. De aandacht ging daarbij m.n. uit naar biologische grondontsmetting (BGO) en in mindere mate naar biofumigatie (Biofum) omdat op basis van beschikbare ervaringen en literatuur de verwachtingen van de eerste methode het hoogst waren. Op twee proeflocaties (Randwijk: klei, Vredepeel: zand) werden twee veldexperimenten opgezet waarbij beide methoden in een aantal herhalingen werden vergeleken met enkele andere methoden en controlebehandelingen. Op het proefveld op een zandbodem bleek het effect van BGO even sterk of zelfs nog beter dan dat van natte grond ontsmetting, gemeten aan de hoeveelheid Vd en Pp in de bodem na behandeling. Ook Biofum had op zandgrond een zeer sterk bestrijdingseffect, zij het iets minder dan BGO. Dat het effect van beide methoden niet zichtbaar werd in een verminderde aantasting door Verticillium van het testgewas roos (in vergelijking met de niet behandelde veldjes) komt waarschijnlijk doordat voor de proef in Vredepeel op verzoek van de Begeleidingscommissie gebruik is gemaakt van het in de praktijk veel gebruikte ras ‘Pfänder”. Dit ras bleek onder de omstandigheden op het proefveld, ook op de niet behandelde veldjes, ondanks de hoge inoculumdruk van zowel Vd als Pp, in de twee jaar van het experiment weinig zichtbaar zieke planten te geven. In het proefveld op kleigrond hadden beide methoden veel minder effect, zeker wat betreft de hoeveelheid Vd in de bodem. Weliswaar was het aantal zieke planten in het testgewas esdoorn (A. platanoides) na BGO het laagst, maar de verschillen tussen de behandelingen bleken statistisch niet significant en in de twee groeiseizoenen na de behandeling werd nog een substantieel deel van de planten ziek. De oorzaak van de mindere werking van BGO (en Biofum) op een kleibodem is niet geheel duidelijk, mogelijk heeft het echter te maken met verschillen in de poriënstructuur waardoor deze vrij zware kleibodem veel moeilijker doordringbaar was voor de bij de toepassing van BGO en Biofum gevormde toxische producten. Over het algemeen werkt chemische grondontsmetting op kleigronden sowieso minder goed dan op zandgrond. Dit wordt ook in dit experiment geïllustreerd door het feit dat natte grondontsmetting een beperkte werking had. Een opvallende waarneming ten slotte was dat niet alle door Vd geïnfecteerde esdoorns duidelijke bladsymptomen ontwikkelen. Bij een deel van de bomen bleek de schimmel aanwezig in het hout van de stam zonder zichtbare uitwendige symptomen. Waarneming van bladsymptomen alleen kan dus een onderschatting van het aantal geïnfecteerde bomen geven. Een tweede, voor de teelt interessante waarneming, is dat toepassing van BGO zeker geen negatief effect op de groei van het daarna geteelde gewas heeft. Hoewel de verschillen statistisch niet significant waren, waren de planten op de met BGO behandelde veldjes zowel op zand als op klei bij de sterkste groeiers. Tot slot werd een beperkte praktijkproef met BGO uitgevoerd bij een laanboomkweker op zandgrond. De resultaten hiervan vormen een sterke aanwijzing dat BGO in de teelt van laanbomen op zandgrond het optreden van Verticillium sterk kan beperken. In het met BGO behandelde blok was het aantal A. platanoides met symptomen circa 50% lager dan in het referentieblok. Voor een betere onderbouwing van dit effect is het echter nodig om BGO op grotere schaal, onder meer optimale omstandigheden in de praktijk te testen. Daarbij kan dan ook meer aandacht geschonken worden aan de economische haalbaarheid en de praktische inpasbaarheid in de bedrijfsvoering. Een praktijknetwerk wat zich hier op richt is inmiddels van start gegaan.
    Toepassing van grasstroken in laanbomen : optimaliseren van de groei laanbomen bij toepassing van grasstroken
    Sluis, B.J. van der - \ 2014
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit - 42
    boomteelt - straatbomen - teeltsystemen - grasbanen - bodemtypen - onkruidbestrijding - bemesting - milieubeheer - effecten - experimenteel veldonderzoek - arboriculture - street trees - cropping systems - grass strips - soil types - weed control - fertilizer application - environmental management - effects - field experimentation
    In de teelt van laanbomen worden, met name op de zandgronden, op grote schaal grasstroken toegepast. In de teelt van laanbomen op kleigronden is dit nog zeer beperkt. Onder de kwekers neemt de belangstelling voor deze toepassing steeds meer toe, maar de voor- en nadelen van grasstroken zijn steeds onderwerp van discussie. Aan grasstroken worden meerdere voordelen toegeschreven: • 50%-60% reductie van het herbicidengebruik (besparing) • een positieve presentatie van de kwekerij (imago) • een betere berijdbaarheid bij teeltwerkzaamheden (voorkomen structuurbederf) • een bron van organische stof (langere termijn effect) • bevorderen van het bodemleven (langere termijn effect), • mogelijke schuilplaats voor nuttige organismen (minder insecticidenverbruik) • vermindering van uit- en afspoeling van meststoffen (vanggewas) Aan de andere kant is er steeds onduidelijkheid over de bedrijfseconomische consequenties van deze toepassing. In een eerdere studie door PPO blijkt dat grasstroken vanwege hogere teeltkosten en groeiremming bedrijfseconomisch niet interessant zijn.
    Driftarme doppen voor de Opzetterteelt (laanbomen)
    Zande, J. van de; Lans, A. van der - \ 2013
    Wageningen : Plant Research International - 12
    gewasbescherming - pesticiden - straatbomen - boomteelt - spuitdoppen - spuitapparatuur - plant protection - pesticides - street trees - arboriculture - fan nozzles - spraying equipment
    Een aantal middelen in de laanboomteelt (spillen en opzetters) mag alleen gebruikt worden met driftarme doppen. Onduidelijk is welke. De activiteiten binnen dit project geven hierin helderheid.
    Driftarme doppen voor de Spillenteelt (laanbomen)
    Zande, J. van de; Lans, A. van der - \ 2013
    Wageningen : Plant Research International - 11
    gewasbescherming - pesticiden - straatbomen - spuitdoppen - spuitapparaten - boomteelt - plant protection - pesticides - street trees - fan nozzles - sprayers - arboriculture
    Een aantal middelen in de laanboomteelt (spillen en opzetters) mag alleen gebruikt worden met driftarme doppen. Onduidelijk is welke. De activiteiten binnen dit project geven hierin helderheid.
    Eindrapportage praktijknetwerk : samen leren anders te snoeien
    Baltissen, A.H.M.C. - \ 2013
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant en Omgeving, sector Bomen - 5
    boomteelt - straatbomen - snoeien - mechanische methoden - gewaskwaliteit - duurzaamheidscriteria - projecten - doelstellingen - arboriculture - street trees - pruning - mechanical methods - crop quality - sustainability criteria - projects - objectives
    Het doel van het project is het ontwikkelen en uitvoeren van een rendabele wijze van gemechaniseerd snoeien, waardoor een kwalitatieve goede laanboom ontstaat, die door de markt geaccepteerd wordt en op de eindstandplaats bij de klant voldoet aan de duurzaamheidseisen van de klant.
    Nieuwe teeltsystemen in de boomkwekerij
    Reuler, Henk van - \ 2013
    street trees - forest nurseries - cropping systems - cultural methods - alternative methods - container grown plants - ducts - plant development - roots - irrigation water - environmental policy
    Groen voor gezondheid: inrichting en beplantingskeuze
    Hoffman, M.H.A. - \ 2013
    public green areas - microclimate - plantations - urban areas - street trees - outdoor recreation - health - well-being
    Groen en luchtkwaliteit 2 (werking, soortkeuze en toepassing)
    Hoffman, M.H.A. - \ 2013
    plantations - public green areas - street trees - trees - particulate matter - air quality
    Verspreiding van Verticillium dahliae door water : een verkenning i.o.v. het project Teelt de grond uit
    Hiemstra, J.A. ; Sluis, B.J. van der; Pham, K.T.K. - \ 2013
    PPO sector Bollen, Bomen en Fruit - 25
    boomkwekerijen - straatbomen - teeltsystemen - goten - bodempathogenen - gewasbescherming - verticillium dahliae - plantmateriaal - irrigatiewater - forest nurseries - street trees - cropping systems - ducts - soilborne pathogens - plant protection - verticillium dahliae - planting stock - irrigation water
    Sinds een aantal jaren wordt er gewerkt aan systemen om laanbomen niet in de volle grond maar los daarvan in “goten” te telen. Naast arbeid technische voordelen biedt dit systeem in principe ook de mogelijkheid om problemen met bodempathogenen te voorkomen omdat er met een “schoon” groeimedium gewerkt kan worden. Er blijft echter een kleine kans dat pathogenen zoals Verticillium dahliae met het plantgoed mee komen. Dat dit inderdaad een reële mogelijkheid is, bleek in 2012. Een aantal van de toen in de goten geplante Acer rubrum vertoonde symptomen die aan een Verticillium infectie deden denken. Bij onderzoek door het diagnostiek laboratorium van PPO in Lisse werd in 2 van de 3 onderzochte planten V. dahliae aangetoond (zie Bijlage 1). Onduidelijk is in hoeverre V. dahliae na een dergelijke introductie in het systeem kans ziet om zich te verspreiden naar andere planten in het systeem. Met name het gerecirculeerde drainagewater lijkt daarbij een mogelijke verspreidingsroute. Om een indruk te krijgen van het gevaar hiervan is in 2012 en 2013 een verkenning gedaan die bestond uit twee delen: ¿ Een beknopte literatuur studie naar verspreiding van V. dahliae met irrigatiewater in tuinbouw of vollegronds gewassen. ¿ Kunstmatige infectie van een deel van de planten in een goot, gevolgd door een in de loop van het groeiseizoen regelmatig herhaalde analyse van het drainwater uit die goot. Na een eerste verkenning van de mogelijkheden in 2012, is dit experiment is op grotere schaal herhaald in 2013. In deze notitie worden de resultaten van beide onderdelen beschreven, gevolgd door enkele daaruit te trekken conclusies en een overzicht van de gevonden relevante literatuur. Technische gegevens betreffende het onderzoek naar natuurlijke besmetting in het plantgoed, de moleculaire analyse van de watermonsters in 2012 en 2013, en het onderzoek naar de verspreiding van de schimmel in geïnoculeerde planten zijn opgenomen in een viertal bijlagen.
    Expertpanel: het nieuwe motto is diversiteit (expertpanellid Fons van Kuik)
    Iersel, H. van; Kuik, A.J. van - \ 2013
    Boomzorg 2013 (2013). - p. 30 - 31.
    boomteelt - houtachtige planten - straatbomen - rassen (planten) - soortendiversiteit - openbare ruimte - beplanten - groenbeheer - opinies - deskundigen - arboriculture - woody plants - street trees - varieties - species diversity - public space - planting - management of urban green areas - opinions - experts
    Met ingang van deze uitgave van het vakblad Boomzorg starten we met de Bomenmonitor. Een initiatief om de belangrijkste vragen, problemen en ziekten rondom bomen in kaart te brengen. Zo’n monitor is natuurlijk niet compleet zonder een aftrap door een aantal bomengoeroes. En wat blijkt: de oplossing van een groot aantal problemen is eigenlijk peanuts: We moeten streven naar meer diversiteit bij de aanplant van bomen in de openbare ruimte.
    Samen leren anders te snoeien : Praktijknetwerk, een samenwerking tussen Combinatie Mauritz BV en Huverba BV en de netwerkpartners Damcon BV en Praktijkonderzoek Plant & Omgeving (WUR-PPO-Boomkwekerij)
    Baltissen, A.H.M.C. ; Sluis, B.J. van der - \ 2013
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving BBF - 30
    boomteelt - straatbomen - snoeien - mechanische methoden - proeven op proefstations - werkwijze - cultuurmethoden - kwekers - inventarisaties - vergelijkend onderzoek - automatisering - arboriculture - street trees - pruning - mechanical methods - station tests - mode of action - cultural methods - growers - inventories - comparative research - automation
    Snoeien bepaalt de kwaliteit van jonge laanbomen en is daarmee van belang voor de marktafzet. Deskundige snoei is belangrijk om evenwicht tussen de boven- en ondergrondse delen van jonge laanbomen tijdens de teelt op peil te houden. Ook bij het uitplanten en tijdens de verzorging daarna is goede snoei essentieel. Snoeien is nu een handmatige arbeidsintensieve teeltmaatregel. Voortgaande mechanisering en automatisering is van belang om de kosten laag te houden en voldoende rendement te halen. Ook de schaarste aan aanbod van arbeid op de agrarische arbeidsmarkt is een knelpunt. Het wordt steeds moeilijker om personeel te vinden voor deze noodzakelijke teeltmaatregel. Het snoeien mechaniseren of op termijn zelfs robotiseren om het arbeidsprobleem op te lossen, is dus een mogelijke oplossingsrichting om de genoemde knelpunten op te lossen. Uit de inventarisatie over mechanisering/automatisering van het snoeien blijkt dat de wijze van snoeien verschilt per ondernemer, boom, grondsoort, klimaat, functie, mogelijke klant. Op deze wijze is mechanisering van het snoeien een lastig traject, onmogelijk zelfs. Dat was aanleiding om anders tegen snoeien te gaan aankijken. Kan het snoeien anders zodat mechanisering wel mogelijk is?
    Waarom mag openbaar groen niet (nog meer) heterogeen zijn?
    Kopinga, Jitze - \ 2013
    street trees - public green areas - plantations - species diversity - spatial variation - heterogeneity - opinions
    Iep heeft door resistentie weer toekomst
    Hiemstra, Jelle - \ 2013
    ulmus hollandica - ornamental woody plants - street trees - varieties - varietal resistance - use value - knowledge transfer - netherlands - agricultural research
    Ontwikkelingen in bestrijding Verticillium dahliae in de Boomkwekerij
    Sluis, Bart van der - \ 2013
    verticillium dahliae - fungal diseases - street trees - cultural control - pratylenchus - propagation materials - rootstocks - biological soil sterilization - varietal resistance
    De Es mag niet weg! Onderzoek essenresistentie: nu sector en gebruiker aan zet
    Raats, S. ; Kuik, A.J. van; Hiemstra, J.A. - \ 2013
    Boom in business 2013 (2013)7. - ISSN 2211-9884 - p. 22 - 24.
    fraxinus - straatbomen - genetische bronnen van plantensoorten - rassen (planten) - cultivars - klonen - plantenvermeerdering - boomkwekerijen - resistentie van variëteiten - plantenziekten - chalara fraxinea - fraxinus - street trees - plant genetic resources - varieties - cultivars - clones - propagation - forest nurseries - varietal resistance - plant diseases - chalara fraxinea
    Op de Nederlandse Boominfodag 2012 maakte Jitze Kopinga bekend dat het WUR-CGN (Het Centrum voor Genetische Bronnen Nederland) een aantal redelijk resistente essenklonen bezit en dat de Wageningen Universiteit deze klonen vrijgeeft voor vermeerdering door kwekers. In november bezocht Kopinga in Vilnius een Europese projectbijeenkomst op het gebied van onderzoek naar essentaksterfte. Alle belangrijke onderzoekers in Europa waren daar aanwezig. Als het aan Kopinga ligt, overleeft de es met verve.'Maar dan moeten de sector en de gebruikers wel inzetten op vertrouwen', aldus de onderzoeker.
    Vertaling resultaten gebruikswaarde-onderzoek laanbomen naar onderwijsmodule t.b.v. groene onderwijs
    Derkx, M.P.M. - \ 2013
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving BBF - 20
    agrarisch onderwijs - straatbomen - boomteelt - rassen (planten) - boomverzorging - gebruikswaarde - onderwijsmaterialen - kennisoverdracht - agricultural education - street trees - arboriculture - varieties - tree care - use value - resource materials - knowledge transfer
    De Nederlandse boomkwekerijsector biedt een breed sortiment aan laanbomen. Ook komen er steeds nieuwe soorten en cultivars bij. Elke soort en cultivar heeft zijn eigen gebruikswaarde en stelt eigen eisen aan zijn standplaats. Om de eindgebruiker, vaak een gemeente, te helpen met het kiezen van passende bomen, is ruim 15 jaar geleden gestart met het gebruikswaardeonderzoek laanbomen. In dit onderzoek zijn in 17 gemeenten en 3 proeftuinen testbeplantingen aangelegd met 75 - vooral nieuwe - soorten en cultivars. De ontwikkeling van de bomen is gedurende 7-10 jaar gedetailleerd gevolgd en ervaringen met onderhoud en beheer zijn in beeld gebracht. Daarnaast is gewerkt aan een aantal algemene thema’s, zoals snoei, wortelopdruk, substraat en groeiplaats. Het project heeft geresulteerd in tal van artikelen, een website en enkele brochures, zoals de brochure ‘De juiste boom op de juiste plaats’. In 2011 werd geconstateerd dat afnemers de onderzoeksgegevens maar weinig raadplegen en werd ervoor gepleit de resultaten van het gebruikswaardeonderzoek laanbomen als lesstof op scholen te gaan gebruiken om de bomen/sortimentskennis van afgestudeerde studenten van groene MBO en HBO opleidingen te verbeteren en om kennis van het gebruikswaardeonderzoek laanbomen beter te laten doorstromen naar de praktijk
    Weer volop toekomst voor de iep Nieuwe iepen: zeer hoge mate van resistentie en algemeen bruikbaar
    Hiemstra, J.A. - \ 2013
    Boom in business 2013 (2013)4. - ISSN 2211-9884 - p. 36 - 40.
    ulmus - houtachtige planten - straatbomen - plantenveredeling - rassen (planten) - gebruikswaarde - resistentie van variëteiten - ulmus - woody plants - street trees - plant breeding - varieties - use value - varietal resistance
    De iep is eeuwenlang een van de beeldbepalende bomen geweest in het Nederlandse landschap en de Nederlandse steden. Door de opkomst van de iepziekte zijn in de loop van de vorige eeuw veel van deze Hollandse iepen verdwenen. Door de voortdurende problemen met de iepziekte kreeg de iep bij veel beheerders zelfs een slechte naam en nam het gebruik van deze soort sterk af. De iep is echter een ideale straat- en laanboom, die zowel in de moderne stad als in het buitengebied slecht gemist kan worden. Onderzoek door PPO en Alterra laat nu zien dat de iep weer volop toekomst heeft.
    Teelt de grond uit - Boomteelt : resultaten 2011-2012
    Reuler, H. van; Baltissen, A.H.M.C. ; Sluis, B.J. van der - \ 2013
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit - 19
    straatbomen - teeltsystemen - containerplanten - cultuur zonder grond - cultuurmethoden - methodologie - rentabiliteit - boomkwekerijen - optimalisatiemethoden - landbouwkundig onderzoek - emissie - street trees - cropping systems - container grown plants - soilless culture - cultural methods - methodology - profitability - forest nurseries - optimization methods - agricultural research - emission
    Op droge zandgronden wordt in veel regio’s in Nederland de Nitraatrichtlijn niet gehaald. Daarnaast lijkt ook niet voldaan te kunnen worden aan de eisen gesteld in de Kaderrichtlijn Water (KRW). De Europese Unie heeft Nederland tot 2015 de tijd gegeven om aan deze richtlijnen te voldoen. Hiervoor is het nodig innovatieve teeltsystemen te ontwikkelen. Daartoe is in 2009 het sector brede project ‘Teelt de grond uit’ (Tdgu) gestart. Doel van het project is de ontwikkeling van teeltsystemen voor duurzame productie van boomkwekerijgewassen zonder of met minimale emissie van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen.
    Straatbomenonderzoek PPO
    Hiemstra, Jelle - \ 2013
    ulmus - street trees - varieties - use value - varietal resistance - plant diseases - cultivars - knowledge transfer - netherlands - flanders
    Een nieuwe toekomst voor de iep
    Hiemstra, Jelle - \ 2013
    ulmus - woody plants - street trees - varieties - plant diseases - use value - varietal resistance - knowledge transfer - diffusion of information
    Aantastingen door hout- en bastkevers bij jonge eiken : Literatuuronderzoek en inventarisatie op bedrijven en openbaar groen
    Sluis, B.J. van der; Moraal, L.G. - \ 2013
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant en Omgeving BBF - 42
    boomkwekerijen - plantenziekten - plagenbestrijding - kwaliteit na de oogst - economische analyse - inventarisaties - straatbomen - openbaar groen - forest nurseries - plant diseases - pest control - postharvest quality - economic analysis - inventories - street trees - public green areas
    In een aantal laanboomsoorten ondervindt de boomkwekerijsector in toenemende mate problemen met stamschade door hout- en bastboorders. Vooral het geslacht Quercus wordt in dit verband vaak genoemd. Bomen met duidelijke symptomen (gaatjes) zijn grotendeels onverkoopbaar en dit leidt dus tot aanzienlijke financiële schade in de laanboomsector. Mogelijke oplossingen (insectenvallen, bestrijdingsprotocollen, preventietechnieken) zijn niet of beperkt ontwikkeld.
    Kwekers houden Verticillium onder controle
    Berg, E. van den; Sluis, B.J. van der - \ 2013
    De Boomkwekerij 2013 (2013)21. - ISSN 0923-2443 - p. 18 - 19.
    boomkwekerijen - straatbomen - houtachtige planten als sierplanten - biologische grondontsmetting - verticillium dahliae - cultuurmethoden - vermeerderingsmateriaal - bedrijfshygiëne - bodemkwaliteit - grondanalyse - forest nurseries - street trees - ornamental woody plants - biological soil sterilization - verticillium dahliae - cultural methods - propagation materials - industrial hygiene - soil quality - soil analysis
    Er is vooralsnog geen remedie tegen de bodemschimmel Verticillium dahliae. Door de aandacht voor de juiste teeltpercelen, een goede bodemgezondheid en secuur werken, kunnen kwekers van laan- en sierbomen de aantasting echter behoorlijk onder controle houden.
    Mastspuit met sensoren geeft minder drift en spaart middel
    Stallinga, H. ; Nieuwenhuijzen, A.F. van; Zande, J.C. van de; Lans, A.M. van der - \ 2013
    De Boomkwekerij 2013 (2013)16. - ISSN 0923-2443 - p. 14 - 15.
    straatbomen - boomteelt - spuiten - sensors - spuitapparatuur - proeven - drift - reductie - gebruiksefficiëntie - street trees - arboriculture - spraying - sensors - spraying equipment - trials - drift - reduction - use efficiency
    Praktijkproeven geven aan dat de mastspuit voorzien van sensoren minder drift geeft. Daarnaast geeft de mastspuit gemiddeld meer spuitvloeistof depositie in de bomen, een betere verdeling in de bomen en wordt tot eenderde aan middel bespaard.
    Een praktijknetwerk is logisch vervolg op onderzoek
    Sluis, B.J. van der - \ 2013
    De Boomkwekerij 26 (2013)13. - ISSN 0923-2443 - p. 6 - 6.
    straatbomen - grasbanen - kennisoverdracht - kennis - kwekers - organisatie van onderzoek - vergelijkend onderzoek - boomkwekerijen - street trees - grass strips - knowledge transfer - knowledge - growers - organization of research - comparative research - forest nurseries
    PPO gaat samen met DBN starten met een klein praktijknetwerk voor grasstroken in de laanbomenteelt. Afgelopen twee jaar deed PPO al onderzoek naar de effecten van grasstroken. 'In een praktijknetwerk kan de opgedane kennis met kwekers worden gedeeld en toegepast', aldus onderzoeker Bart van der Sluis.
    Diverse materialen beschermen bomen tegen zonnebrand
    PPO BBF Boomkwekerij, ; Sluis, B.J. van der - \ 2013
    De Boomkwekerij 2013 (2013)4. - ISSN 0923-2443 - p. 24 - 26.
    boomkwekerijen - straatbomen - schors, bomen - schade - zonnebrand (sunscald) - beschermingsmateriaal - soorten - forest nurseries - street trees - bark - damage - sunscald - guards - species
    Bastschade in laanbomen als gevolg van zonnebrand kan worden voorkomen door verschillende beschermmaterialen. De materialen verschillen wel in werking, levensduur en tijd die nodig is om ze aan te brengen, blijkt uit meerjarig onderzoek van PPO.
    De iep heeft weer toekomst
    Hiemstra, J.A. - \ 2013
    Tuin en Landschap 35 (2013)7. - ISSN 0165-3350 - p. 14 - 17.
    ulmus - rassen (planten) - plantenveredeling - nieuwe soorten - resistentieveredeling - gebruikswaarde - straatbomen - landbouwkundig onderzoek - ulmus - varieties - plant breeding - new species - resistance breeding - use value - street trees - agricultural research
    Door de iepziekte is de iep grotendeels uit het landschap verdwenen. Zonde, want het is voor veel moeilijke plekken de ideale boom. Onderzoek van PPO en Alterra laat nu echter zien dat er voldoende resistente iepen zijn om de boom weer volop te gaan gebruiken.
    Resistentie geeft Iep weer toekomst
    Hiemstra, J.A. - \ 2013
    De Boomkwekerij 26 (2013)12. - ISSN 0923-2443 - p. 15 - 17.
    ulmus - rassen (planten) - cultivars - resistentie van variëteiten - straatbomen - plantenziekten - gebruikswaarde - landbouwkundig onderzoek - ulmus - varieties - cultivars - varietal resistance - street trees - plant diseases - use value - agricultural research
    De iep was lang één van de meest gekweekte boomsoorten in Nederland, totdat deze door problemen met de iepziekte bij veel afnemers een slechte naam kreeg. Onderzoek door PPO en Alterra laat nu echter zien dat de iep weer volop toekomst heeft. De nieuwe rassen die inmiddels op de markt zijn, hebben een zeer hoge mate van resistentie tegen de iepziekte. En er zijn nog meer goede selecties in aantocht.
    Drift bij een experimentele mastspuit in de hoge laanbomenteelt : effect van sensoren voor detectie van boomkroon en gaten tussen bomen
    Stallinga, H. ; Nieuwenhuizen, A.T. ; Lans, A.M. van der; Velde, P. van; Zande, J.C. van de - \ 2013
    Wageningen : Plant Research International, Business Unit Agrosysteemkunde (Rapport / Plant Research International 505) - 54
    straatbomen - boomgaardspuiten - spuitapparatuur - drift - sensors - detectie - landbouwtechniek - pesticiden - street trees - orchard sprayers - spraying equipment - drift - sensors - detection - agricultural engineering - pesticides
    Bij bespuitingen van laanbomen met gewasbeschermingsmiddelen is het vaak moeilijk om de top van de bomen te bereiken. Vooral wanneer de bomen geplant zijn met weinig ruimte in en tussen de rijen. Vaak worden axiaalspuiten gebruikt met een hoge capaciteit luchtondersteuning om zo hoog mogelijk een mist van middel de bomen in te blazen en daarmee de top van de bomen te bereiken. Om de depositie in de top van de bomen te verbeteren, een betere verdeling van de vloeistof op de bladmassa te verkrijgen en tot een verminderd risico op drift te komen wordt in analogie met de fruitteelt een dwarsstroomspuit ontwikkeld voor toepassing in hoge laanbomen. De mastspuit, een toren dwarsstroomspuit voor bomen tot 6 m hoogte, wordt systematisch stap voor stap ontwikkeld. Nieuwe stappen worden geëvalueerd door het meten van de verdeling van middel, zowel in statische als dynamische omstandigheden. In dit rapport worden de resultaten van de driftmetingen met de mastspuit en het gebruik van sensoren voor de detectie van boomkroon en gaten tussen de bomen zoals uitgevoerd in 2011 beschreven.
    Geen last van onverenigbaarheid : aantal kwekers specialiseert zich in bomen op eigen wortel (interview met J. Hiemstra en B.J. van der Sluis)
    Doorn, J. van; Hiemstra, J.A. ; Sluis, B.J. van der - \ 2013
    Boom in business 4 (2013)1. - ISSN 2211-9884 - p. 46 - 50.
    boomteelt - stekken - vermeerderingsmateriaal - plantenvermeerdering - oculeren - straatbomen - wortelstekken - arboriculture - cuttings - propagation materials - propagation - budding - street trees - root cuttings
    Een aantal laanboomkwekerijen in Nederland specialiseert zich steeds meer in het kweken van bomen op eigen wortel. Voordeel is dat er nooit onverenigbaarheid kan optreden en er minder of geen sprake is van opslag aan de onderstam. Ook de vraag van afnemers naar bomen op eigen wortel groeit. Wel is het bij stekken belangrijk dat een voldoende fijn vertakt en gelijkmatig wortelstelsel wordt ontwikkeld.
    Acer platanoides 'Fairview'
    Wetten, J. van; Slingerland, L. - \ 2013
    Tuin en Landschap 2013 (2013)4. - ISSN 0165-3350 - p. 14 - 15.
    acer platanoides - straatbomen - houtachtige planten - rassen (planten) - cultivars - gebruikswaarde - acer platanoides - street trees - woody plants - varieties - cultivars - use value
    Acer platanoides wordt veel gebruikt als straatboom. De relatief nieuwe cultivar 'Fairview' blijkt het in het gebruikswaardeonderzoek van PPO opvallend goed te doen op kleigrond.
    Gebruikswaardeonderzoek : Liquidambar styraciflua 'Worplesdon'
    Wetten, J. van; Slingerland, L. - \ 2013
    Tuin en Landschap 35 (2013)1. - ISSN 0165-3350 - p. 14 - 15.
    liquidambar styraciflua - houtachtige planten als sierplanten - straatbomen - rassen (planten) - cultivars - gebruikswaarde - liquidambar styraciflua - ornamental woody plants - street trees - varieties - cultivars - use value
    De laatste tien jaar wint Liquidambar styraciflua 'Worplesdon' aan populariteit. PPO in Lisse nam de cultivar op in het gebruikswaardeonderzoek straat- en laanbomen. 'Worplesdon' blijkt een fraai, sterke straatboom die het ook nabij de kust goed doet. Maar er doen zich in de praktijk ook problemen voor.
    Toekomst voor de iep
    Hiemstra, Jelle - \ 2013
    ulmus - woody plants - street trees - varieties - plant diseases - use value - varietal resistance - knowledge transfer - diffusion of information - netherlands
    Green infrastructure for climate-proof cities
    Klemm, W. - \ 2012
    Kennis voor Klimaat
    klimaatverandering - stedelijke gebieden - temperatuur - openbaar groen - straatbomen - warmtestress - climatic change - urban areas - temperature - public green areas - street trees - heat stress
    The main objective of this research is to examine and define climate-responsive design principles for urban green at various scale levels (city, neighbourhood, street) in order to improve thermal comfort during hot summer periods.
    Rapportage Teelt de grond uit : Project in het Innovatieprogramma Kaderrichtlijn Water
    Baltissen, A.H.M.C. - \ 2012
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving BBF - 17
    straatbomen - boomteelt - teeltsystemen - goten - economische analyse - kwaliteit - kaderrichtlijn water - pesticiden - street trees - arboriculture - cropping systems - ducts - economic analysis - quality - water framework directive - pesticides
    De teelt van laanbomen is een meerjarige teelt (drie tot vier jaar) die in verschillende fasen kan worden onderscheiden. In het ‘telen in goten’ project is de eerste fase van de laanbomenteelt onderzocht, waarbij in substraat los van de grond wordt geteeld. De producten uit dit eerste teeltjaar worden daarna opgeplant voor de volgende teeltfase. Ook zijn in het gotensysteem testen uitgevoerd met andere boomkwekerijgewassen, zoals vruchtbomen, sierheesters. Het project “telen in goten” werd uitgevoerd in nauwe samenwerking met de boomkwekers J.W. Crum BV en Willemsen & Zn BV. Hun betrokkenheid en inzet bij de uitvoering van het project was van groot belang. Andere projectpartners waren: Waterschap Rivierenland en WUR-Plant Research International. Toeleveranciers van gootmateriaal, substraten, meststoffen, machines, sensoren, etc. waren zeer geïnteresseerd in de ontwikkeling en met de inzet van hun expertise een bijdrage geleverd aan de succesvolle uitvoering van het project. Belangrijkste doelstelling van het project was de ontwikkeling van het telen in goten systeem, de beschrijving van het systeem en de mogelijkheden van het systeem onder de aandacht te brengen van diverse sectoren. Dat is goed gelukt. Het systeem trok veel aandacht vooral ook vanwege de goede teeltresultaten en economisch perspectief. Vanuit KRW optiek is een belangrijk resultaat het realiseren van terugdringen van de emissie van gewasbeschermingsmiddelen, zowel in kg. actieve stof als in Milieu Belastings Punten (Tabel 1). Ondanks de waargenomen verschillen tussen 2009 en 2010, die voor het belangrijkste deel zijn te verklaren door het verschil in weersomstandigheden, is de milieubelasting van de gotenteelt duidelijk lager dan die van de volle grond. Een tweede belangrijk resultaat is dat de emissie van nutriënten vanuit dit systeem beperkt is, als gevolg van de mogelijkheid om optimaal te profiteren van de toepassing van gecontroleerd vrijkomende meststoffen en door efficiënte watersturing. De emissie kan nog verder worden terug gedrongen door de opvang en hergebruik van het drainwater. Tabel 1. Milieu Belasting Punten van de in de laanbomenteelt gebruikt gewasbeschermingsmiddelen (insecticiden, fungiciden en herbiciden). Vergelijking van het goten systeem met de teelt in de volle grond. Referentie volle grond Goten 2009 Goten 2010 Insecticiden 373 782 233 Fungiciden 354 95 17 Herbiciden 2753 610 839 Totaal 3479 1487 1089 Foto 1 geeft een overzicht van de onderwerpen waar o.a. aan gewerkt is en een beeld van de geboekte resultaten. Foto 1. Overzicht van systeem en resultaten (bron folder Telen in goten). De planten uit het gotensysteem van seizoen 2009 zijn opgenomen in een vervolg project, teelt de grond uit (deelproject teelt van laanbomen in containers). Doelstelling is het ontwikkelen van een gesloten keten teeltsysteem. Het deelproject is in 2011 afgesloten met mooie resultaten. Financier van dit project was het Ministerie van Economische zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) en het Productschap Tuinbouw (PT).
    Spuitvloeistofverdeling bij gebruik van sensoren op een experimentele mastspuit voor de boomteelt : Depositiemetingen met axiaal-, minimast- en mastspuit
    Stallinga, H. ; Nieuwenhuizen, A.T. ; Lans, A.M. van der; Velde, P. van; Zande, J.C. van de - \ 2012
    Wageningen : Plant Research International (Rapport / Plant Research International 506) - 58
    straatbomen - boomteelt - spuiten - spuitapparatuur - spuitvloeistoffen - prestatieniveau - reductie - meting - proeven - street trees - arboriculture - spraying - spraying equipment - sprays - performance - reduction - measurement - trials
    In dit rapport worden de resultaten van de depositiemetingen met de mastspuit en het gebruik van sensoren voor de detectie van boomkroon en gaten tussen de bomen zoals uitgevoerd in 2012 beschreven.
    Resultaten van het straatbomenonderzoek in Nederland
    Hiemstra, Jelle - \ 2012
    ulmus - street trees - varieties - use value - multipurpose trees - varietal resistance - plant diseases - cultivars - knowledge transfer - netherlands
    Ongevleugelde lieveheersbeestjes
    Lommen, S. ; Kuik, A.J. van - \ 2012
    Bomen, het vakblad voor de boomverzorging (2012)21. - p. 14 - 17.
    straatbomen - aphidoidea - plantenplagen - organismen ingezet bij biologische bestrijding - coccinellidae - adalia - honingdauw - secreties - bestrijdingsmethoden - onderzoek - street trees - aphidoidea - plant pests - biological control agents - coccinellidae - adalia - honeydew - secretions - control methods - research
    Bladluizen in stadsbomen zorgen soms voor grote overlast. Vooral onder lindebomen is er jaarlijks wel een periode van honingdauwoverlast. Sommige steden gaan het probleem te lijf met het uitzetten van tweestippelige lieveheersbeestjes in de lindebomen. Het resultaat is niet altijd bevredigend. Nu is het effect van deze maatregel voor het eerst onderzocht. Voor dit onderzoek is echter speciaal gebruikgemaakt van een in de natuur voorkomend ongevleugeld type van dit lieveheersbeestje. De verwachting is dat dit langer in de boom blijft en daardoor beter is in bladluisbestrijding.
    Gebruikswaardeonderzoek : Celtis australis
    Wetten, J. van; Slingerland, L. - \ 2012
    Tuin en Landschap 2012 (2012)24. - ISSN 0165-3350 - p. 16 - 17.
    straatbomen - rassen (planten) - cultivars - celtis australis - gebruikswaarde - landbouwkundig onderzoek - kenmerken - street trees - varieties - cultivars - celtis australis - use value - agricultural research - traits
    PPO nam de in Nederland relatief nieuwe soort Celtis australis op in het gebruikswaardeonderzoek straat- en laanbomen. De boom blijkt gevoelig voor strenge vorst en herstelt niet goed van verwondingen op kwetsbare plekken.
    Toekomst voor de iep : Resistentie, vermeerdering en gebruikswaarde van het huidige sortiment
    Hiemstra, J.A. ; Buitenveld [sic], J. ; Kopinga, J. - \ 2012
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving BBF - 59
    straatbomen - ulmus - rassen (planten) - boomveredeling - resistentieveredeling - plantenziekten - plantenvermeerdering - gebruikswaarde - nieuwe cultivars - street trees - ulmus - varieties - tree breeding - resistance breeding - plant diseases - propagation - use value - new cultivars
    De iep was aan het begin van de 20e eeuw de belangrijkste laanboomsoort in Nederland. Door de problemen met iepziekte nam het belang van de iep in de loop van de 20e eeuw sterk af. De iep is echter een ideale laan-en straatboom die in grote delen van Nederland niet gemist kan worden. Inmiddels zijn er nieuwe rassen die veel beter bestand zijn tegen de iepziekte. Deze rassen worden door onbekendheid en gebrek aan vertrouwen bij de beheerders nog te weinig gebruikt. Om de iep in Nederland weer toekomst te geven is in 2006 door PPO i.s.m. Alterra, de gemeente Amsterdam en Boomkwekerij de Bonte Hoek een project gestart wat zich richtte op het testen en vergelijken van de nieuwe rassen uit Nederland en Amerika onder Nederlandse omstandigheden. Daarbij zijn drie aspecten onderzocht: de resistentie tegen iepziekte, de gebruikswaarde en de invloed van de wijze van vermeerdering op de beworteling en stabiliteit.
    Gezonder met groen in de straat
    Vries, Sjerp de - \ 2012
    public green areas - health - public parks - street trees - environmental factors - well-being - air quality
    De juiste boom op de juiste plaats : een samenvatting van 15 jaar onderzoek naar gebruikswaarde van straatbomen
    Hiemstra, J.A. ; Slingerland, L. ; Sluis, B.J. van der; Schalk, G. - \ 2012
    Wageningen : Praktijkonderzoek Plant en Omgeving/Plant Publicity Holland - ISBN 9789081343985 - 72
    straatbomen - gebruikswaarde - standplaatsfactoren - groeiplaatseisen - stedelijke gebieden - rassen (planten) - soortendiversiteit - boomkwekerijen - openbaar groen - landbouwkundig onderzoek - street trees - use value - site factors - site requirements - urban areas - varieties - species diversity - forest nurseries - public green areas - agricultural research
    Met het oog op de ontwikkeling van objectieve kennis van de gebruikswaarde van met name innovaties in het straatbomensortiment is ruim 15 jaar geleden door de cultuurgroep laanbomen in samenwerking met de afnemers van laanbomen (gemeenten) het project Gebruikswaarde Onderzoek Laanbomen gestart. Het project is opgebouwd rond waarnemingen aan praktijkbeplantingen van 75 relatief nieuwe introducties in het laanbomensortiment. In deze beplantingen is de ontwikkeling van de bomen gedurende een periode van 7-10 jaar gedetailleerd gevolgd en zijn de ervaringen met onderhoud en beheer in beeld gebracht.
    Cultuurwaardeonderzoek laanbomen 2009-2011
    Sluis, B.J. van der; Hiemstra, J.A. - \ 2012
    Lisse : Praktijkonderzoek Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit - 66
    houtachtige planten - straatbomen - rassen (planten) - cultivars - nieuwe soorten - gebruikswaarde - cultuurmethoden - agrarische handel - landbouwkundig onderzoek - nederland - woody plants - street trees - varieties - cultivars - new species - use value - cultural methods - agricultural trade - agricultural research - netherlands
    Dit project richt zicht zich op de teeltaspecten van deze vernieuwingen in het in Nederland gekweekte sortiment. Achtergrond is om te komen tot een gezond en sterk sortiment laanbomen wat past binnen de boven genoemde veranderingen in de omgeving. Daardoor wordt de positie van de Nederlandse laanboomtelers bij de afnemers versterkt. Daarnaast richt het project zich op verbeteringen in de teelt en productie van het nieuwe sortiment. Dit draagt bij aan verkleining van risico’s, een verbetering van de bedrijfseconomische resultaten en een betere concurrentiepositie op de internationale markt.
    Bastschade laanbomen door zonnebrand
    Sluis, B.J. van der; Hiemstra, J.A. - \ 2012
    Lisse : Praktijkonderzoek Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit - 49
    straatbomen - schors, bomen - schade - zonnebrand (sunscald) - afwijkingen, planten - zonnestraling - scheuren - symptomen - beschermingsmateriaal - risicofactoren - proeven - street trees - bark - damage - sunscald - plant disorders - solar radiation - shakes - symptoms - guards - risk factors - trials
    Naar aanleiding van grote problemen in 2006 met bastschade door zonnebrand bij laanbomen is in de periode 2008 – 2011 onderzoek gedaan om hiervoor een oplossing te vinden. Door PPO is een literatuurstudie uitgevoerd en zijn uiteenlopende beschikbare beschermmaterialen in een veldproef getest. In de veldproef is zoveel mogelijk rekening gehouden met omstandigheden die de kans op zonnebrand zouden kunnen bevorderen.
    Gebruikswaardeonderzoek : Fraxinus pennsylvanica "Bergeson"
    Wetten, J. van; Slingerland, L. - \ 2012
    Tuin en Landschap 34 (2012)11. - ISSN 0165-3350 - p. 12 - 13.
    houtachtige planten als sierplanten - fraxinus pennsylvanica - cultivars - gebruikswaarde - onderzoek - straatbomen - standplaatsfactoren - ornamental woody plants - fraxinus pennsylvanica - cultivars - use value - research - street trees - site factors
    PPO in Lisse nam de vrij onbekende Fraxinus pennsylvanica 'Bergeson' op in het gebruikswaardeonderzoek straat- en laanbomen. Boombeheerders die deze bescheiden groeiende en droogteresistente es hebben aangeplant, beoordelen 'Bergeson' positief.
    Rooien en opslaan van laanbomen : is blokrooien een duurzaam alternatief
    Smits, A.P. ; Baltissen, A.H.M.C. ; Roelofs, P.F.M.M. - \ 2012
    Lisse : PPO Bloembollen en Bomen
    straatbomen - rooien - opslag - efficiëntie - economische haalbaarheid - modellen - duurzaamheidsindicatoren - street trees - grubbing - storage - efficiency - economic viability - models - sustainability indicators
    Haalbaarheidsonderzoek naar de perspectieven van het blokrooien van laanbomen. Bij blokrooien worden alle leverbare bomen/spillen op een (deel van het) perceel in een keer gerooid en naar een centraal punt afgevoerd voor verdere afhandeling. De financiële haalbaarheid van blokrooien is voor twee bedrijven verkend.
    Voorstudie Kringloop ondernemen
    Smits, A.P. ; Baltissen, A.H.M.C. - \ 2012
    Lisse : PPO Bloembollen en Bomen - 31
    boomteelt - straatbomen - agrarische afvalstoffen - biomassa - compostering - bio-energie - haalbaarheidsstudies - reststromen - biobased economy - betuwe - arboriculture - street trees - agricultural wastes - biomass - composting - bioenergy - feasibility studies - residual streams - biobased economy - betuwe
    Op het laanboombedrijf is veel biomassa vrij beschikbaar, die in potentie geschikt is voor energie opwekking, maar ook voor verwerking tot compost. Het benutten van het snoeihout en afvalhout van laanboom bedrijven kan een belangrijke bijdrage leveren aan de organische stofvoorziening. Composteren kan ook een goed alternatief zijn voor het verbranden van afvalhout. Centrale vraag in dit project is: welke belemmeringen moeten er worden weggenomen om alternatieve verwerking van groenafval bij laanboomkwekerijen succesvol te maken?
    Galmuggen in de laanboomteelt
    Helsen, Herman - \ 2012
    cecidomyiidae - insect pests - pest control - agricultural research - street trees - arboriculture
    Plaagbestrijding met natuurlijke vijanden
    Helsen, H.H.M. - \ 2011
    straatbomen - gewasbescherming - geïntegreerde bestrijding - plagen - plaagbestrijding met predatoren - feromoonvallen - street trees - plant protection - integrated control - pests - predator augmentation - pheromone traps
    In dit project wordt onderzocht hoe schade door plagen in de laanboomkwekerij kan worden voorkomen door gebruik te maken van natuurlijke vijanden. Daarvoor is een geïntegreerde aanpak nodig: bespuitingen die worden uitgevoerd tegen ziekten en plagen, moeten de nuttige insecten en mijten zo min mogelijk schaden. Naast het stimuleren van de aanwezigheid van natuurlijke vijanden moeten daarom selectieve oplossingen worden gezocht voor plagen waartegen tot nu toe breedwerkende bestrijdingsmiddelen worden gespoten.
    Teelt de grond uit : Boomteelt in goten en grote containers rendabel
    Reuler, H. van - \ 2011
    teeltsystemen - straatbomen - boomteelt - potcultuur - goten - uitspoelen - cropping systems - street trees - arboriculture - pot culture - ducts - leaching
    Poster met onderzoeksinformatie.
    Onkruidbestrijding in laanbomen vanuit economisch perspectief
    Snoek, A.J. ; Guiking, F.C.T. - \ 2011
    Boskoop : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V.
    onkruidbestrijding - boomteelt - straatbomen - kosten - bedrijfseconomie - berekening - weed control - arboriculture - street trees - costs - business economics - calculation
    Onkruidbestrijding zorgt op veel bedrijven voor hoofdbrekens. Het kost veel tijd en middelen om het goed uit te voeren. De deelnemers van Telen met toekomst zoeken naar duurzame methoden voor onkruidbestrijding. Dat wil zeggen dat ze het onkruid op hun bedrijf niet alleen kosten-effectief, maar ook milieubewust willen aanpakken. De vraag is wat een milieuvriendelijker wijze van onkruidbestrijding kost. In dit artikel is zo’n andere aanpak van onkruidbestrijding economisch doorgerekend.
    PPO brengt nieuws uit laanbomenonderzoek
    Engels, A. ; Baltissen, A.H.M.C. ; Hiemstra, J.A. ; Sluis, B.J. van der; Reuler, H. van; Helsen, H.H.M. - \ 2011
    De Boomkwekerij 24 (2011)51/52. - ISSN 0923-2443 - p. 30 - 31.
    straatbomen - landbouwkundig onderzoek - ziekteresistentie - innovaties - gewasbescherming - plagenbestrijding - ziektepreventie - teeltsystemen - goten - bereikt resultaat - street trees - agricultural research - disease resistance - innovations - plant protection - pest control - disease prevention - cropping systems - ducts - achievement
    PPO presenteerde afgelopen maandag aan Boomteeltstudieclub Opheusden en Kring Opheusden de nieuwste resultaten uit vijf laanboomonderzoeken: resistentie van iep, kopstekers in linde, Verticillium op zand en klei, Teelt de grond uit, en meer innovaties.
    Kopstekers in linde (hand-out)
    Helsen, Herman - \ 2011
    street trees - forest nurseries - tilia - dasineura - cecidomyiidae - insect pests
    Straatbomen
    Hiemstra, J.A. - \ 2011
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant en Omgeving
    straatbomen - bomen - wegbermplanten - houtachtige planten als sierplanten - foto's - street trees - trees - roadside plants - ornamental woody plants - photographs
    Alle bomen die op deze site getoond worden zijn gedetailleerd beschreven en gefotografeerd. Door het vergelijken van hun groei en ontwikkeling op verschillende standplaatsen wordt informatie verkregen over hun gebruiksmogelijkheden. Ook zaken als de invloed van de verzorging na aanplant, de verharding rond het plantgat, ziekten en plagen, strooizout, zeewind, strenge winters en hoge grondwaterstand komen aan de orde. Bovendien zijn er links naar publicaties over dit onderwerp in vakbladen voor kwekers en groenvoorziening opgenomen.
    Slim Groen
    Hiemstra, Jelle - \ 2011
    green walls - green roofs - public green areas - perennials - ornamental woody plants - street trees - air quality - cost benefit analysis - urban environment - ecological engineering
    The green city guidelines : techniques for a healthy liveable city
    Roo, M. ; Kuypers, V.H.M. ; Lenzholzer, S. - \ 2011
    The Green City - ISBN 9789491127007 - 99
    stadsontwikkeling - stedelijke planning - groene daken - groene gevels - openbaar groen - groenbeheer - stadsparken - groene zones - straatbomen - steden - stedelijke ecologie - stadsomgeving - ecosysteemdiensten - urban development - urban planning - green roofs - green walls - public green areas - management of urban green areas - urban parks - green belts - street trees - towns - urban ecology - urban environment - ecosystem services
    The Green City Guidelines is an international book that provides information on the social and economic advantages of green spaces in urban environments. The book focuses on decision-makers and people practically involved in the field concerned. It provides tips and advice on ways of using plants, trees and parks to make a town 'greener'. The guidelines are the result of an integrated approach of all the disciplines involved in the layout of urban environments. They are based on the latest expertise and practical examples provided by many researchers and designers from the Netherlands and other countries. The book was written by municipal engineer and landscape architect Michelle de Roo, of Niek Roozen Landscape Architects. The book’s aim is to apply the knowhow relating to the GreenCityphilosophy as an integrated urban view on a socially and economically sound living and working environment in towns all over the world. The book will be updated to include knowledge and visions that become available in the years to come. The book comprises the following chapters: Green cities, Green neighbourhoods, Green streets, Green buildings.
    Tegengaan van bodemmoeheid : onderzoek naar bodemmoeheid in verschillende boomkwekerijgewassen
    Kuik, A.J. van - \ 2011
    Lisse : PPO Bloembollen en Bomen - 49
    boomkwekerijen - rassen (planten) - bodemmoeheid - plantenziekten - methodologie - landbouwkundig onderzoek - straatbomen - houtachtige planten als sierplanten - literatuuroverzichten - forest nurseries - varieties - soil sickness - plant diseases - methodology - agricultural research - street trees - ornamental woody plants - literature reviews
    Het project Bodemmoeheid ging van start met een literatuuronderzoek en een inventarisatie van bestaande kennis en ervaringen bij diverse instellingen. Als resultaat daarvan is een methode beschreven voor een algemene beschrijving van vermeende bodemproblemen op een perceel. Vervolgens is onderzoek gedaan op praktijkbedrijven met verschijnselen van bodemmoeheid bij de teelt van verschillende (sier)gewassen op diverse grondsoorten. Het project is al enkele jaren geleden beëindigd. Door omstandigheden was het project nog steeds niet afgesloten met een eindrapport. De bevindingen van het onderzoek zijn gedurende het project wel met de deelnemende kwekers en de sector gecommuniceerd. Ook is via vakbladartikelen en andere communicatie kanalen. aandacht besteed aan de onderzoekresultaten. Inmiddels is aandacht voor de bodem gemeengoed, zowel bij kwekers als ook bij het onderzoek. Een gezonde bodem staat al enige jaren in de belangstelling. Vanuit het onderzoek zijn en worden op het gebied van duurzaam bodembeheer en bodemweerbaarheid goede resultaten geboekt, waaruit steeds betere praktijkadviezen kunnen worden gegeven. Dit rapport is de weergave van een literatuurstudie en van de diverse uitgevoerde praktijk proeven bij boomtelers.
    ABC geeft laanbomenteelt in Opheusden een gezicht : Kernbegrippen van het ABC Opheusden:
    PPO BBF Boomkwekerij, - \ 2011
    PPO [etc.]
    straatbomen - houtachtige planten als sierplanten - landbouwindustrie - agro-industriële complexen - netwerken - ketenmanagement - betuwe - street trees - ornamental woody plants - agribusiness - agroindustrial complexes - networks - supply chain management - betuwe
    De Laanbomenteelt in de Betuwe is bekend in heel Europa en heeft een uitstekende naam. Rondom deze teelt is een keten van bedrijven ontstaan. Een Agri Business Centrum (ABC) aan de Betuwelijn en langs de A15 kan een aantal schakels uit de keten dichter bij elkaar brengen en nieuwe impulsen geven. Kennis kan worden gedeeld in een formeel en informeel netwerk. De afgelopen jaren hebben regelmatig gesprekken plaatsgevonden over de ruimtelijke invulling van het ABC. Onder bepaalde voorwaarden bestaat er belangstelling voor een dergelijk centrum. Bouw moet wel passen in een goede wegenstructuur in de ontsluiting van het gebied. Deze brochure geeft een beeld van de mogelijkheden van een dergelijk centrum en is een eerste stap in een groter gemeentelijk project (structuurvisie).
    Prototype klaar voor automatische diktemeting
    Baltissen, A.H.M.C. ; Sluis, B.J. van der - \ 2011
    De Boomkwekerij 2011 (2011)34. - ISSN 0923-2443 - p. 12 - 13.
    boomkwekerijen - straatbomen - instrumenten (meters) - afmetingen - dendrometers - houtmeetkunde - nieuwe producten - boomteelt - forest nurseries - street trees - instruments - dimensions - dendrometers - mensuration - new products - arboriculture
    In de afgelopen jaren zijn diverse concepten die de dikte van laanbomen wellicht automatisch kunnen meten. Na uitvoerig testen lijkt één concept het meeste geschikt voor de praktijk : de Perimeter, maar dan in een moderne en digitale uitvoering. Hiervan is nu een prototype klaar om te gebruiken.
    Verticillium in de boomkwekerij: voorkomen beste bestrijding : Tabel Voor Verticillium dahliae vatbare soorten*
    Hiemstra, J.A. - \ 2011
    Almkerk : PT, PPO Bloembollen en Bomen Wageningen UR
    verticillium dahliae - plantenziekteverwekkende schimmels - straatbomen - struiken - vruchtbomen - onkruiden - houtachtige planten als sierplanten - verticillium dahliae - plant pathogenic fungi - street trees - shrubs - fruit trees - weeds - ornamental woody plants
    Tabel voor Verticillium dahliae vatbare soorten bij laanbomen, fruitbomen en struiken, sierstruiken en heesters en onkruiden.
    Verticillium in de boomkwekerij: voorkomen beste bestrijding
    Hiemstra, J.A. - \ 2011
    Almkerk : PT, PPO Bloembollen en Bomen Wageningen UR
    verticillium dahliae - schimmelziekten - straatbomen - siergewassen - rosa - bedrijfshygiëne - ziektebestrijdende teeltmaatregelen - verticillium dahliae - fungal diseases - street trees - ornamental crops - rosa - industrial hygiene - cultural control
    Verticillium dahliae of verwelkingsziekte is een bekende ziekte in de boomkwekerijen. Vooral in de teelt van laanbomen en rozen kan aanzienlijke schade door Verticillium optreden. Voor bestrijding van de schimmel na aantasting zijn geen middelen beschikbaar. Voorkómen van besmetting is daarom de enige oplossing. Dit komt in de praktijk neer op het gebruik van schoon (niet-geïnfecteerd) plantmateriaal op schone grond.
    Ontwikkeling van een modulair systeem voor kwaliteitsmeting van laanbomen : automatisering van de diktemeting
    Baltissen, A.H.M.C. ; Sluis, B.J. van der; Tuijl, B.A.J. van - \ 2011
    Lisse : PPO Bloembollen en Bomen - 102
    straatbomen - boomteelt - productiekosten - meting - automatisering - logistiek - inventarisaties - street trees - arboriculture - production costs - measurement - automation - logistics - inventories
    De deskundigheid en de toenemende kosten voor de inzet van de arbeid in het werkproces omtrekmeting zijn een toenemend probleem voor laanboombedrijven. Meten, merken, tellen en registreren zijn vier arbeidsintensieve handelingen in het werkproces “diktemeting laanbomen” in de laanboomsector. Doel van die diktemeting (beter omtrekmeting) is het vaststellen van de omtrek van de boom (basis voor de prijs), het bepalen van het aantal verkoopbare bomen en het voorbereiden van het logistieke proces van verkoop en aflevering.
    Machinaal rooien van in ‘goten’ geteelde laanbomen
    Reuler, H. van - \ 2011
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant en Omgeving
    boomteelt - straatbomen - cultuurmethoden - cultuur zonder grond - duurzaamheid (sustainability) - milieueffect - bedrijfsmanagement - rooimachines - arboriculture - street trees - cultural methods - soilless culture - sustainability - environmental impact - business management - crop lifters
    Film over teeltsystemen van bomen in goten in het kader van het project 'teelt de grond uit'.
    'Mastspuit met sensoren brengt middel effectiever aan' (onderzoek praktijkproeven PRI en PPO)
    Engels, A. ; PPO BBF Boomkwekerij, ; PRI, ; Nieuwenhuizen, A.T. - \ 2011
    De Boomkwekerij 24 (2011)20. - ISSN 0923-2443 - p. 13 - 13.
    straatbomen - gewasbescherming - bladbespuiting - pesticiden - sensors - effecten - boomverzorging - proeven - milieubescherming - street trees - plant protection - foliar spraying - pesticides - sensors - effects - tree care - trials - environmental protection
    In mei 2011 starten Plant Research International (PRI), PPO Boomkwekerij en Damcon de eerste praktijkproeven met sensoren op de mastspuit. Dit prototype spuit alleen als het bladeren detecteert. Projectleider Ard Nieuwenhuizen van PRI is ervan overtuigd dat kwekers met zo'n type spuit middelen effectiever kunnen aanbrengen in hoge bomen.
    De zwarte els in Nederland
    Oosterbaan, A. ; Polman, J.E. - \ 2011
    Groen : vakblad voor groen in stad en landschap 67 (2011)1. - ISSN 0166-3534 - p. 44 - 47.
    alnus - alnus glutinosa - bomen - bosbomen - straatbomen - geschiedenis - twente - achterhoek - historische ecologie - alnus - alnus glutinosa - trees - forest trees - street trees - history - twente - achterhoek - historical ecology
    De zwarte els is een belangrijke boomsoort voor ons landschap. Hij is zelfs bepalend voor het landschap van grote delen van ons land. Bijvoorbeeld in het van oudsher dichte singellandschap van de Friese Wouden, de kop van Overijssel, delen van Twente en de Achterhoek. Maar ook in het westelijke veenweidengebied kwamen van oorsprong veel elzensingels voor. Verder tref je de zwarte els aan in al of niet gemengde bomenrijen, als knotboom en als solitair.
    Bomensortiment is actueel, of toch niet? (interview met Jelle Hiemstra)
    Crooijmans, S. ; Hiemstra, J.A. - \ 2011
    De Boomkwekerij 24 (2011)5. - ISSN 0923-2443 - p. 12 - 14.
    houtachtige planten als sierplanten - rassen (planten) - soortendiversiteit - bomen - straatbomen - klimaatfactoren - plantenziekten - standplaatsfactoren - opinies - ornamental woody plants - varieties - species diversity - trees - street trees - climatic factors - plant diseases - site factors - opinions
    In hoeverre is het toegepaste bomensortiment nog van deze tijd? Moet het sortiment worden vernieuwd, kijkend naar de klimaatverandering en nieuwe boomaantastingen? Deze en andere kwesties zijn verpakt in zes stellingen. Vier vakgenoten reageren er op: kweker Wim Klanderman, onderzoeker Jelle Hiemstra, VHG-voorzitter Bert Gijsberts en afnemer Rob Jansen van de gemeente Den Haag.
    RFID biedt ook perspectief voor laanbomen
    Baltissen, A.H.M.C. ; Sluis, B.J. van der - \ 2011
    De Boomkwekerij 24 (2011)2. - ISSN 0923-2443 - p. 12 - 13.
    elektrotechniek - rfid - elektronica - identificatie - boomkwekerijen - straatbomen - electrical engineering - rfid - electronics - identification - forest nurseries - street trees
    Binnenkort zijn CC-karren elektronisch te registreren met RFID (Radio Frequency Identification) en deze technologie biedt ook mogelijkheden voor de laanbomenketen. Uit onderzoek door PPO blijkt dat zowel de kweker als de klant voordeel kan behalen met RFID. Er zijn echter nog veel praktische vragen te beantwoorden.
    Bastschade laanbomen door zonnebrand
    Sluis, B.J. van der - \ 2010
    boomteelt - gewasbescherming - proeven - straatbomen - schors, bomen - beschermende lagen - zonnebrand (sunscald) - zonnestraling - omgevingstemperatuur - beschadigingen door droogte - jute - rentabiliteit - arboriculture - plant protection - trials - street trees - bark - protective coatings - sunscald - solar radiation - environmental temperature - drought injury - jute - profitability
    Al een aantal jaren hebben laanboomkwekers te kampen met bastscheuren in de bomen. Vooral bij bomen in de buitenste rand en bij recent verplante bomen komen bastscheuren voor. Om dit ‘openklappen’ van de bast te voorkomen wordt de stam in de praktijk vaak omwikkeld met jute of rietmatten. Doel van het onderzoek is in een grootschalige praktijkproef de oorzaak van het ontstaan van de bastscheuren te achterhalen en oplossingen te vinden om dit probleem aan te pakken.
    Klimaatverandering en de stadsboom (interview met Jitze Kopinga)
    Bennink, P. ; Kopinga, J. - \ 2010
    Tuin en Landschap 32 (2010)14. - ISSN 0165-3350 - p. 12 - 15.
    bomen - straatbomen - stedelijke gebieden - stadsomgeving - openbare parken - klimaatfactoren - temperatuur - standplaatsfactoren - droogteresistentie - groeiplaatsen - boomverzorging - trees - street trees - urban areas - urban environment - public parks - climatic factors - temperature - site factors - drought resistance - sites - tree care
    Bomen in de stad staan vaak op warme plaatsen met een gebrekkige waterhuishouding. Volgens het KNMI zal Nederland in de toekomst steeds vaker met hitte en droogte te maken hebben. Wat betekent dat voor onze stadsbomen?
    Signaleren en bestrijden van gleditsiabladgalmug
    Helsen, H.H.M. - \ 2010
    gleditsia - dasineura - gewasbescherming - geïntegreerde plagenbestrijding - straatbomen - teelt - feromoonvallen - gleditsia - dasineura - plant protection - integrated pest management - street trees - cultivation - pheromone traps
    Gleditsiabladgalmug is een lastige plaag in de laanboomteelt. Vooral in de opkweek van oculaties of handveredelingen tot leverbare boom leidt aantasting vaak tot groeiderving. Voor de bestrijding van de plaag wordt veelvuldig gebruik gemaakt van breedwerkende middelen. Het doel van het onderzoek is om het verschijnen van de muggen te signaleren en bestrijding gerichter uit te voeren, om zo met minder bespuitingen een beter bestrijdingsresultaat te bereiken.
    Bloedingsziekte in paardenkastanje
    Sluis, B.J. van der; Slingerland, L. ; Kuik, A.J. van - \ 2010
    Lisse : PPO Bloembollen en Bomen
    aesculus hippocastanum - bacterieziekten - pseudomonas syringae pv. aesculi - straatbomen - boomkwekerijen - boomteelt - inventarisaties - openbaar groen - aesculus hippocastanum - bacterial diseases - pseudomonas syringae pv. aesculi - street trees - forest nurseries - arboriculture - inventories - public green areas
    De kastanjeziekte in Aesculus wordt veroorzaakt door een bacterie (Pseudomonas syringae pv aesculi) De ziekte is wijd verspreid aanwezig in paardenkastanjebomen in het openbaar groen in Nederland en lijkt verder toe te nemen.. Er zijn steeds meer berichten dat de ziekte zich ook manifesteert in de teelt. In dit consultancyonderzoek wordt een inventarisatie gedaan op diverse kwekerijen.
    De juiste boom in de juiste straat
    Bennink, P. ; Hiemstra, J.A. - \ 2010
    Tuin en Landschap 2010 (2010)14. - ISSN 0165-3350 - p. 19 - 19.
    bomen - aantrekkelijke bomen - straatbomen - soortendiversiteit - rassen (planten) - standplaatsfactoren - groeiplaatseisen - stedelijke gebieden - stadsomgeving - trees - amenity trees - street trees - species diversity - varieties - site factors - site requirements - urban areas - urban environment
    Welke boom is geschikt voor welke standplaats; een vraag waar elke boombeheerder mee te maken heeft. De website www.straatbomen.nl maakt de kennis van dertien jaar onderzoek naar de gebruikswaarde van straatbomen in Nederland voor iedereen toegankelijk.
    Goede plantcombinaties
    Hoffman, M.H.A. - \ 2010
    Dendroflora 2010 (2010)47. - ISSN 0374-7247 - p. 16 - 42.
    houtachtige planten - straatbomen - beplantingen - openbaar groen - diversiteit - rassen (planten) - groeiplaatseisen - ornamentele waarde - stadsomgeving - woody plants - street trees - plantations - public green areas - diversity - varieties - site requirements - ornamental value - urban environment
    De afgelopen decennia zijn in Nederland veel soortarme beplantingen aangelegd, vooral in het openbaar groen. Menige beplanting bestaat zelfs maar uit één soort of cultivar, de zogenaamde monobeplanting. Denk aan straten of rondwegen met duizenden Paardenkastanjes, grote vakbeplantingen met Cotoneaster of Symphoricarpos en een bodembedekking met Pachysandra. Dit is gemakkelijk qua aanleg en onderhoud en past in het (moderne) straatbeeld. Zowel vanuit de samenleving als door deskundigen is er een steeds grotere roep om meer variatie.
    Onverenigbaarheidslijst laanbomen al ruim een jaar leidraad voor de teler
    Sluis, B.J. van der; Schalk, G. ; Hiemstra, J.A. - \ 2010
    Boom in business 1 (2010)1. - ISSN 2211-9884 - p. 24 - 27.
    boomteelt - straatbomen - overzichten - onderstam-ent relatie - plantenvermeerdering - vermeerderingsmateriaal - incompatibiliteit - arboriculture - street trees - reviews - rootstock scion relationships - propagation - propagation materials - incompatibility
    Eind 2008 lag er dan eindelijk de langverwachte laanbomenlijst van ent-onderstamcombinaties met een kans op (uitgestelde) onverenigbaarheid. Sindsdien geldt deze unieke lijst, compleet met adviezen over welke vermeerderingsmethoden wel geschikt en toepasbaar zijn, als hét standaardwerk voor menig laanboomteler. Met name de jongere generatie heeft er baat bij, aldus vermeerder- en entspecialist Gerrit Schalk uit Lienden.
    Sensoren op de mastspuit in laanbomen : thema: emissiereductie gewasbeschermingsmiddelen : BO-12.07-003
    Nieuwenhuizen, A.T. ; Lans, A.M. van der; Zande, J.C. van de - \ 2010
    straatbomen - gewasbescherming - spuiten - toediening via de lucht - pesticiden - sensors - instrumenten (meters) - boomverzorging - street trees - plant protection - spraying - aerial application - pesticides - sensors - instruments - tree care
    Powerpoint presentatie over het gebruik van sensoren op de mastspuit in laanbomen. Met sensoren kunnen boomkroon en gaten hiertussen gedetecteerd worden. Daardoor kunnen de spuitdoppen aan en uitgeschakeld worden bij de boomtoppen. Dit heeft tot doel de ongewenste emissie van gewasbeschermingsmiddel naar de omgeving te verlagen.
    Automatisering van de diktemeting Laanbomen
    Baltissen, A.H.M.C. ; Sluis, B.J. van der - \ 2010
    bomen - straatbomen - instrumenten (meters) - afmetingen - houtmeetkunde - dendrometers - boomkwekerijen - trees - street trees - instruments - dimensions - mensuration - dendrometers - forest nurseries
    Powerpoint over de ontwikkeling van een meetsysteem voor laanbomen.
    Agro Business Centre (ABC) geeft de laanboomteelt in Opheusden een gezicht
    Fontein, R.J. ; Kranendonk, R.P. ; Baltissen, A.H.M.C. ; Scheer, F.P. ; Boer, R. de - \ 2010
    Greenport Betuwse Bloem - 20
    tuinbouw - boomteelt - glastuinbouw - eetbare paddestoelen - boomkwekerijen - netwerken - economische ontwikkeling - landbouwproductie - logistiek - straatbomen - betuwe - regionale ontwikkeling - horticulture - arboriculture - greenhouse horticulture - edible fungi - forest nurseries - networks - economic development - agricultural production - logistics - street trees - betuwe - regional development
    De tuinbouwsector in de Betuwe wil door meer samenwerking, onderling en binnen de tuinbouwketen, de gezamenlijke economische positie versterken. Ambitie is om de tuinbouw in het Rivierengebied op de (inter)nationale kaart te zetten. De samenwerking vindt plaats onder de noemer Betuwse Bloem.
    Het Verduurzamen van Paddestoelencluster Maasdriel
    Fontein, R.J. ; Kranendonk, R.P. - \ 2010
    Greenport Betuwse Bloem - 25
    tuinbouwbedrijven - agro-industriële ketens - glastuinbouw - paddestoelen - fruitteelt - straatbomen - economische samenwerking - betuwe - market gardens - agro-industrial chains - greenhouse horticulture - mushrooms - fruit growing - street trees - economic cooperation - betuwe
    De Betuwe kent een sterke tuinbouwsector dat opgesplitst kan worden in vier tuinbouwsectoren: glastuinbouw, paddestoelenteelt, fruitteelt en laanboomteelt. Door meer samenwerking, onderling en binnen de tuinbouwketen, willen de clusters hun gezamenlijke economische positie verder versterken. De ambitie is om de tuinbouw in het Rivierengebied op de (inter)nationale kaart te zetten. Daarvoor is in 2006 door de provincie Gelderland en de ondernemers uit de verschillende sectoren gezamenlijk het initiatief genomen om samen te werken onder de noemer Greenport Betuwse Bloem. Samen met kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties zien zij mogelijkheden om de logistieke kansen, de energiestromen, het hoogwaardige landschap en het kennisnetwerk in het gebied veel beter te benutten dan nu gebeurt. Deze samenwerking moet de winstgevendheid van de tuinbouw versterken en tegelijkertijd een bijdrage leveren aan het behoud van het typerende landschap
    Gebruikswaardeonderzoek straat- en laanbomen : communicatie speerpunt in derde fase : Jelle Hiemstra: "Het gaat nu pas interessant worden"
    Jacobs, R. ; Hiemstra, J.A. - \ 2010
    Boom in business 1 (2010)2. - ISSN 2211-9884 - p. 92 - 94.
    straatbomen - aantrekkelijke bomen - houtachtige planten - gebruikswaarde - onderzoek - soorten - cultivars - street trees - amenity trees - woody plants - use value - research - species - cultivars
    Sortiment biologische laanbomen en sierheesters onder het vergrootglas : interview met Margareth Hop
    Jacobs, R. ; Hop, M.E.C.M. - \ 2010
    Boomzorg 3 (2010)4a. - p. 56 - 59.
    boomkwekerijen - vruchtbomen - biologische landbouw - straatbomen - boomteelt - rassen (planten) - resistentie van variëteiten - openbaar groen - boomverzorging - forest nurseries - fruit trees - organic farming - street trees - arboriculture - varieties - varietal resistance - public green areas - tree care
    In tegenstelling tot de traditionele boomkwekerijgewassen is binnen de Nederlandse boomkwekerijsector de markt voor biologische boomkwekerijproducten nog steeds uiterst bescheiden. Telers horen vaak van afnemers dat het nog beperkte sortiment dat biologisch leverbaar is, hier mee te maken heeft. Deels wordt dat veroorzaakt door een stuk onbekendheid en deels omdat zeker niet alle soorten geschikt zijn vanwege ziektegevoeligheid. Om daar verandering in te brengen heeft Praktijkonderzoek Plant & Omgeving (PPO) - op verzoek van de productwerkgroep Bomen van Bioconnect - binnen de gewasgroepen laanbomen en sierheesters onderzoek naar gezonde soorten gedaan die qua ziektegevoeligheid wel in aanmerking komen om biologisch gekweekt te worden. De resultaten zijn gebundeld in het rapport Verbreding assortiment biologische boomkwekerij.
    Verjonging oude lanen bezien vanuit een duurzaamheidsperspectief
    Kopinga, J. - \ 2010
    Wageningen : Alterra - 6
    stadsomgeving - bomen - straatbomen - velling - heraanplanten - vervanging - soorten - klimaatverandering - opwarming van de aarde - standplaatsfactoren - nederland - urban environment - trees - street trees - felling - replanting - replacement - species - climatic change - global warming - site factors - netherlands
    Visie van de auteur over welke boomsoorten uit het oogpunt van de klimaatverandering en duurzaamheid teruggeplant kunnen woren in historische lanen, die ook blijvend passen in de cultuurhistorische sfeer van die lanen.
    Veel belangstelling voor teelt in goten : Kennismiddag van PPO Bomen in Dodewaard
    Dodde, H. ; PPO Boomteelt, - \ 2010
    Nieuwe oogst / Magazine gewas 6 (2010)18. - ISSN 1871-093X - p. 4 - 5.
    boomteelt - straatbomen - cultuurmethoden - cultuur zonder grond - rooimachines - milieueffect - arboriculture - street trees - cultural methods - soilless culture - crop lifters - environmental impact
    Een demonstratie van een nieuwe rooimethoden voor spillen van laanbomen die in goten zijn geteeld was de grote blikvanger voor zo'n 250 bezoekers tijdens de kennismiddag voor de Boomteelt in Dodewaard.
    Verbreding assortiment biologische boomkwekerij
    Hop, M.E.C.M. ; Leijden, J.P.H. van - \ 2010
    Lisse : PPO Bloembollen en Bomen - 19
    straatbomen - pinopsida - houtachtige planten als sierplanten - boomkwekerijen - biologische landbouw - gewasproductie - street trees - pinopsida - ornamental woody plants - forest nurseries - organic farming - crop production
    De afnemers van Nederlandse boomkwekerijproducten zijn gewend dat er een zeer groot sortiment producten beschikbaar is. De markt voor biologische boomkwekerij producten is nog bescheiden. Een vaak gehoord argument om geen bio producten te kopen is dat het sortiment te beperkt is. Vanuit de Product Werkgroep Bomen is verzocht een lijst op te stellen van soorten die qua ziektegevoeligheid in aanmerking komen om biologisch gekweekt te worden. In dit rapport is informatie verzameld uit verschillende literatuurbronnen en uit opgedane ervaringen in proeven van PPO.
    Automatische diktemeting komt in zicht : laanbomen
    Baltissen, A.H.M.C. ; Engels, A. - \ 2010
    De Boomkwekerij 2010 (2010)20. - ISSN 0923-2443 - p. 15 - 17.
    bomen - straatbomen - instrumenten (meters) - nauwkeurigheid - afmetingen - houtmeetkunde - dendrometers - innovaties - boomkwekerijen - kwaliteitszorg - trees - street trees - instruments - accuracy - dimensions - mensuration - dendrometers - innovations - forest nurseries - quality management
    Op weg naar automatische diktemeting. Diverse ontwikkelingen in de methoden voor automatische diktemeting bieden perspectief. De centimeterband behoort straks tot het verleden.
    Op een kaal plein valt niets te kiezen (Interview)
    Boo, M. de; Lenzholzer, S. - \ 2010
    Resource: weekblad voor Wageningen UR 4 (2010)20. - ISSN 1874-3625 - p. 12 - 15.
    stedelijke planning - ontwerp - open ruimten - klimaatverandering - stedelijke gebieden - straatbomen - omgevingstemperatuur - belevingswaarde - openbaar groen - groene gevels - groene daken - urban planning - design - open spaces - climatic change - urban areas - street trees - environmental temperature - experiential value - public green areas - green walls - green roofs
    Pleinen en straten worden geteisterd door gure windvlagen of je smelt juist weg als de zon flink schijnt. In haar proefschrift legt Sanda Lenzholzer uit dat ontwerpers meer rekening moeten houden met het microklimaat in de stad. Dat houdt ook de aso’s op afstand.
    Check title to add to marked list
    << previous | next >>

    Show 20 50 100 records per page

     
    Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.