Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

    Current refinement(s):

    Records 1 - 50 / 229

    • help
    • print

      Print search results

    • export

      Export search results

    Check title to add to marked list
    Case studies best practices onkruidbestrijding : Duurzame onkruidbestrijding op laanboombedrijven in Rivierenland
    Sluis, B.J. van der; Baltissen, A.H.M.C. - \ 2016
    Randwijk : Wageningen Plant Research , onderdeel van Wageningen University & Research, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit (Rapport 2016-10) - 23
    straatbomen - onkruidbestrijding - gevalsanalyse - best practices - boomkwekerijen - duurzaamheid (sustainability) - mechanische bestrijding - rivierengebied - street trees - weed control - case studies - best practices - forest nurseries - sustainability - mechanical control - rivierengebied
    Onkruid is in de laanboomkwekerij een groot probleem. De mogelijkheden voor chemische onkruidbestrijding nemen af en mechanische onkruidbestrijding op klei is moeilijk en door het wisselende weer niet altijd toepasbaar. Toch streeft de laanboomsector in de regio naar duurzame oplossingen. Welke methoden zijn er en worden op dit moment al succesvol toegepast? Welke nieuwe methoden zijn in ontwikkeling? Wat past bij de bedrijfsvoering in de regio van het laanboompact. Welke mogelijkheden worden en kunnen effectief ingezet worden tegen onkruid. De doelstelling van het project is door middel van case studies de mogelijkheden van best practices onkruidbestrijding bij de boomkwekers onder de aandacht te brengen waardoor effectieve methoden meer opgepakt gaan worden.
    Gebruik van groene middelen : Inventarisatie laanboomkwekerij
    Sluis, B.J. van der; Kuik, A.J. van; Baltissen, A.H.M.C. - \ 2016
    Wageningen : Wageningen Plant Research, Bloembollen, Boomkwekerij & Fruit - 22
    bos- en haagplantsoen - straatbomen - aantrekkelijke bomen - gelderland - gewasbescherming - geïntegreerde plagenbestrijding - biologische bestrijding - natuurlijke producten - bladvoeding - natuurlijke vijanden - organismen ingezet bij biologische bestrijding - woody nursery stock - street trees - amenity trees - gelderland - plant protection - integrated pest management - biological control - natural products - foliar nutrition - natural enemies - biological control agents
    In de laanboomteelt in de regio Opheusden wordt al jarenlang gewerkt aan verduurzaming van de teeltmethoden. Het verantwoord toepassen van gewasbeschermingsmiddelen is daarvan een belangrijk onderdeel. Door strengere regelgeving wordt het chemische middelenpakket steeds verder beperkt en komen boomkwekers in toenemende mate voor knelpunten te staan. Uit oriënterende gesprekken in de regio blijkt dat een deel van de boomkwekerijbedrijven zich inmiddels toelegt op het gebruik van groene middelen om zo de afhankelijkheid van chemische middelen te verkleinen. Volgens de definitie van het Ctgb zijn dit gewasbeschermingsmiddelen van natuurlijke oorsprong (planten, dieren, microorganismen) met een laag risico voor mens, dier, milieu en niet-doelorganismen. In dit project wordt geïnventariseerd wat de mate van gebruik is van groene middelen door laanboomkwekers in de regio Rivierenland én wat hun ervaringen zijn met deze middelen. De uitkomst kan de sector in de regio benutten om de kennisuitwisseling voor duurzaam telen te bevorderen, zowel tussen kwekers als naar de burgers.
    Biologisch afbreekbare bindbuis : marktintroductie in laanboomkwekerij
    Sluis, B.J. van der - \ 2015
    Lisse : Wageningen UR, Praktijkonderzoek Plant & Omgeving
    tuinbouw - kunststofbuizen - materialen uit biologische grondstoffen - boomkwekerijen - straatbomen - productontwikkeling - boomteelt - horticulture - plastic pipes - biobased materials - forest nurseries - street trees - product development - arboriculture
    PPO heeft samen met Wageningen UR Food & Biobased Research biologisch afbreekbare bindbuis ontwikkeld met dezelfde eigenschappen als de reguliere PVC-bindbuis. Deze ontwikkeling is jarenlang financieel ondersteund door Productschap Tuinbouw.
    Warmtebehandeling kastanjebloedingsziekte : hoe werkt het?
    Kuik, A.J. van; Lammeren, A.A.M. van - \ 2015
    Wageningen : Wageningen UR - 12
    straatbomen - openbaar groen - aesculus - gewasbescherming - ziektebestrijdende teeltmaatregelen - warmtebehandeling - bacterieziekten - pseudomonas syringae - street trees - public green areas - aesculus - plant protection - cultural control - heat treatment - bacterial diseases - pseudomonas syringae
    Kastanjebloedingsziekte is de meest bedreigende ziekte van paardenkastanjebomen. De ziekte wordt veroorzaakt door een bacterie en is dus besmettelijk. De meeste bomen bezwijken aan deze ziekte. Warmtebehandeling is op dit moment de enige methode die de ziekte kan stoppen. De boom wordt ingepakt met een ‘warmtedeken’. De warmtebehandeling maakt de boom zo goed mogelijk vrij van de ziekteverwekkende bacterie. Hierdoor krijgt de boom de gelegenheid om de aantasting te overgroeien en dus te herstellen.
    Doorteelt valt te verkorten in sleufpotten
    Sluis, B.J. van der; Reuler, H. van - \ 2015
    De Boomkwekerij 2015 (2015)15. - ISSN 0923-2443 - p. 20 - 21.
    houtachtige planten als sierplanten - straatbomen - landbouwkundig onderzoek - goten - plantpotten - teeltsystemen - containers - vollegrondsteelt - groeianalyse - ornamental woody plants - street trees - agricultural research - ducts - pots - cropping systems - containers - outdoor cropping - growth analysis
    Bomen die opgekweekt zijn in een gotensysteem, zijn korter door te kweken in sleufpotten dan in de vollegrond. Dat blijkt uit nieuw onderzoek door PPO dat onderdeel is van het meerjarige project ‘Teelt de grond uit’. Per gewas kunnen er echter verschillen zijn in diktegroei.
    Effect biologische grondontsmetting : gewaswaarnemingen in laanbomen
    Sluis, B.J. van der; Even, S. - \ 2015
    Randwijk : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit (Rapport / Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, onderdeel van Wageningen UR Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit 2015-21) - 15
    boomkwekerijen - houtachtige planten als sierplanten - biologische grondontsmetting - straatbomen - bodemschimmels - verticillium dahliae - veldproeven - groenbemesters - folie - verwelkingsziekten - forest nurseries - ornamental woody plants - biological soil sterilization - street trees - soil fungi - verticillium dahliae - field tests - green manures - foil - wilts
    Het doel van het project is om op een aantal percelen waarop biologische grondontsmetting (BGO) is toegepast door middel van gewaswaarnemingen het effect van BGO vast te leggen.
    Effect biologische grondontsmetting op wortellesieaaltje in de teelt van rozen en laanbomen
    Sluis, B.J. van der; Even, S. - \ 2015
    Randwijk : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit (Rapport / Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, onderdeel van Wageningen UR, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit 2015-20) - 15
    houtachtige planten als sierplanten - straatbomen - rosaceae - biologische grondontsmetting - groenbemesters - folie - veldproeven - pratylenchus penetrans - gewasbescherming - ornamental woody plants - street trees - rosaceae - biological soil sterilization - green manures - foil - field tests - pratylenchus penetrans - plant protection
    Het doel van het project is om op een aantal percelen waarop biologische grondontsmetting (BGO) is toegepast na te gaan welk bestrijdingseffect deze grondbehandeling heeft op het voorkomen van wortellesieaaltje in de grond.
    Biologisch redmiddel tegen verwelkingsziekte in de Boomkwekerij : kennis en ervaringen uit een praktijknetwerk
    Sluis, B.J. van der; Even, S. - \ 2015
    Randwijk : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit - 33
    boomkwekerijen - houtachtige planten als sierplanten - straatbomen - rosaceae - bodemschimmels - verticillium dahliae - biologische grondontsmetting - detectie - veldproeven - verwelkingsziekten - groenbemesters - folie - forest nurseries - ornamental woody plants - street trees - rosaceae - soil fungi - verticillium dahliae - biological soil sterilization - detection - field tests - wilts - green manures - foil
    Het doel van het project is om door samenwerking tussen kwekers, loonbedrijf, onderzoek en teelt-advisering de implementatie van (duurzame) biologische grondontsmetting te stimuleren door het samen opdoen en delen van kennis hierover. Daarnaast is er behoefte aan een snelle en nauwkeurige methode voor detectie van Verticillium in grond de bodem. Deze wordt in een EU-MKB project ontwikkeld. Vanuit het praktijknetwerk zal zo mogelijk kennis uit dit project benut worden.
    Teelt van laanbomen op eigen wortel
    Sluis, Bart van der - \ 2015
    trees - street trees - cultivation - plant health - vegetative propagation - propagation materials - cost analysis - cropping systems - cuttings - rhizoplane
    Zieke bomen krijgen een jas aan (onderzoek van André van Lammeren en Fons van Kuik)
    Lammeren, Andre van - \ 2015
    arboriculture - street trees - chestnuts - aesculus - plant protection - plant pathogenic bacteria - pseudomonas - tree surgery - heat treatment - cultural control - educational resources
    Weer volop toekomst voor de iep
    Hiemstra, J.A. - \ 2014
    Boomzorg 2014 (2014)1. - p. 32 - 36.
    ulmus - rassen (planten) - cultivars - resistentie van variëteiten - gebruikswaarde - straatbomen - ulmus - varieties - cultivars - varietal resistance - use value - street trees
    De iep is eeuwenlang een van de beeldbepalende bomen geweest in het Nederlandse landschap en de Nederlandse steden. Door de opkomst van de iepziekte zijn in de loop van de vorige eeuw veel van deze Hollandse iepen verdwenen. Door de voortdurende problemen met de iepziekte kreeg de iep bij veel beheerders zelfs een slechte naam en nam het gebruik van deze soort sterk af. De iep is echter een ideale straat- en laanboom, die zowel in de moderne stad als in het buitengebied slecht gemist kan worden. Onderzoek door PPO en Alterra laat nu zien dat de iep weer volop toekomst heeft.
    Enkele suggesties van boomsoorten voor de toekomst zijn
    Dijk, R. ; Hiemstra, J.A. - \ 2014
    Vitale Groene Stad 2014 (2014)02. - p. 44 - 45.
    straatbomen - rassen (planten) - soortendiversiteit - standplaatsfactoren - bestendigheid - winterhardheid - droogteresistentie - stadsomgeving - street trees - varieties - species diversity - site factors - hardiness - winter hardiness - drought resistance - urban environment
    Informatie met beeldmateriaal van enkele straatbomen die voldoen aan belangrijke eisen voor de toekomst, zoals droogteresistentie, bestand tegen hoge temperaturen en bestand tegen vorstperioden.
    Plagen in de laanboomkwekerij: appelbloedluis en gleditsiabladgalmug
    Helsen, H.H.M. ; Sluis, B.J. van der - \ 2014
    Randwijk : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit - 26
    boomteelt - straatbomen - malus - eriosoma lanigerum - cecidomyiidae - bestrijdingsmethoden - geïntegreerde plagenbestrijding - detectie - rassen (planten) - gevoeligheid van variëteiten - arboriculture - street trees - malus - eriosoma lanigerum - cecidomyiidae - control methods - integrated pest management - detection - varieties - varietal susceptibility
    Appelbloedluis Eriosoma lanigerum is de belangrijkste plaag van Malus in de laanboomteelt. Omdat de soort zich zeer snel kan vermeerderen, kunnen enkele luizen in het voorjaar in korte tijd een plaag veroorzaken. Ook na een chemische bestrijding zullen de overlevende luizen zich snel weer uitbreiden. Er is dus een constante rem op de populatiegroei nodig om een explosie tegen te gaan. Het hier beschreven onderzoek richt zich op de geïntegreerde beheersing van deze plaag.
    De terugkomst van de iep : onderzoek laat zien: iepen planten kan weer
    Hiemstra, Jelle - \ 2014
    ulmus - varieties - cultivars - varietal resistance - use value - street trees - knowledge transfer - planting - netherlands
    Uitleveringslogistiek boomkwekerij. Sector: Boomkwekerij laanbomen
    Splinter, Gerben - \ 2014
    arboriculture - woody plants - street trees - intrafarm transport - marketing - farm structure - supplies - logistics - teaching materials - forest nurseries
    Groeiwinst uit/in de grond verschilt per soort
    Sluis, B.J. van der; Reuler, H. van - \ 2014
    De Boomkwekerij 27 (2014)10. - ISSN 0923-2443 - p. 26 - 27.
    straatbomen - houtachtige planten - proeven - spillen - plantenontwikkeling - goten - vollegrondsteelt - containerplanten - teeltsystemen - boomkwekerijen - vergelijkend onderzoek - street trees - woody plants - trials - spindles - plant development - ducts - outdoor cropping - container grown plants - cropping systems - forest nurseries - comparative research
    Spillen eerst één seizoen opkweken in het gotensysteem, en daarna twee seizoenen doorkweken in de vollegrond of in containers tot laanbomen. Binnen het project ’Teelt de grond uit’ is onderzocht welk doorteeltsysteem de meeste groeiwinst oplevert. PPO kwam tot opmerkelijke verschillen in diktemaat.
    Bestrijding van Verticillium in de bodem : in de teelt van laanbomen (klei) en rozen (zand)
    Hiemstra, J.A. ; Sluis, B.J. van der - \ 2014
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij & Fruit - 31
    straatbomen - houtachtige planten - rozen - gewasbescherming - biologische grondontsmetting - verticillium dahliae - pratylenchus penetrans - proeven op proefstations - vergelijkend onderzoek - methodologie - street trees - woody plants - roses - plant protection - biological soil sterilization - verticillium dahliae - pratylenchus penetrans - station tests - comparative research - methodology
    1 Samenvatting en conclusies De in dit rapport beschreven experimenten werden opgezet om een aantal nieuwe methoden (alternatieven voor chemische bodemontsmetting) te testen op hun werkzaamheid voor wat betreft bestrijding van Verticillium dahliae (Vd) en daarnaast ook nematoden (Pratylenchus penetrans: Pp) in de bodem. De aandacht ging daarbij m.n. uit naar biologische grondontsmetting (BGO) en in mindere mate naar biofumigatie (Biofum) omdat op basis van beschikbare ervaringen en literatuur de verwachtingen van de eerste methode het hoogst waren. Op twee proeflocaties (Randwijk: klei, Vredepeel: zand) werden twee veldexperimenten opgezet waarbij beide methoden in een aantal herhalingen werden vergeleken met enkele andere methoden en controlebehandelingen. Op het proefveld op een zandbodem bleek het effect van BGO even sterk of zelfs nog beter dan dat van natte grond ontsmetting, gemeten aan de hoeveelheid Vd en Pp in de bodem na behandeling. Ook Biofum had op zandgrond een zeer sterk bestrijdingseffect, zij het iets minder dan BGO. Dat het effect van beide methoden niet zichtbaar werd in een verminderde aantasting door Verticillium van het testgewas roos (in vergelijking met de niet behandelde veldjes) komt waarschijnlijk doordat voor de proef in Vredepeel op verzoek van de Begeleidingscommissie gebruik is gemaakt van het in de praktijk veel gebruikte ras ‘Pfänder”. Dit ras bleek onder de omstandigheden op het proefveld, ook op de niet behandelde veldjes, ondanks de hoge inoculumdruk van zowel Vd als Pp, in de twee jaar van het experiment weinig zichtbaar zieke planten te geven. In het proefveld op kleigrond hadden beide methoden veel minder effect, zeker wat betreft de hoeveelheid Vd in de bodem. Weliswaar was het aantal zieke planten in het testgewas esdoorn (A. platanoides) na BGO het laagst, maar de verschillen tussen de behandelingen bleken statistisch niet significant en in de twee groeiseizoenen na de behandeling werd nog een substantieel deel van de planten ziek. De oorzaak van de mindere werking van BGO (en Biofum) op een kleibodem is niet geheel duidelijk, mogelijk heeft het echter te maken met verschillen in de poriënstructuur waardoor deze vrij zware kleibodem veel moeilijker doordringbaar was voor de bij de toepassing van BGO en Biofum gevormde toxische producten. Over het algemeen werkt chemische grondontsmetting op kleigronden sowieso minder goed dan op zandgrond. Dit wordt ook in dit experiment geïllustreerd door het feit dat natte grondontsmetting een beperkte werking had. Een opvallende waarneming ten slotte was dat niet alle door Vd geïnfecteerde esdoorns duidelijke bladsymptomen ontwikkelen. Bij een deel van de bomen bleek de schimmel aanwezig in het hout van de stam zonder zichtbare uitwendige symptomen. Waarneming van bladsymptomen alleen kan dus een onderschatting van het aantal geïnfecteerde bomen geven. Een tweede, voor de teelt interessante waarneming, is dat toepassing van BGO zeker geen negatief effect op de groei van het daarna geteelde gewas heeft. Hoewel de verschillen statistisch niet significant waren, waren de planten op de met BGO behandelde veldjes zowel op zand als op klei bij de sterkste groeiers. Tot slot werd een beperkte praktijkproef met BGO uitgevoerd bij een laanboomkweker op zandgrond. De resultaten hiervan vormen een sterke aanwijzing dat BGO in de teelt van laanbomen op zandgrond het optreden van Verticillium sterk kan beperken. In het met BGO behandelde blok was het aantal A. platanoides met symptomen circa 50% lager dan in het referentieblok. Voor een betere onderbouwing van dit effect is het echter nodig om BGO op grotere schaal, onder meer optimale omstandigheden in de praktijk te testen. Daarbij kan dan ook meer aandacht geschonken worden aan de economische haalbaarheid en de praktische inpasbaarheid in de bedrijfsvoering. Een praktijknetwerk wat zich hier op richt is inmiddels van start gegaan.
    Toepassing van grasstroken in laanbomen : optimaliseren van de groei laanbomen bij toepassing van grasstroken
    Sluis, B.J. van der - \ 2014
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit - 42
    boomteelt - straatbomen - teeltsystemen - grasbanen - bodemtypen - onkruidbestrijding - bemesting - milieubeheer - effecten - experimenteel veldonderzoek - arboriculture - street trees - cropping systems - grass strips - soil types - weed control - fertilizer application - environmental management - effects - field experimentation
    In de teelt van laanbomen worden, met name op de zandgronden, op grote schaal grasstroken toegepast. In de teelt van laanbomen op kleigronden is dit nog zeer beperkt. Onder de kwekers neemt de belangstelling voor deze toepassing steeds meer toe, maar de voor- en nadelen van grasstroken zijn steeds onderwerp van discussie. Aan grasstroken worden meerdere voordelen toegeschreven: • 50%-60% reductie van het herbicidengebruik (besparing) • een positieve presentatie van de kwekerij (imago) • een betere berijdbaarheid bij teeltwerkzaamheden (voorkomen structuurbederf) • een bron van organische stof (langere termijn effect) • bevorderen van het bodemleven (langere termijn effect), • mogelijke schuilplaats voor nuttige organismen (minder insecticidenverbruik) • vermindering van uit- en afspoeling van meststoffen (vanggewas) Aan de andere kant is er steeds onduidelijkheid over de bedrijfseconomische consequenties van deze toepassing. In een eerdere studie door PPO blijkt dat grasstroken vanwege hogere teeltkosten en groeiremming bedrijfseconomisch niet interessant zijn.
    Driftarme doppen voor de Opzetterteelt (laanbomen)
    Zande, J. van de; Lans, A. van der - \ 2013
    Wageningen : Plant Research International - 12
    gewasbescherming - pesticiden - straatbomen - boomteelt - spuitdoppen - spuitapparatuur - plant protection - pesticides - street trees - arboriculture - fan nozzles - spraying equipment
    Een aantal middelen in de laanboomteelt (spillen en opzetters) mag alleen gebruikt worden met driftarme doppen. Onduidelijk is welke. De activiteiten binnen dit project geven hierin helderheid.
    Driftarme doppen voor de Spillenteelt (laanbomen)
    Zande, J. van de; Lans, A. van der - \ 2013
    Wageningen : Plant Research International - 11
    gewasbescherming - pesticiden - straatbomen - spuitdoppen - spuitapparaten - boomteelt - plant protection - pesticides - street trees - fan nozzles - sprayers - arboriculture
    Een aantal middelen in de laanboomteelt (spillen en opzetters) mag alleen gebruikt worden met driftarme doppen. Onduidelijk is welke. De activiteiten binnen dit project geven hierin helderheid.
    Eindrapportage praktijknetwerk : samen leren anders te snoeien
    Baltissen, A.H.M.C. - \ 2013
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant en Omgeving, sector Bomen - 5
    boomteelt - straatbomen - snoeien - mechanische methoden - gewaskwaliteit - duurzaamheidscriteria - projecten - doelstellingen - arboriculture - street trees - pruning - mechanical methods - crop quality - sustainability criteria - projects - objectives
    Het doel van het project is het ontwikkelen en uitvoeren van een rendabele wijze van gemechaniseerd snoeien, waardoor een kwalitatieve goede laanboom ontstaat, die door de markt geaccepteerd wordt en op de eindstandplaats bij de klant voldoet aan de duurzaamheidseisen van de klant.
    Nieuwe teeltsystemen in de boomkwekerij
    Reuler, Henk van - \ 2013
    street trees - forest nurseries - cropping systems - cultural methods - alternative methods - container grown plants - ducts - plant development - roots - irrigation water - environmental policy
    Groen voor gezondheid: inrichting en beplantingskeuze
    Hoffman, M.H.A. - \ 2013
    public green areas - microclimate - plantations - urban areas - street trees - outdoor recreation - health - well-being
    Groen en luchtkwaliteit 2 (werking, soortkeuze en toepassing)
    Hoffman, M.H.A. - \ 2013
    plantations - public green areas - street trees - trees - particulate matter - air quality
    Verspreiding van Verticillium dahliae door water : een verkenning i.o.v. het project Teelt de grond uit
    Hiemstra, J.A. ; Sluis, B.J. van der; Pham, K.T.K. - \ 2013
    PPO sector Bollen, Bomen en Fruit - 25
    boomkwekerijen - straatbomen - teeltsystemen - goten - bodempathogenen - gewasbescherming - verticillium dahliae - plantmateriaal - irrigatiewater - forest nurseries - street trees - cropping systems - ducts - soilborne pathogens - plant protection - verticillium dahliae - planting stock - irrigation water
    Sinds een aantal jaren wordt er gewerkt aan systemen om laanbomen niet in de volle grond maar los daarvan in “goten” te telen. Naast arbeid technische voordelen biedt dit systeem in principe ook de mogelijkheid om problemen met bodempathogenen te voorkomen omdat er met een “schoon” groeimedium gewerkt kan worden. Er blijft echter een kleine kans dat pathogenen zoals Verticillium dahliae met het plantgoed mee komen. Dat dit inderdaad een reële mogelijkheid is, bleek in 2012. Een aantal van de toen in de goten geplante Acer rubrum vertoonde symptomen die aan een Verticillium infectie deden denken. Bij onderzoek door het diagnostiek laboratorium van PPO in Lisse werd in 2 van de 3 onderzochte planten V. dahliae aangetoond (zie Bijlage 1). Onduidelijk is in hoeverre V. dahliae na een dergelijke introductie in het systeem kans ziet om zich te verspreiden naar andere planten in het systeem. Met name het gerecirculeerde drainagewater lijkt daarbij een mogelijke verspreidingsroute. Om een indruk te krijgen van het gevaar hiervan is in 2012 en 2013 een verkenning gedaan die bestond uit twee delen: ¿ Een beknopte literatuur studie naar verspreiding van V. dahliae met irrigatiewater in tuinbouw of vollegronds gewassen. ¿ Kunstmatige infectie van een deel van de planten in een goot, gevolgd door een in de loop van het groeiseizoen regelmatig herhaalde analyse van het drainwater uit die goot. Na een eerste verkenning van de mogelijkheden in 2012, is dit experiment is op grotere schaal herhaald in 2013. In deze notitie worden de resultaten van beide onderdelen beschreven, gevolgd door enkele daaruit te trekken conclusies en een overzicht van de gevonden relevante literatuur. Technische gegevens betreffende het onderzoek naar natuurlijke besmetting in het plantgoed, de moleculaire analyse van de watermonsters in 2012 en 2013, en het onderzoek naar de verspreiding van de schimmel in geïnoculeerde planten zijn opgenomen in een viertal bijlagen.
    Expertpanel: het nieuwe motto is diversiteit (expertpanellid Fons van Kuik)
    Iersel, H. van; Kuik, A.J. van - \ 2013
    Boomzorg 2013 (2013). - p. 30 - 31.
    boomteelt - houtachtige planten - straatbomen - rassen (planten) - soortendiversiteit - openbare ruimte - beplanten - groenbeheer - opinies - deskundigen - arboriculture - woody plants - street trees - varieties - species diversity - public space - planting - management of urban green areas - opinions - experts
    Met ingang van deze uitgave van het vakblad Boomzorg starten we met de Bomenmonitor. Een initiatief om de belangrijkste vragen, problemen en ziekten rondom bomen in kaart te brengen. Zo’n monitor is natuurlijk niet compleet zonder een aftrap door een aantal bomengoeroes. En wat blijkt: de oplossing van een groot aantal problemen is eigenlijk peanuts: We moeten streven naar meer diversiteit bij de aanplant van bomen in de openbare ruimte.
    Samen leren anders te snoeien : Praktijknetwerk, een samenwerking tussen Combinatie Mauritz BV en Huverba BV en de netwerkpartners Damcon BV en Praktijkonderzoek Plant & Omgeving (WUR-PPO-Boomkwekerij)
    Baltissen, A.H.M.C. ; Sluis, B.J. van der - \ 2013
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving BBF - 30
    boomteelt - straatbomen - snoeien - mechanische methoden - proeven op proefstations - werkwijze - cultuurmethoden - kwekers - inventarisaties - vergelijkend onderzoek - automatisering - arboriculture - street trees - pruning - mechanical methods - station tests - mode of action - cultural methods - growers - inventories - comparative research - automation
    Snoeien bepaalt de kwaliteit van jonge laanbomen en is daarmee van belang voor de marktafzet. Deskundige snoei is belangrijk om evenwicht tussen de boven- en ondergrondse delen van jonge laanbomen tijdens de teelt op peil te houden. Ook bij het uitplanten en tijdens de verzorging daarna is goede snoei essentieel. Snoeien is nu een handmatige arbeidsintensieve teeltmaatregel. Voortgaande mechanisering en automatisering is van belang om de kosten laag te houden en voldoende rendement te halen. Ook de schaarste aan aanbod van arbeid op de agrarische arbeidsmarkt is een knelpunt. Het wordt steeds moeilijker om personeel te vinden voor deze noodzakelijke teeltmaatregel. Het snoeien mechaniseren of op termijn zelfs robotiseren om het arbeidsprobleem op te lossen, is dus een mogelijke oplossingsrichting om de genoemde knelpunten op te lossen. Uit de inventarisatie over mechanisering/automatisering van het snoeien blijkt dat de wijze van snoeien verschilt per ondernemer, boom, grondsoort, klimaat, functie, mogelijke klant. Op deze wijze is mechanisering van het snoeien een lastig traject, onmogelijk zelfs. Dat was aanleiding om anders tegen snoeien te gaan aankijken. Kan het snoeien anders zodat mechanisering wel mogelijk is?
    Waarom mag openbaar groen niet (nog meer) heterogeen zijn?
    Kopinga, Jitze - \ 2013
    street trees - public green areas - plantations - species diversity - spatial variation - heterogeneity - opinions
    Iep heeft door resistentie weer toekomst
    Hiemstra, Jelle - \ 2013
    ulmus hollandica - ornamental woody plants - street trees - varieties - varietal resistance - use value - knowledge transfer - netherlands - agricultural research
    Ontwikkelingen in bestrijding Verticillium dahliae in de Boomkwekerij
    Sluis, Bart van der - \ 2013
    verticillium dahliae - fungal diseases - street trees - cultural control - pratylenchus - propagation materials - rootstocks - biological soil sterilization - varietal resistance
    De Es mag niet weg! Onderzoek essenresistentie: nu sector en gebruiker aan zet
    Raats, S. ; Kuik, A.J. van; Hiemstra, J.A. - \ 2013
    Boom in business 2013 (2013)7. - ISSN 2211-9884 - p. 22 - 24.
    fraxinus - straatbomen - genetische bronnen van plantensoorten - rassen (planten) - cultivars - klonen - plantenvermeerdering - boomkwekerijen - resistentie van variëteiten - plantenziekten - chalara fraxinea - fraxinus - street trees - plant genetic resources - varieties - cultivars - clones - propagation - forest nurseries - varietal resistance - plant diseases - chalara fraxinea
    Op de Nederlandse Boominfodag 2012 maakte Jitze Kopinga bekend dat het WUR-CGN (Het Centrum voor Genetische Bronnen Nederland) een aantal redelijk resistente essenklonen bezit en dat de Wageningen Universiteit deze klonen vrijgeeft voor vermeerdering door kwekers. In november bezocht Kopinga in Vilnius een Europese projectbijeenkomst op het gebied van onderzoek naar essentaksterfte. Alle belangrijke onderzoekers in Europa waren daar aanwezig. Als het aan Kopinga ligt, overleeft de es met verve.'Maar dan moeten de sector en de gebruikers wel inzetten op vertrouwen', aldus de onderzoeker.
    Vertaling resultaten gebruikswaarde-onderzoek laanbomen naar onderwijsmodule t.b.v. groene onderwijs
    Derkx, M.P.M. - \ 2013
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving BBF - 20
    agrarisch onderwijs - straatbomen - boomteelt - rassen (planten) - boomverzorging - gebruikswaarde - onderwijsmaterialen - kennisoverdracht - agricultural education - street trees - arboriculture - varieties - tree care - use value - resource materials - knowledge transfer
    De Nederlandse boomkwekerijsector biedt een breed sortiment aan laanbomen. Ook komen er steeds nieuwe soorten en cultivars bij. Elke soort en cultivar heeft zijn eigen gebruikswaarde en stelt eigen eisen aan zijn standplaats. Om de eindgebruiker, vaak een gemeente, te helpen met het kiezen van passende bomen, is ruim 15 jaar geleden gestart met het gebruikswaardeonderzoek laanbomen. In dit onderzoek zijn in 17 gemeenten en 3 proeftuinen testbeplantingen aangelegd met 75 - vooral nieuwe - soorten en cultivars. De ontwikkeling van de bomen is gedurende 7-10 jaar gedetailleerd gevolgd en ervaringen met onderhoud en beheer zijn in beeld gebracht. Daarnaast is gewerkt aan een aantal algemene thema’s, zoals snoei, wortelopdruk, substraat en groeiplaats. Het project heeft geresulteerd in tal van artikelen, een website en enkele brochures, zoals de brochure ‘De juiste boom op de juiste plaats’. In 2011 werd geconstateerd dat afnemers de onderzoeksgegevens maar weinig raadplegen en werd ervoor gepleit de resultaten van het gebruikswaardeonderzoek laanbomen als lesstof op scholen te gaan gebruiken om de bomen/sortimentskennis van afgestudeerde studenten van groene MBO en HBO opleidingen te verbeteren en om kennis van het gebruikswaardeonderzoek laanbomen beter te laten doorstromen naar de praktijk
    Weer volop toekomst voor de iep Nieuwe iepen: zeer hoge mate van resistentie en algemeen bruikbaar
    Hiemstra, J.A. - \ 2013
    Boom in business 2013 (2013)4. - ISSN 2211-9884 - p. 36 - 40.
    ulmus - houtachtige planten - straatbomen - plantenveredeling - rassen (planten) - gebruikswaarde - resistentie van variëteiten - ulmus - woody plants - street trees - plant breeding - varieties - use value - varietal resistance
    De iep is eeuwenlang een van de beeldbepalende bomen geweest in het Nederlandse landschap en de Nederlandse steden. Door de opkomst van de iepziekte zijn in de loop van de vorige eeuw veel van deze Hollandse iepen verdwenen. Door de voortdurende problemen met de iepziekte kreeg de iep bij veel beheerders zelfs een slechte naam en nam het gebruik van deze soort sterk af. De iep is echter een ideale straat- en laanboom, die zowel in de moderne stad als in het buitengebied slecht gemist kan worden. Onderzoek door PPO en Alterra laat nu zien dat de iep weer volop toekomst heeft.
    Teelt de grond uit - Boomteelt : resultaten 2011-2012
    Reuler, H. van; Baltissen, A.H.M.C. ; Sluis, B.J. van der - \ 2013
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit - 19
    straatbomen - teeltsystemen - containerplanten - cultuur zonder grond - cultuurmethoden - methodologie - rentabiliteit - boomkwekerijen - optimalisatiemethoden - landbouwkundig onderzoek - emissie - street trees - cropping systems - container grown plants - soilless culture - cultural methods - methodology - profitability - forest nurseries - optimization methods - agricultural research - emission
    Op droge zandgronden wordt in veel regio’s in Nederland de Nitraatrichtlijn niet gehaald. Daarnaast lijkt ook niet voldaan te kunnen worden aan de eisen gesteld in de Kaderrichtlijn Water (KRW). De Europese Unie heeft Nederland tot 2015 de tijd gegeven om aan deze richtlijnen te voldoen. Hiervoor is het nodig innovatieve teeltsystemen te ontwikkelen. Daartoe is in 2009 het sector brede project ‘Teelt de grond uit’ (Tdgu) gestart. Doel van het project is de ontwikkeling van teeltsystemen voor duurzame productie van boomkwekerijgewassen zonder of met minimale emissie van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen.
    Straatbomenonderzoek PPO
    Hiemstra, Jelle - \ 2013
    ulmus - street trees - varieties - use value - varietal resistance - plant diseases - cultivars - knowledge transfer - netherlands - flanders
    Een nieuwe toekomst voor de iep
    Hiemstra, Jelle - \ 2013
    ulmus - woody plants - street trees - varieties - plant diseases - use value - varietal resistance - knowledge transfer - diffusion of information
    Aantastingen door hout- en bastkevers bij jonge eiken : Literatuuronderzoek en inventarisatie op bedrijven en openbaar groen
    Sluis, B.J. van der; Moraal, L.G. - \ 2013
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant en Omgeving BBF - 42
    boomkwekerijen - plantenziekten - plagenbestrijding - kwaliteit na de oogst - economische analyse - inventarisaties - straatbomen - openbaar groen - forest nurseries - plant diseases - pest control - postharvest quality - economic analysis - inventories - street trees - public green areas
    In een aantal laanboomsoorten ondervindt de boomkwekerijsector in toenemende mate problemen met stamschade door hout- en bastboorders. Vooral het geslacht Quercus wordt in dit verband vaak genoemd. Bomen met duidelijke symptomen (gaatjes) zijn grotendeels onverkoopbaar en dit leidt dus tot aanzienlijke financiële schade in de laanboomsector. Mogelijke oplossingen (insectenvallen, bestrijdingsprotocollen, preventietechnieken) zijn niet of beperkt ontwikkeld.
    Kwekers houden Verticillium onder controle
    Berg, E. van den; Sluis, B.J. van der - \ 2013
    De Boomkwekerij 2013 (2013)21. - ISSN 0923-2443 - p. 18 - 19.
    boomkwekerijen - straatbomen - houtachtige planten als sierplanten - biologische grondontsmetting - verticillium dahliae - cultuurmethoden - vermeerderingsmateriaal - bedrijfshygiëne - bodemkwaliteit - grondanalyse - forest nurseries - street trees - ornamental woody plants - biological soil sterilization - verticillium dahliae - cultural methods - propagation materials - industrial hygiene - soil quality - soil analysis
    Er is vooralsnog geen remedie tegen de bodemschimmel Verticillium dahliae. Door de aandacht voor de juiste teeltpercelen, een goede bodemgezondheid en secuur werken, kunnen kwekers van laan- en sierbomen de aantasting echter behoorlijk onder controle houden.
    Mastspuit met sensoren geeft minder drift en spaart middel
    Stallinga, H. ; Nieuwenhuijzen, A.F. van; Zande, J.C. van de; Lans, A.M. van der - \ 2013
    De Boomkwekerij 2013 (2013)16. - ISSN 0923-2443 - p. 14 - 15.
    straatbomen - boomteelt - spuiten - sensors - spuitapparatuur - proeven - drift - reductie - gebruiksefficiëntie - street trees - arboriculture - spraying - sensors - spraying equipment - trials - drift - reduction - use efficiency
    Praktijkproeven geven aan dat de mastspuit voorzien van sensoren minder drift geeft. Daarnaast geeft de mastspuit gemiddeld meer spuitvloeistof depositie in de bomen, een betere verdeling in de bomen en wordt tot eenderde aan middel bespaard.
    Een praktijknetwerk is logisch vervolg op onderzoek
    Sluis, B.J. van der - \ 2013
    De Boomkwekerij 26 (2013)13. - ISSN 0923-2443 - p. 6 - 6.
    straatbomen - grasbanen - kennisoverdracht - kennis - kwekers - organisatie van onderzoek - vergelijkend onderzoek - boomkwekerijen - street trees - grass strips - knowledge transfer - knowledge - growers - organization of research - comparative research - forest nurseries
    PPO gaat samen met DBN starten met een klein praktijknetwerk voor grasstroken in de laanbomenteelt. Afgelopen twee jaar deed PPO al onderzoek naar de effecten van grasstroken. 'In een praktijknetwerk kan de opgedane kennis met kwekers worden gedeeld en toegepast', aldus onderzoeker Bart van der Sluis.
    Diverse materialen beschermen bomen tegen zonnebrand
    PPO BBF Boomkwekerij, ; Sluis, B.J. van der - \ 2013
    De Boomkwekerij 2013 (2013)4. - ISSN 0923-2443 - p. 24 - 26.
    boomkwekerijen - straatbomen - schors, bomen - schade - zonnebrand (sunscald) - beschermingsmateriaal - soorten - forest nurseries - street trees - bark - damage - sunscald - guards - species
    Bastschade in laanbomen als gevolg van zonnebrand kan worden voorkomen door verschillende beschermmaterialen. De materialen verschillen wel in werking, levensduur en tijd die nodig is om ze aan te brengen, blijkt uit meerjarig onderzoek van PPO.
    De iep heeft weer toekomst
    Hiemstra, J.A. - \ 2013
    Tuin en Landschap 35 (2013)7. - ISSN 0165-3350 - p. 14 - 17.
    ulmus - rassen (planten) - plantenveredeling - nieuwe soorten - resistentieveredeling - gebruikswaarde - straatbomen - landbouwkundig onderzoek - ulmus - varieties - plant breeding - new species - resistance breeding - use value - street trees - agricultural research
    Door de iepziekte is de iep grotendeels uit het landschap verdwenen. Zonde, want het is voor veel moeilijke plekken de ideale boom. Onderzoek van PPO en Alterra laat nu echter zien dat er voldoende resistente iepen zijn om de boom weer volop te gaan gebruiken.
    Resistentie geeft Iep weer toekomst
    Hiemstra, J.A. - \ 2013
    De Boomkwekerij 26 (2013)12. - ISSN 0923-2443 - p. 15 - 17.
    ulmus - rassen (planten) - cultivars - resistentie van variëteiten - straatbomen - plantenziekten - gebruikswaarde - landbouwkundig onderzoek - ulmus - varieties - cultivars - varietal resistance - street trees - plant diseases - use value - agricultural research
    De iep was lang één van de meest gekweekte boomsoorten in Nederland, totdat deze door problemen met de iepziekte bij veel afnemers een slechte naam kreeg. Onderzoek door PPO en Alterra laat nu echter zien dat de iep weer volop toekomst heeft. De nieuwe rassen die inmiddels op de markt zijn, hebben een zeer hoge mate van resistentie tegen de iepziekte. En er zijn nog meer goede selecties in aantocht.
    Drift bij een experimentele mastspuit in de hoge laanbomenteelt : effect van sensoren voor detectie van boomkroon en gaten tussen bomen
    Stallinga, H. ; Nieuwenhuizen, A.T. ; Lans, A.M. van der; Velde, P. van; Zande, J.C. van de - \ 2013
    Wageningen : Plant Research International, Business Unit Agrosysteemkunde (Rapport / Plant Research International 505) - 54
    straatbomen - boomgaardspuiten - spuitapparatuur - drift - sensors - detectie - landbouwtechniek - pesticiden - street trees - orchard sprayers - spraying equipment - drift - sensors - detection - agricultural engineering - pesticides
    Bij bespuitingen van laanbomen met gewasbeschermingsmiddelen is het vaak moeilijk om de top van de bomen te bereiken. Vooral wanneer de bomen geplant zijn met weinig ruimte in en tussen de rijen. Vaak worden axiaalspuiten gebruikt met een hoge capaciteit luchtondersteuning om zo hoog mogelijk een mist van middel de bomen in te blazen en daarmee de top van de bomen te bereiken. Om de depositie in de top van de bomen te verbeteren, een betere verdeling van de vloeistof op de bladmassa te verkrijgen en tot een verminderd risico op drift te komen wordt in analogie met de fruitteelt een dwarsstroomspuit ontwikkeld voor toepassing in hoge laanbomen. De mastspuit, een toren dwarsstroomspuit voor bomen tot 6 m hoogte, wordt systematisch stap voor stap ontwikkeld. Nieuwe stappen worden geëvalueerd door het meten van de verdeling van middel, zowel in statische als dynamische omstandigheden. In dit rapport worden de resultaten van de driftmetingen met de mastspuit en het gebruik van sensoren voor de detectie van boomkroon en gaten tussen de bomen zoals uitgevoerd in 2011 beschreven.
    Geen last van onverenigbaarheid : aantal kwekers specialiseert zich in bomen op eigen wortel (interview met J. Hiemstra en B.J. van der Sluis)
    Doorn, J. van; Hiemstra, J.A. ; Sluis, B.J. van der - \ 2013
    Boom in business 4 (2013)1. - ISSN 2211-9884 - p. 46 - 50.
    boomteelt - stekken - vermeerderingsmateriaal - plantenvermeerdering - oculeren - straatbomen - wortelstekken - arboriculture - cuttings - propagation materials - propagation - budding - street trees - root cuttings
    Een aantal laanboomkwekerijen in Nederland specialiseert zich steeds meer in het kweken van bomen op eigen wortel. Voordeel is dat er nooit onverenigbaarheid kan optreden en er minder of geen sprake is van opslag aan de onderstam. Ook de vraag van afnemers naar bomen op eigen wortel groeit. Wel is het bij stekken belangrijk dat een voldoende fijn vertakt en gelijkmatig wortelstelsel wordt ontwikkeld.
    Acer platanoides 'Fairview'
    Wetten, J. van; Slingerland, L. - \ 2013
    Tuin en Landschap 2013 (2013)4. - ISSN 0165-3350 - p. 14 - 15.
    acer platanoides - straatbomen - houtachtige planten - rassen (planten) - cultivars - gebruikswaarde - acer platanoides - street trees - woody plants - varieties - cultivars - use value
    Acer platanoides wordt veel gebruikt als straatboom. De relatief nieuwe cultivar 'Fairview' blijkt het in het gebruikswaardeonderzoek van PPO opvallend goed te doen op kleigrond.
    Gebruikswaardeonderzoek : Liquidambar styraciflua 'Worplesdon'
    Wetten, J. van; Slingerland, L. - \ 2013
    Tuin en Landschap 35 (2013)1. - ISSN 0165-3350 - p. 14 - 15.
    liquidambar styraciflua - houtachtige planten als sierplanten - straatbomen - rassen (planten) - cultivars - gebruikswaarde - liquidambar styraciflua - ornamental woody plants - street trees - varieties - cultivars - use value
    De laatste tien jaar wint Liquidambar styraciflua 'Worplesdon' aan populariteit. PPO in Lisse nam de cultivar op in het gebruikswaardeonderzoek straat- en laanbomen. 'Worplesdon' blijkt een fraai, sterke straatboom die het ook nabij de kust goed doet. Maar er doen zich in de praktijk ook problemen voor.
    Toekomst voor de iep
    Hiemstra, Jelle - \ 2013
    ulmus - woody plants - street trees - varieties - plant diseases - use value - varietal resistance - knowledge transfer - diffusion of information - netherlands
    Green infrastructure for climate-proof cities
    Klemm, W. - \ 2012
    Kennis voor Klimaat
    klimaatverandering - stedelijke gebieden - temperatuur - openbaar groen - straatbomen - warmtestress - climatic change - urban areas - temperature - public green areas - street trees - heat stress
    The main objective of this research is to examine and define climate-responsive design principles for urban green at various scale levels (city, neighbourhood, street) in order to improve thermal comfort during hot summer periods.
    Rapportage Teelt de grond uit : Project in het Innovatieprogramma Kaderrichtlijn Water
    Baltissen, A.H.M.C. - \ 2012
    Lisse : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving BBF - 17
    straatbomen - boomteelt - teeltsystemen - goten - economische analyse - kwaliteit - kaderrichtlijn water - pesticiden - street trees - arboriculture - cropping systems - ducts - economic analysis - quality - water framework directive - pesticides
    De teelt van laanbomen is een meerjarige teelt (drie tot vier jaar) die in verschillende fasen kan worden onderscheiden. In het ‘telen in goten’ project is de eerste fase van de laanbomenteelt onderzocht, waarbij in substraat los van de grond wordt geteeld. De producten uit dit eerste teeltjaar worden daarna opgeplant voor de volgende teeltfase. Ook zijn in het gotensysteem testen uitgevoerd met andere boomkwekerijgewassen, zoals vruchtbomen, sierheesters. Het project “telen in goten” werd uitgevoerd in nauwe samenwerking met de boomkwekers J.W. Crum BV en Willemsen & Zn BV. Hun betrokkenheid en inzet bij de uitvoering van het project was van groot belang. Andere projectpartners waren: Waterschap Rivierenland en WUR-Plant Research International. Toeleveranciers van gootmateriaal, substraten, meststoffen, machines, sensoren, etc. waren zeer geïnteresseerd in de ontwikkeling en met de inzet van hun expertise een bijdrage geleverd aan de succesvolle uitvoering van het project. Belangrijkste doelstelling van het project was de ontwikkeling van het telen in goten systeem, de beschrijving van het systeem en de mogelijkheden van het systeem onder de aandacht te brengen van diverse sectoren. Dat is goed gelukt. Het systeem trok veel aandacht vooral ook vanwege de goede teeltresultaten en economisch perspectief. Vanuit KRW optiek is een belangrijk resultaat het realiseren van terugdringen van de emissie van gewasbeschermingsmiddelen, zowel in kg. actieve stof als in Milieu Belastings Punten (Tabel 1). Ondanks de waargenomen verschillen tussen 2009 en 2010, die voor het belangrijkste deel zijn te verklaren door het verschil in weersomstandigheden, is de milieubelasting van de gotenteelt duidelijk lager dan die van de volle grond. Een tweede belangrijk resultaat is dat de emissie van nutriënten vanuit dit systeem beperkt is, als gevolg van de mogelijkheid om optimaal te profiteren van de toepassing van gecontroleerd vrijkomende meststoffen en door efficiënte watersturing. De emissie kan nog verder worden terug gedrongen door de opvang en hergebruik van het drainwater. Tabel 1. Milieu Belasting Punten van de in de laanbomenteelt gebruikt gewasbeschermingsmiddelen (insecticiden, fungiciden en herbiciden). Vergelijking van het goten systeem met de teelt in de volle grond. Referentie volle grond Goten 2009 Goten 2010 Insecticiden 373 782 233 Fungiciden 354 95 17 Herbiciden 2753 610 839 Totaal 3479 1487 1089 Foto 1 geeft een overzicht van de onderwerpen waar o.a. aan gewerkt is en een beeld van de geboekte resultaten. Foto 1. Overzicht van systeem en resultaten (bron folder Telen in goten). De planten uit het gotensysteem van seizoen 2009 zijn opgenomen in een vervolg project, teelt de grond uit (deelproject teelt van laanbomen in containers). Doelstelling is het ontwikkelen van een gesloten keten teeltsysteem. Het deelproject is in 2011 afgesloten met mooie resultaten. Financier van dit project was het Ministerie van Economische zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) en het Productschap Tuinbouw (PT).
    Check title to add to marked list
    << previous | next >>

    Show 20 50 100 records per page

     
    Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.