Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

    Current refinement(s):

    Records 1 - 100 / 162

    • help
    • print

      Print search results

    • export

      Export search results

    Check title to add to marked list
    Effecten van verbetering bodemkwaliteit op waterhuishouding en waterkwaliteit : deelstudies Goede Grond voor een duurzaam watersysteem
    Groenendijk, Piet ; Schipper, Peter ; Hendriks, Rob ; Akker, Jan van den; Heinen, Marius - \ 2017
    Wageningen : Wageningen Environmental Research (Wageningen Environmental Research rapport 2811) - 127
    bodemkwaliteit - watersystemen - bodemverdichting - maatregelen - uitspoelen - soil quality - water systems - soil compaction - measures - leaching
    Het doel van het onderhavige onderzoek is om een antwoord te geven op de vrasag: 'hoe kunnen effecten van maatregelen ter verbetering van de bodemkwaliteit op het watersysteem gekwantificeerd worden, welke meetgegevens zijn daarvoor nodig en hoe kunnen de effecten kwantitatief in beeld gebracht worden zodat ze meegewogen kunnen worden in besluitvormingsprocessen?'
    Overzichtsdocument: 7 jaar Chrysant op water
    Vermeulen, Tycho ; Blok, Chris ; Eveleens, Barbara - \ 2017
    Bleiswijk : Wageningen University & Research, BU Glastuinbouw (Rapport GTB 1430) - 22
    greenhouse crops - greenhouse horticulture - greenhouses - chrysanthemum - hydroponics - water systems - microbial contamination - inoculation - kasgewassen - glastuinbouw - kassen - chrysanthemum - hydrocultuur - watersystemen - microbiële besmetting - inoculatie
    Over a period of seven years (2009-2016) hydroponic chyrsanthemum cultivation has been developed and
    tested in practice. Where the system delivered up to 25% higher yields at smaller scale, the larger systems of
    250-300 m2 turned out very sensitive to root infection. Research then focussed to understanding the key factors
    that caused the plants to become sensitive. However, where the larger system showed much disease incidence
    every summer for three years in a row, at smaller scale the symptoms could not be induced despite application
    of extreme cultivation measures.
    The studies were the first to apply next generation sequencing to microbial populations in cultivation systems.
    The results gave evidence for shifting population dynamics due to inoculation and water temperature. Also the
    inoculation with beneficial microbes was found to have a positive effect on recovery of the roots upon infection.
    This effect, however, was only found in the research-facility. At larger scale potential beneficial effect could not
    prevent significant yield loss.
    'Met goede monitoring verdien je je geld dubbel en dwars terug'
    Mooij, Wolf ; Verdonschot, Piet - \ 2016
    water quality - monitoring - water management - aquatic ecology - water systems

    Drie dagen congresseren over waterkwaliteitsmonitoring. Je moet wel lef hebben, vond Inge Diepman, dagvoorzitter van de eerste dag van het driedaagse STOWA-congres ‘Goede monitoring, effectief waterkwaliteitsbeheer’, dat plaatsvond op 19, 20 en 21 april 2016 in Arnhem. Want valt er over monitoring wel zoveel te zeggen, en hoe belangrijk is het eigenlijk? Heel belangrijk, zo bleek tijdens het congres. Daarom staan we er in deze editie van de STOWA ter Info nog een keer uitgebreid bij stil.

    Ecologische kantelpunten in de Nederlandse grote wateren : Discussie memo over recente inzichten, voorbeelden en onderzoeksvragen
    Veraart, J.A. ; Reijers, Valerie ; Lange, H.J. de; Nes, E.H. van; Kosten, S. ; Baptist, M.J. ; Noordhuis, Ruurd ; Platteeuw, M. - \ 2016
    - 33
    aquatische ecologie - watersystemen - waterbeheer - waterkwaliteit - aquatische ecosystemen - aquatic ecology - water systems - water management - water quality - aquatic ecosystems
    Deze memo beschrijft recente inzichten op het terrein van ecologische kantelpunten die zijn opgedaan in onderzoek en bij Rijkswaterstaat. Gegeven de korte projectduur (twee maanden) is er niet gestreefd naar volledigheid, maar zijn er inzichten bijeengebracht die behulpzaam zijn om de discussie aan te zwengelen over wat de kantelpuntentheorie kan betekenen voor het beheer, evaluatie en monitoring van de grote wateren. In het sterk gemodificeerde Nederlandse watersysteem is het moeilijk om vast te stellen of alternatieve evenwichten onder gelijke condities mogelijk zijn en dat kantelpunten hiertussen plaatsvinden. Alternatieve evenwichten en terugkoppelingsmechanismen zijn het best onderbouwd en omschreven in de literatuur voor de Waddenzee en Veluwemeer. In de estuaria zijn er veel indicaties maar ook veel onzekerheden. In het rivierengebied is het de vraag of alternatieve evenwichten kunnen bestaan. Het beter begrijpen van terugkoppelingsmechanismen in de Nederlandse zoete en zoute wateren, en de interacties hiertussen, wordt echter breed onderschreven. Terugkoppelingsmechanismen
    zijn met het kantelpuntenconcept goed te onderzoeken voor alle watersystemen en een beter begrip hierover is nuttig voor beleidsevaluaties, het inschatten van het effect van ecologische ingrepen en monitoringsplannen. Het is belangrijk om ook rekening te houden met ‘onbekende’ en niet kwantificeerbare factoren die de veerkracht van een ecosysteem kunnen beïnvloeden. Er is nog niet veel bekend over de invloed van microverontreinigingen, trofische cascades (vissen, vogels), microbiële bodemactiviteit en de rol van hydromorfologische dynamiek in rivieren en estuaria op de ecologische veerkracht van een watersysteem. Het is aan te bevelen om eerst met een aantal casestudies te
    verkennen wat de mogelijkheden en datavereisten zijn om met langjarige tijdreeksen (ecologie, waterkwaliteit) indicatoren te bepalen die iets zeggen over verandering in ecologische veerkracht. Voorts doen wij de aanbeveling om het begrip ' Safe operating Space’ beter hanteerbaar te maken voor wateren natuurbeheerders.
    Environmental risk assessment of pesticides in Ethiopia : a case of surface water systems
    Teklu, B.M. - \ 2016
    Wageningen University. Promotor(en): Paul van den Brink. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462578104 - 152
    surface water - water systems - water pollution - risk assessment - ecological risk assessment - pesticides - aquatic ecology - aquatic organisms - irrigation systems - ethiopia - oppervlaktewater - watersystemen - waterverontreiniging - risicoschatting - ecologische risicoschatting - pesticiden - aquatische ecologie - waterorganismen - irrigatiesystemen - ethiopië

    The current increase in application rate and usage frequency of application of pesticides in Ethiopia pose direct risks to surface water aquatic organisms and humans and cattle using surface water as a source of drinking water in rural parts of the country. A model based risk assessment as currently being used in Europe and elsewhere in the world is tailored to the Ethiopian situation to quantify the risks. Suitability of toxicity data used as an input for risk assessment usually taken from the temperate world was checked through simple toxicity testing of Ethiopian aquatic macroinvertebrates. Subsequent monitoring activities to see the actual residue levels of pesticides in rivers and temporary ponds adjacent to extensive farming activities was also done and results compared with model prediction values. Combining all this knowledge is believed to bring the current pesticide registration system in Ethiopia one step closer to be a more reliable method, protecting non-target organisms as well as the health of humans at risk.

    Meerwaarde van ruimtelijke neerslagdata voor het modelleren van stijghoogtefluctuaties
    Ottow, Bouke Pieter ; Schuurmans, H. ; Steijn, T. van - \ 2015
    Stromingen : vakblad voor hydrologen 24 (2015)4. - ISSN 1382-6069 - p. 43 - 52.
    grondwaterstand - watersystemen - neerslag - grondwater - hydrologie - tijdreeksen - gegevensanalyse - grondwateraanvulling - groundwater level - water systems - precipitation - groundwater - hydrology - time series - data analysis - groundwater recharge
    Om het effect van velerlei processen die van invloed zijn op grondwaterstanden goed te kunnen analyseren, is het belangrijk om goed te weten wat de respons van het grondwatersysteem is op de neerslag. Een methode om dat te modelleren is de PIRFICT tijdreeksanalyse geïmplementeerd in het programma Menyanthes. De meest gebruikte databron voor neerslag is de neerslagstations van het KNMI. Waar de neerslagstations soms 5 à 10 km van een peilbuis af staan, zorgen radargebaseerde neerslagproducten voor vlakdekkende informatie. Hiermee wordt een nauwkeuriger beeld van de lokale neerslag verkregen. De invloed van dit verschil op een tijdreeksanalysemodel is onderzocht voor 77 locaties met 109 peilbuisfilters in de Mariapeel (Noord-Brabant/Limburg). De gemiddelde verklaarde variantie van de modellen ging door gebruik van de Nationale Regenradar omhoog van 69,1% naar 76,9%. Het resultaat van deze case studie geeft aan dat het opportuun is om ook elders ruimtelijke informatie van neerslag te gebruiken voor grondwaterstudies.
    ESF stromende wateren en stroomgebiedsbrede ecologische systeemanalyse
    Verdonschot, P.F.M. ; Verdonschot, R.C.M. ; Besse-Lototskaya, A.A. - \ 2015
    H2O online (2015)28 augustus.
    hydrologie van stroomgebieden - kaderrichtlijn water - watersystemen - ecologische beoordeling - macrofauna - nutriëntenstromen - catchment hydrology - water framework directive - water systems - ecological assessment - macrofauna - nutrient flows
    Het halen van de doelen van de Kaderrichtlijn water (KRW) verloopt moeizaam, deels doordat de aanpak vaak te kleinschalig is en niet integraal. Stroomgebiedsbrede ecologische systeemanalyse (SESA) kan helpen bij het doorgronden van het ecologisch functioneren van watersystemen. Dat gaat uit van haalbare doelen en ondersteunt bij het afwegen van de verschillende gebruiksfuncties die oppervlaktewateren vervullen. Door de ecologische sleutel-, stress- en stuurfactoren aan elkaar te koppelen en te integreren in de stroomgebiedsbrede ecologische systeemanalyse ontstaat een integrale benadering die leidt tot doelgerichte maatregelen en een succesvollere aanpak van de KRW-waterproblematiek
    Advies ‘Herstel Koningsdiep’
    Eysink, F. ; Verdonschot, P.F.M. ; Dongen, R. van - \ 2015
    Driebergen : Vereniging van Bos- en Natuurterreineigenaren - 27
    beekdalen - ecologisch herstel - natura 2000 - watersystemen - grondwaterstroming - friesland - brook valleys - ecological restoration - natura 2000 - water systems - groundwater flow - friesland
    Voor dit gebied is onder regie van de provincie een pakket van grondwatermaatregelen in de benedenloop van het Koningsdiep opgesteld om structurele verdrogingsproblemen aan te pakken. Oorzaken van deze problemen zijn het wegtrekken van diep grondwater naar uitgeveende poldergebieden westelijk van het gebied, de (uit te breiden) grondwaterwinning Nij Beets en de zandwinplas ten noordwesten van het Natura 2000-gebied. De maatregelen zijn in hoofdlijnen ook beschreven in het Natura 2000-beheerplan.
    Duurzaam water in de glastuinbouw : WP1 alternatieve waterbronnen in en om de kas
    Maas, A.A. van der; Winkel, A. van; Blok, C. ; Beerling, E.A.M. - \ 2015
    Wageningen UR Glastuinbouw (Rapport GTB 1356) - 40
    glastuinbouw - watersystemen - watervoorziening - regenwateropvang - warmtekrachtkoppeling - condensorwater - alternatieve methoden - hergebruik van water - kaderrichtlijn water - greenhouse horticulture - water systems - water supply - water harvesting - cogeneration - condenser water - alternative methods - water reuse - water framework directive
    Good irrigation water is in Dutch horticulture essential for optimal crop growth and the reduction of the emission of fertilizers and pesticides. The most important source of water is rain water, but additional water sources are necessary in order to ensure the water supply. This study examined the prospects of (new) alternative water sources at the company level. There is specifically looked at the odds of CHP condensate collected in a combined heat and power (CHP) with a flue gas condenser. Dissolved heavy metals may pose a problem. Efficient use of available water resources is an important first step in the water supply. This can be achieved by a well-dimensioned water system and proper management. An adequate strategy to keep the nutrient solution in balance prevents discharge of water. On company measurements were performed on CHP-condensing water and laboratory experiments have been conducted with different types of steel and coated steel. The low discharge standards can hardly be met in practice. The measured concentrations of heavy metals did not lead to crop damage. Metal coating reduces the water pollution by heavy metals. The knowledge acquired is insufficient for concrete technical advices. Recommendation to the sector and the water boards to schedule the problem of the discharge of heavy metals for discussion
    Effect van afstromend regenwater op het watersysteem in de Wieringermeer
    Slijkerman, D.M.E. ; Bos, R. - \ 2015
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 40 (2015)21. - ISSN 0166-8439 - p. 30 - 32.
    riolering - regen - watersystemen - ecosystemen - effecten - waterkwaliteit - hydrologie - stedelijke gebieden - oppervlaktewaterkwaliteit - wieringermeer - sewerage - rain - water systems - ecosystems - effects - water quality - hydrology - urban areas - surface water quality - wieringermeer
    Voor een grootschalig afkoppelproject in de gemeente Wieringermeer is onderzoek verricht naar de verontreiniging in het afstromende regenwater en de ecologische effecten op het watersysteem. Dat gebeurde in het kader van NORIS (NO Rainwater in Sewers). Dit project wordt gesubsidieerd vanuit het Interreg IIIb North Sea-programma van de Europse Unie. Het Nederlandse deel van het project is uitgevoerd door TNO-IMARES en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Het onderzoek toont aan dat locatiespecifiek chemische effecten kunnen optreden (verzoeting en periodieke overschrijding MTR van zink in water), maar dat dit niet direct leidt tot ecologische gevolgen. Landelijk en regionaal bestaan echter grote verschillen in typen ecosystemen en daarmee ook in de lokale veerkracht en gevoeligheid voor uiteenlopende sturende factoren. Daarom wordt gepleit voor een gebiedsgerichte evaluatie bij emissie van regenwater op oppervlaktewater
    Beleving van water in de stad: een literatuurstudie
    Hunen, S.E. van; Kruining, M. van; Leenen, I. ; Maessen, M. - \ 2015
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 43 (2015)19. - ISSN 0166-8439 - p. 34 - 35.
    waterbeheer - stedelijke bevolking - stedelijke samenleving - watersystemen - ontwerp - participatie - stadsontwikkeling - landschapsbouw - literatuuroverzichten - water management - urban population - urban society - water systems - design - participation - urban development - landscaping - literature reviews
    Mensen wonen en werken bij water in de stad en willen ook steeds meer betrokken raken bij het waterbeheer in de stad. Uit onderzoek blijkt dat een leefomgeving, die plezierig overkomt op mensen, leidt tot sterke tevredenheid en geluk. Die positieve beleving van burgers draagt bij tot meer acceptatie, medewerking en begrip bij ingrepen in en aanpassingen van het watersysteem. Het is daarom belangrijk om na te gaan hoe water door de burger wordt beleefd en dit mee te nemen in het ontwerp van watersystemen. Land en water zijn allebei bepalend voor de kwaliteit van het landschap en moeten op elkaar worden afgestemd. Het water moet passen in het beeld dat mensen van de omgeving hebben
    Waterschappen klaar voor de 'Waterharmonica'
    Boomen, R. van den; Uijterlinde, C. ; Foekema, E.M. - \ 2015
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 45 (2015)10. - ISSN 0166-8439 - p. 4 - 5.
    watersystemen - afvalwaterbehandeling - zuiveringsinstallaties - oppervlaktewater - conferenties - waterschappen - water systems - waste water treatment - purification plants - surface water - conferences - polder boards
    Meer dan 15 jaar praktijkervaring met de Waterharmonica kwam aan bod tijdens een goed bezochte bijeenkomst in de Efteling. De Waterharmonica is een speciaal ingerichte verbindingszone tussen een rwzi en het oppervlaktewater, waarin het effluent een meer natuurlijk karakter krijgt. Belangrijk voor waterbeheerders, omdat de Kaderrichtlijn Water expliciet om een goede ecologische kwaliteit van het oppervlaktewater vraagt. Waterharmonicasystemen zijn de afgelopen jaren op verschillende locaties in Nederland aangelegd. Op basis van de (positieve) ervaringen zijn er momenteel meerdere in ontwikkeling. De werking van de systemen is in die jaren onderzocht met aandacht voor onder andere nutriëntenverwijdering, desinfectie, zwevend materiaal, buffercapaciteit, ecotoxicologie, beheer en onderhoud, kosten en vergunningen. Tijdens het symposium werden de laatste ontwikkelingen op dit gebied gepresenteerd en werd een veldbezoek gebracht aan het Waterharmonicasysteem van de Efteling.
    Actieve biologische Monitoring Zoete Rijkswateren: microverontreinigingen in zoetwatermosselen - 2015
    Kotterman, M.J.J. - \ 2014
    IJmuiden : IMARES (IMARES / Rapport C085/15) - 37
    monitoring - waterbeheer - waterbeleid - watersystemen - mytilidae - chemicaliën - biologische monitoring - microbiële besmetting - waterverontreiniging - mossels - binnenwateren - monitoring - water management - water policy - water systems - mytilidae - chemicals - biomonitoring - microbial contamination - water pollution - mussels - inland waters
    Rijkswaterstaat van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu is in 1992 gestart met de uitvoering van het monitoringprogramma “Monitoring Zoete Rijkswateren”. Dit vormt een onderdeel van de “Monitoring van de Waterstaatkundige Toestand des Lands” (MWTL). Doelstellingen van de metingen zijn: - het signaleren van langjarige ontwikkelingen in de biologische toestand van watersystemen (trend). - periodieke toetsing van de toestand aan criteria die voortvloeien uit de toegekende functies van wateren (controle). De opdracht is gebaseerd op het werkdocument “Actieve monitoring chemische stoffen zoetwatermosselen, projectplan chemisch meetnet MWTL 2014”, van 28 augustus 2014 en is uitgevoerd door IMARES. De uit te voeren werkzaamheden betroffen het bemonsteren van zoetwatermosselen en het analyseren van microverontreinigingen daarin. Dit rapport bevat zowel de analyseresultaten van quaggamosselen uit het oorspronkelijke onderzoek in 2014, als ook de resultaten van het aanvullende onderzoek betreffende driehoeksmosselen en quagga’s uit het Spaarne; op tijdstip 0 (niet uitgehangen) en tijdstip 1 (na uithangen, alleen locatie Keizersveer).
    Ten building blocks for sustainable water governance: an integrated method to assess the governance of water
    Rijswick, M. ; Edelenbos, J. ; Hellegers, P.J.G.J. ; Kok, M. ; Kuks, S.M.M. - \ 2014
    Water International 39 (2014)5. - ISSN 0250-8060 - p. 725 - 742.
    watersystemen - waterbeheer - oppervlaktewaterkwaliteit - overstromingen - risicoschatting - infrastructuur - governance - watervoorraden - beoordeling - hoogwaterbeheersing - water systems - water management - surface water quality - floods - risk assessment - infrastructure - governance - water resources - assessment - flood control - research agenda - management - climate
    A three-step interdisciplinary method to assess approaches to water shortage, water quality and flood risks is presented. This method, based on water system analysis, economics, law and public administration, seeks to create common understanding based on newly developed concepts and definitions. First, generating content knowledge about the water system and about values, principles and policy discourses. Second, providing an organizational process with sufficient stakeholder involvement, insight into the trade-off between social objectives, and attribution of responsibilities in addition to regulations and agreements. Finally, implementing the agreed service level through adequate infrastructure, enforcement and conflict resolution.
    Expertdialoog de Veluwe. Begrijpen we het watersysteem?
    Verhagen, F. ; Spek, T. ; Witte, F. ; Voortman, B. ; Moors, E.J. ; Querner, E.P. ; Eertwegh, G.A.P.H. van den - \ 2014
    Stromingen : vakblad voor hydrologen 20 (2014)3. - ISSN 1382-6069 - p. 5 - 19.
    geohydrologie - watersystemen - grondwaterstand - waterlopen - inventarisaties - veluwe - geohydrology - water systems - groundwater level - streams - inventories - veluwe
    De waterbel van De Veluwe staat volop in de belangstelling. Deze waterbel zorgt voor een continue stroom naar de beken en sprengen. Maar snappen we wel voldoende hoe het watersysteem werkt? Op basis van twee werksessies is beschikbare kennis op een rij gezet en zijn kennisleemtes gesignaleerd. Conclusie is dat we nog lang niet alles weten over de verdamping en het transport van water in de onverzadigde zone, twee processen die van grote invloed zijn op de beekafvoer.
    Cool Water Tool
    Jacobs, C.M.J. ; Rivière, IJ. La; Goosen, H. - \ 2014
    Landschap : tijdschrift voor landschapsecologie en milieukunde 31 (2014)3. - ISSN 0169-6300 - p. 132 - 138.
    klimaatverandering - stedelijke gebieden - watersystemen - temperatuur - energiebalans - modellen - climatic change - urban areas - water systems - temperature - energy balance - models
    Stadsvijvers kunnen helpen om ongunstige effecten van weersomstandigheden in stedelijk gebied op te vangen. Denk daarbij aan verkoeling op hete dagen of het opvangen van piekbuien. Water in de stad wordt daarom als een belangrijk onderdeel van ruimtelijke klimaatadaptatiestrategieën beschouwd. Maar ongewenste bijeffecten zijn ook mogelijk. De Cool Water Tool combineert kennis over nergiestromen bij vijvers en over stadsklimaat om de effecten van de temperatuur van stadsvijvers op het stadsklimaat te evalueren.
    Watersysteembeschrijving Overbetuwe
    Massop, H.T.L. - \ 2014
    Wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Alterra-rapport 2531) - 93
    watersystemen - wateropslag - bodemvorming - landgebruik - kwel - waterlopen - historisch grondgebruik - betuwe - water systems - water storage - soil formation - land use - seepage - streams - land use history - betuwe
    Park Lingezegen is een proeftuin voor het rivierengebied waarin door een systeemgerichte aanpak ontwerpen worden getest die bijdragen aan de waterzekerheid, opvang van wateroverlast en verbetering van de waterkwaliteit. Daarvoor wordt in deelgebied Waterrijk een innovatief systeem ontwikkeld waarin ruimte is voor waterberging maar ook voor waterretentie en waterzuivering. Het rapport beschrijft het watersysteem van de Overbetuwe met Park Lingezegen. Naast een beschrijving van het huidige landgebruik wordt ingegaan op de geologische ontstaanswijze van het gebied en de bodemvorming. Voor zowel de waterafvoer als aanvoer is de rivier de Linge belangrijk. De grote rivieren langs de Betuwe hebben via de fluctuatie in de waterpeilen invloed op de kwel naar de Betuwe.
    TEEB voor gebieden : Hoofdstudie
    Hendriks, K. ; Braat, L.C. ; Deerenberg, C.M. ; Egmond, P.M. van; Gaaff, A. ; Heide, C.M. van der; Jongbloed, R.H. ; Klok, C. ; Leneman, H. ; Melman, T.C.P. ; Ruijs, A.J.W. ; Tamis, J.E. - \ 2014
    Wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Alterra-rapport 2489) - 170
    natuurbeleid - ecosysteemdiensten - natura 2000 - watersystemen - peilbeheer - ijsselmeer - nederlandse waddeneilanden - regionale ontwikkeling - noord-brabant - nature conservation policy - ecosystem services - natura 2000 - water systems - water level management - lake ijssel - dutch wadden islands - regional development - noord-brabant
    Voor drie studiegebieden is nagegaan wat de betekenis van ecosysteemdiensten kan zijn bij de realisatie van beleidsdoelen voor die gebieden. De studiegebieden en beleidsopgaven zijn IJsselmeer met een besluit over het waterpeil, Schiermonnikoog met het openhouden van de jachthaven in een Natura 2000-gebied, en Rijk van Dommel en Aa met versterking van het groen-blauwe karakter van het gebied. De benadering uit de internationale studie The Economics of Ecosystems and Biodiversity (TEEB) is in deze studie uitgewerkt tot een voor Nederland toepasbare methode: de TEEB aanpak. Aan de hand van deze aanpak worden voorkomende ecosysteemdiensten beschreven en gekwantificeerd, en worden van ruimtelijke ontwikkelingsvarianten hun effecten op maatschappelijke welvaart onderling vergeleken en gewaardeerd. De studie laat zien dat het integraal benaderen van gebiedsopgaven in ruimtelijke projecten en het daarbij meer benutten van synergie met natuur, kan leiden tot een hogere maatschappelijke welvaart. Ecosysteemdiensten spelen daar een belangrijke rol bij. De studie is bedoeld om bewustwording te vergroten van het nut van ecosysteemdiensten, waarbij de beschreven voorbeelden dienen ter inspiratie. Implementatie van de werkwijze in het beleid en toepassing in de praktijk moet worden afgestemd op de beleidsdoelen van het gebied waarbij nadere ruimtelijke detaillering en afstemming met lokale stakeholders is vereist.
    On data requirements for calibration of integrated models for urban water systems
    Langeveld, J. ; Nopens, I. ; Schilperoort, R. ; Benedetti, L. ; Klein, J.J.M. de; Amerlinck, Y. ; Weijers, S. - \ 2013
    Water Science and Technology 68 (2013)3. - ISSN 0273-1223 - p. 728 - 736.
    afvalwaterbehandeling - afvalwaterbehandelingsinstallaties - riolering - watersystemen - stedelijke gebieden - monitoring - kalibratie - modellen - modelleren - oppervlaktewaterkwaliteit - noord-brabant - waste water treatment - waste water treatment plants - sewerage - water systems - urban areas - monitoring - calibration - models - modeling - surface water quality - noord-brabant - practical identifiability - simulation-models - optimization - uncertainty - quality
    Modeling of integrated urban water systems (IUWS) has seen a rapid development in recent years. Models and software are available that describe the process dynamics in sewers, wastewater treatment plants (WWTPs), receiving water systems as well as at the interfaces between the submodels. Successful applications of integrated modeling are, however, relatively scarce. One of the reasons for this is the lack of high-quality monitoring data with the required spatial and temporal resolution and accuracy to calibrate and validate the integrated models, even though the state of the art of monitoring itself is no longer the limiting factor. This paper discusses the efforts to be able to meet the data requirements associated with integrated modeling and describes the methods applied to validate the monitoring data and to use submodels as software sensor to provide the necessary input for other submodels
    Toetsingsrapportage NHI 3.0
    Hoogewoud, J.C. ; Prinsen, G.F. ; Hunink, J.C. ; Veldhuizen, A.A. ; Bolt, F.J.E. van der; Lange, W.J. de - \ 2013
    [Delft] : Deltares - 124
    grondwater - grondwaterstroming - oppervlaktewater - hydrologische gegevens - modellen - watersystemen - zoet water - delta's - waterbeleid - groundwater - groundwater flow - surface water - hydrological data - models - water systems - fresh water - deltas - water policy
    Het Nationaal Hydrologisch Instrumentarium (NHI) is een geïntegreerd landsdekkend grond- en oppervlaktewatermodel van Nederland. Het doel van het Nationaal Hyrologisch Instrumentarium is om hydrologische ondersteuning te bieden aan beleids- en operationele studies op landelijk (en zoveel mogelijk regionaal) niveau. Deze rapportage beschrijft de toetsing van NHI 3.0. De modelresultaten worden vergeleken met de criteria, die zijn opgesteld door RWS-STOWA en er wordt gekeken naar de toepasbaarheid voor de Deltamodel-Zoetwaterverkenning.
    Stakeholderoverzicht Droge Voeten 2050 : opbrengst van workshop stakeholderanalyse 4 juli 2011
    Boezeman, D. ; Vink, M.J. - \ 2012
    [Utrecht] : Knowledge for Climate - 24
    watersystemen - hoogwaterbeheersing - klimaatverandering - bodemdaling - natuurbeheer - waterschappen - stakeholders - groningen - friesland - drenthe - water systems - flood control - climatic change - subsidence - nature management - polder boards - stakeholders - groningen - friesland - drenthe
    In 2011 zijn de provincies Groningen, Drenthe en Friesland en de waterschappen Noorderzijlvest, Hunze & Aa’s en Wetterskip Fryslân gestart met een verkenning naar maatregelen tegen wateroverlast vanuit de boezemsystemen. De verwachte klimaatverandering, bodemdaling door gaswinning en de mogelijke verhoging van de veiligheidsnormen vormen de aanleiding voor de verkenning. De studie Droge Voeten 2050, initieel HOWA (Hoog-Water) 3 genoemd, volgt op de eerdere studies HOWA 1, HOWA 2 en de quickscan HOWA 3. In de projectperiode tot 2014 dienen de gevolgen van de drie genoemde ontwikkelingen op de boezemsystemen in kaart gebracht te zijn.
    Onderzoek naar de grondwaterstandsdynamiek in NHI v2.1 : hoofdrapport
    Bakel, J. van; Pastoors, R. ; Massop, H.T.L. ; Hunink, J. ; Hoogewoud, J. ; Vergroesen, T. - \ 2012
    NHI - 10
    grondwaterstand - hydrologie - watersystemen - informatiesystemen - groundwater level - hydrology - water systems - information systems
    Op 1 november 2010 is NHI versie 2.1 (Nationaal Hydrologisch Instrumentarium, versie 2.1) opgeleverd. In de rapportage is aangegeven dat de grondwaterstanden onvoldoende aansluiten bij de grondwaterstandsmetingen. Naast significante afwijkingen in het absolute niveau (GLG en GHG) vertonen de gesimuleerde grondwaterstanden in voor zoetwateraanvoer relevante gebieden te weinig dynamiek, mede volgens de regionale analyses die in 2010 door STOWA zijn gehouden (STOWA rapport 2011-06). Om dit nader te onderzoeken is door de NHI projectgroep een Task Force Grondwaterstandsdynamiek opgericht met specialisten van binnen en buiten NHI die als taak heeft om de grondwaterstandsdynamiek in NHI te analyseren en waar nodig en mogelijk voorstellen tot verbetering te doen.
    Brede, gebiedsspecifieke verkenning van effecten van klimaatverandering, in samenhang met toekomstscenario’s en trendmatige ontwikkelingen
    Hoogvliet, M. ; Brolsma, R. ; Hendriks, D. ; Kuijper, M. ; Visser, A. ; Appelman, W. ; Harmelen, T. van; Eupen, M. van; Goosen, H. ; Groot, M. de; Smidt, R.A. ; Koekoek, A. ; Koomen, E. ; Versteeg, R. ; Roelevink, A. - \ 2012
    Utrecht : Programmabureau Kennis voor Klimaat - ISBN 9789490070359 - 240
    klimaatverandering - regionale planning - watersystemen - regio's - zuid-holland - climatic change - regional planning - water systems - regions - zuid-holland
    Klimaatverandering veroorzaakt in Haaglanden tal van effecten. Hoewel het tempo en de omvang van de veranderingen nog onzeker zijn, mag worden aangenomen dat we ons kunnen aanpassen. Echter, op een aantal punten is dat aanpassingsvermogen beperkt of onzeker. Dit heeft vooral te maken met de relatieve traagheid en onomkeerbaarheid van ruimtelijke ontwikkelingen. Ruimtelijke keuzes, zoals die rond stedelijke en infrastructurele ontwikkeling, het watersysteem en natuurontwikkeling, werken namelijk lange tijd door en hebben gevolgen voor meerdere generaties.
    Validatie van tijdreeksmodellen voor de grondwaterstand
    Knotters, M. - \ 2012
    Stromingen : vakblad voor hydrologen 18 (2012)2. - ISSN 1382-6069 - p. 31 - 42.
    watersystemen - grondwaterstand - tijdreeksen - water systems - groundwater level - time series
    Essentially, all models are wrong, but some are useful’, is een gezegde van de statisticus George E.P. Box, die samen met Gwilym M. Jenkins het bekende boek ‘Time Series Analysis: Forecasting and Control’ schreef. In dit artikel wil ik ingaan op de pragmatische vraag of een tijdreeksmodel bruikbaar is voor een bepaald doel. Ik beperk me tot tijdreeksmodellen voor grondwaterstandsreeksen. Na een korte inleiding over tijdreeksmodellering van grondwaterstandsreeksen zal ik ingaan op de verschillende manieren waarop de kwaliteit van deze modellen wordt uitgedrukt, wat dit zegt over de bruikbaarheid van een model, wanneer je zou kunnen spreken van ‘validatie’ en hoe je met validatie een idee kunt krijgen van de bruikbaarheid van een tijdreeksmodel. Vervolgens zal ik ter illustratie validatieresultaten presenteren voor tijdreeksmodellen die zijn gekalibreerd op vijftien reeksen van grondwaterstanden, om af te sluiten met enkele concluderende opmerkingen.
    Verzilting, klimaatverandering en de kaderrichtlijn Water. Casestudie het boezemstelsel van Schieland
    Veraart, J.A. ; Gerven, L.P.A. van - \ 2012
    Wageningen : Alterra (KvK Thema 2 Zoetwatervoorziening en waterkwaliteit ) - 84
    bodem - verzilting - wateraanvoer - droogte - zoet water - watersystemen - klimaatverandering - zuid-holland - soil - salinization - water advance - drought - fresh water - water systems - climatic change - zuid-holland
    Klimaatverandering, zeespiegelstijging, autonome verzilting en de toenemende watervraag maken de zoetwatervoorziening in Nederland in de toekomst complexer, ondanks dat er, onder normale omstandigheden, zoet water in overvloed is. De kans op extremere perioden van droogte neemt toe en daarmee ook de risico’s op zout- en droogteschade voor landbouw, natuur en drinkwatervoorziening. Het wordt daarmee steeds moeilijker om de juiste hoeveelheid zoetwater met de gewenste chlorideconcentratie op de juiste tijd en plaats beschikbaar te hebben.
    Chrysantenteelt op Waterbedden en in cassettes - EC-variatie in waterbedden en substraatonderzoek cassettebedden Teeltronden 19 augustus tot 26 oktober 2011 en 10 november 2011 tot 24 januari 2012
    Eveleens-Clark, B.A. ; Blok, C. ; Vermeulen, T. - \ 2012
    Bleiswijk : Wageningen UR Glastuinbouw (Rapporten GTB 1206)
    chrysanthemum - teeltsystemen - substraten - kastechniek - groeimedia - cultuur zonder grond - proeven - watersystemen - chrysanthemum - cropping systems - substrates - greenhouse technology - growing media - soilless culture - trials - water systems
    In eerder onderzoek aan teeltsystemen los van de ondergrond voor chrysanten zijn drie type ‘high tech’systemen ontwikkeld, te weten een diep waterbed, wortelsproei en smalle substraat cassettes. In dit onderzoek zijn eerste stappen gezet in de doorontwikkeling van deze systemen door 1) EC-sturing, 2) nutrienten balans en 3) substraatkeuze. EC-sturing werd toegepast in het diepe waterbed en liet een groot verschil in groei zien tussen EC 1,2 en 2,8. De beste groei werd bereikt wanneer de EC begon met 2,8 en na 8-10 dagen in de korte dag een verlaging naar EC 1,2. Het verhogen van de EC na van 1,2 naar 2,8 gaf een sterk effect op groeiremming. Een verfijning van EC strategie zou daarmee ingezet kunnen worden voor het uitsparen van het gebruik van Alar. Voor de EC met evenwichtige water en voedingsopname werd een EC van 2,2 gevonden. In de teelt met cassettes bleek er geen correlatie tussen luchtigheid van het substraat en groeikracht. Het verkleinen van het substraatvolume door het versmallen van de cassette van 3cm naar 1,5 cm breed bleek de groei te beperken.
    IMARES streeft naar schoner water voor kweekzalm (interview met Arjan Palstra)
    Palstra, Arjan - \ 2012
    salmon culture - aquaculture - water systems - water quality - pilot projects
    Publiek-private samenwerking : 'we moeten leren leven met zout'
    Bosch, R. van den - \ 2012
    Kennis Online 9 (2012)juni. - p. 2 - 2.
    watersystemen - zout water - zouttolerantie - planten - ontzilting - water systems - saline water - salt tolerance - plants - desalination
    In Leven met Zout werken Wageningse onderzoekers samen met andere onderzoeksinstellingen en het bedrijfsleven aan een kosteneffectieve mix van waterbeheer, watertechnologie en agrotechnologie, om delta’s overal ter wereld leefbaar te houden ondanks stijgende zoutgehalten in zoet water.
    Perspectief voor een zelfvoorzienend watersysteem in de Veenkoloniën
    Jansen, P.C. ; Kwakernaak, C. ; Querner, E.P. - \ 2011
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 44 (2011)9. - ISSN 0166-8439 - p. 34 - 36.
    watervoorziening - watersystemen - retentie - zelfvoorziening - regionale verkenningen - veenkolonien - water supply - water systems - retention - self sufficiency - regional surveys - veenkolonien
    Het klimaat verandert en dat heeft de nodige consequenties voor de zoetwatervoorziening en de verwerking van neerslagpieken. Inmiddels wordt al volop gewerkt aan plannen om Nederland klimaatbestendiger te maken, onder meer in het Deltaprogramma. In deze fase worden strategische keuzen rond lange termijn veiligheid en zoetwatervoorziening voorbereid. In dat kader past ook het verkennende onderzoek naar de watervoorziening in de Gronings-Drentse Veenkoloniën. Met een hydrologisch model is nagegaan of water vasthouden in regionale retentiegebieden een realistisch alternatief kan bieden voor het verminderen of zo mogelijk volledig stoppen van wateraanvoer vanuit het IJsselmeer.
    Brede, gebiedsspecifieke verkenning van effecten van klimaatverandering, in samenhang met toekomstscenario’s en trendmatige ontwikkelingen : Managementsamenvatting
    Hoogvliet, M. ; Brolsma, R. ; Hendriks, D. ; Kuijper, M. ; Visser, A. ; Appelman, W. ; Harmelen, T. van; Eupen, M. van; Goosen, H. ; Groot, M. de; Smidt, R.A. ; Koekoek, A. ; Koomen, E. ; Versteeg, R. ; Roelevink, A. - \ 2011
    Utrecht : Programmabureau Kennis voor Klimaat - 32
    klimaatverandering - regionale planning - watersystemen - regio's - zuid-holland - climatic change - regional planning - water systems - regions - zuid-holland
    Klimaatverandering veroorzaakt in Haaglanden tal van effecten. Hoewel het tempo en de omvang van de veranderingen nog onzeker zijn, mag worden aangenomen dat we ons kunnen aanpassen. Echter, op een aantal punten is dat aanpassingsvermogen beperkt of onzeker. Dit heeft vooral te maken met de relatieve traagheid en onomkeerbaarheid van ruimtelijke ontwikkelingen. Ruimtelijke keuzes, zoals die rond stedelijke en infrastructurele ontwikkeling, het watersysteem en natuurontwikkeling, werken namelijk lange tijd door en hebben gevolgen voor meerdere generaties.
    Klimaatbestendig Nederland : systeemanalyse
    Koomen, A.J.M. ; Nieuwenhuizen, W. ; Kater, E. ; Maas, G.J. ; Jansen, P. ; Massop, H.T.L. ; Grashof-Bokdam, C.J. ; Boers, J. - \ 2011
    Utrecht : Programmabureau Kennis voor Klimaat - 106
    klimaatverandering - klimaatadaptatie - watersystemen - systeemanalyse - climatic change - climate adaptation - water systems - systems analysis
    De systeemanalyse waar deze rapportage over gaat, probeert antwoorden te vinden op vragen als: hoe is een systeem opgebouwd?; wat zijn de diverse (hiërarchische) schaalniveaus en hoe is de samenhang tussen deze schaalniveaus?; wat zijn de onderdelen en wat zijn de kenmerken daarvan? En ten slotte hoe werkt het systeem (op diverse schaalniveaus)?
    Eindrapportage Hotspot Oude Vaart - Reest
    Schaap, B.F. ; Geertsema, W. ; Schotman, H. ; Visser, J.C. ; Vree, L.G. de - \ 2011
    Den Haag : Nationaal Onderzoeksprogramma Klimaat voor Ruimte (KvR) - ISBN 9789088150418 - 73
    stroomgebieden - beekdalen - watersystemen - scenario-analyse - klimaatfactoren - klimaat - overijssel - drenthe - watersheds - brook valleys - water systems - scenario analysis - climatic factors - climate - overijssel - drenthe
    De beekdalen in Drenthe zijn bij uitstek gebieden waar de effecten van de klimaatverandering merkbaar zullen zijn. Dat wordt veroorzaakt doordat beeksystemen kwetsbaar zijn voor klimatologische veranderingen. Daarnaast worden de in het gebied aanwezige functies landbouw en natuur in sterke mate beïnvloed door klimaatverandering. Hierbij spelen veranderingen in de waterhuishouding een belangrijke rol.
    Sturen op schoon water : eindrapportage project Monitoring Stroomgebieden
    Woestenburg, M. ; Tol-Leenders, T.P. van - \ 2011
    Wageningen [etc.] : Alterra [etc.] - 79
    stroomgebieden - watersystemen - oppervlaktewaterkwaliteit - nutriëntenuitspoeling - agrarische bedrijfsvoering - dierlijke meststoffen - krimpenerwaard - drenthe - veluwe - watersheds - water systems - surface water quality - nutrient leaching - farm management - animal manures - krimpenerwaard - drenthe - veluwe
    Om de relatie tussen landbouw en oppervlaktewaterkwaliteit te kunnen leggen, zijn de afgelopen acht jaar in het project Monitoring Stroomgebieden diverse deelaspecten aan bod gekomen. Dit boek geeft een makkelijk leesbare samenvatting van alle onderzoeksresultaten die in het project Monitoring Stroomgebieden zijn geboekt. Daaraan ten grondslag liggen 37 wetenschappelijke rapporten. Het betreft de gebieden: Krimpenerwaard, Drentse Aa, Schuitenbeek en Quarles van Ufford
    Robust assessment of future changes in extreme precipitation over the Rhine basin using a GCM
    Kew, S.F. ; Selten, F.M. ; Lenderink, G. ; Hazeleger, W. - \ 2011
    Hydrology and Earth System Sciences 15 (2011). - ISSN 1027-5606 - p. 1157 - 1166.
    klimaatverandering - neerslag - regen - meteorologische factoren - simulatiemodellen - toekomst - watersystemen - waterstand - rivieren - hydrologie van stroomgebieden - rijn - climatic change - precipitation - rain - meteorological factors - simulation models - future - water systems - water level - rivers - catchment hydrology - river rhine - regional climate model - storm track - simulations - europe - shift - temperature - netherlands - projections - scenarios
    Estimates of future changes in extremes of multiday precipitation sums are critical for estimates of future discharge extremes of large river basins. Here we use a large ensemble of global climate model SRES A1b scenario simulations to estimate changes in extremes of 1–20 day precipitation sums over the Rhine basin, projected for the period 2071–2100 with reference to 1961–1990. We find that in winter, an increase of order 10%, for the 99th percentile precipitation sum, is approximately fixed across the selected range of multiday sums, whereas in summer, the changes become increasingly negative as the summation time lengthens. Explanations for these results are presented that have implications for simple scaling methods for creating time series of a future climate. We show that the dependence of quantile changes on summation time is sensitive to the ensemble size and indicate that currently available discharge estimates from previous studies are based on insufficiently long time series.
    Verspreiding inlaatwater in beeld met nieuwe tracer
    Rozemeijer, J. ; Siderius, C. ; Verheul, M. ; Pomarius, H. - \ 2011
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 12 (2011). - ISSN 0166-8439 - p. 33 - 35.
    oppervlaktewaterkwaliteit - tracers - tracer technieken - nieuwe producten - nutriëntenstromen - watersystemen - hydrologie van stroomgebieden - maas - land van maas en waal - surface water quality - tracers - tracer techniques - new products - nutrient flows - water systems - catchment hydrology - river meuse - land van maas en waal
    Inlaatwater heeft in de polder Quarles van Ufford zelfs in een droge periode geen invloed op de waterkwaliteit van kleine landbouwsloten. Dat blijkt uit metingen van de concentratie gadolinium, die zijn uitgevoerd voor het project Monitoring Stroomgebieden. Hiermee komt voor dit gebied een einde aan de twijfel over de invloed van inlaatwater op de oppervlaktewaterkwaliteit en is er meer duidelijkheid over de belasting vanuit de landbouw.
    Nutriëntenhuishouding in de bodem en het oppervlaktewater van Quarles van Ufford : bronnen, routes en sturingsmogelijkheden
    Siderius, C. ; Rozemeijer, J. ; Mulder, H.M. ; Smit, A.A.M.F.R. ; Tol-Leenders, T.P. van - \ 2011
    Wageningen : Alterra (Reeks monitoring stroomgebieden 25-IV) - 62
    stroomgebieden - nutriëntenuitspoeling - oppervlaktewaterkwaliteit - monitoring - watersystemen - land van maas en waal - watersheds - nutrient leaching - surface water quality - monitoring - water systems - land van maas en waal
    Deze rapportage richt zich op het bemalingsgebied Quarles van Ufford. Om zicht te krijgen op de nutriëntenhuishouding in het gebied is er vanaf 2004 aanvullend op het reguliere meetnet van het waterschap in het oppervlaktewater gemeten. Voor de interpretatie van deze meetgegeven en het leggen van relaties om de bronnen en transportroutes van nutriënten in beeld te brengen waren modellen en aanvullende metingen noodzakelijk. In dit synthese-rapport worden de bronnen, routes en de sturingsmogelijkheden om de nutriëntenkwaliteit in het oppervlaktewater van Quarles van Ufford te verbeteren beschreven.
    Invloed koelen op verdamping van een gewas: Tomaat in geconditioneerd systeem verdampt aanzienlijk minder
    Kierkels, T. ; Stanghellini, C. ; Dieleman, J.A. - \ 2011
    Onder Glas 8 (2011)2. - p. 22 - 23.
    glastuinbouw - tomaten - semi-gesloten kassen - evaporatie - kastechniek - klimaatregeling - geconditioneerde teelt - watersystemen - groenten - greenhouse horticulture - tomatoes - semi-closed greenhouses - evaporation - greenhouse technology - air conditioning - conditioned cultivation - water systems - vegetables
    Robuuste watersystemen in de Veenkoloniën : verkennend onderzoek naar mogelijkheden voor zelfvoorzienende watersystemen
    Querner, E.P. ; Jansen, P.C. ; Kwakernaak, C. - \ 2011
    Wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Alterra-rapport 2110) - 40
    wateraanvoer - wateropslag - bodemwater - watersystemen - simulatiemodellen - veenkolonien - groningen - drenthe - water advance - water storage - soil water - water systems - simulation models - veenkolonien - groningen - drenthe
    De zoetwatervoorziening in de Veenkoloniën gaat problemen opleveren als het klimaat verandert en er minder aanvoerwater vanuit het IJsselmeer beschikbaar komt. In het plan De Verscholen Bron wordt een aantal maatregelen genoemd die het gebied onafhankelijk(er) kunnen maken van waterinlaat van buiten de Veenkoloniën. Om een eerste indruk te krijgen van de haalbaarheid van de voorgestelde maatregelen zijn berekeningen uitgevoerd met het model SIMGRO. De uitkomsten laten zien dat water vasthouden, extra beregenen of het aanleggen van waterbergingsgebieden goede perspectieven bieden. Het globale karakter van de studie maakt wel dat de resultaten nog een indicatief karakter hebben.
    NuswaLite; Manual version 3.0
    Jeuken, M.H.J.L. ; Gerven, L.P.A. van - \ 2011
    Wageningen : Alterra (Alterra-report 1226.4) - 64
    watersystemen - hydrologie van stroomgebieden - waterverontreiniging - nitraten - mest - modellen - water systems - catchment hydrology - water pollution - nitrates - manures - models
    This report describes the input, execution and output of the NUSWALITE model, which simulates nutrient concentrations in surface waters. Example filkes are included of the application of the NUSWALITE model to Vansjo-Hobol catchment. A detailed description of the concepts behind the model is provided by the process description (Siderius, 2008)
    Basiskaart Aquatisch: de Watertypenkaart Het oppervlaktewater in de TOP10NL geclassificeerd naar watertype
    Clement, J. ; Puijenbroek, P. van - \ 2010
    Bilthoven : Planbureau voor de Leefomgeving (PBL publikatie 500067004) - 35
    oppervlaktewater - watersystemen - kaderrichtlijn water - karteringen - geografische informatiesystemen - surface water - water systems - water framework directive - surveys - geographical information systems
    De basiskaart aquatische watertypen is een gedetailleerde GIS-kaart met de ligging van het Nederlandse oppervlaktewater. Bij alle oppervlaktewateren is aangegeven wat voor type water het is. Van de wateren die in de Kaderrichtlijn Water zijn aangewezen als waterlichaam zijn tevens de kenmerken van het waterlichaam opgenomen. Deze GIS-kaart is gebaseerd op de TOP10NL kaart met een nauwkeurigheid van 1:10.000. Daarmee is deze kaart een zeer nauwkeurige kaart van het Nederlandse water, heeft deze kaart een landsdekkende indeling in watertypen en een koppeling met de Kaderrichtlijn Water. Dit document bevat de technische specificaties van deze GIS-kaart.
    Slim gebruik maken van de bodem bij klimaatadaptatie
    Verzandvoort, S.J.E. ; Kuikman, P.J. - \ 2010
    Bodem 20 (2010)1. - ISSN 0925-1650 - p. 11 - 13.
    klimaatverandering - bodem - landgebruik - bodembeheer - watersystemen - climatic change - soil - land use - soil management - water systems
    Nederland wil klimaatbestendig worden. De discussie gaat vooral over waterbeheer en waterbeleid als instrumenten om onze samenleving aan te passen aan het veranderende klimaat. De voorgestelde maatregelen zijn daarmee sterk gericht op het watersysteem van Nederland. Maar ook de Nederlandse bodem biedt mogelijkheden voor het beheersen van de gevolgen van klimaatverandering. In dit artikel geven experts van relevante kennis- en onderzoeksinstituten enkele voorbeelden.
    Schoon spoelwater met lamellenseparator : i.s.m. Van Antwerpen Milieutechniek
    Dam, M.F.N. van; Duyvestein, R. ; Antwerpen, E. - \ 2010
    milieutechniek - waterzuivering - zelfbeheer - systemen - watersystemen - bollen - environmental engineering - water treatment - self management - systems - water systems - bulbs
    Informatieposter over schoon spoelwater met behulp van een lamellenseparator, milieutechniek. Met de lamellenseparator wordt het aantal micro-organismen in het spoelwater sterk gereduceerd
    Verbeterde recirculatie: Oplossingen en voorlopige uitkomsten
    Blok, Chris - \ 2010
    cropping systems - water management - water quality - water systems - improvement - water treatment
    Kaderrichtlijn Water en waterafhankelijke EHS : de actuele toestand van de onderlinge afstemming
    Didderen, K. ; Verdonschot, P.F.M. - \ 2010
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1997) - 93
    aquatische ecologie - kwaliteit - aquatische gemeenschappen - watersystemen - ecologische hoofdstructuur - kaderrichtlijn water - ecologisch herstel - aquatic ecology - quality - aquatic communities - water systems - ecological network - water framework directive - ecological restoration
    Zowel de Ecologische Hoofdstructuur als de Kaderrichtlijn Water dragen bij aan het behoud en het versterken van de biodiversiteit in watersystemen. De centrale vraag in dit rapport is of er voldoende aandacht wordt besteed aan de afstemming van de KRW en de EHS. Waterplannen en ervaringen van experts zijn gebruikt om tot een overzicht van de stroomlijning en de knelpunten bij de afstemming van EHS en KRW te komen. De KRW draagt bij aan de morfologische behoeften van aquatische ecosystemen in de EHS, vooral voor grote wateren. De KRW-maatregelen zijn echter niet voldoende voor de verbetering van de waterkwaliteit (zowel oppervlaktewater als grondwater), de verbetering van grondwaterkwantiteit en het herstel van natuurwaarden in kleine wateren.
    Evaluatie van de effectschatting waterkwaliteit Terra Nova Zuid na aanbrengen damwand
    Kosten, S. ; Faassen, E.J. ; Lürling, M.F.L.L.W. - \ 2009
    Wageningen : Wageningen UR - 6
    watersystemen - waterkwaliteit - waterstroming - dammen - aquatische ecologie - water systems - water quality - water flow - dams - aquatic ecology
    Waternet is van plan om in het gebied Terra Nova een damwand aan te brengen tussen de delen Terra Nova Noord en Terra Nova Zuid om daarmee de overlast van blauwalgen in Terra Nova Noord tegen te gaan. Een groep bewoners van Terra Nova Zuid vreest echter voor negatieve gevolgen van deze maatregel op de waterkwaliteit van Terra Nova Zuid. Deze bewonersgroep heeft Wageningen UR gevraagd te beoordelen of de effecten van het aanbrengen van een dam op het watersysteem van Terra Nova Zuid goed zijn onderbouwd.
    Validatie van modelsystemen voor het voorspellen van de oppervlaktewaterkwaliteit en -kwantiteit in het stroomgebied 'Quarles van Ufford' : fases 1, 2 en 3
    Walvoort, D.J.J. ; Siderius, C. ; Tol - Leenders, T.P. van - \ 2009
    Wageningen : Alterra (Reeks monitoring stroomgebieden 18-IV) - 78
    stroomgebieden - waterkwaliteit - stikstof - fosfaten - watersystemen - afvoer - modellen - oppervlaktewaterkwaliteit - land van maas en waal - watersheds - water quality - nitrogen - phosphates - water systems - discharge - models - surface water quality - land van maas en waal
    In het kader van het project `Monitoring Stroomgebieden' wordt een instrument ontwikkeld dat tot doel heeft de bijdrage van de landbouw aan de belasting van het oppervlaktewater met stikstof en fosfor te kwanti ceren en de veranderingen daarin als gevolg van het mestbeleid. Hiervoor is gekozen voor een aanpak waarbij naast metingen gebruik wordt gemaakt van modelsystemen. In dit rapport wordt de modelprestatie van de ontwikkelde modelsystemen gekwanticeerd op basis van validatie. Daarbij wordt gekeken hoe goed de ontwikkelde modelsystemen in staat zijn om temporele patronen in en absolute waarden van debieten en stikstof- en fosforconcentraties te beschrijven en te voorspellen.
    Validatie van modelsystemen voor het voorspellen van de oppervlaktewaterkwaliteit en -kwantiteit in het stroomgebied 'de Krimpenerwaard' : fases 1, 2 en 3
    Walvoort, D.J.J. ; Bogaart, P.W. ; Kroes, J.G. ; Tol - Leenders, T.P. van - \ 2009
    Wageningen : Alterra (Reeks monitoring stroomgebieden 18-III) - 78
    stroomgebieden - waterkwaliteit - stikstof - fosfaten - watersystemen - afvoer - modellen - oppervlaktewaterkwaliteit - krimpenerwaard - zuid-holland - watersheds - water quality - nitrogen - phosphates - water systems - discharge - models - surface water quality - krimpenerwaard - zuid-holland
    In het kader van het project `Monitoring Stroomgebieden' wordt een instrument ontwikkeld dat tot doel heeft de bijdrage van de landbouw aan de belasting van het oppervlaktewater met stikstof en fosfor te kwanti ceren en de veranderingen daarin als gevolg van het mestbeleid. Hiervoor is gekozen voor een aanpak waarbij naast metingen gebruik wordt gemaakt van modelsystemen. In dit rapport wordt de modelprestatie van de ontwikkelde modelsystemen gekwanti ceerd op basis van validatie. Daarbij wordt gekeken hoe goed de ontwikkelde modelsystemen in staat zijn om temporele patronen in en absolute waarden van debieten en stikstof- en fosforconcentraties te beschrijven en te voorspellen.
    Validatie van modelsystemen voor het voorspellen van de oppervlaktewaterkwaliteit en -kwantiteit in het stroomgebied 'de Schuitenbeek' : fases 1, 2 en 3
    Walvoort, D.J.J. ; Roelsma, J. ; Löschner-Wolleswinkel, R.J. ; Tol - Leenders, T.P. van - \ 2009
    Wageningen : Alterra (Reeks monitoring stroomgebieden 18-II) - 88
    stroomgebieden - waterkwaliteit - stikstof - fosfaten - watersystemen - modellen - oppervlaktewaterkwaliteit - veluwe - gelderland - watersheds - water quality - nitrogen - phosphates - water systems - models - surface water quality - veluwe - gelderland
    In het kader van het project `Monitoring Stroomgebieden' wordt een instrument ontwikkeld dat tot doel heeft de bijdrage van de landbouw aan de belasting van het oppervlaktewater met stikstof en fosfor te kwanti ceren en de veranderingen daarin als gevolg van het mestbeleid. Hiervoor is gekozen voor een aanpak waarbij naast metingen gebruik wordt gemaakt van modelsystemen. In dit rapport wordt de modelprestatie van de ontwikkelde modelsystemen gekwanti ceerd op basis van validatie. Daarbij wordt gekeken hoe goed de ontwikkelde modelsystemen in staat zijn om temporele patronen in en absolute waarden van debieten en stikstof- en fosforconcentraties te beschrijven en te voorspellen.
    Validatie van modelsystemen voor het voorspellen van de oppervlaktewaterkwaliteit en -kwantiteit in het stroomgebied 'de Drentse Aa' : fases 1, 2 en 3
    Walvoort, D.J.J. ; Roelsma, J. ; Tol - Leenders, T.P. van - \ 2009
    Wageningen : Alterra (Reeks monitoring stroomgebieden 18-I) - 80
    stroomgebieden - waterkwaliteit - stikstof - fosfaten - watersystemen - afvoer - modellen - oppervlaktewaterkwaliteit - drenthe - watersheds - water quality - nitrogen - phosphates - water systems - discharge - models - surface water quality - drenthe
    In het kader van het project `Monitoring Stroomgebieden' wordt een instrument ontwikkeld dat tot doel heeft de bijdrage van de landbouw aan de belasting van het oppervlaktewater met stikstof en fosfor te kwanti ceren en de veranderingen daarin als gevolg van het mestbeleid. Hiervoor is gekozen voor een aanpak waarbij naast metingen gebruik wordt gemaakt van modelsystemen. In dit rapport wordt de modelprestatie van de ontwikkelde modelsystemen gekwanti ceerd op basis van validatie. Daarbij wordt gekeken hoe goed de ontwikkelde modelsystemen in staat zijn om temporele patronen in en absolute waarden van debieten en stikstof- en fosforconcentraties te beschrijven en te voorspellen.
    Farmers’ territory invaded by a water company: The effects of drinking water privatization on rice farmers in Calapan City, the Philippines
    Liebrand, J. - \ 2009
    Köln, Germany : LAP Lambert Academic Publishing - ISBN 9783838307374 - 228
    waterbeheer - waterbeleid - drinkwater - privatisering - watersystemen - natuurlijke hulpbronnen - risico - ecosystemen - conflict - boeren - rijst - filippijnen - waterrechten - staat - water management - water policy - drinking water - privatization - water systems - natural resources - risk - ecosystems - conflict - farmers - rice - philippines - water rights - state
    This book documents a water conflict known as the Bayanan water issue in Calapan City, the Philippines. Drinking water privatization in Calapan City was implemented by the book; a private company was granted extensive water rights and subsequently made capital investments in a drinking water system in a bid to improve water services for consumers. Sadly, it was also water privatization failure by the book. In circumstances of a weak State and a weak market, the policy intervention of water privatization intensified conflicts over water control, excluded water users from decisions about their own resources, allowed commercial interests to prevail and produced increased risks to ecosystems. These issues are serious barriers for any form of equitable and sustainable water management, and call for critical rethinking of market approaches in water management. Increased water conflicts and risks to ecosystems need to be addressed more prominently in contemporary debates on (drinking) water privatization. Therefore this case study of the Philippines is relevant reading for any policy maker, practitioner and researcher working on water privatization.
    Ruimte en water in Nederland: opgaven voor een rode delta
    Hidding, M.C. ; Vlist, M.J. van der - \ 2009
    In: Ruimte en water; Planningsperspectieven voor de Nederlandse delta / Hidding, M.C., van der Vlist, M.J., Den Haag : SDU Uitgevers B.V. (Planologie; reeks over planning en beleid van de fysieke leefomgeving 5; editie 2009) - ISBN 9789012131285 - p. 13 - 30.
    waterbeheer - rivieren - watersystemen - overstromingen - klimaatverandering - ruimtelijke ordening - delta's - water management - rivers - water systems - floods - climatic change - physical planning - deltas
    De Nederlandse rode delta kan worden gekarakteriseerd als een uitermate dynamisch gebied, in economisch, cultureel en ruimtelijk opzicht. De Nederlandse delta staat daarin overigens niet op zichzelf, maar is onderdeel van een sterk geürbaniseerd en uitermate dynamisch gebied binnen Noordwest-Europa. In de zomer van 2002 hield het water fors huis in Europa. Rivieren traden buiten hun oevers, landbouwgebieden en steden liepen onder water
    Pragmatische gevoeligheids- en onzekerheidsanalyse in het regionale waterbeheer
    Dahm, R. ; Elffrink, A. ; Burgers, S.L.G.E. - \ 2009
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 42 (2009)11. - ISSN 0166-8439 - p. 29 - 32.
    waterbeheer - waterverzadiging - effecten - watersystemen - modellen - maatregelen - waterstand - gevoeligheidsanalyse - onzekerheidsanalyse - waterschappen - veluwe - water management - waterlogging - effects - water systems - models - measures - water level - sensitivity analysis - uncertainty analysis - polder boards - veluwe
    De komende jaren voert Waterschap Veluwe maatregelen uit ter voorkoming van wateroverlast. Om de effecten hiervan in het oppervlaktewatersysteem te bepalen, gebruikt het waterschap detailmodellen van haar watersysteem. Vanwege het ontbreken van meetgegevens is kalibratie beperkt mogelijk. Om die reden heeft de stochastische gevoeligheids- en onzekerheidsanalyse die het waterschap voor één stroomgebied uitvoerde, extra waarde. Met Monte Carlo-simulaties is op een pragmatische wijze inzichtelijk gemaakt welke parameters de grootste onzekerheid genereren in de maximale waterstand en het maximale debiet
    Zijn sloten en meren vergelijkbaar?
    Zuidam, J.P. van; Zuidam, B. ; Peeters, E.T.H.M. - \ 2009
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 42 (2009)1. - ISSN 0166-8439 - p. 31 - 33.
    waterkwaliteit - ecologie - sloten - meren - oppervlaktewater - watersystemen - hydrologie - aquatische ecosystemen - aquatische ecologie - water quality - ecology - ditches - lakes - surface water - water systems - hydrology - aquatic ecosystems - aquatic ecology
    De opgedane kennis over het ecologisch functioneren van meren kan relevante aanknopingspunten bieden voor het begrip van het functioneren van sloten. Daarom zijn de twee ecosystemen met elkaar vergeleken. Na een karakterisering van verschillen en parallellen worden belangrijke mechanismen in sloten benoemd en in een schema met terugkoppelingen weergegeven. De vergelijking geeft een beeld van het nut van de kennis over meren voor onderzoek in sloten en hoe de mechanismen die in sloten een rol spelen inzichtelijk gemaakt kunnen worden
    Herstel hydrologisch systeem bovenlopen Brabantse beken
    Poelman, A. ; Willems, F. ; Bakel, J. van; Spier, J. - \ 2008
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 41 (2008)18. - ISSN 0166-8439 - p. 50 - 54.
    waterlopen - herstel - hydrologie - watersystemen - stroomgebieden - landgebruiksplanning - waterbeheer - modellen - hydrologie van stroomgebieden - natuur - waterstand - noord-brabant - streams - rehabilitation - hydrology - water systems - watersheds - land use planning - water management - models - catchment hydrology - nature - water level - noord-brabant
    Waterschap De Dommel wil voor het stroomgebied van de Aa of Goorloop en het Dalemstroompje een samenhangende inrichtingsvisie opstellen. De visie moet beeldend en in heldere taal weergeven hoe het waterschap haar doelstellingen in dit beekdal wil realiseren. De doelstellingen zijn gekoppeld aan de functie waternatuur voor de beken en het herstel van drie zogeheten natte natuurparels. Voor het opstellen van de visie is inzicht nodig in het hydrologisch functioneren van het gebied, in de huidige situatie en na realisatie van maatregelen, om daarmee de hydrologische effectiviteit van ingrepen in het landgebruik en de waterhuishoudkundige inrichting en beheer te kunnen aangeven. Daartoe is een modelonderzoek uitgevoerd dat in dit artikel wordt beschreven
    De bodem als partner in duurzame ontwikkeling : een onderzoeksagenda voor de toekomst, Dutch Soil Platform, december 2008
    Cleen, M. de; Ruiter, P.C. de; Oenema, O. - \ 2008
    Den Haag : Ministerie LNV [etc.] - 33
    bodem - landschap - bodemwater - duurzaamheid (sustainability) - wateropslag - watersystemen - soil - landscape - soil water - sustainability - water storage - water systems
    "De uitdaging is een andere manier van werken, meer ontwikkelingsgericht, bij het verbinden van waterbeheer aan ruimtelijke ontwikkeling. We moeten leren werken met de initiatieven uit de samenleving. Niet kijken in hoeverre die bij onze kaders passen, maar of we onze kaders kunnen laten passen bij die initiatieven." aldus motiveert Annemieke Nijhof, DG Water, de gewenste, nieuwe benadering van bodem-, landschaps- en waterbeleid
    Kasza: Design of a closed water system for the greenhouse horticulture
    Velde, R.T. van der; Voogt, W. ; Pickhardt, P.W. - \ 2008
    Water Science and Technology 58 (2008)3. - ISSN 0273-1223 - p. 713 - 725.
    tuinbouw - irrigatie - irrigatiewater - watersystemen - gesloten systemen - omloop - omgekeerde osmose - oxidatie - ontzilting - hergebruik van water - ultraviolette straling - glastuinbouw - uv-lampen - horticulture - irrigation - irrigation water - water systems - closed systems - circulation - reverse osmosis - oxidation - desalination - water reuse - ultraviolet radiation - greenhouse horticulture - uv lamps
    The need for a closed and sustainable water system in greenhouse areas is stimulated by the implementation in the Netherlands of the European Framework Directive. The Dutch national project Kasza: Design of a Closed Water System for the Greenhouse Horticulture will provide information how the water system in a greenhouse horticulture area can be closed. In this paper the conceptual design of two systems to close the water cycle in a greenhouse area is described. The first system with reverse osmosis system can be used in areas where desalination is required in order to be able to use the recycle water for irrigation of all crops. The second system with advanced oxidation using UV and peroxide can be applied in areas with more salt tolerant crops and good (low sodium) water sources for irrigation. Both systems are financially feasible in new greenhouse areas with substantial available recycle water.
    Water for food and ecosystems in the Baviaanskloof Mega Reserve : land and water resources assessment in the Baviaanskloof, Eastern Cape Province, South Africa
    Jansen, H.C. - \ 2008
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1812) - 80
    watervoorraden - bruikbaar land - waterbeheer - grondbeheer - natuurbescherming - duurzaamheid (sustainability) - ecosystemen - watersystemen - zuid-afrika - beleidsondersteuning - water resources - land resources - water management - land management - nature conservation - sustainability - ecosystems - water systems - south africa - policy support
    Kwaliteit en kwantiteit botsen in waterpark Het Lankheet
    Querner, E.P. - \ 2008
    Vakblad Natuur Bos Landschap 5 (2008)5. - ISSN 1572-7610 - p. 8 - 10.
    hydrologie - wateropslag - waterzuivering - inundatie - watersystemen - achterhoek - twente - hydrology - water storage - water treatment - flooding - water systems - achterhoek - twente
    Het Waterpark Het Lankheet grijpt op verschillende manieren in op het watersysteem. De zuiveringsvelden zorgen voor een betere waterkwaliteit, en het vasthouden van dit gezuiverde water is van belang om de verdroging te verminderen en zo de natuurkwaliteit van broekbossen te verbeteren. Maar hoe zit het met het waterbergend vermogen, als het land al onder water staat? In het project ‘Innovatief Waterbeheer Lankheet’ onderzocht Alterra al die aspecten van het waterbeheer: zuivering, vernatting en waterberging, én hun onderlinge samenhang. Uit dit onderzoek blijkt dat de doelstellingen van de Kaderrichtlijn Water (waterkwaliteit) en die van Waterbeheer 21e eeuw (waterkwantiteit) nog niet zo eenvoudig te verenigen zijn.
    Neerslag-afvoerrelatie solide basis voor keuzen in hoogwaterbeheer
    Velner, R. ; Moorman, A.F.M. ; Warmerdam, P.M.M. ; Kole, J.W. - \ 2008
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 41 (2008)9. - ISSN 0166-8439 - p. 36 - 40.
    hoogwaterbeheersing - watersystemen - nederland - hydrologie - neerslag - afvoer - overstromingen - klimaatverandering - maas - noord-brabant - flood control - water systems - netherlands - hydrology - precipitation - discharge - floods - climatic change - river meuse - noord-brabant
    Voor deelstroomgebieden van de rivieren de Dommel en de Aa zijn neerslagafvoerrelaties bepaald. Dit is gedaan met een neerslagafvoermodel dat het toenemen en afnemen van afvoer uit de deelstroomgebieden in de tijd beschrijft. Dit artikel behandelt de modelkeuze, -kalibratie en -validatie en de constructie van een langjarige afvoerreeks voor één van de deelstroomgebieden. De berekende afvoeren worden in een hydrodynamisch model in SOBEK-1D2D gebruikt om stroming in open waterlopen en de daarbij optredende waterstanden en inundaties te analyseren. De bouw van het model is geheel geautomatiseerd vanuit GIS-bestanden
    Systeemanalyse voor het stroomgebied van de Schuitenbeek fase 3 : monitoring stroomgebieden
    Jansen, H.C. ; Wolleswinkel, R.J. ; Bolt, F.J.E. van der; Schoumans, O.F. ; Siderius, C. ; Leenders, T.P. ; Sicco Smit, M.E. - \ 2008
    Wageningen : Alterra (Reeks monitoring stroomgebieden 13-II) - 174
    watersystemen - hydrologie van stroomgebieden - nitraten - mest - waterverontreiniging - modellen - voedingsstoffen - landbouw - stroomgebieden - fosfaten - veluwe - gelderland - water systems - catchment hydrology - nitrates - manures - water pollution - models - nutrients - agriculture - watersheds - phosphates - veluwe - gelderland
    Voor het project ‘Meerjarig monitoringsprogramma naar de uit- en afspoeling van nutriënten vanuit landbouwgronden in stroomgebieden en polders’ wordt, als vervolg op een eerder afgeronde systeemverkenning, een systeemanalyse uitgevoerd voor het stroomgebied van de Schuitenbeek. In Fase 3 zijn regionale (gebiedspecifieke) data toegepast, die stapsgewijs in de modellen zijn geïntroduceerd. Dit heeft geleid tot een beter inzicht in de diverse componenten van het land- en watersysteem en tot een beter (meer gebiedspecifiek) modelsysteem.
    Versterkt belasting watersysteem met bestrijdingsmiddelen de gevolgen van eutrofiëring?
    Lange, H.J. de; Arts, G.H.P. ; Clevering, O. - \ 2008
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 41 (2008)14/15. - ISSN 0166-8439 - p. 47 - 48.
    waterkwaliteit - watersystemen - oppervlaktewater - pesticiden - eutrofiëring - effecten - ecosystemen - kaderrichtlijn water - ecotoxicologie - water quality - water systems - surface water - pesticides - eutrophication - effects - ecosystems - water framework directive - ecotoxicology
    In veel Nederlandse wateren komen terugkerende (blauw)algen voor. Dit belemmert het bereiken van een goede ecologische toestand, zoals de KRW voorschrijft. Is de oorzaak hiervan enkel de nutriëntenbelasting of spelen ook toxische stoffen, zoals bestrijdingsmiddelen, hierin een rol? Deze vraag is in een pilot literatuurstudie onderzocht. Hieruit bleek dat belasting van watersystemen met insecticiden, herbiciden én fungiciden processen in gang kunnen zetten die lijken op de processen die met eutrofiëring geassocieerd worden: toename van algen en afname van waterplanten. Deze symptomen van eutrofiëring kunnen bij sommige middelen en onder bepaalde omstandigheden optreden bij een concentratie die tien maal hoger ligt dan de drempelwaarde voor ecotoxicologische effecten
    Kan belasting van watersystemen met bestrijdingsmiddelen de gevolgen van eutrofiëring voor aquatische ecosystemen versterken?
    Arts, G.H.P. ; Lange, H.J. de - \ 2008
    Wageningen : Alterra (Alterra rapport 1747) - 35
    watersystemen - pesticiden - eutrofiëring - waterplanten - algen - fytoplankton - zoöplankton - ecosystemen - modellen - aquatische ecosystemen - water systems - pesticides - eutrophication - aquatic plants - algae - phytoplankton - zooplankton - ecosystems - models - aquatic ecosystems
    Door middel van literatuurstudie en met behulp van het Case-base model PERPEST, is onderzocht welke directe en indirecte effecten bestrijdingsmiddelen op soorten in het ecosysteem kunnen hebben en of dat een rol speelt of een systeem helder is of troebel. Belasting van watersystemen met bestrijdingsmiddelen boven de kritische drempelwaarden kan leiden tot effecten op de ecosysteem structuur die lijken op eutrofiëring (toename van algen en afname van waterplanten
    Systeemanalyse voor het stroomgebied de Krimpenerwaard fase 3
    Kroes, J.G. ; Schaap, J.D. ; Bolt, F.J.E. van der; Wolleswinkel, R.J. ; Roelsma, J. ; Schoumans, O.F. ; Siderius, C. ; Leenders, T.P. - \ 2008
    Wageningen : Alterra (Reeks monitoring stroomgebieden 13-III) - 124
    watersystemen - hydrologie van stroomgebieden - nitraten - mest - waterverontreiniging - modellen - oppervlaktewater - voedingsstoffen - nederland - landbouw - monitoring - stroomgebieden - fosfaten - zuid-holland - krimpenerwaard - veenweiden - water systems - catchment hydrology - nitrates - manures - water pollution - models - surface water - nutrients - netherlands - agriculture - monitoring - watersheds - phosphates - zuid-holland - krimpenerwaard - peat grasslands
    Voor het project ‘Meerjarig monitoringsprogramma naar de uit- en afspoeling van nutriënten vanuit landbouwgronden in stroomgebieden en polders’ wordt, als vervolg op een eerder afgeronde systeemverkenning, een systeemanalyse uitgevoerd voor het stroomgebied de Krimpenerwaard. Deze systeemanalyse wordt gefaseerd uitgevoerd. Uit rapport geeft de resultaten weer van Fase 3. In de verschillende fases, waarin een meetprogramma en modelberekeningen zijn geïntegreerd, wordt gestreefd naar een operationeel, geoptimaliseerd, gebiedspecifiek monitoringsysteem, waarmee de bijdrage van de landbouw aan de belasting van het oppervlaktewater door nutriënten kan worden gekwantificeerd en waarmee de effecten van het mestbeleid en veranderingen binnen het stroomgebied kunnen worden gevolgd en voorspeld. In het modelsysteem Fase 3 zijn alle relevante bronnen op stroomgebiedniveau meegenomen
    Systeemanalyse voor het stroomgebied de Drentse Aa fase 3
    Roelsma, J. ; Leenders, T.P. ; Bolt, F.J.E. van der; Wolleswinkel, R.J. ; Renaud, L.V. ; Schaap, J.D. ; Schoumans, O.F. ; Siderius, C. ; Heide, H. van der; Molen, K. van der - \ 2008
    Wageningen : Alterra (Reeks monitoring stroomgebieden 13-I) - 132
    watersystemen - hydrologie van stroomgebieden - nitraten - mest - waterverontreiniging - modellen - oppervlaktewater - voedingsstoffen - nederland - landbouw - monitoring - stroomgebieden - fosfaten - drenthe - water systems - catchment hydrology - nitrates - manures - water pollution - models - surface water - nutrients - netherlands - agriculture - monitoring - watersheds - phosphates - drenthe
    Voor het project ‘Meerjarig monitoringsprogramma naar de uit- en afspoeling van nutriënten vanuit landbouwgronden in stroomgebieden en polders’ is een systeemanalyse uitgevoerd voor het stroomgebied van de Drentse Aa. Deze systeemanalyse wordt gefaseerd uitgevoerd. Dit rapport geeft de resultaten weer van Fase 3. In het modelsysteem Fase 3 zijn alle relevante bronnen op stroomgebiedniveau meegenomen
    Systeemanalyse voor het bemalingsgebied Quarles van Ufford fase 3
    Siderius, C. ; Wolleswinkel, R.J. ; Bolt, F.J.E. van der; Roelsma, J. ; Schoumans, O.F. ; Leenders, T.P. ; Ruiter, H. de - \ 2008
    Wageningen : Alterra (Reeks monitoring stroomgebieden 13-IV) - 1767
    watersystemen - hydrologie van stroomgebieden - nitraten - mest - waterverontreiniging - modellen - oppervlaktewater - bodemchemie - nederland - landbouw - monitoring - landbouwgrond - fosfaten - land van maas en waal - water systems - catchment hydrology - nitrates - manures - water pollution - models - surface water - soil chemistry - netherlands - agriculture - monitoring - agricultural land - phosphates - land van maas en waal
    Voor het project ‘Meerjarig monitoringsprogramma naar de uit- en afspoeling van nutriënten vanuit landbouwgronden in stroomgebieden en polders’ is een systeemanalyse uitgevoerd voor het bemalingsgebied Quarles van Ufford. Deze systeemanalyse wordt gefaseerd uitgevoerd. Dit rapport geeft de resultaten weer van Fase 3. In het modelsysteem Fase 3 zijn alle relevante bronnen op stroomgebiedniveau meegenomen
    Watersysteemanalyse noordelijke Friese Wouden
    Roelsma, J. ; Kros, J. ; Vos, J.A. de - \ 2008
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1609) - 82
    watersystemen - landgebruik - voedingsstoffen - uitspoelen - nitraten - fosfaten - oppervlaktewaterkwaliteit - friese wouden - water systems - land use - nutrients - leaching - nitrates - phosphates - surface water quality - friese wouden
    Deze rapportage van de watersysteemanalyse begint met een beschrijving van het studiegebied. met aandacht voor de meetpunten binnen het gebied waar de modelsystemen aan getoetst worden. De modelresultaten voor de waterkwaliteitsmodule voor het landsysteem worden getoetst
    Watersysteemverkenning Noordelijke Friese Wouden
    Roelsma, J. ; Kselik, R.A.L. ; Vos, J.A. de - \ 2008
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1464) - 52
    watersystemen - hydrologie - monitoring - voedingsstoffen - waterbalans - gebieden - afvoer - friese wouden - water systems - hydrology - monitoring - nutrients - water balance - areas - discharge - friese wouden
    Deze studie maakt deel uit van het project "Meervoudige milieumonitoring voor gebiedssturing". Het gebied omvat de gemeenten Achtkarspelen, Dantumadeel, Kollumerland, Smallingerland en Tytsjersteradiel en is circa 60.000 ha groot. Het kan onderverdeeld worden in een zand-, veen- en kleigebied. Het zandgebied is in omvang het grootst. Het peilbeheer van de Friese boezem is gericht op het handhaven van een streefpeil van -0.52 cm N.A.P. Uit analyse van de verschillende afvoerkunstwerken in Friesland blijkt, dat water uit geheel Friesland door de Noordelijke Friese Wouden wordt doorgevoerd naar de uitwaterende sluizen. Uit deze studie blijkt: dat de hydrologische begrenzing van het gebied niet overeenkomt met de gebiedsbegrenzeing van de vijf gemeenten; om een water- en een stoffenbalans voor het gebied op te stellen ontbreekt een aantal essentieële gegevens, zoals de hoeveelheid ingelaten en uitgelaten water en nutriënten, ook nadat de gebiedsgrenzen zijn bijgesteld
    Waterberging op het landgoed Lankheet : mogelijkheden en consequenties voor het watersysteem
    Mulder, H.M. ; Querner, E.P. - \ 2008
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1674) - 52
    hydrologie - wateropslag - waterzuivering - inundatie - eu regelingen - richtlijnen (directives) - biologische filtratie - waterbeheer - watersystemen - phragmites - verdroging (milieu) - kaderrichtlijn water - twente - achterhoek - hydrology - water storage - water treatment - flooding - eu regulations - directives - biological filtration - water management - water systems - phragmites - groundwater depletion - water framework directive - twente - achterhoek
    Het waterbeleid in Nederland wordt de komende jaren sterk bepaald door de implementatie van het WB21, de KRW en het GGOR. Aanleg van vloeivelden voor zuivering van beekwater kan bijdragen aan de verschillende beleidssporen. Een SIMGRO model voor Lankheet en omgeving is opgezet om de effecten van de inlaat van water naar de rietvelden te berekenen en daarnaast de effecten te berekenen als het gezuiverde water uit de rietvelden op het landgoed wordt vastgehouden. Van de modelberekeningen worden de gevolgen in beeld gebracht door de veranderingen in grondwaterstanden en afvoeren. Met het vasthouden van het gezuiverde water wordt de verdroging tegengegaan. Dit heeft echter gevolgen voor de afvoeren uit het landgoed in droge en natte perioden. Het blijkt dat er hierdoor een tegenstelling ontstaat tussen de doelstelling voor KRW / GGOR en WB’21
    Water kent geen grenzen : samen werken aan agrarisch waterbeheer
    Clevering, O.A. ; Oppedijk van Veen, J. ; Buck, A.J. de; Hoving, I.E. - \ 2008
    Wageningen : Animal Sciences Group - 32
    waterbeheer - agrarische bedrijfsvoering - samenwerking - boeren - watersystemen - landbouw - waterschappen - verdroging (milieu) - waterstand - multifunctionele landbouw - akkerranden - water management - farm management - cooperation - farmers - water systems - agriculture - polder boards - groundwater depletion - water level - multifunctional agriculture - field margins
    Waterbeheer door boeren, waarbij het nog de vraag is of grootschalige toepassing op boerenbedrijven mogelijk is. Voorbeelden zijn het project Functionele Agrobiodiversiteit (FAB) Hoeksche Waard (p. 9) en demonstratieprojecten bij individuele boeren, zoals het agrarische informatiebedrijf Helder Water (pag 8.) en het project Boeren met water (p. 9). Stuwbeheer, waterzuivering en rietteelt zijn andere voorbeelden van waterbeheer door boeren
    Spatial planning for lowland-stream basins using a bioeconomic model
    Walsum, P.E.V. van; Helming, J. ; Stuyt, L.C.P.M. ; Schouwenberg, E.P.A.G. ; Groenendijk, P. - \ 2008
    Environmental Modelling & Software 23 (2008)5. - ISSN 1364-8152 - p. 569 - 578.
    waterbeheer - landgebruiksplanning - simulatiemodellen - hydrologie - watersystemen - delta's - kaderrichtlijn water - water management - land use planning - simulation models - hydrology - water systems - deltas - water framework directive - decision-support-system - management - integration - framework - pollution - land
    Most lowland stream drainage-basins have a high population density and the land use is very intensive. The permeable subsoil acts as an integrating medium, thus providing a widespread dispersal of leached nutrients and transmission of water-table lowering. This leads to eutrophication and desiccation of stream ecosystems. For providing suggestions with respect to cost-effective and sustainable spatial planning solutions, the `Waterwise¿ bioeconomic model has been developed. It combines the accuracy of simulation models with the versatility of optimization techniques to generate land-use patterns along with the appropriate water management, taking into account the preferences of stakeholders with respect to peak discharges, nutrient loading on groundwater and surface water, the biological value of nature areas, and the revenue from agriculture. Computational experiments with the model show, for instance, that a certain goal for the nitrogen load on surface water can be reached at a 40% lower cost if the measures are `tailored¿ to the region instead of using generic-style measures towards the same end.
    NCR-days 2007 : A sustainable river system?!
    Os, A.G. van; Alterra - Centrum Landschap, - \ 2007
    Delft : NCR (NCR-publication 32-2007) - 71
    waterbeheer - rivieren - hoogwaterbeheersing - overstromingen - waterstroming - watersystemen - transportprocessen - conferenties - rijn - maas - water management - rivers - flood control - floods - water flow - water systems - transport processes - conferences - river rhine - river meuse
    NCR staat voor Nederlands Centrum voor Rivierkunde. Het is een samenwerkingsverband van 10 wetenschappelijke onderzoekinstituten in Nederland, dat op 8 oktober 1998 is opgericht. Het doel van NCR is het bevorderen van samenwerking tussen de belangrijkste wetenschappelijke instituten op het gebied van rivieronderzoek in Nederland. De verschillende subthema’s van de NCR-dagen 2007, (i) rivierprocessen (ii) overstromingsrisico’s en (iii) waterbeheer, dekken een groot gedeelte van het onderzoek, dat in Nederland op rivierkundig gebied wordt uitgevoerd
    Leerrapport WaterTekens: casus Middelpolder
    Jacobs, M.H. - \ 2007
    Wageningen : Alterra (WaterTekens ) - 51
    waterbeheer - polders - regulatie - grondwaterstand - planning - watersystemen - waterstand - landschapsbeleving - omgevingspsychologie - noord-holland - water management - polders - regulation - groundwater level - planning - water systems - water level - landscape experience - environmental psychology - noord-holland
    Naast het nemen van een waterpeilbesluit, bekijkt Waternet of het nodig is om een watergebiedsplan op te stellen. Dit zou nodig zijn indien er aanvullende maatregelen voor het waterbeheer gewenst zijn. Zo is het mogelijk dat er ingrepen wenselijk zijn om de waterkwaliteit te verbeteren, of ingrepen waarmee het peil binnen de polder divers is te maken (in plaats van het polderbrede uniforme peil van nu). In deze planningscontext is door onderzoekers van Alterra en Wageningen Universiteit belevingsonderzoek verricht onder betrokkenen bij de Middelpolder
    Basiskaart Natuur aquatisch. Deel 1: Beleidskaart en prototype
    Didderen, K. ; Verdonschot, P.F.M. ; Bleeker, M.A.K. - \ 2007
    Wageningen : WOT (WOt-werkdocument 70) - 133
    waterkwaliteit - waterbeheer - watersystemen - cartografie - natuurbescherming - classificatie - oppervlaktewater - aquatische ecosystemen - natuur - gelderland - water quality - water management - water systems - mapping - nature conservation - classification - surface water - aquatic ecosystems - nature - gelderland
    Eisen die aan watersystemen gesteld zijn, liggen vast in het beleid. In dit rapport is beschreven hoe een beleidskaart aquatische natuur tot stand is gekomen. Eerst heeft een inventarisatie plaatsgevonden van verschillende beleidscategorieën waternatuur op verschillende niveaus (Europees, nationaal, provinciaal). Een geografisch basis-bestand met daarop alle wateren en een basistypolgie is tijdens de inventarisatie niet aangetroffen. Daarom is na een inventarisatie van landelijke typologieën, basiskaarten en hulpkaarten gekozen voor een basiskaart met een pragmatische basistypologie, gebaseerd op kenmerken van het TOP10 vector bestand. In een vervolgproject zal de beleids-BNa eerst worden opgeschaald naar heel Nederland. Deze versie van beleids-BNA zal als GeoDataBase beschikbaar worden gesteld en voorzien worden van een technische rapportage.
    Leren van 15 jaar beekherstel in de Achterhoek : technische rapportage
    Kwak, R.G.M. ; Stortelder, A.H.F. - \ 2007
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1596) - 119
    waterlopen - natuurbescherming - herstel - nederland - watersystemen - ecologie - achterhoek - gelderland - streams - nature conservation - rehabilitation - netherlands - water systems - ecology - achterhoek - gelderland
    In de Achterhoek werden in 2006 een 16tal herstelde beeklopen en aangelegde waterretentie¬bekkens beoordeeld op hun ecologische kwaliteit. De relatie met aspecten van planning (bv. de aansluitng op bestaande natuur/genenbronnen), vormgeving en praktische uitvoering wordt besproken. Aandacht wordt gevraagd voor successen, missers en niet gepakte kansen. Om de aanpak van beekherstel ook in de organisatie te verbeteren is gesproken met medewerkers van het Waterschap Rijn en IJssel over hun ervaringen met dit soort projecten. Een samenvatting van dit rapport is uitgegeven als brochure (Alterra). Daarnaast is een korte film gemaakt over beekherstelprojecten (Visser & Verwey, Warnsveld).
    Effecten van hydromorfologische ingrepen op de afleiding van de Mep/Gep voor nutrienten
    Klein, J.J.M. de; Portielje, R. - \ 2007
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1611) - 47
    waterkwaliteit - monitoring - herstel - voedingsstoffen - oppervlaktewater - ecologie - morfologie - hydrologie - eu regelingen - richtlijnen (directives) - watersystemen - oppervlaktewaterkwaliteit - aquatische ecosystemen - kaderrichtlijn water - water quality - monitoring - rehabilitation - nutrients - surface water - ecology - morphology - hydrology - eu regulations - directives - water systems - surface water quality - aquatic ecosystems - water framework directive
    In deze studie is een analyse gemaakt van het effect van hydromorfologische ingrepen op nutriënten concentraties in het oppervlaktewater. Het betrof een nadere kwantificering van effecten van inpoldering, grondwaterstandverlaging en normalisatie van beken. In twee voorbeeldgebieden (stagnant en stromend water) is de methodiek gedemonstreerd en is aangegeven wat de implicaties zijn voor de afleiding van de Mep/Gep voor nutrienten
    Ruimte voor kleine rivieren : Overijsselse Vecht op koers?
    Maas, G.J. ; Corporaal, A. ; Kranendonk, R.P. ; Wolfert, H.P. - \ 2007
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1512) - 36
    rivieren - waterlopen - nederland - waterbeheer - herstel - watersystemen - overijssel - rivers - streams - netherlands - water management - rehabilitation - water systems - overijssel
    Dit boekje beschrijft de resultaten van een project voor integraal herstel van het grensoverschrijdende riviersysteem van de Overijsselse Vecht. Het stimuleren van synenergie in de uitwerking van (inter)nationale water- en natuurdoelen (KRW, WB21 en Natura2000 en EHS) en het bevorderen van samenwerking staan hierbij centraal. Als zodanig is het project een voorbeeld voor de andere kleine riviersystemen in Nederland
    Systeemanalyse voor het bemalingsgebied Quarles van Ufford fase 2
    Siderius, C. ; Roelsma, J. ; Bolt, F.J.E. van der; Leenders, T.P. ; Renaud, L.V. ; Dik, P.E. ; Ruiter, H. de - \ 2007
    Wageningen : Alterra (Reeks monitoring stroomgebieden 8-IV) - 110
    watersystemen - oppervlaktewater - voedingsstoffen - fosfaten - nitraten - stroomgebieden - monitoring - uitspoelen - modellen - land van maas en waal - water systems - surface water - nutrients - phosphates - nitrates - watersheds - monitoring - leaching - models - land van maas en waal
    Voor het project ‘Meerjarig monitoringsprogramma naar de uit- en afspoeling van nutriënten vanuit landbouwgronden in stroomgebieden en polders’ is, als vervolg op een eerder afgeronde systeemverkenning en systeemanalyse Fase1, een vervolgsysteemanalyse (Fase2) uitgevoerd voor het bemalingsgebied van de Quarles van Ufford. Met een gefaseerde aanpak, waarin een meetprogramma en modelberekeningen zijn geïntegreerd, wordt gestreefd naar een operationeel, geoptimaliseerd, gebiedspecifiek monitoringsysteem, waarmee de bijdrage van de landbouw aan de belasting van het oppervlaktewater door nutriënten kan worden gekwantificeerd en waarmee de effecten van het mestbeleid en veranderingen binnen het stroomgebied kunnen worden gevolgd en voorspeld
    Water vasthouden aan de bron: inzicht door modelberekeningen
    Bakel, J. van; Wouw, M. van de; Poelman, A. ; Stuyt, L.C.P.M. - \ 2007
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 40 (2007)14/15. - ISSN 0166-8439 - p. 35 - 38.
    wateropslag - waterbeheer - watersystemen - kwel - stroomgebieden - modellen - grondwaterstand - gegevensanalyse - noord-brabant - water storage - water management - water systems - seepage - watersheds - models - groundwater level - data analysis - noord-brabant
    De meest effectieve strategie voor de reductie van piekafvoeren, water vasthouden, is bergen van water bij de bron, waarbij de afstroming van water op perceelsniveau wordt bemoeilijkt. Om een onderbouwd inzicht in effect en relevantie van water vasthouden te krijgen zijn, in samenspraak met betrokken instanties, vijf maatregelen met behulp van de computercode SIMGRO geëvalueerd in de stroomgebieden Peelsche Loop, Groote Wetering en Raamsloop. Piekafvoeren kunnen met 3 tot 45% worden gereduceerd. De meest effectieve manier om water vast te houden is het voorkómen van maaiveldafvoer waarbij water tijdelijk op het maaiveld wordt geborgen, met als neveneffect structurele grondwaterstandverhogingen en effecten op de landbouw. Minder effectieve maatregelen hebben een marginaal effect op de regionale hydrologie. Inundaties verdwijnen sneller met goede drainage.
    Systeemanalyse voor het stroomgebied de Drentse Aa fase 2
    Roelsma, J. ; Bolt, F.J.E. van der; Leenders, T.P. ; Renaud, L.V. ; Vries, I. de; Molen, K. van der - \ 2006
    Wageningen : Alterra (Reeks monitoring stroomgebieden 8-I) - 152
    watersystemen - hydrologie van stroomgebieden - nitraten - waterverontreiniging - mest - modellen - oppervlaktewater - voedingsstoffen - verontreiniging - landbouw - monitoring - systeemanalyse - simulatiemodellen - stroomgebieden - nederland - drenthe - water systems - catchment hydrology - nitrates - water pollution - manures - models - surface water - nutrients - pollution - agriculture - monitoring - systems analysis - simulation models - watersheds - netherlands - drenthe
    Voor het project ¿Meerjarig monitoringsprogramma naar de uit- en afspoeling van nutriënten vanuit landbouwgronden in stroomgebieden en polders¿ is, als vervolg op een eerder afgeronde systeemverkenning en systeemanalyse fase 1, een vervolgsysteemanalyse (fase 2) uitgevoerd voor het stroomgebied van de Drentse Aa. Met een gefaseerde aanpak, waarin een meetprogramma en modelberekeningen zijn geïntegreerd, wordt gestreefd naar een operationeel, geoptimaliseerd, gebiedspecifiek monitoringsysteem, waarmee de bijdrage van de landbouw aan de belasting van het oppervlaktewater door nutriënten kan worden gekwantificeerd en waarmee de effecten van het mestbeleid en veranderingen binnen het stroomgebied kunnen worden gevolgd en voorspeld. In dit rapport worden de resultaten gepresenteerd van fase 2. Deze fase is onderverdeeld in het landsysteem en het oppervlaktewatersysteem. De stapsgewijze verfijning van de modelketen laat een duidelijke kwaliteitsverbetering van de modelresultaten voor zowel waterkwaliteit als ¿kwantiteit zien. De resultaten zijn echter nog niet voldoende nauwkeurig om relaties te kunnen leggen tussen waargenomen nutriëntenconcentraties en (veranderingen in) de bronnen. In een volgende fase zal vooral aandacht moeten worden besteed aan de ruimtelijke parametrisatie ten behoeve van de modellen.
    Systeemanalyse voor het stroomgebied de Schuitenbeek fase 2; monitoring stroomgebieden
    Jansen, H.C. ; Sicco Smit, M.E. ; Leenders, T.P. ; Bolt, F.J.E. van der; Renaud, L.V. - \ 2006
    Wageningen : Alterra (Reeks monitoring stroomgebieden 8-II) - 147
    watersystemen - hydrologie van stroomgebieden - nitraten - mest - waterverontreiniging - modellen - fosfaten - waterlopen - rivieren - oppervlaktewater - voedingsstoffen - fosfor - stikstof - stroomgebieden - systeemanalyse - monitoring - nederland - veluwe - gelderland - water systems - catchment hydrology - nitrates - phosphates - manures - water pollution - models - streams - rivers - surface water - nutrients - phosphorus - nitrogen - watersheds - systems analysis - monitoring - netherlands - veluwe - gelderland
    Voor het project ¿Meerjarig monitoringsprogramma naar de uit- en afspoeling van nutriënten vanuit landbouwgronden in stroomgebieden en polders¿ is, als vervolg op een eerder afgeronde systeemverkenning, een systeemanalyse uitgevoerd voor het stroomgebied van de Schuitenbeek. Met een gefaseerde aanpak, waarin een meetprogramma en modelberekeningen zijn geïntegreerd, wordt gestreefd naar een operationeel, geoptimaliseerd, gebiedspecifiek monitoringsysteem, waarmee de bijdrage van de landbouw aan de belasting van het oppervlaktewater door nutriënten kan worden gekwantificeerd en waarmee de effecten van het mestbeleid en veranderingen binnen het stroomgebied kunnen worden gevolgd en voorspeld. In dit rapport worden de resultaten gepresenteerd van Fase 2. Deze Fase is onderverdeeld in Fase 2A (regionale schematisatie met een tot afwateringseenheden geaggregeerd landsysteem) en Fase 2B (regionale schematisatie met een landsysteem, dat is gekoppeld aan een oppervlaktewatermodel). Deze stapsgewijze verfijning van de modelketen laat een duidelijke kwaliteitsverbetering van de modelresultaten zien. De resultaten zijn echter nog niet voldoende nauwkeurig om relaties te kunnen leggen tussen waargenomen nutriëntenconcentraties en (veranderingen in) de bronnen. In een volgende fase zal vooral aandacht moeten worden besteed aan de parametrisatie ten behoeve van de modellen.
    Systeemanalyse voor het stroomgebied de Krimpenerwaard fase 2; monitoring stroomgebieden
    Kroes, J.G. ; Dik, P.E. ; Bolt, F.J.E. van der; Leenders, T.P. ; Renaud, L.V. - \ 2006
    Wageningen : Alterra (Reeks monitoring stroomgebieden 8-III) - 133
    watersystemen - hydrologie van stroomgebieden - nitraten - mest - waterverontreiniging - modellen - oppervlaktewater - voedingsstoffen - nederland - zuid-holland - krimpenerwaard - veenweiden - water systems - catchment hydrology - nitrates - manures - water pollution - models - surface water - nutrients - netherlands - zuid-holland - krimpenerwaard - peat grasslands
    Voor het project `Meerjarig monitoringsprogramma naar de uit- en afspoeling van nutriënten vanuit landbouwgronden in stroomgebieden en polders¿ is, als vervolg op een eerder afgeronde systeemverkenning en systeemanalyse fase 1, een vervolgsysteemanalyse (fase 2) uitgevoerd voor het stroomgebied van de Krimpenerwaard. Met een gefaseerde aanpak, waarin een meetprogramma en modelberekeningen zijn geïntegreerd, wordt gestreefd naar een operationeel, geoptimaliseerd, gebiedspecifiek monitoring¬systeem, waarmee de bijdrage van de landbouw aan de belasting van het oppervlaktewater door nutriënten kan worden gekwantificeerd en waarmee de effecten van het mestbeleid en veranderingen binnen het stroomgebied kunnen worden gevolgd en voorspeld. In dit rapport worden de resultaten gepresenteerd van fase 2. Deze fase is onderverdeeld in het landsysteem en het oppervlaktewatersysteem. De stapsgewijze verfijning van de modelketen laat een duidelijke kwaliteitsverbetering van de modelresultaten voor zowel waterkwaliteit als kwantiteit zien. De resultaten zijn echter nog niet voldoende nauwkeurig om relaties te kunnen leggen tussen waargenomen nutriënten¬concentraties en (veranderingen in) de bronnen. In een volgende fase zal vooral aandacht moeten worden besteed aan de ruimtelijke parametrisatie ten behoeve van de modellen.
    Een nieuw SIMGRO-model voor de beken in Drenthe
    Querner, E.P. ; Hoegen, S.J.W. ; Hermans, E. ; Rakhorst, M. - \ 2006
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 39 (2006)18. - ISSN 0166-8439 - p. 94 - 97.
    stroomgebieden - hydrologie - simulatiemodellen - watersystemen - waterlopen - grondwaterstroming - waterverzadiging - afvoer - waterstand - drenthe - watersheds - hydrology - simulation models - water systems - streams - groundwater flow - waterlogging - discharge - water level - drenthe
    Alterra onderzocht voor de beken in het noordwesten van Drenthe in hoeverre water in de bovenlopen kan worden vastgehouden om de overlast op de Groninger boezem tegen te gaan, en ook een bijdrage te leveren aan verdrogingsbestrijding in natuurgebieden. Hierbij is gebruik gemaakt van het hydrologisch model SIMGRO. In dit artikel wordt de opzet van het model beschreven
    Systeemanalyse voor het bemalingsgebied Quarles van Ufford fase 1
    Roelsma, J. ; Bolt, F.J.E. van der; Leenders, T.P. ; Renaud, L.V. - \ 2006
    Wageningen : Alterra (Reeks monitoring stroomgebieden 5-IV) - 56
    watersystemen - oppervlaktewater - voedingsstoffen - fosfaten - nitraten - stroomgebieden - monitoring - uitspoelen - land van maas en waal - water systems - surface water - nutrients - phosphates - nitrates - watersheds - monitoring - leaching - land van maas en waal
    Voor het project ¿Meerjarig monitoringsprogramma naar de uit- en afspoeling van nutriënten vanuit landbouwgronden in stroomgebieden en polders¿ is een systeemanalyse uitgevoerd voor het bemalingsgebied Quarles van Ufford. Hierbij zijn de resultaten van het landelijke model¬instrumentarium STONE toegepast voor het bemalingsgebied Quarles van Ufford. Er is op het ruimtelijke schaalniveau van het gehele gebied getoetst op nutriëntenconcentraties. Het gebruikte modelsysteem (fase 1) is in staat om op het ruimtelijk schaalniveau van het gehele stroomgebied een langjarige gemiddelde waarde voor de stikstof- en fosforbelasting van het oppervlaktewater te geven welke plausibel lijkt met de waarnemingen. Met behulp van het gebruikte modelsysteem kunnen geen: - relaties worden gelegd tussen bronnen (beleid en maatregelen) en nutriëntenconcentraties in het oppervlaktewater, vanwege het ontbreken van een oppervlaktewatermodule; - één op één beschrijvingen van de metingen worden gemaakt of resultaten op verschillende schalen worden gepresenteerd, vanwege de grove ruimtelijke en temporele uitvoer van het modelsysteem. Het fase 1 modelsysteem is daarom ongeschikt om het aandeel van de landbouw in de belasting van het oppervlaktewater en de verandering van dit aandeel van de landbouw als gevolg van (mest)beleid op stroomgebiedsniveau te kwantificeren. Met het fase 1 modelsysteem is meer informatie verkregen met betrekking tot de indentificatie van kritische systeemcomponenten en ¿parameters van het studiegebied en zijn sluitende water- en nutriëntenbalansen op gebiedsniveau gegenereerd. Hiermee wordt richting gegeven aan de verfijning van het modelsysteem in de vervolgfase.
    Handboek Nederlandse ecologische beoordelingssystemen (EBEO-systemen). Deel A: Filosofie en beschrijving van de systemen
    Franken, R.J.M. ; Gardeniers, J.J.P. ; Peeters, E.T.H.M. - \ 2006
    Utrecht : Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (Rapport / STOWA 2006 04) - 255
    oppervlaktewater - ecologie - waterkwaliteit - beoordeling - watersystemen - nederland - ecohydrologie - biologische monitoring - aquatische ecosystemen - ecologische beoordeling - surface water - ecology - water quality - assessment - water systems - netherlands - ecohydrology - biomonitoring - aquatic ecosystems - ecological assessment
    Het Handboek bevat, naast een algemene inleiding op de ecologische beoordeling, een beschrijving van de nieuwste versie van de beoordelingssystemen. De beoordelingsystemen bieden naast een ecologische beoordeling van de waterkwaliteit ook de mogelijkheid tot een diagnose; toepassing van EBEOSYS geeft inzicht in oorzaken van het (mogelijk) niet voldoen aan de gewenste kwaliteit. Bij het Handboek wordt een excelbestand meegeleverd met alle in de beoordelingssystemen gebruikte biologische organismen en hun gebruikteindicatiewaarden voor verschillende milieufactoren
    Gelijktijdige implementatie van de kaderrichtlijn Water en Natura 2000; deel 2: analyse van twee implementatieprocessen en van de afstemming daartussen
    Gerritsen, A.L. - \ 2006
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1351.2) - 54
    natuurbescherming - watersystemen - ecologie - habitats - waterbeheer - richtlijnen (directives) - eu regelingen - kaderrichtlijn water - aquatische ecosystemen - nature conservation - ecology - water systems - habitats - water management - directives - eu regulations - water framework directive - aquatic ecosystems
    Natura 2000 en Kaderrichtlijn Water zijn twee beleidsvelden die veel met elkaar te maken hebben en wat betreft ecologische doelen elkaar zouden kunnen versterken. In dit rapport worden de resultaten van een onderzoek beschreven, dat ingaat op de kansrijkdom van deze ecologische versterking van Natura 2000-gebieden door maatregelen die voor de Kaderrichtlijn Water genomen gaan worden. Door middel van bronnenonderzoek en interviews zijn de verschillende dimensies van de twee implementatieprocessen onderzocht en is verkend op welke manieren afstemming plaatsvindt. Verschillen in de organisatie van de implementatieprocessen en van de invloed van verschillende discoursen in deze processen leiden tot de verwachting dat ecologische kansen van afstemming gemist gaan worden, tenzij die een belangrijke plaats krijgen in de implementatieprocessen
    Flexibel geïntegreerd systeem voor regionale hydrologische modellering; combinatie van MODFLOW en SIMGRO
    Walsum, P.E.V. van; Lourens, A. ; Veldhuizen, A.A. ; Snepvangers, J.J.J.C. ; Dik, P.E. ; Minnema, B. ; Groenendijk, P. - \ 2006
    Stromingen : vakblad voor hydrologen 12 (2006)2. - ISSN 1382-6069 - p. 19 - 28.
    grondwaterstroming - bodemwater - watersystemen - modellen - groundwater flow - soil water - water systems - models
    TNO en Alterra hebben een koppeling tot stand gebracht tussen hun grondwatermodellen, resp. MODFLOW en SIMGRO. Eerst is gekeken naar recente ontwikkelingen binnen modelkoppelingen, daarbij zoekend naar eenvoudige software. Dat is gevonden in Open Modelling Interface (OpenMI). Dit artikel geeft uitleg over het systeem, en komt met eerste toepassingen, namelijk in het Kromme Rijn-gebied
    Systeemanalyse voor het stroomgebied de Krimpenerwaard fase 1
    Kroes, J.G. ; Bolt, F.J.E. van der; Leenders, T.P. ; Renaud, L.V. - \ 2006
    Wageningen : Alterra (Reeks monitoring stroomgebieden 5-III) - 63
    landbouw - monitoring - systeemanalyse - simulatiemodellen - stroomgebieden - nederland - watersystemen - oppervlaktewater - waterverontreiniging - voedingsstoffen - zuid-holland - krimpenerwaard - water systems - surface water - water pollution - nutrients - agriculture - monitoring - systems analysis - simulation models - watersheds - netherlands - zuid-holland - krimpenerwaard
    Voor het project Meerjarig monitoringsprogramma naar de uit- en afspoeling van nutriënten vanuit landbouwgronden in stroomgebieden en polders is een systeemanalyse uitgevoerd voor het stroomgebied van de Krimpenerwaard. Het hele gebied is getoetst op waterafvoer en nutriëntenconcentraties
    Systeemanalyse voor het stroomgebied de Schuitenbeek fase 1
    Jansen, H.C. ; Renaud, L.V. ; Leenders, T.P. ; Bolt, F.J.E. van der - \ 2006
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1272) - 64
    verontreiniging - landbouw - monitoring - systeemanalyse - simulatiemodellen - stroomgebieden - nederland - watersystemen - oppervlaktewater - waterverontreiniging - voedingsstoffen - gelderland - water systems - surface water - water pollution - nutrients - pollution - agriculture - monitoring - systems analysis - simulation models - watersheds - netherlands - gelderland
    Voor het project ‘Meerjarig monitoringsprogramma naar de uit- en afspoeling van nutriënten vanuit landbouwgronden in stroomgebieden en polders’ is, als vervolg op een eerder afgeronde systeemverkenning, een systeemanalyse uitgevoerd voor het stroomgebied van de Schuitenbeek. Met een gefaseerde aanpak, waarin een meetprogramma en modelberekeningen zijn geïntegreerd, wordt gestreefd naar een operationeel, geoptimaliseerd, gebiedspecifiek monitoringsysteem, waarmee de bijdrage van de landbouw aan de belasting van het oppervlaktewater door nutriënten kan worden gekwantificeerd en waarmee de effecten van het mestbeleid en veranderingen binnen het stroomgebied kunnen worden gevolgd en voorspeld. In dit rapport worden de resultaten gepresenteerd van Fase 1. Hierbij is het landelijke modelinstrumentarium STONE toegepast voor het stroomgebied van de Schuitenbeek. Er is op stroomgebiedniveau getoetst op jaarlijkse waterbalansen, afvoeren en (gemiddelde) concentraties nutriënten. Op basis van de resultaten van Fase 1 zijn aanbevelingen gedaan ten aanzien van het in vervolgfases toe te passen modelsysteem
    Bijzonder beekherstel in Zuidoost-Drente; waterschap Velt en Vecht mag Geeserstroom vanaf de bron opnieuw inrichten
    Nijboer, R.C. ; Lammers, E.J. ; Hofstra, R. ; Duursema, G. - \ 2006
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 39 (2006)5. - ISSN 0166-8439 - p. 16 - 17.
    waterlopen - herstel - landgebruik - stroomgebieden - ruimtelijke ordening - natuurbescherming - watersystemen - natuurtechniek - drenthe - streams - rehabilitation - land use - watersheds - physical planning - nature conservation - water systems - ecological engineering - drenthe
    In het zuidoosten van Drente wordt vanwege een landinrichtingsproject de Geeserstroom hersteld: 620 hectare landbouwgebied rond de beek krijgt de bestemming natuur. De belangrijkste partijen binnen dit project zijn de Dienst Landelijk Gebied, Waterschap Velt en Vecht en Staatsbosbeheer. Het werk is in volle gang en wordt in de loop van dit jaar afgerond. Het bijzondere aan dit project is dat waterschap Velt en Vecht het watersysteem helemaal vanaf de bron opnieuw kan en mag inrichten. Bovendien wordt de Geeserstroom straks nog uitsluitend door natuurgebied omgeven
    Tussenrapport 2004: Beerze
    Stuijfzand, S. ; Manen, H. van; Pelsma, T. ; Sival, F.P. - \ 2005
    Wageningen : Alterra (Rijkswaterstaat RIZA werkdocument nr. 2005.076.X) - 51
    waterlopen - herstel - wateropslag - waterbeheer - natuurbescherming - watersystemen - proefprojecten - inundatie - natuur - natuurtechniek - noord-brabant - ecohydrologie - streams - rehabilitation - water storage - water management - nature conservation - water systems - pilot projects - flooding - nature - ecological engineering - noord-brabant - ecohydrology
    Om beter zicht te krijgen op wat de mogelijkheden zijn om waterberging en natuur te combineren, is in 2002 het Pilotprogramma Waterberging en Natuur van start gegaan. Hoofddoel van het pilotprogramma is waterbeheerders, terreinbeherende instanties en provincies te ondersteunen in hun activiteiten een koppeling tot stand te brengen tussen waterberging en –buffering en natuurbehoud, -herstel en –ontwikkeling. Daartoe is het pilotprogramma primair gericht op het opdoen en verspreiden van ervaringskennis. Het brengt op basis van praktijksituaties (pilots) ervaringen en effecten van de combinatie natuur met waterberging (eventueel in samenhang met waterbuffering) in beeld. Er zal meer inzicht beschikbaar komen over de mogelijkheden en onmogelijkheden voor de functiecombinatie waterberging en natuur. Eén van de geselecteerde pilots ligt langs de Beerze
    Systeemverkenning Quarles van Ufford
    Soppe, R.W.O. ; Roelsma, J. ; Bergersen, E. ; Bolt, F.J.E. van der - \ 2005
    Wageningen : Alterra (Reeks monitoring stroomgebieden 2-IV) - 64
    watersystemen - waterkwaliteit - monitoring - mest - voedingsstoffen - uitspoelen - oppervlaktewater - waterbeheer - gelderland - land van maas en waal - water systems - water quality - monitoring - manures - nutrients - leaching - surface water - water management - land van maas en waal - gelderland
    In 2004 is een systeemverkenning van het bemalingsgebied Quarles van Ufford gemaakt op basis van vooral literatuurstudie. Het gebied is gelegen in het westelijk deel van het Land van Maas en Waal en is ca 12.000 ha groot. Voor dit kleigebied is de nutriëntenbelasting bekeken, in relatie tot kwel, grondgebruik, wateraanvoer en waterafvoer
    Historisch waterbeheer; een kwantitatieve benadering van historische watersystemen
    Massop, H.T.L. ; Knol, W.C. - \ 2005
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1145) - 159
    watersystemen - waterbeheer - geschiedenis - hydrologie - nederland - klimaat - topografie - landgebruik - oppervlaktewater - water systems - water management - history - hydrology - netherlands - climate - topography - land use - surface water
    Historisch Waterbeheer heeft als doel om inzicht te geven in de werking van historische watersystemen en de veranderingen die daarin hebben plaatsgevonden. Inzicht hierin is bruikbaar voor introductie, herstel en reconstructie van historische watersystemen. Allereerst is een definitiestudie uitgevoerd, waarbij het begrip is gedefinieerd, vervolgens is het onderzoekskader geschetst. De factoren klimaat, topografie, grondgebruik en beheer oppervlaktewater spelen een rol mbt de werking van watersystemen. Informatie mbt tot het onderwerp is te ontlenen aan verschillende bronnen, zoals literatuur, archieven, kaarten en internet, het gaat hierbij niet alleen om kwalitatieve maar ook kwantitatieve informatie. Op basis van verschil in hydrologische kenmerken kunnen 4 hoofdtypen met betrekking tot de watersytemen worden onderseiden. Van deze systemen zijn enkele belangrijkste kenmerken en veranderingen die zich sinds 1850 hebben voorgedaan beschreven. Kwalitatieve gegevens mbt klimaat, topografie, grondgebruik, inrichting en beheer oppervlaktewater kunnen worden gebruikt om, mbv bijvoorbeeld modellen, de historische situatie te reconstrueren. In een pilot is op basis van historisch bronnenmateriaal de overstroming van de Gelderse Vallei in 1855 beschreven en gemodelleerd
    Onderbouwing wateropgave Haarlemmermeerpolder; modelbouw, kalibratie en scenarioanalyse
    Dik, P.E. ; Kroes, J.G. ; Smit, A.A.M.F.R. ; Veldhuizen, A.A. - \ 2005
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1183) - 80
    waterbeheer - waterbeleid - watersystemen - hydrologie - grondwaterstand - polders - modellen - waterstand - noord-holland - haarlemmermeer - water management - water policy - water systems - hydrology - groundwater level - polders - models - water level - noord-holland - haarlemmermeer
    Ten behoeve van de Onderbouwing Wateropgave Noord-Holland is door Alterra in opdracht van het Hoogheemraadschap van Rijnland (HHR) een studie uitgevoerd naar de watervraag in de Haarlemmermeer. Hiertoe is een model opgezet voor water- en chloride-transport van de Haarlemmermeer. Gezien de doelstelling van het project is voor het modelinstrument FIWMultiSwap gekozen. Verschillende scenario's zijn met het model doorgerekend en geïnterpreteerd voor de wateropgave
    Drought in groundwater-drought distribution and performance indicators
    Peters, E. ; Lanen, H.A.J. van; Torfs, P.J.J.F. ; Bier, G. - \ 2005
    Journal of Hydrology 306 (2005)1-4. - ISSN 0022-1694 - p. 302 - 317.
    droogte - grondwateraanvulling - tijdreeksen - meteorologie - grondwater - watersystemen - bodemwaterbalans - klimaat - drought - groundwater recharge - time series - meteorology - groundwater - water systems - soil water balance - climate - vulnerability - reliability - precipitation - resilience - simulation - frequency - reservoir - series
    In order to investigate how droughts are changed by the groundwater system and to analyse the performance of groundwater during drought, 10 time series of 1000 years of recharge and groundwater discharge were generated. The 10×1000 years of synthetic daily data were generated using Nearest Neighbour resampling based on 37 years of observed daily meteorological data. The root zone was simulated by a non-linear water balance model and the groundwater system by a linear reservoir model. The size and thus the response time of the reservoir was characterised by a reservoir coefficient. Subsequently, the deficit and duration of the droughts were derived from the time series of recharge and groundwater discharge using the threshold level approach. An analysis of the distribution of these droughts shows that for droughts with small return periods, the deficit in the groundwater discharge is smaller than in the recharge. For droughts with large return periods, the deficit in the groundwater discharge is larger than in the recharge. The performance of groundwater systems with respect to droughts was evaluated using three classical performance indicators (reliability, resilience and vulnerability), a combination of these three indicators (Loucks' sustainability index) and three newly defined overall performance indicators. The newly defined indicators combine the severity and frequency of the droughts, instead of analysing these separately in reliability and vulnerability. The performance is estimated for the groundwater recharge and for the discharge of groundwater systems with three different values of the reservoir coefficient. Of all the performance indicators used, one of the newly introduced overall performance indicators with a strong emphasis on droughts with a high return period appeared to characterise the groundwater droughts best. This indicator shows a more or less constant performance for low and medium high reservoir coefficients and an increasing performance for higher reservoir coefficients
    Omslagpunten in het functioneren van aquatische ecosystemen?
    Vlek, H.E. ; Diepen, L.T.A. van; Verdonschot, P.F.M. - \ 2005
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1178) - 135
    watersystemen - waterorganismen - oppervlaktewater - tijdreeksen - waterkwaliteit - nederland - milieueffect - milieufactoren - zoetwaterecologie - herstel - aquatische ecosystemen - macrofauna - water systems - aquatic organisms - surface water - time series - water quality - netherlands - environmental impact - environmental factors - freshwater ecology - rehabilitation - aquatic ecosystems - macrofauna
    Het doel van deze studie is aanwijzingen te vinden voor het bestaan van `omslagpunten¿ in de toestand van aquatische ecosystemen in Nederland. Het rapport beschrijft de ontwikkeling van een methodiek om snel inzicht te krijgen in het optreden van mogelijk abrupte veranderingen binnen een macrofauna gemeenschap. Daarnaast is een methode opgesteld om objectief te kunnen vaststellen of een abrupte verandering in de samenstelling van de levensgemeenschap is opgetreden. Langjarige macrofauna tijdreeksen van 31 locaties (sloten, kanalen, beken en rivieren) zijn geanalyseerd met behulp van de ontwikkelde methodieken. Het betrof bestaande tijdreeksen afkomstig van verschillende waterbeheerders. De relatie tussen de macrofauna en milieuvariabelen is onderzocht om tot uitspraken te kunnen komen over het optreden van `omslagpunten¿ in sloten, kanalen, beken en rivieren. Op slechts drie van de 31 onderzochte locaties is mogelijk sprake geweest van een `omslag¿. Het is niet mogelijk gebleken om op basis van velddata definitieve uitspraken te doen over het optreden van `omslagpunten¿ in de onderzochte aquatische ecosystemen. Reden hiervoor is dat een aantal milieuvariabelen sturend voor de samenstelling van de macrofauna levensgemeenschap, zoals stroming, permanentie en piekafvoeren, niet of onvoldoende zijn gemeten op de onderzochte locaties. De resultaten van deze studie sluiten niet uit dat `omslagen¿ kunnen optreden, maar maken het optreden van `omslagpunten¿ ook niet erg aannemelijk.
    Knelpuntenanalyse toestand- en trendmonitoring KRW; biologische monitoring in het Vechtstroomgebied in relatie tot KRW verplichtingen
    Vlek, H.E. ; Verdonschot, P.F.M. - \ 2005
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1175) - 77
    waterkwaliteit - oppervlaktewater - waterbeheer - ecologie - eu regelingen - richtlijnen (directives) - monitoring - watersystemen - methodologie - nederland - waterorganismen - biologische indicatoren - kaderrichtlijn water - biologische monitoring - aquatische ecosystemen - overijssel - water quality - surface water - water management - ecology - eu regulations - directives - monitoring - water systems - methodology - netherlands - aquatic organisms - biological indicators - water framework directive - biomonitoring - aquatic ecosystems - overijssel
    Het doel van deze studie is vaststellen in hoeverre de huidige biologische monitoring van oppervlaktewateren aansluit bij de internationale afspraken en verplichtingen vanuit de Kaderrichtlijn Water (KRW) ten aanzien van toestand- en trendmonitoring. Om hier inzicht in te krijgen is onderzoek gedaan in het Vechtstroomgebied. De bepalingen vastgelegd in de KRW zijn geïnventariseerd. Verder zijn gegevens verzameld bij waterbeheerders in het Vechtstroomgebied met betrekking tot de opzet van de huidige biologische monitoring. Op basis van deze informatie is een knelpuntenanalyse uitgevoerd. Uit de analyse zijn (mogelijke) knelpunten en aanbevelingen naar voren gekomen met betrekking tot: (1) het definiëren van waterlichamen, (2) de selectie van locaties (3) de selectie van kwaliteitselementen (macrofauna, macrofyten, fytoplankton, fytobenthos en visfauna), (4) de frequentie van monitoring, (5) de normen voor monitoring en (6) de kwaliteitscontrole van monitoring. De mogelijkheden voor het oplossen van deze knelpunten zijn globaal besproken. Het is de bedoeling dat in een vervolg op dit onderzoek handvaten worden opgesteld voor het oplossen van de geconstateerde knelpunten. In dit vervolg zal de focus vooral liggen op de selectie van locaties voor monitoring en de frequentie van monitoring
    Faalkansanalyse Langbroekerwetering; een toepassing van de stochastenmethode
    Veldhuizen, A.A. ; Walsum, P.E.V. van - \ 2005
    Stromingen : vakblad voor hydrologen 11 (2005)1. - ISSN 1382-6069 - p. 5 - 22.
    watersystemen - bodemwater - oppervlaktewater - onzekerheid - simulatiemodellen - neerslag - utrecht - waterstand - rijn - water systems - soil water - surface water - precipitation - uncertainty - simulation models - utrecht - water level - river rhine
    Dit artikel geeft een voorbeeld om faalkansen in watersystemen te bepalen via de stochastenmethode. De mechanismen, die leiden tot falen van het systeem zijn: neerslaghoeveelheid en -intensiteit, beschikbare berging in bodem en oppervlaktewater en de waterstand van de rivier de Lek. Alle mogelijke combinaties zijn doorberekend met SIMGRO. De modeluitkomsten zijn vervolgens gebruikt om een faalkansenkaart te construeren. Deze kaart is getoets aan de werknormen voor het huidige klimaat, het middenscenario 2050 en het maximumscenario 2050
    Reductie van hoogwatergolf door regionale waterberging : voorstel provincie Gelderland om instroom IJssel met kwart te verminderen
    Roelevink, A. ; Arts, M. ; Torfs, P.J.J.F. ; Kabout, J. - \ 2004
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 37 (2004)14/15. - ISSN 0166-8439 - p. 48 - 49.
    hoogwaterbeheersing - wateropslag - watersystemen - gelderland - ijssel - flood control - water storage - water systems - gelderland - river ijssel
    De provincie Gelderland heeft voorgesteld om de zijdelingse toestromen richting de IJssel te reduceren met 25 procent door realisatie van regionale waterberging. Dit met het oog op de verwachting dat de maatgevende afvoer op de IJssel zal oplopen als gevolg van toenemende hoeveelheden neerslag. Door lokale of regionale waterberging moet de hoogwatergolf op de IJssel worden ontlast. Maar wat is de invloed van de zijrivieren op de IJssel? Aan de Universiteit van Wageningen is onderzoek verricht samen met Royal Haskoning, RIZA en de waterschappen Veluwe en Rijn en IJssel naar de mogelijkheden van reductie van de hoogwatergolf op de IJssel voor het traject Arnhem-Zwolle. Hierbij zijn maatregelen onderzocht die gericht zijn op de zijrivieren. Het onderzoek is daarmee ook relevant in het kader van de discussie rondom de zogeheten blauwe knooppunten, de belangrijkste uitwisselingspunten tussen het hoofd- en regionaal watersysteem
    Werkt vasthouden?
    Bakel, J. van - \ 2004
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 37 (2004)14/15. - ISSN 0166-8439 - p. 19 - 21.
    hoogwaterbeheersing - afvoer - regulatie - watersystemen - hydrologie - wateropslag - nederland - waterstand - flood control - discharge - regulation - water systems - hydrology - water storage - netherlands - water level
    Aan de bekende trits vasthouden-bergen-afvoeren van de Commissie WB21, bedoeld als voorkeursstrategie om piekafvoeren te reduceren, zitten meer haken en ogen dan bij de opstelling is bedacht. Kan water vasthouden juist leiden tot hogere piekafvoeren? En waar houdt vasthouden op en begint bergen? Ook is de veronderstelde meekoppeling met verdrogingsbestrijding wellicht lang niet altijd en overal aan de orde
    Achtergronddocument referenties en maatlatten voor macrofauna
    Knoben, R. ; Kamsma, P. ; Franken, R.J.M. ; Peeters, E.T.H.M. ; Verdonschot, P.F.M. ; Keizer-Vlek, H.E. - \ 2004
    [S.l.] : [s.n.] (Achtergronddocument macrofauna ) - 39
    zoetwaterecologie - waterdieren - meting - referentienormen - eu regelingen - richtlijnen (directives) - watersystemen - nederland - kaderrichtlijn water - macrofauna - freshwater ecology - aquatic animals - measurement - reference standards - eu regulations - directives - water systems - netherlands - water framework directive - macrofauna
    Voor de implementatie van de KRW Water (KRW) in Nederland is een regionale ambtelijke en bestuurlijke overlegstructuur in het leven geroepen en zijn verschillende productteams geformeerd. Een van de taken van de productnaam is het beschrijven van de referentietoestand van de verschillende typen waterlichamen. Deze beschrijving moet eind 2004 gereed zijn. De nationale interdepartementale werkgroep Doelstellingen Oppervlaktewater en de STOWA ondersteunen deze taak door een deel van het instrumentarium centraal te ontwikkelen, namelijk de ecologische beoordeling van oppervlaktewateren. Voor het uitwerken van de beoordeling van de biologische kwaliteitselementen zijn vier expertgroepen geformeerd: 1) fytoplankton, microfytobenthos en macrofyten 2) angiospermen en macroalgen 3) macrofauna 4) vissen Dit achtergronddocument gaat in op de beoordeling van macrofauna, die is gebaseerd op een beoordeling van de soortensamenstelling. De soortensamenstelling is opgesplitst in drie groepen van indicatoren (parameters) namelijk dominante, indicatieve/kenmerkende en zeldzame taxa. In dit rapport wordt ingegaan op de achterliggende keuzes, specificaties en onderbouwing van de parameters
    Check title to add to marked list
    << previous | next >>

    Show 20 50 100 records per page

     
    Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.