Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

    Current refinement(s):

    Records 1 - 100 / 290

    • help
    • print

      Print search results

    • export
      A maximum of 250 titles can be exported. Please, refine your queryYou can also select and export up to 30 titles via your marked list.
    Check title to add to marked list
    Effect van mest op de biologische bodemkwaliteit in de Zeeuwse akkerbouw
    Bloem, Jaap ; Koopmans, Chris ; Schils, René - \ 2017
    Wageningen : Wageningen Environmental Research (Wageningen Environmental Research rapport 2843) - 53
    dierlijke meststoffen - bodemkwaliteit - akkerbouw - zeeland - nederland - animal manures - soil quality - arable farming - zeeland - netherlands
    Dit rapport begint met een overzicht van de mestsamenstelling (hoofdstuk 2). Daarna volgt een beschrijving van bodemvruchtbaarheid in het algemeen en bodembiodiversiteit in het bijzonder (hoofdstuk 3). De analyse van effecten van mest is in hoofdstuk 4 beschreven.
    Damherten op de Haringvreter in het Veerse Meer : mogelijkheden voor een levensvatbare populatie?
    Kuiters, A.T. ; Vries, D. de; Lammerstma, D.R. - \ 2017
    Wageningen : Wageningen Environmental Research (Wageningen Environmental Research rapport 2829) - 43
    damherten - populatiebiologie - natura 2000 - natuurbeheer - levensvatbaarheid van populaties - genetische erosie - veerse meer - zeeland - fallow deer - population biology - natura 2000 - nature management - population viability - genetic erosion - veerse meer - zeeland
    Recente trends in de vogelstand nabij de Eerste Bathpolder en mogelijke effecten van verlengde assimilatiebelichting
    Tamis, J.E. ; Jongbloed, R.H. ; Ysebaert, T. - \ 2016
    Den Helder : Wageningen Marine Research (Wageningen Marine Research rapport C128/16) - 59
    vogels - lichtregiem - licht - glastuinbouw - natura 2000 - zeeland - birds - light regime - light - greenhouse horticulture - natura 2000 - zeeland
    In de Eerste Bathpolder in de provincie Zeeland (gemeente Reimerswaal, nabij Rilland en grenzend aan het Natura 2000-gebied Oosterschelde) is sinds 2000 een aantal kassen gevestigd in een glastuinbouwgebied. Voor elk Natura 2000-gebied gelden instandhoudingsdoelen, die aangeven welke leefgebieden en welke soorten (plant en dier) behouden of hersteld moeten worden. Eén van de mogelijke effecten van de glastuinbouwbedrijven op de nabije omgeving is effecten van zogenaamd groeilicht (assimilatiebelichting) op de buitendijkse natuur van de Oosterschelde (met name op vogels). In 2009 heeft IMARES een deskstudie, veldonderzoek en analyse van vogeltellingen uitgevoerd, op basis waarvan geen duidelijke effecten van assimilatiebelichting op de beschermde vogelsoorten zijn aangetoond (Ysebaert et al., 2009). Onlangs hebben de glastuinbouwbedrijven nieuwe belichtingsstrategieën ontwikkeld wat een reductie van de lichtuitstoot bewerkstelligt van maximaal 34% t.o.v. de bestaande situatie, gebaseerd op de totale lichtbelasting gedurende een jaar. Het voorgestelde lichtregime veroorzaakt echter in de avond (van zonsondergang tot 20.00 uur) wel een tijdelijke verhoging van de lichtbelasting, vooral in de wintermaanden. Daarom is aan Wageningen Marine Research (voorheen IMARES) gevraagd opnieuw onderzoek te doen naar de recente trends in de vogelstand en de mogelijke effecten van langer belichten op de kwalificerende (Natura 2000-) natuurwaarden nabij de Eerste Bathpolder. Dit rapport beschrijft de resultaten van dit onderzoek.
    Kennis- en onderzoeksagenda voor de Nederlandse oestersector
    Smaal, A.C. ; Kamermans, P. ; Strietman, W.J. - \ 2016
    IMARES (Rapport / IMARES C057/16) - 32
    oesterteelt - oesters - zeeland - oosterschelde - oyster culture - oysters - zeeland - eastern scheldt
    De kweek van oesters in de Oosterschelde wordt bedreigd door infecties met een herpes virus en predatie door invasieve oesterboorders. Naar aanleiding hiervan is er door het ministerie van EZ, de Provincie Zeeland en de Nederlandse Oester Vereniging (NOV) initiatief genomen tot een inventarisatie van de knelpunten en de oplossingsrichtingen. Daarbij zijn er kennisvragen aan de orde waarvoor onderzoek nodig is. In samenspraak met vertegenwoordigers van de Nederlandse Oester Vereniging zijn de kennisvragen geïnventariseerd en vertaald in een onderzoeksprogramma. Het programma is in de eerste plaats gericht op herstel van de productie middels experimenten met off-bottom kweekmethoden. Verder zijn er basis gegevens nodig over het kweekresultaat en de aard en omvang van de bedreigingen. Het onderzoeksprogramma zal i.s.m. een werkgroep van kwekers verder worden uitgewerkt.
    Ondernemersperspectieven Oost Zeeuws-Vlaamse agrariërs
    Spruijt, J. ; Schoorlemmer, H.B. - \ 2015
    PPO AGV - 35
    zeeland - agrarische bedrijfsvoering - ondernemerschap - akkerbouw - loonwerken - melkveehouderij - fruitteelt - regionale verkenningen - publiek-private samenwerking - zeeland - farm management - entrepreneurship - arable farming - custom hiring - dairy farming - fruit growing - regional surveys - public-private cooperation
    Dit rapport geeft de resultaten van een oriënterend onderzoek naar de toekomst perspectieven die agrarische ondernemers in Oost Zeeuws Vlaanderen voor ogen hebben. Hierbij is verkend of ondernemers concrete mogelijkheden zien, urgentie voor verandering ervaren en of er aanknopingspunten zijn gericht op verbetering van de landbouwstructuur en het stimulerend klimaat voor agrarisch ondernemerschap. Om hier zicht op te krijgen zijn 10 diepte-interviews gehouden met ‘als ondernemend’ bekend staande landbouwers. Het betrof bedrijven met akkerbouw, melkveehouderij, fruitteelt, loonwerk en nevenactiviteiten. Daarnaast vonden gesprekken plaats met 7 gebiedsdeskundigen die uit hoofde van hun functie zicht hadden op ontwikkelingen en belemmeringen bij agrarisch ondernemers over de breedte van de regio. De bevindingen zijn getoetst en verder uitgewerkt tijdens workshop in Hulst met een groep geïnterviewden en medewerkers van Provincie Zeeland.
    TBT - gehalten en effecten bij de gewone Alikruik, de Gevlochten Fuikhoorn en de Purperslak langs de Nederlandse kust in 2015
    Hoek-van Nieuwenhuizen, M. van; Jol, J.G. ; Kaag, N.H.B.M. - \ 2015
    IJmuiden : IMARES (Rapport / IMARES C147/15) - 33
    littorina littorea - littorina - organo-tinverbindingen - genitaliën - afwijkingen - verontreiniging - zeeland - littorina littorea - littorina - organotin compounds - genitalia - abnormalities - pollution - zeeland
    Fisheries displacement effects of managed areas: a case study of De Voordelta
    Vries, P. de; Hintzen, N.T. ; Slijkerman, D.M.E. - \ 2015
    Den Helder : IMARES (Report / IMARES C136/15) - 27
    fisheries - displacement - north sea - zuid-holland - zeeland - visserij - verplaatsing - noordzee - zuid-holland - zeeland
    In the process of implementing Marine Strategy Framework Directive measures, such as area closure, questions arise on the aspect of displacement of fisheries. Displacement is a relatively new topic to fisheries science, and no studies in the Dutch North sea are available. Because the MSFD measures are not yet implemented, actual displacement in the assigned areas cannot be studied yet. Therefore, displacement in historically closed/managed areas was studied. The Voordelta – specifically the Bottom protection area- was taken as the study area. The aim was to study if displacement could be analysed, and if so, to what extent displacement depends on the type of fisheries.
    Data rapport: Effect van vooroeververdediging op bodemorganismen in Oosterschelde en Westerschelde in 2014
    Tangelder, M. ; Kluijver, M. de; Brummelhuis, E.B.M. ; Heuvel-Greve, M.J. van den - \ 2015
    Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES C116/15) - 81
    oevers - bescherming - milieueffect - oeverecologie - bodemarthropoden - bodeminvertebraten - oosterschelde - westerschelde - bodemecologie - zeeland - shores - protection - environmental impact - riparian ecology - soil arthropods - soil invertebrates - eastern scheldt - western scheldt - soil ecology - zeeland
    Hoe verhoudt de rekolonisatie van infauna (diversiteit en aantallen) in het nieuwe gevormde sediment op de aangelegde vooroever op de Cluster 1 en 2 locaties in de Oosterschelde en Westerschelde zich tot de eerdere T0-, T1-, T2-,T3- en T4 monitoring en referentielocaties en hoe is de T0 situatie bij Cluster 3 locatie Wemeldinge in de Oosterschelde?
    Waterconservering door peilgestuurde drainage in Zeeland
    Staarink, H. ; Schipper, P.N.M. ; Straat, A. van de; Dik, P. - \ 2015
    H2O online (2015)26 juni. - 5
    drainage - wateropslag - peilbeheer - zeeland - lichte kleigronden - drainage - water storage - water level management - zeeland - silt loam soils
    Met peilgestuurde drainage kunnen agrariërs zelf het ideale ontwateringsniveau van de buisdrainage regelen. Dat is voor hen gunstig, want daarmee kunnen ze inspelen op de weersomstandigheden. Peilgestuurde drainage is enkele jaren geleden vooral van de grond gekomen op zandgronden. Werkt het ook in Zeeland, op de daar veel voorkomende zavel en klei? Op proefboerderij Rusthoeve (Colijnsplaat) zijn drainageproeven uitgevoerd die tot positief resultaat leidden.
    Field and model investigations of freshwater lenses in coastal aquifers
    Pauw, P.S. - \ 2015
    Wageningen University. Promotor(en): Sjoerd van der Zee, co-promotor(en): G.H.P. Oude Essink; Toon Leijnse. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462572928 - 158
    kustgebieden - watervoorziening - zoet water - wateropslag - geohydrologie - modellen - zuidwest-nederland - zeeland - coastal areas - water supply - fresh water - water storage - geohydrology - models - south-west netherlands - zeeland
    A major problem of sustaining freshwater supply from freshwater lens is the invasion of saline groundwater into a fresh groundwater body. In many coastal areas saltwater intrusion has led to well closure and reduced freshwater supply. Furthermore, in the future saltwater intrusion is expected to increase due to sea level rise, climate change, land subsidence, and increasing population density in coastal areas. In the Netherlands, these stresses will also have a severe impact on the fresh coastal groundwater reserves. In view of this, a research project within the Dutch research program ’Knowledge for Climate’ was defined in 2010, aimed at: 1. Improving the insight into the modeling of freshwater lenses. 2. Defining measures to increase freshwater supply from freshwater lenses. In this thesis the results of four studies related to these objectives are presented.
    Effect van vooroeversuppletie met zeegrind op groei en ontwikkeling van mosselen in Oosterschelde
    Wijsman, J.W.M. ; Brummelhuis, E.B.M. - \ 2015
    Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C063/15) - 32
    mossels - grind - zeeland - oosterschelde - oevers - oeverbescherming van rivieren - dijken - mussels - gravel - zeeland - eastern scheldt - shores - riverbank protection - dykes
    In het najaar van 2014 zijn er bij de locatie Zierikzee en Burghsluis vooroeververdedigings-werkzaamheden uitgevoerd met zeegrind. Bij het storten van het zeegrind kan slib vrijkomen dat effect kan hebben op de efficiëntie van de voedselopname van de mosselen en daarmee kan leiden tot groeivertraging. De verzamelde gegevens zijn daarom gebruikt om te onderzoeken of er groeivertraging is opgetreden bij de mosselen in de mandjes zijn uitgezet op 5 locaties (2 locaties bij Zierikzee, 2 bij Burghsluis en 1 als referentie bij Neeltje Jans), tijdens het storten van zeegrind in het kader van de werkzaamheden aan de vooroever bij Zierikzee en Burghsluis.
    Door regelgeving kan het vaak niet zoals je wil
    PPO Akkerbouw, Groene Ruimte en Vollegrondsgroente, - \ 2015
    Akker magazine 11 (2015)2. - ISSN 1875-9688 - p. 12 - 13.
    akkerbouw - duurzaam bodemgebruik - duurzame landbouw - fosfaat - organische stof - bodembeheer - sensors - zeeland - nederland - arable farming - sustainable land use - sustainable agriculture - phosphate - organic matter - soil management - sensors - zeeland - netherlands
    Winnaar van de wedstrijd Topbodem, editie 2014-15, Hans Akkermans probeert alles te doen om zijn bodem in topconditie te houden. Toch merkt hij dat de normen voor fosfaat de ruimte beperken om aan duurzame bodemvruchtbaarheid te werken. Voor een goed saldo neigt hij naar intensievere teelten, voor de bodem naar voldoende rustgewassen.
    GO-FRESH: Valorisatie kansrijke oplossingen voor een robuuste zoetwatervoorziening
    Oude Essink, G.H.P. ; Baaren, E.S. ; Zuurbier, K.G. ; Velstra, J. ; Veraart, J.A. - \ 2014
    Utrecht : Kennis voor Klimaat - ISBN 9789492100122 - 84
    klimaatverandering - watervoorziening - zoet water - geohydrologie - wateropslag - ondergrond - zeeland - climatic change - water supply - fresh water - geohydrology - water storage - subsoil - zeeland
    Een consortium onderzoekt in hoeverre lokale maatregelen de zoetwaterbeschikbaarheid voor de landbouw kunnen vergroten in gebieden die onafhankelijk zijn van het hoofdwatersysteem. Hierbij wordt de ondergrond gebruikt voor opslag van zoet water in periodes van wateroverschot, om het water vervolgens te gebruiken in droge tijden. Het betreft een Kennis voor Klimaat project in de Zuidwestelijke Delta.
    Venster op km² Dreischor
    Schaminee, J.H.J. ; Stortelder, A.H.F. ; Parramore, J. - \ 2014
    Hilversum : Fontaine Uitgevers - ISBN 9789059565753 - 179
    platteland - geschiedenis - natuur - cultuur - landschap - zeeuwse eilanden - zeeland - rural areas - history - nature - culture - landscape
    Het project Venster op deWereld, waarin wetenschappers een vierkante kilometer bij Dreischor van alle kanten belichten, is inmiddels een eind op streek. Het leidt tot boek, documentaire en kunst. Hydrologen, landbouweconomen, ornithologen, meteorologen, bramendeskundigen, historici, archeologen, cultureel antropologen en andere deskundigen buigen zich over de vierkante kilometer, maar daarnaast worden de verhalen opgetekend van mensen die in het gebied wonen of werken, zoals de spruitentelers Gilles Klompe en Frans van der Linde, molenaar Bart van der Spek, René Perkins van de houtzagerij, Ria Geluk van museum Goemanszorg, vlaskenner Rinus Quist en Johan van de Velde van de wijnhoeve.
    Vier jaar Zeeuwse Tong: perspectief voor binnendijkse aquacultuur
    Imares, - \ 2014
    dover soles - fish culture - aquaculture - saline agriculture - mixed farming - seaweeds - zeeland
    Nieuwe perspectieven voor een verstedelijkte delta: naar een methode van planvorming en ontwerp
    Meyer, V.J. ; Bregt, A.K. ; Dammers, E. ; Edelenbos, J. - \ 2014
    Amsterdam : MUST Publishers - ISBN 9789081445504 - 231
    ruimtelijke ordening - delta - urbanisatie - ontwerp - recreatie - natuurgebieden - industrieterreinen - zuid-holland - zeeland - zuidwest-nederland - physical planning - deltas - urbanization - design - recreation - natural areas - industrial sites - zuid-holland - zeeland - south-west netherlands
    Dit boek is een pleidooi voor een nieuwe aanpak van ruimtelijke planvorming in complexe stedelijke deltagebieden. Het onderzoek werd uitgevoerd in de periode 2011-2013 door een consortium van drie universiteiten (Technische Universiteit Delft, Wageningen Universiteit en Erasmus Universiteit Rotterdam), vier kennisinstituten (Deltares, TNO, PBL en Geodan) en vier adviesbureaus (MUST Stedebouw, H+N+S Landschaparchitecten, RoyalHaskoningDHV en HKV lijn in water). Het onderzoek richtte zich vooral op het gebied van de Zuidwestelijke delta tussen Rotterdam en Antwerpen.
    Poldermodel hielp niet bij inpolderen
    Cruijningen, Piet van - \ 2014
    water management - polders - polder boards - history - historical geography - zeeland
    €ureyeopener 2.1: zoetwatervoorziening Zuidwestelijke Delta en Rijnmond-Drechtsteden
    Schipper, P.N.M. ; Janssen, G.M.C.M. ; Polman, N.B.P. ; Linderhof, V.G.M. ; Bakel, P.J.T. van; Massop, H.T.L. ; Kselik, R.A.L. ; Oude Essink, G.H.P. ; Stuyt, L.C.P.M. - \ 2014
    Wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Alterra-rapport 2510) - 25
    watervoorziening - zoet water - verzilting - waterbeleid - waterbeheer - waterbalans - maatregelen - modellen - watergebruik - akkerbouw - veehouderij - kustgebieden - zeeland - zuid-holland - water supply - fresh water - salinization - water policy - water management - water balance - measures - models - water use - arable farming - livestock farming - coastal areas - zeeland - zuid-holland
    Het veiligstellen van de toekomstige zoetwatervoorziening in de Zuidwestelijke Delta en Rijnmond-Drechtsteden (ZWD-RD) kan op verschillende manieren worden geëffectueerd. Elke maatregel, die hiertoe wordt overwogen, beïnvloedt het chloridegehalte van het polderwater en daarmee de kwaliteit van het beregeningswater voor de landbouw en de ecologische kwaliteit. De huidige zoetwatervoorziening en een reeks maatregelen zijn voor de ZWD-RD gekwantificeerd met behulp van €ureyeopener 2.1, een beleidsondersteunend model dat is ontwikkeld voor beantwoording van vragen over de zoetwatervoorziening door Alterra, Deltares, het LEI en De Bakelse Stroom. €ureyeopener 2.1 is toegespitst op de situatie in de ZWD-RD. Gebruikers kunnen tijdens overleggen met stakeholders (interactief) beoogde maatregelen invoeren; het model berekent dan per omgaande de effecten (waterbehoeften, zoutgehalten regionale wateren, fysieke opbrengstveranderingen landbouw) en ook de directe kosten van de maatregelen. In deze rapportage wordt het model beschreven, en de manier waarop, aan de hand van werksessies met actoren in de regio, de uitkomsten van het model zijn getoetst en het model op onderdelen is verbeterd.
    Toekomstperspectief voor het gemengd zilt bedrijf
    Ketelaars, J.J.M.H. ; Ruizeveld de Winter, A.C. - \ 2014
    Wageningen : Plant Research International, Business Unit Agrosyteemkunde (Rapport / Plant Research International 545) - 66
    zoutwaterlandbouw - landbouw - toekomst - visteelt - aquacultuur - agrarische economie - zeeland - haalbaarheidsstudies - economische haalbaarheid - saline agriculture - agriculture - future - fish culture - aquaculture - agricultural economics - zeeland - feasibility studies - economic viability
    Op het Proefbedrijf Zeeuwse Tong in Colijnsplaat is gedurende vier jaren (2010-2013) ervaring opgedaan met de kweek van zagers, tong, algen, en schelpdieren, waaronder tapijtschelpen, Japanse oesters en platte oesters. In onderstaande worden de belangrijkste ervaring en met de verschillende teelten afzonderlijk en in combinatie samengevat. Vervolgens komen aan bod: de technische en economische haalbaarheid, en de risico’s en onzekerheden.
    De macrobenthosgemeenschap van de Zeeuwse Banken na zandwinning. Een overzicht van drie T0 jaren en een eerste jaar van rekolonisatie
    Wijsman, J.W.M. ; Goudswaard, P.C. ; Escaravage, V. ; Wijnhoven, S. - \ 2014
    Yerseke : IMARES (Report / IMARES Wageningen UR C164/13) - 95
    bodemfauna - schaaldieren - mariene gebieden - zand - mijnbouw - herstel - nadelige gevolgen - monitoring - kustgebieden - zeeland - soil fauna - shellfish - marine areas - sand - mining - rehabilitation - adverse effects - monitoring - coastal areas - zeeland
    De hoofdvraag van dit onderzoek is: wat is de ruimtelijke en temporele dynamiek van de bodemdiergemeenschap van de Zeeuwse Banken in relatie tot de zandwinning activiteiten. Na zandwinning zal de bodemdiergemeenschap zich weer herstellen. In theorie is het herstel compleet als er geen significante verschillen zijn in bodemdiersamenstelling en biomassa in het gewonnen gebied en hetzelfde gebied als er niet was gewonnen. In de praktijk wordt het herstel in het gewonnen gebied vergeleken met een referentiegebied in de buurt waar geen zand is gewonnen.
    Effecten van MZI's op de aanwezigheid en het gedrag van specifieke vogelsoorten en zeehonden
    Smit, C.J. ; Jong, M.L. de; Witte, R.H. - \ 2014
    Den Burg : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C063/13) - 78
    mosselteelt - schaal- en schelpdierenvisserij - watervogels - zeehonden - fauna - foerageren - diergedrag - zeeland - mussel culture - shellfish fisheries - waterfowl - seals - fauna - foraging - animal behaviour - zeeland
    In dit rapport worden de resultaten beschreven van onderzoek dat is uitgevoerd naar aanleiding van de in de Passende Beoordeling gesignaleerde kennislacunes en om na te gaan of opschaling van MZI-activiteiten op deze locaties tot significante effecten zou kunnen leiden. Het meeste onderzoek is uitgevoerd in 2010-2012 in de Schaar van Renesse. De belangrijkste vraag voor dit gebied was in hoeverre de in het Brouwershavensche Gat aanwezige concentratie Roodkeelduikers negatieve effecten ondervindt van de aanwezigheid van MZI’s en van werkzaamheden aan MZI’s. Bovendien zijn gedragswaarnemingen en tellingen uitgevoerd van Gewone zeehonden, Eiders en Bergeenden in de Zuidmeep en enkele tellingen vanuit de lucht om de ligging van de ruigebieden van Eiders en Bergeenden in de Waddenzee in kaart te brengen.
    Perspectief voor binnendijkse kweek
    Ketelaars, J.J.M.H. - \ 2013
    Goes : Stichting Zeeuwse Tong - 65
    aquacultuur - zoutwaterlandbouw - visteelt - agropisciculture - zeeland - zout water - tong (vis) - algen - schaaldieren - oesters - mossels - haalbaarheidsstudies - aquacultuursystemen - aquaculture - saline agriculture - fish culture - agropisciculture - zeeland - saline water - dover soles - algae - shellfish - oysters - mussels - feasibility studies - aquaculture systems
    In 2009 startte Stichting Zeeuwse Tong een vijfjarig proefproject met als doel: 1. op praktijkschaal technische en economische kennis te verzamelen van binnendijkse zoutwateraquacultuur, in het bijzonder van de productie van tong, zagers, algen, schelpdieren en zilte gewassen, en 2. om deze kennis beschikbaar te maken voor geïnteresseerde ondernemers. De motivatie voor het Proefproject is tweeledig: 1. kansen benutten voor zoutwateraquacultuur gezien de toenemende vraag naar en interesse in zeevoedsel, 2. alternatieven ontwikkelen voor het gebruik van landbouwgrond die toenemende hinder ondervindt van verzilting. Deze rapportage geeft een samenvatting van de belangrijkste R&D-resultaten. Tegen deze achtergrond worden vervolgens de technische en economische haalbaarheid, de risico’s en onzekerheden besproken van de verschillende teelten of bedrijfsvormen.
    Meten van nutriëntenemissies met Sorbicellen op de Rusthoeve
    Harmsen, J. ; Kleef, J. van - \ 2013
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 2402) - 34
    dierlijke meststoffen - uitspoelen - proefbedrijven - monitoring - methodologie - zeeland - animal manures - leaching - pilot farms - monitoring - methodology - zeeland
    Aansluitend aan een onderzoek naar de effecten van diepe drainage op de Rusthoeve is nagegaan welke mogelijkheden er zijn van het gebruik van Sorbicellen voor het monitoren van de emissie van nutriënten naar het oppervlaktewater. De gebruikte cellen waren geschikt voor het lokale water met hoge concentraties sulfaat en calcium. De cellen waren geïnstalleerd aan het einde van verzameldrains, met de intentie om zowel debiet- als tijd-proportioneel te bemonsteren. Het ijzer(III)oxide dat ontstaat in water afkomstig van diepe drains werkt storend op de bemonstering. De met de cellen te bemonsteren tijdsperiode in de gebruikte opstelling was te kort om met een beperkt aantal cellen de totale emissie te bemonsteren. De Sorbicell is een ontwerp van het Deense bedrijf SorbiSense. Met als doel om tijdgemiddelde concentraties te kunnen meten.
    Bemonstering van de macrofauna op de Zeeuwse Banken in 2011. Data rapport
    Wijsman, J.W.M. ; Goudswaard, P.C. ; Escaravage, V. ; Wijnhoven, S. - \ 2013
    Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES C032/12) - 64
    bodemfauna - macrofauna - kustgebieden - schaaldieren - inventarisaties - zeeland - soil fauna - macrofauna - coastal areas - shellfish - inventories - zeeland
    Op de Zeeuwse Banken worden de relatief hogere concentraties aan schelpdieren, gastropoden en bivalven, aangetroffen in de diepere troggen (b.v. Middeldiep) tussen de banken. Deze zijn daarmee niet interessant voor schelpdier etende zeevogels, in het bijzonder zee-eenden die een voorkeur hebben voor ondieper water. De hoogste dichtheid aan schelpdieren (Abra alba) is aangetroffen op de locaties 63 en 35 in het Middeldiep (respectievelijk 122 en 125 individuen m-2). De hoogste dichtheid aan Ensis is aangetroffen aan de noordrand van de Rabsbank (23 individuen per m2). Op alle andere bemonsterde locaties was de dichtheid aan schelpdieren minder dan 6 individuen per m2. Op de toppen van de banken zijn de dichtheden van schelpdieren zeer laag. Gezien de lage dichtheden van schelpdieren en/of de grote dieptes van het gebied is het onwaarschijnlijk dat het gebied van betekenis is als foerageergebied voor schelpdier etende vogels.
    Data rapport: Het effect va vooroeververdediging op bodemorganismen in de Oosterschelde: 2012
    Brink, A.M. van den; Hartog, E. ; Kluijver, M. de - \ 2013
    Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C101/13) - 52
    oeverbescherming van rivieren - bodemecologie - oosterschelde - kustbeheer - delta's - zeeland - riverbank protection - soil ecology - eastern scheldt - coastal management - deltas - zeeland
    De stromingen in de Ooster-en Westerschelde zorgen lokaal voor erosie van oevers en geulwanden. Om dat proces tegen te gaan worden, op die locaties waar deze erosie de stabiliteit van de waterkering in gevaar brengt of de reeds bestaande oeverwerken ondermijnt, oevers beschermd door “bestortingen” uit te voeren. . In 2012 is geen volledige monitoring van alle locaties gepland, maar is besloten om op één locatie een vinger aan de pols te houden om de ontwikkeling van planten, dieren en metalen te kunnen blijven volgen. Het gaat hierbij om de locatie Zuidhoek - De Val / Zeelandbrug. Het doel van deze monitoring is het bepalen van de samenstelling en biodiversiteit van de aanwezige levensgemeenschappen op harde en zachte substraten, en de bepaling van de gehalten aan zware metalen in mosselen en oesters
    Duurzaam Doenderzoek in de Zeeuwse delta: Ervaringen met het kwantificeren van ecosysteemdiensten
    Smit, A. ; Verzandvoort, S.J.E. ; Jonkers, W. - \ 2012
    Bodem (2012)4. - ISSN 0925-1650 - p. 30 - 33.
    bodem - landschap - ecosysteemdiensten - bodemwater - wateropslag - duurzaamheid (sustainability) - zeeland - soil - landscape - ecosystem services - soil water - water storage - sustainability - zeeland
    Voor het project Doenderzoek is voor elf ecosysteemdiensten in Zeeland de potentïële levering van deze diensten in kaart gebracht. Tijdens de uitwerking bleken definities, benutting van diensten, databeschikbaarheid en schaal belangrijke factoren te zijn. In dit artikel laten we zien welke lessen we hebben geleerd.
    Growth and nutrient budgets (C-N-P) of the manila clam Venerupsis philippinarum in a commercial pond system
    Brinke, N. ten; Jansen, H.M. ; Verdegem, M.C.J. - \ 2012
    Yerseke : IMARES (Report / IMARES Wageningen UR 12.017) - 25
    venerupis philippinarum - clams - growth - nutrients - ecophysiology - ponds - zeeland - venerupis philippinarum - kokkels - groei - voedingsstoffen - ecofysiologie - plassen - zeeland
    To study potential mechanism(s) causing the reduced growth of the clam Venerupis philippinarum at the end of the production cycle, observed in the culture ponds at Zeeland Aquaculture in 2011, specific studies on eco-physiology and nutrient dynamics of individual clams were performed in the culture ponds during the production period in 2012. The study was divided in two sub-projects: Sub-project I: which focused on the uptake of the clam in terms of clearance rates and absorption efficiencies, Sub-Project II: focused on the internal nutrient fluxes of carbon, nitrogen and phosphorus, of the clams in the culture ponds in relation to food availability and environmental conditions, described in this report.
    Zee(wier)land; de zeewierhype achterna bij onze noorderburen (interview met Willem Brandenburg en Julia Wald)
    Agrosysteemkunde, ; Brandenburg, Willem ; Wald, Julia - \ 2012
    seaweeds - seaweed culture - seaweed products - nutrition and health - novel foods - zeeland
    Analyses of four centuries of bounty hunting on seals in Zeeland, SW-Netherlands
    Vooys, C.G.N. de; Brasseur, S.M.J.M. ; Meer, J. van der; Reijnders, P.J.H. - \ 2012
    Lutra 55 (2012)1. - ISSN 0024-7634 - p. 55 - 65.
    historische ecologie - zeehonden - zeeland - jagen - geschiedenis - zuidwest-nederland - historical ecology - seals - zeeland - hunting - history - south-west netherlands
    Eeuwenlang vond in de Zeeuwse wateren premiejacht op zeehonden plaats. De uitbetaalde premies van de in de 16e tot in de 20e eeuw buitgemaakte dieren werden geregistreerd in Zeeuwse archieven. In deze studie worden die jachtstatistieken gebruikt om het aantal jaarlijks geschoten dieren te reconstrueren. Vervolgens wordt het effect van sociale en historische gebeurtenissen op het jachtsucces onderzocht.
    Duurzaam doenderzoek in de Zeeuwse delta : Ecosysteemdiensten in de praktijk : deelresultaat 4.1 : Verslag van de werkbijeenkomst "De waardering van ecosysteemdiensten (doenderdag 2), Deelresultaat 4.2: Kansen voor duurzaam gebruik van bodem, ondergrond en landschap op basis van voorbeelprojecten
    Verzandvoort, S.J.E. ; Smit, A. ; Jonkers, W. ; Baaren, E.S. ; Braat, L.C. - \ 2012
    Wageningen : Alterra, Wageningen-UR - 52
    ecosysteemdiensten - projecten - bodembeheer - natuurbeheer - landschapsbeheer - inventarisaties - zeeland - ecosystem services - projects - soil management - nature management - landscape management - inventories - zeeland
    Reflectie op de rol van het project Duurzaam Doenderzoek in de Zeeuwse Delta in het werk aan duurzame ontwikkeling van de Provincie Zeeland. Duurzaamheid vormgeven via het concept van ecosysteemdiensten. Het bijzondere van dit project zit niet in de theoretische benadering vanuit bodem en natuur, maar in het feit dat we het gebeurt, en wel met mensen uit de praktijk. Daardoor adresseren we ecosysteemdiensten in de richting van de praktijk. Partijen binnenhalen om mee te denken geeft een interactie die niet mogelijk zou zijn alleen redenerend vanuit het eigen beleidsveld of sector.
    Bemonstering van de macrofauna op de Zeeuwse Banken in 2010
    Goudswaard, P.C. ; Wijsman, J.W.M. ; Escaravage, V. - \ 2012
    Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR nr. C046/11) - 74
    macrofauna - bodemfauna - zand - monitoring - benthos - mariene ecologie - milieueffect - zeeland - macrofauna - soil fauna - sand - monitoring - benthos - marine ecology - environmental impact - zeeland
    Op de Zeeuwse Banken worden schelpdieren, gastropoden en bivalven, in lage dichtheden aangetroffen in de diepere dalen tussen de banken en zijn daarmee op de grens van of buiten bereik van schelpdier etende zeevogels, in het bijzonder zee-eenden. Op de toppen van de banken zijn de dichtheden van schelpdieren zeer laag waarmee het gebied als foerageergebied niet van betekenis is. Gezien de bestaande natuurlijke dynamiek van de Zeeuwse Banken is de verwachting dat het gebied ook niet van belang is voor schelpdierbanken. De grote overeenkomst in resultaten tussen 2009 en 2010 bevestigen de conclusies in de rapportage van 2009.
    Met de Groene Scan naar een Groene Stad - Verbindingen leggen en werken aan een gezamenlijk plan
    Verzandvoort, S.J.E. - \ 2011
    Wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Workshop verslag ) - 24
    regionale planning - gebiedsontwikkeling - scenario planning - governance - zeeland - regional planning - area development - scenario planning - governance - zeeland
    Doel van de workshop was het verbinden van verschillende ideeën en hun initiatiefnemers voor een duurzame ontwikkeling van de Provincie Zeeland, een duurzame ontwikkeling geschetst in streefbeelden. Burgers, (mede)overheden, onderwijs- en kennisinstellingen, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties leveren ieder vanuit hun rol en verantwoordelijkheden een bijdrage aan de streefbeelden. Een workshop, gehouden door Provincie, DHV en Alterra
    Duurzaam doenderzoek in de zeeuwse delta : ecosysteemdiensten in de praktijk : deelresultaat 2 : ecosysteemdienstenbenuttingskaart
    Verzandvoort, S.J.E. ; Smit, A. ; Wilms, E. ; Monfils, D. ; Kuijpers-Ekart, M. - \ 2011
    [S.l.] : SKB-Duurzame Ontwikkeling Ondergrond - 15
    landbouwproductie - energiegebruik - drinkwater - ecosysteemdiensten - wateropslag - inventarisaties - zeeland - agricultural production - energy consumption - drinking water - ecosystem services - water storage - inventories - zeeland
    Een ruimtelijke inventarisatie van ecosysteemdiensten waaruit blijkt wie de potentiële gebruikers zijn van ecosysteemdiensten (zoals: voedselproductie, energieproductie, drinkwaterproductie; waterberging, koolstofvastlegging, klimaatbeheersing, plaagwering; recreatie en leefbaarheid)
    Duurzaam doenderzoek in de zeeuwse delta : ecosysteemdiensten in de praktijk : deelresultaat 1 : analyse van landschappen resulterend in een overzicht van ecosysteemdiensten in de provincie Zeeland
    Verzandvoort, S.J.E. ; Smit, A. ; Wilms, E. ; Monfils, D. ; Kuijpers-Ekart, M. - \ 2011
    [S.l.] : SKB-Duurzame Ontwikkeling Ondergrond - 68
    landbouwproductie - energiegebruik - drinkwater - ecosysteemdiensten - wateropslag - inventarisaties - zeeland - agricultural production - energy consumption - drinking water - ecosystem services - water storage - inventories - zeeland
    Een ruimtelijke inventarisatie van ecosysteemdiensten waaruit blijkt wie de potentiële gebruikers zijn van ecosysteemdiensten (zoals: voedselproductie, energieproductie, drinkwaterproductie; waterberging, koolstofvastlegging, klimaatbeheersing, plaagwering; recreatie en leefbaarheid)
    Zeeuwse tong steeds dichter bij het bord
    Ketelaars, J.J.M.H. - \ 2011
    Kennis Online 2011 (2011)14 juni. - p. 14 - 14.
    visteelt - aquacultuur - schaal- en schelpdierenteelt - solea - tong (vis) - proefbedrijven - zeeland - fish culture - aquaculture - shellfish culture - solea - dover soles - pilot farms - zeeland
    De Nederlandse overheid heeft samen met het bedrijfsleven vijftien miljoen euro geïnvesteerd in het project Zeeuwse tong. De proefboerderij die dit jaar zijn eerste tong moet gaan afleveren, moet de start zijn van een hele nieuwe bedrijfstak: zilte gemengde teelt van vis en groenten.
    De ongewervelde fauna in akkerranden van verschillende ouderdom
    Noordijk, J. ; Musters, C.J.M. ; Snoo, G.R. de - \ 2010
    De Levende Natuur 111 (2010)3. - ISSN 0024-1520 - p. 148 - 151.
    bouwland - biodiversiteit - ongewervelde dieren - akkerranden - agrarisch natuurbeheer - zeeland - arable land - biodiversity - invertebrates - field margins - agri-environment schemes - zeeland
    Via diverse agrarische natuurbeheerovereenkomsten is het mogelijk gemaakt om kruidenrijke randen langs akkers aan te leggen. De vraag is welke bijdrage deze randen hebben in termen van biodiversiteit. In 2006 en 2007 zijn daartoe akkerranden in Zeeland onderzocht op het voorkomen van ongewervelde dieren. De nadruk lag daarbij op de relatie tussen de diversiteit aan ongewerveldengroepen, met name functionele groepen van ongewervelden met eenzelfde dieet, en de leeftijd van de betreffende randen. Aan de hand van de onderzoeksresultaten gaan auteurs in op de vraag of de richtlijnen voor de beheerovereenkomsten aangepast zouden moeten worden.
    Historisch cultuurlandschap in Nederland; Vijf bijdragen
    Baas, H. ; Braaksma, P.J. ; Keunen, L.J. ; Lachaert, P.J. ; Marrewijk, D. van; Renes, H. ; Spek, T. ; Weijschede, T.J. - \ 2010
    Utrecht : Uitgeverij Matrijs - ISBN 9789053454145 - 96
    cultuurlandschap - historische geografie - nederland - duinen - noord-brabant - zuid-holland - zeeland - zandgronden - cultural landscape - historical geography - netherlands - dunes - noord-brabant - zuid-holland - zeeland - sandy soils
    In 2006 werd het Netwerk Historisch Cultuurlandschap (NHC) opgericht. Dit netwerk heeft als doel het onderlinge contact, het overleg en de samenwerking tussen al deze onderzoekers, beleidsmakers, belangenorganisaties en liefhebbers op het gebied van het Nederlandse cultuurlandschap te versterken. Deze bundel is een initiatief van het NHC en bevat bijdragen die een overzicht bieden en het onderzoek van de laatste jaren samenvatten.
    Effecten van klimaatverandering op herstel van estuariene dynamiek in de delta
    Wijsman, J.W.M. - \ 2010
    Wageningen Imares
    klimaatverandering - soortendiversiteit - temperatuur - mariene gebieden - zeeland - climatic change - species diversity - temperature - marine areas - zeeland
    Leefomstandigheden voor plant- en diersoorten zullen veranderen door klimaatverandering. Bestaande soorten kunnen verdwijnen en nieuwe invasieve soorten, zoals de Japanse oester, kunnen verschijnen. Deze soorten worden in de toekomst mogelijk ecologisch of economisch interessant. Ook infrastructurele aanpassingen zoals herstel van de estuariene dynamiek hebben gevolgen voor de Zuidwestelijke delta.
    Financieringsconstructies voor landschap
    Vreke, J. - \ 2010
    Wageningen : Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu (WOt-werkdocument 188) - 74
    landschap - subsidies - landschapsbeheer - financieren - multifunctionele landbouw - overijssel - zeeland - noord-brabant - landscape - subsidies - landscape management - financing - multifunctional agriculture - overijssel - zeeland - noord-brabant
    Landschap wordt door verschillende partijen gemaakt en gebruikt waardoor er een discrepantie bestaat tussen het feitelijke en het gewenste landschap. Realisatie van gewenst landschap vereist een vergoeding voor de grondgebruiker, die omdat landschap een collectief goed is, niet op een markt kan worden verkregen. Centrale vragen in het beschreven onderzoek zijn in welke mate en onder welke voorwaarden private partijen willen bijdragen aan de financiering van de ontwikkeling en instandhouding van landschap. Conclusies op basis van de geanalyseerde financieringsconstructies zijn dat de betekenis van private middelen zeer bescheiden is, dat private partijen alleen bijdragen als dit vanuit bedrijfseconomisch perspectief rendabel lijkt en dat ontwikkeling en instandhouding van landschap zonder een aanzienlijke bijdrage uit de publieke middelen niet mogelijk lijken.
    Soortsveranderingen in Zeeuwse wateren
    Wijsman, Jeroen - \ 2009
    climatic change - species diversity - temperature - marine areas - zeeland
    Cradle to Cradle in gebiedsontwikkeling : omgaan met duurzaam bodemgebruik in de praktijk
    Jonkers, W. ; Roghair, C.J. ; Smit, A. ; Velden, J.A. van der - \ 2009
    Bodem 19 (2009)6. - ISSN 0925-1650 - p. 35 - 38.
    bodem - duurzaamheid (sustainability) - regionale planning - gebiedsontwikkeling - cradle to cradle - zeeland - soil - sustainability - regional planning - area development - cradle to cradle - zeeland
    Het denken in kringlopen, vermeerderen van waarden en duurzaam evolueren is de essentie van het concept van Cradle to Cradle (C2C). Om dit in gebiedsprojecten, inclusief het bodemsysteem, vorm te geven is nog niet zo eenvoudig. Toch krijgt het C2C-concept binnen gebiedsontwikkeling steeds meer belangstelling door duurzaam bodemgebruik een integrale plaats te geven in gebiedsprocessen. Vanuit de C2C invalshoek spelen dan vragen over de functie van bodem binnen het gebied, het toevoegen van waarde aan de bodem, het gebruiken van de kwaliteiten en het robuust functionerend houden van het bodemsysteem. Voor DLG, Alterra en de provincie Zeeland reden om een workshop te organiseren. De deelnemers kregen aan de hand van casusgebieden in Zeeland de volgende opdrachten: vorm met elkaar een beeld van de ondergrond van de gebieden. Analyseer de kansen die de ondergrondkwaliteiten hier bieden. Leg de wensen van de streek naast de kansenschets. En overleg vanuit je rollen als opdrachtgever en uitvoerder waar je tot een optimaal duurzaam gebruik van de bodem kunt komen binnen de scopie van de opdracht
    Vraag en aanbod van zoetwater in de Zuidwestelijke Delta: een verkenning. Samenvatting
    Vries, A. de; Veraart, J.A. ; Vries, I. de; Oude Essink, G.H.P. ; Zwolsman, G.J. ; Creusen, R. ; Buijtenhek, H.S. - \ 2009
    Utrecht : Kennis voor Klimaat, Programmabureau Kennis voor Klimaat - ISBN 9789490070151 - 12
    waterbeheer - ruimtelijke ordening - delta's - hoogwaterbeheersing - klimaatverandering - zoet water - verzilting - kaderrichtlijn water - zuidwest-nederland - zeeland - noord-brabant - zuid-holland - water management - physical planning - deltas - flood control - climatic change - fresh water - salinization - water framework directive - south-west netherlands - zeeland - noord-brabant - zuid-holland
    Ter ondersteuning van de politiek bestuurlijke besluitvorming over de toekomst van het Volkerak-Zoommeer heeft het nationaal onderzoekprogramma Kennis voor Klimaat de wetenschappelijke kennis en inzichten, die hiervoor van belang zijn, op een rijtje gezet. In deze studie is de nadruk gelegd op de lange termijn: in hoeverre past het zout maken van het Volkerak-Zoommeer in een lange termijn strategie voor klimaatadaptatie. Wij komen tot de conclusie dat de huidige praktijk van het waterbeheer (het zgn zoetspoelen), ongeacht het zout maken van het Volkerak-Zoommeer, als gevolg van ontwikkelingen in het klimaat en in de landbouw binnen afzienbare termijn zijn grenzen nadert. Er is voldoende kennis voorhanden om bij een zout Volkerak-Zoommeer tot een effectieve zoetwatervoorziening te komen. Voor de verdere toekomst van de waterhuishouding van de Zuidwestelijke Delta liggen er nog verschillende opties open, ook als het klimaat verder verandert
    Zorgen of passie? Betrokkenheid van burgers bij het Nederlandse landschap
    Overbeek, M.M.M. ; Vader, J. - \ 2009
    In: Burgers, beleid en natuur: tussen draagvlak en betrokkenheid / Elands, B.H.M., Turnhout, E., Wageningen : Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu (WOt-studie 9) - ISBN 9789078207092 - p. 57 - 65.
    natuurbescherming - participatie - attitudes - perceptie - natuur - burgers - zeeland - overijssel - nature conservation - participation - attitudes - perception - nature - citizens - zeeland - overijssel
    De vraag is welke belangstelling burgers voor landschap tonen. Gaat het om hun zorgen voor het landschap of speelt eerder hun passie om ermee aan de slag te kunnen. Dit hoofdstuk geeft resultaten van eerder verricht onderzoek (op basis van NIPO onderzoek 2007) en over actieve betrokkenheid van bewoners in Overijssel (Hof van Twente en Raalte) en in Zeeland (Schouwen-Duiveland en Borssele). Het gaat hierbij om niet-agrarische bewoners
    Damherten en reeën in het natuurreservaat De Kop van Schouwen : inventarisaties
    Groot Bruinderink, G.W.T.A. ; Breukelen, L. van - \ 2009
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1933) - 84
    damherten - herten - natuurreservaten - karteringen - monitoring - methodologie - zeeuwse eilanden - zeeland - veldwerk - fallow deer - deer - nature reserves - surveys - monitoring - methodology - zeeuwse eilanden - zeeland - field work
    Bij het inventariseren van damherten en reeën op de Kop van Schouwen zijn veel waarnemingsmethoden, zowel direct als indirect, beperkt bruikbaar vanwege de geringe doorkijkbaarheid van delen van het gebied. Bij de thans gehanteerde methode kan gebruik worden gemaakt van een groot aantal vrijwilligers, terwijl bijvoorbeeld een goed uitgevoerde transecttelling de inzet vereist van professionals. Voor een analyse van de populatieontwikkeling dient een groot deel van de populatie nauwkeurig te worden aangesproken. Op dit punt is verbetering mogelijk. Het advies voor de Kop van Schouwen luidt dan ook om de gevolgde methode voort te zetten, met aandacht voor een aantal verbeteringen. Een belangrijke aanbeveling is om bij een volgende gelegenheid het begin en einde van de telling beter te synchroniseren. ‘Gemiddeld’ zijn er tijdens drie tellingen op twee dagen 433 damherten en 171 reeën geteld. De indruk bestaat dat bij beide hoefdiersoorten in de groep ‘kalveren’ (juvenielen) waarnemingsfouten worden gemaakt, waarbij een deel wordt ingedeeld bij de groep volwassen vrouwelijke dieren. Ook zal een deel van de volwassen vrouwtjes bestempeld worden als ‘onaangesproken’, dat wil zeggen, dat onbekend was wat voor dieren het zijn
    Hooiwagenwaarnemingen uit Zeeuwse akkerranden
    Noordijk, J. ; Wijnhoven, H. - \ 2009
    Entomologische Berichten 69 (2009)3. - ISSN 0013-8827 - p. 78 - 82.
    insecten - geleedpotigen - bouwland - akkerranden - zeeland - insects - arthropods - arable land - field margins - zeeland
    Hooiwagen gegevens voor Nederland zijn vrij schaars en Zeeland is een van de provincies met de minste waarnemingen. De auteurs (o.a. vanuit CML) hebben in 2006 en 2007 via bodemvalmonsters waarnemingen verricht bij Zeeuwse akkerranden. Het aantal waarnemingen kon voor Zeeland verviervoudigd worden. Er werden 10 soorten aangetroffen, waarvan vier nieuw voor de provincie
    Een wereld van verschil : landschap en plantengroei van de duinen op de Zeeuwse en Zuid-Hollandse Eilanden
    Haperen, A.M.M. van - \ 2009
    Wageningen University. Promotor(en): Matthijs Schouten; Karle Sykora. - [S.l. : S.n. - ISBN 9789085854692 - 273
    duinplanten - vegetatie - landschap - plantengemeenschappen - duingebieden - inventarisaties - nederland - zeeuwse eilanden - zeeland - zuidhollandse eilanden - zuid-holland - natuurgebieden - duneland plants - vegetation - landscape - plant communities - duneland - inventories - netherlands - zeeuwse eilanden - zeeland - zuidhollandse eilanden - zuid-holland - natural areas
    Het landschap en de plantengroei van de duinen op de Zeeuwse en Zuid- Hollandse Eilanden zijn niet alleen onderling duidelijk verschillend; vergeleken met de Hollandse en Vlaamse vastelandskust hebben zij ook een heel eigen karakter. Hoewel dit al lang bekend is, zijn deze verschijnselen tot nu toe nooit goed beschreven en verklaard. Dit boek behandelt daarom de plantengroei van de duinen van Voorne, Goeree, Schouwen en Walcheren, de abiotische verschillen tussen deze duingebieden en de rol van de mens.
    Effectiviteit van afgraven voor natuurherstel in Zeeland
    Sival, F.P. ; Chardon, W.J. ; Rooij, M. de; Reest, P. van der - \ 2009
    De Levende Natuur 110 (2009)1. - ISSN 0024-1520 - p. 22 - 27.
    bodemchemie - landbouwgrond - fosfor - vegetatie - zware kleigronden - grondverzet - natuurontwikkeling - zeeland - soil chemistry - agricultural land - phosphorus - vegetation - clay soils - earth moving - nature development - zeeland
    Een gangbare maatregel bij natuurherstelprojecten op voormalige landbouwgronden is het afgraven van de voedselrijke bovenste bodemlaag. Hierover is al veel ervaring opgedaan op de zandgronden. Dit keer komen kleigronden aan bod, en wel die van Zeeland. Een bijdrage van Provincie Zeeland en Alterra
    Watermanagement met een Oranje tintje in de 19e eeuw : afleiding van water door onderaardse gangen
    Dekker, L.W. ; Wesseling, J.G. - \ 2009
    Stromingen : vakblad voor hydrologen 14 (2009)2. - ISSN 1382-6069 - p. 27 - 42.
    buisdrainage - oppervlakte (areaal) - ontwikkeling - geschiedenis - nederland - groningen - zeeland - tile drainage - acreage - development - history - netherlands - groningen - zeeland
    In dit artikel staat de opkomst en uitbreiding van de drainage met kleibuizen centraal. Dit gebeurde geheel handmatig. Bij de Groninger methode stond men zelf in de sleuf; bij de Zeeuwse methode legde men vanaf maaiveld de buizen. Het waren de provincies bij uitstek die voorop liepen met buisdrainage. In Zeeland was door de aanwezigheid van de Wilhelminapolder, in Groningen was dat de stimulans van de Commissie van Landbouw
    Regionale landbouwcijfers in beeld Regio Zuid : periode 1997-2007
    Blokland, P.W. ; Bont, C.J.A.M. de; Dijk, J.J. van; Dijkxhoorn, Y. ; Everdingen, W.H. van; Meer, R.W. van der; Roest, A.E. ; Venema, G.S. - \ 2009
    Den Haag : Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit - 58
    landbouwstatistieken - oppervlakte (areaal) - regionale ontwikkeling - landbouw - tuinbouw - boomkwekerijen - regionale economie - zeeland - noord-brabant - limburg - agricultural statistics - acreage - regional development - agriculture - horticulture - forest nurseries - regional economics - zeeland - noord-brabant - limburg
    Het LEI en het CBS publiceren al jaren de zogenaamde Land- en tuinbouwcijfers. De Directie Regionale Zaken van LNV heeft LEI gevraagd om regionale landbouwcijfers in beeld te brengen. Dat heeft geleid tot vier publicaties. De onderhavige is die van de regio Zuid (Zeeland, Noord-Brabant, Limburg). Deze publicatie geeft de stand van zaken weer in de verschillende sectoren en de belangrijkste trends in de afgelopen 10 jaar. Ook is per provincie steeds het relatieve belang van een sector te zien ten opzichte van geheel Nederland. De cijfers zijn geïllustreerd met grafieken en kaartjes die aangeven hoe de verschillende sectoren ruimtelijk zijn verdeeld
    Reservering van Zeeuwse glorie voor vogels?
    Gosselink, A.M.M. ; Verdegem, M.C.J. ; Reijbroek, A. - \ 2008
    Aquacultuur 23 (2008)3. - ISSN 1382-2764 - p. 31 - 35.
    mosselteelt - mossels - schaal- en schelpdierenvisserij - mariene ecologie - zeeland - boomkorvisserij - visserij-ecologie - mussel culture - mussels - shellfish fisheries - marine ecology - zeeland - beam trawling - fisheries ecology
    Het zwarte goud, de Zeeuwse roem. Wie kent ze niet? De smakelijke tweekleppige weekdieren die in het najaar weer volop te verkrijgen zijn in restaurants. Mosselen zijn dan ook niet zomaar voedsel, maar ze zijn een onderdeel van de Zeeuwse cultuur. Yerseke is de plaats waar de meeste mosselen van Europa worden verhandeld. Het dorpje bruist door de rijke mossel- en oestercultuur. De Zeeuwse afkomst van mosselen is onlangs zelfs een onderwerp van een rechtzaak geweest. Zeeuwse producten van mosselen vinden dat een mossel pas `Zeeuws¿ genoemd mag worden als de mossel in kwestie ook daadwerkelijk in Zeeuws water heeft geleefd. Productenen van importmosselen mogen dus niet zomaar met de Zeeuwse identiteit aan de haal gaan. Helaas zijn er ook andere, ecologische problemen rond de productie van dit weekdier aan de orde. Over die problemen gaat dit artikel
    Landscape 1:1 : a study of designs for leisure in the Dutch countryside
    Brinkhuijsen, M. - \ 2008
    Wageningen University. Promotor(en): Jaap Lengkeek; U. Weilacher, co-promotor(en): Henk de Haan. - [S.l.] : S.n. - ISBN 9789085049722 - 310
    landschap - vrije tijd - ontwerp - platteland - landschapsarchitectuur - recreatie - toerisme - nederland - landschapsplanning - zeeland - gelderland - drenthe - landscape - leisure - design - rural areas - landscape architecture - recreation - tourism - netherlands - landscape planning - zeeland - gelderland - drenthe
    Brinkhuijsen onderzoekt in haar dissertatie hoe recreatie in de loop van de twintigste eeuw een plek kreeg in het landschap en het landschapsontwerp, van de pioniersperiode (voor W.O. II), de massacrecreatie (jaren zestig), het recreatief medegebruik (rond 1980) to de huidige periode, die Brinkhuijsen kenmerkt met "verbreding". Ze analyseert ontwerpen die invloed hebben uitgeoefend op de manier waarop we recreatielandschappen nu zien, zoals het Amsterdamse Bos uit 1934, kleinschalige recreatielandschappen en een netwerk van fietspaden en wandelpaden in de landinrichting Oukoop-Kortrijk uit 1966, natuurontwikkelingsprojecten in het rivierengebied uit de jaren tachtig en negentig en de landschapsvisie voor de Drentsche Aa uit 2005. De achteraf wat schokkende conclusie luidt dat recreatie nauwelijks van belang is geweest in het landschapsontwerp
    Het gemengd zilt bedrijf op de grens van zee en kust
    Brandenburg, Willem - \ 2008
    shellfish culture - aquaculture - algal cultures - projects - innovations - coastal areas - saline agriculture - zeeland
    Zeeland geeft glastuinbouw belangrijke rol in Biopark Terneuzen (Bram van der Maas: "Ontzorgd telen is het uitgangspunt")
    Staalduinen, J. van; Maas, A.A. van der - \ 2008
    Onder Glas 5 (2008)1. - p. 71 - 73.
    tuinbouw - teelt onder bescherming - kassen - industrie - regionale ontwikkeling - duurzaamheid (sustainability) - warmteterugwinning - kooldioxide - afvalwaterbehandeling - milieubescherming - biologische productie - biomassa - glastuinbouw - zeeland - horticulture - protected cultivation - greenhouses - industry - regional development - sustainability - heat recovery - carbon dioxide - waste water treatment - environmental protection - biological production - biomass - greenhouse horticulture - zeeland
    Biopark Terneuzen is een ambitieus plan voor integrale gebiedsontwikkeling, waarin industrie en glastuinbouw centraal staan. De industrie voorziet 160 ha kassen van restwarmte en CO2 wat de milieubelasting vermindert. Het draagvlak voor de plannen is groot en zo'n twintig telers hebben concrete interesse. De vergevorderde plannen voorzien ook in centrale afvalwaterzuivering en een biomassacentrale. In 2009 moeten de kassen verrijzen. Er is plaats voor ongeveer tien bedrijven, variërend van 10 tot 40 ha
    Onderzoek biomassa en energie Biopark Terneuzen : TAG project Biopark Terneuzen
    Broeze, J. ; Annevelink, E. ; Vollebregt, H.M. - \ 2007
    Wageningen : Agrotechnology & Food Sciences Group (Rapport / Agrotechnology & Food Sciences Group 848) - ISBN 9789085048480
    biomassa - bio-energie - onderzoek - nederland - zeeuws-vlaanderen - zeeland - reststromen - biobased economy - energie - biomass - bioenergy - research - netherlands - zeeuws-vlaanderen - zeeland - residual streams - biobased economy - energy
    Biopark Terneuzen is een initiatief van verschillende partijen. Het beoogde biopark is een cluster van agro-industriële en agrarische activiteiten. De geclusterde setting biedt een aantal grote voordelen: verlaging van milieubelasting door onderlinge benutting van reststromen inclusief restwarmte; locale koppelingen tussen productie, gebruik en zuivering van water; het bieden van vestigingsmogelijkheden voor verschillende soorten bedrijven.
    Zeeuws licht, Domburg en Mondriaan
    Ool, M. van; Haperen, A.M.M. van; Schouten, M.G.C. - \ 2007
    Zeist : KNNV uitgeverij - ISBN 9789050112567 - 79
    kunst - schilders - landschap - landschapsarchitectuur - landgebruik - geschiedenis - cultuurgeschiedenis - zeeland - zeeuwse eilanden - arts - painters - landscape - landscape architecture - land use - history - cultural history - zeeland - zeeuwse eilanden
    Uitgave van Staatsbosbeheer, KNNV en Gemeentemuseum Den Haag. Het bevat drie delen. 1. Van Westkapelle tot Veerse Gat: Ontstaans- landschapsgeschiedenis; veranderend grondgebruik in de 14e en 15e eeuw; tuinaanleg in de 17e, 18e en 19e eeuw. 2. Domburgse badcultuur; 3. Mondriaan in Domburg. (samenstelling o.a. A.M.M. van Haperen en M.G.C. Schouten))
    Fosfaat en natuurontwikkeling op voormalige landbouwgronden in de provincie Zeeland
    Sival, F.P. ; Chardon, W.J. ; Rooij, M. van - \ 2007
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1495) - 100
    natuurbescherming - bodemchemie - fosfaten - landbouwgrond - biodiversiteit - nederland - natuur - zeeland - agrobiodiversiteit - nature conservation - soil chemistry - phosphates - agricultural land - biodiversity - netherlands - nature - zeeland - agro-biodiversity
    Als gevolg van de realisering van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) komen landbouwgronden beschikbaar voor natuurontwikkeling. De doelstelling van het project is: het evalueren van de effectiviteit van afgraven in combinatie met begrazing, afhankelijk van het bodemtype, voor het verlagen van de fosfaatbeschikbaarheid voor nat schraalgrasland en nat, matig voedselrijk graslanden op voormalige landbouwgronden in de provincie Zeeland. De vegetatie en bodemeigenschappen werden onderzocht op 25 terreinen met een landbouwkundig verleden en op 12 referentie natuurterreinen zonder een dergelijk verleden
    Verslag waarnemingen loofdoding consumptieaardappelen in Zeeland in 2006
    Uenk, D. ; Kempenaar, C. - \ 2007
    Wageningen : Plant Research International - 14
    consumptieaardappelen - aardappelen - loofvernietiging - akkerbouw - spuiten - pesticiden - zeeland - table potatoes - potatoes - haulm destruction - arable farming - spraying - pesticides - zeeland
    The Netherlands
    Overbeek, G. ; Vader, J. - \ 2006
    In: Rural areas under urban pressure : case studies of rural-urban relationships / Overbeek, G., Terluin, I., Den Haag : Landbouw Economisch Instituut (Rapport LEI 7.06.01) - p. 138 - 169.
    relaties tussen stad en platteland - meervoudig landgebruik - oppervlakte (areaal) - zuid-holland - zeeland - rural urban relations - multiple land use - acreage - zuid-holland - zeeland
    Vuurwerk en natuur, effecten van evenementen-vuurwerk op beschermde natuurwaarden in Zeeland
    Apeldoorn, R.C. van; Smit, C.J. - \ 2006
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1383) - 53
    geluid - licht - milieueffect - vogels - natuurreservaten - nederland - natuur - zeeland - noise - light - environmental impact - birds - nature reserves - netherlands - nature - zeeland
    Dit rapport beschrijft de mogelijke effecten van evenementen-vuurwerk op beschermde natuurwaarden in Zeeland. De nadruk ligt op de effecten van geluid en licht op vogels. Op basis van literatuur en veldwaarnemingen wordt aangegeven welke effecten verwacht mogen worden
    Stedelijke druk als kans voor het platteland in Oost-Zuid-Holland en de Zeeuwse Eilanden
    Overbeek, M.M.M. ; Vader, J. - \ 2006
    Den Haag : LEI (Rapport / LEI : Domein 7, Gamma, instituties, mens en beleving ) - ISBN 9789086150472 - 35
    relaties tussen stad en platteland - sociale economie - plattelandsontwikkeling - dienstensector - natuurbescherming - landbouw - recreatie - huisvesting - nederland - zeeland - zuid-holland - rural urban relations - socioeconomics - rural development - services - nature conservation - agriculture - recreation - housing - netherlands - zeeland - zuid-holland
    Door de ruimtelijke druk vanuit de steden en toeristencentra dreigen plattelandsgebieden hun karakter te verliezen. In het RURBAN-project is in Finland, Frankrijk, Hongarije, Nederland en Spanje onderzocht hoe landelijke gebieden via ontwikkeling van publieke en private goederen en diensten van het platteland hun relatie met de steden kunnen versterken. Dit rapport vat de resultaten samen van de Nederlandse studiegebieden Oost-Zuid-Holland en de Zeeuwse Eilanden. Vaak zijn de directe stad-landrelaties beperkt. Deze worden versterkt als het gebiedsgerichte beleid zowel dorpen als (grote) steden beslaat en bij bestemmingswijzigingen financiële compensatie voor publieke goederen en diensten wordt gerealiseerd. Het aanbod van private goederen en diensten kan sterker inspelen op de stedelijke vraag en de ontwikkeling van de recreatieve infrastructuur, natuur en landschap.
    Koepelnotitie uit "Transitie en toekomst van deltalandbouw"; indicatoren voor de ontwikkeling van de land- en tuinbouw in de zuidwestelijke delta van Nederland
    Stuyt, L.C.P.M. ; Rijk, P.J. - \ 2006
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1132) - 29
    landbouwontwikkeling - sectorale ontwikkeling - tuinbouw - ontwikkeling - nederland - indicatoren - zeeland - zuid-holland - toekomst - zuidwest-nederland - verzilting - agricultural development - sectoral development - horticulture - development - netherlands - indicators - zeeland - zuid-holland - future - south-west netherlands - salinization
    De landbouwsector in Zuidwest-Nederland staat onder druk. In opdracht van LNV is door LEI, PRI, PPO en Alterra een strategische verkenning uitgevoerd naar de perspectieven voor land- en tuinbouw. Per deelgebied zijn de ontwikkelingen en mogelijkheden beschreven: zoutindringing, zoetwatervoorziening, mogelijkheden voor beregening, verschuivingen in gewassenteelt (o.a. aardappel, suikerbiet, tuinbouw, bloembollen, grasland). Kansen voor de teelt van zilte groenten op Tholen zijn apart beschreven. Per deelgebied zijn situaties verschillend
    Haalbaarheidsstudie naar de productie en afzet van Zeeuwse cider
    Schreuder, S.A.M.M. ; Ravesloot, M.B.M. - \ 2005
    Randwijk : PPO Fruit (Rapport / Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Sector Fruit 2005-05) - 53
    cider - alcoholische dranken - coöperatieve marketing - marketing - voedselproductie - nederland - zeeland - cider - alcoholic beverages - cooperative marketing - marketing - food production - netherlands - zeeland
    Verslag van een onderzoek om inzicht te krijgen in de technische en economische mogelijkheden van de productie van cider in Zeeland. In dat kader is een bureaustudie uitgevoerd naar de kenmerken van de ciderconsumptie en productie in diverse Europese landen.
    Verdronken landschappen op de grens van Zeeland en Vlaanderen : een interdisciplinair onderzoeksproject van het Vlaams-Nederlands Comité
    Vervloet, J.A.J. ; Thoen, E. - \ 2005
    Tijdschrift voor Waterstaatsgeschiedenis 14 (2005)2. - ISSN 0927-3336 - p. 37 - 47.
    inundatie - geschiedenis - landschap - fysische geografie - kustgebieden - belgië - cultuurlandschap - zeeland - zeeuws-vlaanderen - flooding - history - landscape - physical geography - coastal areas - belgium - cultural landscape - zeeland - zeeuws-vlaanderen
    Het 'verdronken landschappen' project beoogt een intensieve samenwerking tussen geologie, fysische geografie, archeologie en historische geografie tot stand te brengen. De auteurs geven achtergronden bij het project over: verdrinkende landschappen, van nederzetting naar cultuurlandschap; archeologisch onderzoek; in een geïntegreerde aanpak; fysischs-geografisch onderzoek; in een geïntegreerde aanpak
    Het verzwolgen cultuurlandschap : archeologische sporen van middeleeuwse infrastructuur in westelijk Zeeuws-Vlaanderen
    Lehouck, A.J.J. - \ 2005
    Tijdschrift voor Waterstaatsgeschiedenis 14 (2005)2. - ISSN 0927-3336 - p. 59 - 78.
    landschap - geschiedenis - overstromingen - archeologie - cartografie - luchtfotografie - zeeland - zeeuws-vlaanderen - landscape - history - floods - archaeology - mapping - aerial photography - zeeland - zeeuws-vlaanderen
    Historische reconstructie van het landschap in de regio Oostburg; met behulp van luchtfoto's komen oude greppels aan het licht; kaartfragmenten van voormalig getijdengebied en vernieuwd kwartair-geologisch onderzoek in het kustgebied werpen nieuwe gezichtspunten op het bestaan van getijdengeulen
    Damherten op de kop van Schouwen; aanwijzingen voor het beheer
    Groot Bruinderink, G.W.T.A. ; Lammertsma, D.R. ; Kuiters, A.T. ; Griffioen, A.J. - \ 2005
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1142) - 80
    damherten - populaties - populatiegroei - natuurbescherming - jagen - nederland - zeeuwse eilanden - zeeland - fallow deer - populations - population growth - nature conservation - hunting - netherlands - zeeuwse eilanden - zeeland
    Recent vestigde zich een populatie damherten in het natuurmonument de Kop van Schouwen in de provincie Zeeland. De populatie groeit snel. Uit oogpunt van beperking van de risico s van verlies van diversiteit in het natuurgebied en een toename van de overlast in de landbouw en het verkeer, wordt aanbevolen de aantallen door middel van jacht op een kunstmatig laag niveau te handhaven. Alleen in dat geval wordt recht gedaan aan het standpunt van de provincie die de populatie slechts onder die conditie wil handhaven
    Mogelijke alternatieve haagsoorten voor emissiebeperking bij gewasbespuitingen in de fruitteelt
    Wenneker, M. ; Anbergen, R.H.N. ; Heijne, B. - \ 2004
    Randwijk : PPO Fruit (Rapport / Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Sector Fruit 2004-18) - 34
    fruitteelt - heggen - emissie - windbescherming - nederland - zeeland - fruit growing - hedges - emission - wind protection - netherlands
    Hansweert opent zijn deuren: een onderzoek naar een nieuwe toekomst voor het oude sluizenplateau
    Kaïm, N. - \ 2003
    Wageningen : Wageningen UR, Wetenschapswinkel (Rapport / Wetenschapswinkel Wageningen UR 199) - ISBN 9789067547215 - 82 p.
    sluizen - historische gebouwen - oude monumenten - bescherming - conservering - ruimtelijke ordening - regionale planning - toerisme - nederland - cultuurgeschiedenis - zeeland - sluices - historic buildings - ancient monuments - protection - conservation - physical planning - regional planning - tourism - netherlands - cultural history - zeeland
    De gemeente Sluis en het bestemmingsplan rondweg Aardenburg; effecten op enkele beschermde diersoorten en de bestuurlijke betekenis
    Broekmeyer, M.E.A. ; Cappelle, H.M.P.M. ; Snep, R.P.H. ; Stumpel, A.H.P. ; Gijsen, J.J.C. - \ 2003
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 607) - 80
    ruimtelijke ordening - bedreigde soorten - beschermde soorten - wildbescherming - milieueffect - wegen - natuurbescherming - richtlijnen (directives) - wetgeving - nederland - ecologische hoofdstructuur - zeeland - zeeuws-vlaanderen - physical planning - endangered species - protected species - wildlife conservation - environmental impact - roads - nature conservation - directives - legislation - netherlands - ecological network - zeeland - zeeuws-vlaanderen
    Dit rapport geeft aan welke ecologische waarden er in het gebied Aardenburg aanwezig zijn en volgens welk instrumentarium zij bescherming genieten. Vervolgens wordt een deskundigen-oordeel van de effecten ten gevolge van de aanleg en gebruik van de rondweg gegeven voor drie beschermde diersoorten, te weten de Boomkikker, Kamsalamander en Otter. Op basis van de instrumenten waarmee deze soorten bescherming genieten wordt ingegaan op de rol en betekenis van deze effecten voor de besluitvorming ten aanzien van het bestemmingsplan dat voorziet in de aanleg van de rondweg.
    Eindrapport EVA II (Evaluatie Schelpdiervisserij tweede fase) Deelproject A1: Visserij-inspanning
    Kamermans, P. ; Schuiling, E. ; Baars, J.M.D.D. ; Riet, M. van - \ 2003
    IJmuiden : RIVO (RIVO rapport nr. C057/03) - 97
    schaal- en schelpdierenvisserij - nadelige gevolgen - habitats - estuaria - waddenzee - zeeland - shellfish fisheries - adverse effects - habitats - estuaries - wadden sea - zeeland
    In het kader van de evaluatie structuurnota fase II (EVA II) is informatie nodig over de omvang van de schelpdiervisserij-activiteiten in Waddenzee en Zeeuwse Delta, de wijze van vissen, de vangsten, de locatie van vissen en de bodemberoering. Dit rapport heeft vooral een beschrijvend karakter
    Aan de slag met Graauw : dorpsplan met aanbevelingen en actiepunten voor een leefbare toekomst van Graauw en omstreken
    Mooij, S. ; Wilde, J. de - \ 2003
    Wageningen : Wageningen UR, Wetenschapswinkel (Rapport / Wetenschapswinkel Wageningen UR 191) - ISBN 9789067546904 - 69 p.
    levensomstandigheden - rurale welzijnszorg - sociaal-economische positie - plattelandsontwikkeling - plattelandsplanning - nederland - zeeland - living conditions - rural welfare - socioeconomic status - rural development - rural planning - netherlands - zeeland
    De effectiviteit van weidevogelpakketten in Zeeland in 7 jaar
    Kleijn, D. ; Zuijlen, G.J.C. van - \ 2003
    De Levende Natuur 104 (2003)2. - ISSN 0024-1520 - p. 40 - 45.
    natuurbescherming - agrarische bedrijfsvoering - evaluatie - subsidies - nederland - agrarisch natuurbeheer - zeeland - nature conservation - farm management - evaluation - subsidies - netherlands - agri-environment schemes - zeeland
    Een evaluatie van het effect van agrarisch natuurbeheer. Heranalyse van data verzameld over de jaren 1989, 1992 en 1995 (in opdracht van Provincie Zeeland en DLG), waarbij percelen mèt en zònder beheersovereenkomsten vergeleken worden; het betreft de ontwikkelingen in de tijd. Vervolgens wordt gekeken, wat de consequenties zijn voor het subsidiebeleid voor agrarisch natuurbeheer
    Baren op Beveland : vruchtbaarheid en zuigelingensterfte in Goes en omliggende dorpen gedurende de 19e eeuw
    Hoogerhuis, O.W. - \ 2003
    Wageningen University. Promotor(en): A.M. van der Woude. - Wageningen : S.n. - ISBN 9789058088581 - 333
    demografie - geschiedenis - geboorte - zuigelingensterfte - bevolkingsstatistieken - borstvoeding - zuigelingenvoedsel - nederland - menselijke vruchtbaarheid - zeeland - demography - history - birth - infant mortality - vital statistics - breast feeding - human fertility - infant foods - netherlands - zeeland
    This study deals with the high infant mortality on Zuid-Beveland, a region which is situated in the middle of the province of Zeeland in the south western part of the Netherlands. The study describes on a micro-level the development of infant mortality during the period 1811-1900 in Goes, a small market town, and four neighbouring villages. This research is based on family reconstitution data. The analyses show that infant-feeding practices were the most important determinants of fertility and mortality levels, followed by the season in which children were born. This study shows that women were likely to cease breastfeeding during the months betweenJulyto October. The increasing demand for women's time by agricultural activities, especially during the harvest season and in the summer-months, caused the absence of the mother in the family.Which led to inferior food for the infants and to an increase of infant mortality rate.High temperatures in hot summers also raised the mortality rate. Exploration of the relationship between fertility and mortality at the micro-level further showed that the probability of conception during the first year following giving birth was greater when the infant died than when the infant survived. The evidence of 'replacing' children who had died, casts new light on this apparent change in the balance between fertility and infant mortality in the middle of the nineteenth century.
    Van aardappelkelder tot zaadzolder. Zeeuwse boerderijen sinds de Middeleeuwen
    Cruyningen, P.J. van - \ 2003
    Middelburg : Provincie Zeeland (Cultuurhistorische reeks ) - ISBN 9789071565748 - 76
    landbouwbedrijfsgebouwen - monumenten - historische gebouwen - landbouw - geschiedenis - nederland - lokale geschiedenis - cultuurgeschiedenis - zeeland - farm buildings - monuments - historic buildings - agriculture - history - netherlands - local history - cultural history - zeeland
    Met bijdragen van SHBO
    Waterbeheer, landbouw en samenleving in West-Zeeuws-Vlaanderen in de 17e en 18e eeuw
    Cruyningen, P.J. van - \ 2003
    In: Jaarboek voor Ecologische Geschiedenis 2001 Gent : Academia Press - ISBN 9789038204734 - p. 57 - 66.
    waterbeheer - polders - dijken - besluitvorming - plattelandssamenleving - geschiedenis - belgië - zeeland - financieren - waterschappen - zeeuws-vlaanderen - water management - polders - dykes - decision making - rural society - history - belgium - financing - polder boards - zeeland - zeeuws-vlaanderen
    Dit artikel legt een relatie tussen het waterbeheer (in de periode 1650-1750) en de polarisatie van de plattelandssamenleving in West-Zeeuws-Vlaanderen. Daarbij ingaand op drie aspecten van waterbeheer: herdijking, kosten van dijkonderhoud en de machtsverhoudingen binnen de polders en wateringen
    Zicht op vernieuwing: vrijwillige grondruil in de landinrichting Ponte
    Stoep, H. van der; Brink, A. van den; Aarts, M.N.C. ; Boer, I.C. de - \ 2003
    Wageningen : Wageningen Universiteit, Lsg LGP en CIS - ISBN 9789067547062 - 120
    plattelandsontwikkeling - landgebruik - landinrichting - nederland - ruimtelijke ordening - ruilverkaveling - zeeland - zeeuws-vlaanderen - rural development - physical planning - land consolidation - land use - land development - netherlands - zeeland - zeeuws-vlaanderen
    Het ABC van het landinrichtingsgebied Schouwen-West; een integraal bodemkundig-hydrologisch en cultuurhistorisch onderzoek
    Kekem, A.J. van - \ 2003
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 317) - 205
    landevaluatie - bodemkarteringen - bodemwater - hydrologie - nederland - kaarten - cultuurgeschiedenis - zeeuwse eilanden - zeeland - land evaluation - soil surveys - soil water - hydrology - netherlands - maps - cultural history - zeeuwse eilanden - zeeland
    Dit rapport is een integraal bodemkundig-hydrologisch en cultuurhistorisch (archeologisch en historisch-geografisch) onderzoek. Doel is om voormalige en tegenwoordige relaties tussen bodem, waterhuishouding, bodemarchief en nog zichtbare sporen van het historisch gegroeide landschap in beeld te brengen. Deze kennis dient voor het tot stand brengen van een doelmatig, wetenschappelijk onderbouwd en kwalitatief hoogwaardig inrichtingsplan voor het landinrichtingsgebied Schouwen-West. Integratie betekentdat de werkzaamheden bij de totstandkoming zo goed mogelijk op elkaar zijn afgestemd. Voorts komt de integratie tot uiting in de ABC-kaart, schaal 1 10 000, een integrale cultuurhistorischewaardekaart bestaande uit vijf landschapseenheden die op basis van ouderdom, stratigrafie en geomorfologische gesteldheid nader zijn onderverdeeld in deellandschappen. Aan deze regionale indeling is een archeologische verwachting gekoppeld.
    Duinstruwelen in de Manteling van Walcheren
    Haperen, A.M.M. van - \ 2002
    De Levende Natuur 103 (2002)3. - ISSN 0024-1520 - p. 82 - 86.
    duinplanten - duingebieden - geschiedenis - plantengemeenschappen - zeeland - duneland plants - duneland - plant communities - history - zeeland
    Ontwikkeling van de duinvorming van Walcheren
    Recreatiemonitoring SGP Schouwen; deel 2
    Gerritsen, E. ; Visschedijk, P.A.M. - \ 2002
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 629) - 83
    recreatie - recreatieonderzoek - vragenlijsten - monitoring - nederland - zeeland - zeeuwse eilanden - beleving - Schouwen-Duiveland - recreation - leisure research - questionnaires - monitoring - netherlands - zeeland - zeeuwse eilanden
    De doelstelling van het onderzoek is om tot 2008 met intervallen van twee jaar de gevolgen van de voorgestelde ontwikkelingen op het recreatief gebruik van Schouwen en de wensen en tevredenheid van de recreanten te volgen. De gegevens voor het onderzoek worden verkregen uit enqultes en tellingen. Er zijn 993 enqultes afgenomen in tien onderzoeksdagen verspreid over 2001-2002. De gegevens uit de enqultes zijn geanalyseerd en worden in dit rapport gepresenteerd.
    Regional economic impact of Non-Standard Activities on Farms: method and application to the Province of Zeeland in the Netherlands
    Heijman, W.J.M. ; Hubregtse, M.H. ; Ophem, J.A.C. van - \ 2002
    In: Living Countrysides: rural development processes in Europe: the state of the art / Jan Douwe van der Ploeg Doetinchem : Elsevier bedrijfsinformatie - ISBN 9789054391173 - p. 194 - 201.
    productiestructuur - regionale ontwikkeling - nevenactiviteiten - landbouw - recreatie - natuurbescherming - zeeland - agriculture - recreation - nature conservation - ancillary enterprises - production structure - regional development - zeeland
    Restoration of salt marshes in the Netherlands
    Bakker, J.P. ; Esselink, P. ; Dijkema, K.S. ; Duin, W.E. van; Jong, D.J. de - \ 2002
    Hydrobiologia 478 (2002)1-3. - ISSN 0018-8158 - p. 29 - 51.
    kustplantengemeenschappen - zoutmoerassen - herstel - friesland - groningen - zeeland - ecologie - kust - kwelder - natuurherstel - vegetatie - coastal plant communities - rehabilitation - salt marshes - friesland - groningen - zeeland
    The conquest of land from the sea has been a long tradition in the Netherlands. When salt marshes were high enough, they were embanked when it was economically feasible, and transformed into intensively exploited agricultural land. This resulted in the transformation of halophytic communities to glycophytic communities. Often as an alternative, a low levee, a summerdike was built, which greatly reduced the flooding frequency of the landward summerpolder, hence creating a sedimentation deficit therein. Such summerpolders now cover 1200 ha in the Netherlands, 2100 ha in NW-Germany and small areas in England. Due to continuous embankments, the present salt-marsh area is relatively small with respect to the tidal basins. Discussions have been started how to increase the salt-marsh area. Two options will be discussed, firstly de-embankment of summerpolders and maintenance of the protective seawall, secondly increase of the effects of saline seepage behind the seawall by top soil removal. Both options include the restoration of salt-marsh communities (target communities) in intensively agriculturally exploited sites that have been salt marshes before. From the few examples abroad and experiments it is discussed (1) to which extent the sedimentation deficit in summerpolders could be compensated for, (2) if the soil seed bank is likely to contribute to re-establishment of salt-marsh communities, (3) if the dispersal of propagules of halophytic plants will be possible by hydrochory when the summerdike is breached, (4) to what extent is dispersal by endozoochory through waterfowl important in case re-establishment in a saline seepage area behind the seawall without open connection to the sea is envisaged. Two case studies of de-embanked summerpolders in the Netherlands revealed that the sedimentation deficit can be counteracted by rapid sedimentation, provided enough transport is possible from the foreshore. Dispersal by incoming tidal water from the nearby salt-marsh source area into the target area is possible for many salt-marsh plant species. The rate of success seems to depend on the relative position of source area and target area. A case study in a saline seepage area after top soil removal in the Netherlands, showed that the number of viable seeds dispersed by droppings from waterfowl is limited. Hence the possibilities for restoration of inland halophytic plant communities seem much lower than after de-embankment of summerpolders.
    Landschapswaarden Veerse Meer; een inventarisatie, analyse & integratie
    Nijhof, B.S.J. ; Bethe, F.H. ; Elderen, B. van; Goossens, C.M. ; Hermans, A.G.M. ; Koomen, A.J.M. ; Leopold, R. ; Querner, E.P. ; Vervloet, J.A.J. - \ 2002
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 577) - 80
    landschap - taxatie - landschapsecologie - geomorfologie - bossen - recreatie - landbouw - waterbeheer - nederland - cultuurgeschiedenis - zeeland - veerse meer - aardkunde - cultuurhistorie - ecologie - natuur - oppervlaktewater - landscape - valuation - landscape ecology - geomorphology - forests - recreation - agriculture - water management - netherlands - cultural history - zeeland - veerse meer
    In de jaren zestig ontstond door afsluiting van het Veerse Gat en de Zandkreek het Veerse Meer. De landschapsarchitect Nico de Jonge greep de kans het gebied rondom het onstane meer in te richten. Momenteel vindt in de provincie Zeeland een gebiedsgerichte aanpak Veerse Meer plaats. In het kader hiervan is dit onderzoek naar de landschapswaarden van het Veerse Meer en omgeving gestart. Na een algemene inleiding over de problematiek die er heest in het projectgebied, worden de waarden van het landschap, uitgesplitst in zes thema's, besproken. De ruimtelijke analyse geeft een beeld van onder andere de heterogene verdeling van de massa, verschillende sferen, hotspots en gebiedskarakteristieken. Het laatste hoofdstuk bespreekt de integratie van de zes thema's: waar verzwakken en/of versterken deze thema's elkaar? Het Veerse Meer blijkt qua diversiteit aan landschappen een uniek gebied te zijn. Tevens wordt, vanuit de visie per thema en de ruimtelijke analyse, ingegaan op de wens, geuit in het streekplan van de provincie Zeeland, om het huidige bosareaal veilig te stellen en het, aanvullend aan de ecologische hoofdstructuur, benutten van de mogelijkheden voor bosuitbreiding.
    Perspectief voor de grauwe gans als broedvogel in het Deltagebied bij verschillende beheermaatregelen
    Ebbinge, B.S. ; Klok, T.C. ; Schekkerman, H. ; Turnhout, C. van; Voslamber, B. ; Willems, F. - \ 2002
    De Levende Natuur (2002). - ISSN 0024-1520
    anser - ganzen - begrazing - weiden - agrarische bedrijfsvoering - oogstverliezen - schadelijke dieren - zuid-holland - zeeland - zuidwest-nederland - broedvogels - ecologie - natuurbeheer - ornithologie - anser - geese - grazing - pastures - farm management - yield losses - noxious animals - zuid-holland - zeeland - south-west netherlands
    Onderzoek in opdracht van Zeeland, Zuid-Holland, Noord-Brabant, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer. Onderzocht is met welke maatregelen de overlast van begrazing door ganzen voor boeren te beperken is
    Hoefdieren in de Manteling van Walcheren
    Groot Bruinderink, G.W.T.A. ; Lammertsma, D.R. - \ 2001
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 390) - 73
    capreolus capreolus - cervus - damherten - herten - wildbeheer - verkeer - oogstschade - ecologie - natuurreservaten - nederland - zeeland - damhert - fauna - hoefdieren - natuurgebied - ree - zoogdieren - Walcheren - capreolus capreolus - cervus - fallow deer - deer - wildlife management - traffic - crop damage - ecology - nature reserves - netherlands - zeeland - fauna
    In het natuurmonument de Manteling van Walcheren bevinden zich damherten en reeën. Beide soorten maken gebruik van buiten het natuurgebied gelegen landbouwgronden. In een aantal gevallen leidt dit tot klachten over schade en verkeersgevaarlijke situaties. Vanwege de verwachte invloed van met name de damherten op natuurwaarden binnen het reservaat, op de omringende landbouwgebieden en op de verkeersveiligheid, wordt voorgesteld om de populatie damherten getalsmatig te blijven beheren. Wat betreft de mogelijke invloed op de natuurwaarden in de Manteling bestaat er voor reeën geen aanleiding tot beheer. Voor de aspecten verkeersveiligheid en schade aan de landbouw ligt dit anders. Het rapport bevat een aantal suggesties om dit beheer te realiseren.
    Zeehonden in de Oosterschelde, fase 2; effecten van extra doorvaart door de Oliegeul
    Brasseur, S.M.J.M. ; Reijnders, P.J.H. - \ 2001
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 353)
    phoca vitulina - phocidae - diergedrag - verjaging - transport over water - oosterschelde - zeeland - ecologie - fauna - populatiebiologie - zeehonden - zeezoogdieren - Deltagebied - phoca vitulina - phocidae - animal behaviour - eviction - water transport - eastern scheldt - zeeland - fauna
    De westelijke Oosterschelde, met name het Oliegeulgebied, is belangrijk voor de kleine zeehondenpopulatie in het Deltagebied. De recreatiesector heeft de overheid gevraagd om in de zomer door dit nu gesloten gebied te varen. De effecten van een toename in doorvaart zijn onderzocht. Er kon geen periode in het getij worden aangewezen waarin de zeehonden het gebied minder gebruiken. Door extra doorvaarten trekken de zeehonden vaker weg uit het gebied. Een populatiemodel laat zien dat de beheersdoelstelling "het realiseren van een leefbare populatie" zonder extra bescherming niet zonder meer gehaald kan worden. Extra doorvaart zal dit herstel nog eens vertragen.
    Een pompstation voor ethyleen te Axel en de kamsalamander; effecten van de bouw van een pompstation op het leefgebied van een kernpopulatie kamsalamanders en de juridische consequenties
    Stumpel, A.H.P. ; Cappelle, H.M.P. - \ 2001
    Wageningen : Alterra - 18
    amphibia - bedreigde soorten - milieueffect - verspreiding - habitats - bescherming - ruimtelijke ordening - nederland - zeeland - zeeuws-vlaanderen - amfibieën - ecologie - fauna - herpetologie - pompstation - amphibia - endangered species - environmental impact - dispersal - habitats - protection - physical planning - netherlands - zeeland - zeeuws-vlaanderen - fauna
    Behoudend maar buigzaam : boeren in West-Zeeuws-Vlaanderen, 1650-1850
    Cruyningen, P.J. van - \ 2000
    Agricultural University. Promotor(en): A.M. van der Woude; J. Bieleman. - S.l. : s.n. - ISBN 9789058081483 - 486
    landbouw - geschiedenis - nederland - bezit - bedrijfsontwikkeling in de landbouw - agrarische bedrijfsvoering - demografie - zeeland - zeeuws-vlaanderen - cum laude - agriculture - history - netherlands - property - farm development - farm management - demography - zeeland - zeeuws-vlaanderen

    This book deals with the ways in which farmers in West Zeeland Flanders, a region in the south west of the Netherlands, reacted to adverse economic circumstances, especially during the first half of the eighteenth century, and the effects their decisions had for society as a whole. Between 1700 and 1750, when prices for agricultural products were low, farmers extended wheat cultivation and cut down labour costs by replacing local labourers with migrant workers. Farmers who were successful in adjusting to the adverse circumstances were able to enlarge their holdings and become landowners. They became a rural elite that was able to maintain itself by way of a system of inheritance that ensured the existence of large holdings. Farm labourers, however, became impoverished, because there was not enough employment in agriculture. This caused social problems, resulting in mass emigration around the middle of the nineteenth century.

    Gids voor de Nederlandse tuin- en landschapsarchitectuur. Deel Zuid: Zeeland, Noord-Brabant, Limburg
    Oldenburger-Ebbers, C.S. ; Backer, A.M. ; Blok, E. - \ 2000
    Rotterdam : De hef publishers - ISBN 9789069060248 - 462
    publieke tuinen - openbare parken - botanische tuinen - arboreta - ontwerp - geschiedenis - landgoederen - nederland - begraafplaatsen - limburg - zeeland - noord-brabant - public gardens - public parks - botanical gardens - arboreta - design - history - estates - netherlands - cemeteries - limburg - zeeland - noord-brabant
    Rijk geïllustreerde gids bedoeld voor een breed publiek, van tuinliefhebbers tot kunsthistorici. Een standaardwerk met een streekgerichte historische inleiding en biografische gegevens over ontwerpers, dat de weg wijst in landgoederen, buitenplaatsen, kloostertuinen, botanische tuinen, parken, villaparken, arboreta, rosaria, kruidentuinen, modeltuinen, heemtuinen, educatieve tuinen, recreatieparken, groenstructuren, landschapsontwerpen, landart, dierentuinen, en begraafplaatsen.
    Aanpassing beheer zeedijken met schapen in Zeeland
    Verkaik, J. - \ 1999
    Praktijkonderzoek Rundvee, Schapen en Paarden. Praktijkonderzoek 12 (1999)5. - ISSN 1386-8470 - p. 6 - 7.
    schapen - begrazing - dijken - bescherming - erosie - landschapsbescherming - natuurbescherming - zeeland - sheep - grazing - dykes - protection - erosion - landscape conservation - nature conservation - zeeland
    De zeewerende functie van de dijken in Zeeland komt door het huidige, intensieve gebruik van grazende schapen in het gedrang. Aanpassingen in het beheer zijn nodig om de erosiebestendigheid te verbeteren. De vraag is echter welke beheersvormen ook voor de schapenhouders zoden aan de dijk zetten. Minder bemesten en weiden lijken de beste opties.
    Praktijkproef Nutriëntenbalans : Nutriëntenbelasting van het oppervlaktewater via drainagewater van akkerbouwpercelen op zavelgrond
    Eertwegh, G.A.P.H. van den; Hoekstra, J.R. ; Meinardi, C.R. - \ 1999
    Wageningen : Wageningen Universiteit (Rapport / Sectie Waterhuishouding, Departement Omgevingswetenschappen, Universiteit Wageningen 75) - 124
    drainagewater - waterverontreiniging - oppervlaktewater - nitraten - fosfaten - akkerbouw - lichte zavel - nederland - zeeland - drainage water - water pollution - surface water - nitrates - phosphates - arable farming - sandy loam soils - netherlands - zeeland
    Nieuwe economische dragers in 'het zonnetje' gezet : een vergelijkende studie naar de invloed van nieuwe economische activiteiten op de kwaliteit van de groene ruimte in de Alblasserwaard - Vijfheerenlanden en Tholen - St. Philipsland
    Berg, L.M. van den; Goetgeluk, R. ; Windt, N.P. van der - \ 1998
    Wageningen : DLO-Staring Centrum (Rapport / DLO-Staring Centrum 601) - 115
    ruimtelijke ordening - landgebruik - zonering - plattelandsplanning - plattelandsontwikkeling - sociale economie - landbouwbedrijfsgebouwen - nederland - bedrijfsbeëindiging in de landbouw - economische planning - zuid-holland - zeeuwse eilanden - alblasserwaard - vijfheerenlanden - zeeland - physical planning - land use - zoning - rural planning - rural development - socioeconomics - farm closures - farm buildings - netherlands - economic planning - zuid-holland - zeeuwse eilanden - alblasserwaard - vijfheerenlanden - zeeland
    Levering drie Rossum-stuwen Schouwen West
    Boiten, W. - \ 1998
    Wageningen : Landbouwuniversiteit Wageningen (Rapport / Landbouwuniversiteit Wageningen, Afdeling Waterhuishouding 76) - 5
    hydrodynamica - vloeistoffen (liquids) - vloeistoffen (fluids) - stroming - kanalen - kanalen, klein - meting - snelheid - nederland - zeeland - zeeuwse eilanden - hydrodynamics - liquids - fluids - flow - canals - channels - measurement - velocity - netherlands - zeeland - zeeuwse eilanden
    A-locatie bossen in Zeeland
    Dort, K.W. van; Ouden, J.B. den - \ 1998
    Wageningen : IBN-DLO (IBN-rapport 386) - 39
    bosbouw - bossen - geschiedenis - plantensuccessie - periodiciteit - vegetatie - analyse - ecologie - bosecologie - flora - bescherming - conservering - nederland - natuurlijke opstanden - zeeland - forestry - forests - history - plant succession - periodicity - vegetation - analysis - ecology - forest ecology - flora - protection - conservation - netherlands - natural stands - zeeland
    Praktijkproef emissiebeperking bestrijdingsmiddelen in Zeeland; eindrapport van het proefgebied Aagtekerke op Walcheren en de Herdijkte Zwarte Polder in West-Zeeuws Vlaanderen in de provincie Zeeland
    Deneer, J.W. ; Merkelbach, R.C.M. - \ 1998
    Wageningen : DLO-Staring Centrum - 63
    gewasbescherming - pesticiden - pesticidenresiduen - persistentie - rivieren - waterlopen - kanalen - water - oppervlaktewater - waterverontreiniging - waterkwaliteit - statistiek - nederland - zeeland - zeeuws-vlaanderen - plant protection - pesticides - pesticide residues - persistence - rivers - streams - canals - water - surface water - water pollution - water quality - statistics - netherlands - zeeland - zeeuws-vlaanderen
    West-Zeeuwsch-Vlaanderen; De agrarische sector in toekomstperspectief
    Rijk, P.J. ; Venema, G.S. - \ 1998
    Den Haag : LEI (Mededeling / Landbouw-Economisch Instituut 626) - ISBN 9789052424644 - 135
    landbouwsituatie - landbouwontwikkeling - statistiek - beleid - economie - landbouw - nederland - zeeland - zeeuws-vlaanderen - agricultural situation - agricultural development - statistics - policy - economics - agriculture - netherlands - zeeland - zeeuws-vlaanderen
    Geschiedenis van de Zeeuwse landbouw circa 1600-1910
    Priester, P.R. - \ 1998
    't Goy-Houten : HES (HES studia historica 20) - ISBN 9789061943785 - 875
    landbouw - geschiedenis - economie - agrarische bedrijfsvoering - nederland - zeeland - agriculture - history - economics - farm management - netherlands - zeeland
    Zeeuws Vlegelbier : onderzoek naar mogelijkheden voor afzetvergroting van het Zeeuws Vlegelbier
    Appels, C. ; Roelofs, C. - \ 1997
    Wageningen : Wetenschapswinkel (Rapport / Wetenschapswinkel 137)
    bieren - bierbereiding - markten - marketing - marktconcurrentie - aanbodsevenwicht - nederland - zeeland - beers - brewing - markets - marketing - market competition - supply balance - netherlands - zeeland
    Zeeuwse akkerbouw tussen verandering en continuiteit : een sociologische studie naar diversiteit in landbouwbeoefening, technologieontwikkeling en plattelandsvernieuwing
    Wiskerke, J.S.C. - \ 1997
    Agricultural University. Promotor(en): J.D. van der Ploeg. - Wageningen : LUW - ISBN 9789054857471 - 401
    akkerbouw - agrarische bedrijfsvoering - innovaties - technische vooruitgang - economische ontwikkeling - landbouw - plattelandsplanning - plattelandsontwikkeling - sociale economie - plattelandsgemeenschappen - nederland - economische planning - zeeland - arable farming - farm management - innovations - technical progress - economic development - agriculture - rural planning - rural development - socioeconomics - rural communities - netherlands - economic planning - zeeland
    INTRODUCTION(Chapter 1)

    In agricultural science, farming is often seen as an activity guided by the 'iron' laws of nature or by the 'iron' laws of economy. In this book I take a different position. Farming is considered to be a socio-technical practice. This position implies a specific role for rural sociology within the field of agricultural sciences. Rural sociology is not the social part of agricultural science. Instead it should be a synthesizing science, examining the whole range of possible agricultural practices and specifying which particular practices are realized, why, how and by whom.

    In order to fulfil this synthesizing role, five methodological requirements for a sociological analysis of agricultural and rural development processes have to be met:
    1) Dynamics: development processes are characterized by change as well as by stability or continuity. A sociological analysis of these processes should therefore combine the strategies of actors with the structures by which they are bound.
    2) Symmetry: the principle of symmetry implies that everything should be analyzed in the same terms: truth and falsity (with respect to knowledge) or success and failure (with respect to technology) do not inhere in knowledge or technology, buth they are the outcome of socio-technical processes. The principle of symmetry also means that no a priori' distinction between the 'drivers' and the 'driven' is allowed (i.e. non- reductionism).
    3) Heterogeneity: processes are not purely social, technical, or political. Rather, social, technical, scientific and economic factors are interwoven. To underline this interwoveness, the term 'socio-technical' is used throughout this study.
    4) Reflexivity: the principle of reflexivity suggests that sociologists are no different from the ones they study.
    5) Rural sociology should be a narrative science, documenting those stories and biographies agricultural scientists tend to forget or consider to be irrelevant.

    The central aim of this study is to give insight into agricultural and rural development processes. In particular it aims at giving insight into the dynamics, the complexity and pluriformity of these processes. In addition this study aims to indicate how, why and by whom (or what) these processes are shaped, transformed and reproduced.

    PART I: DIVERSITY IN ARABLE FARMING IN ZEELAND(Chapters 2, 3, 4, 5 & 6)

    Who shapes farming practices? Does diversity in farming practices refer to coincidental or meaningful differences? These two questions have served as a guideline for the emperical research presented in part I of this study. All the emperical data are derived from arable agriculture in the province of Zeeland.

    In chapter 2 I elaborate on the first methodological requirement. The actor-oriented approach is taken as a starting point for the sociological analysis of agricultural development. This approach provides an accurate conceptual framework for analyzing, describing and explaining the dynamics of agricultural processes as it builds upon the notion of knowledgeable and capable actors and of strategic action. However, to avoid voluntarism and methodological individualism one has to realize that actors interact within socio-technical networks. It is through the interaction between social actors, artefacts and nature that specific patterns of ordering emerge. These specific, but also highly diversified patterns are actively reproduced and/or transformed through the interaction between social actors, artefacts and nature. However, at the same time these patterns of ordering structure the interaction processes within socio-technical networks.

    At different levels of analysis interaction processes and emerging patterns of ordering are studied. In chapter 3 I re-tell the story of agricultural development in the post World War II decades: the modernization era. The modernization era is described as a process of the institutionalization of projects and practices and the internalization of its matching normative framework, that subsequently legitimized a continuation of the modernization process and delegitimized alternative routes. The modernization process was both medium and outcome. The development of arable farming in Zeeland during the modernization era is analyzed. It shows that at a provincial level modernization did indeed take place. However, looking at agricultural development in different regions in Zeeland, development processes were far from uniform and one-dimensional. Different regional socio-technical networks were constructed and reproduced, resulting in meaningful diversity in farming practices.

    In chapter 4 the contemporary diversity in arable farming in Zeeland is thouroughly analyzed through the concept of farming styles. This concept is used tot study diversity at farm level. It refers to a specific ordering of socio-technical relations. Each farming style reflects a specific normative perspective on farm development. In arable agriculture in Zeeland six different farming styles were identified. Each represents a specific ordering of the intensity of land use (i.e. crop rotation schemes and the input of pesticides and fertilizer), the input of labour and the marketing of crops. Each farming style contains a specific history as well as a specific future project.

    The contemporary diversity at crop level in arable agriculture in Zeeland is the central theme of chapter 5. It is analyzed using the concept of cultivation strategies. Like the concept of farming styles a cultivation strategy refers to a specific ordering of socio-technical relations and reflects a normative perspective on the way a crop ought to be cultivated and commercialized. One of the central issues in chapter 5 is the interrelation between crop varieties (and more in particular specific genetic characteristics) on the one hand and cultivation strategies and farming styles on the other hand. This study shows that certain dominant interrelationships (i.e. specific patterns of ordering) exist. However, this study also demonstrates that there is little diversity in available crop varieties. The question of why the assortment of crop varieties has a narrow genetic basis is dealt with in part II of this study.

    The central theme of chapter 6 is the interrelationship between diversity at a regional level, at farm level and at crop level. I demonstrate that these interrelationships are diverse and far from uni-linear. Previous 'farming styles studies' have suggested that a differentiation in a variety of aspects of farming is uni-linearly linked to a differentiation in farming styles. This study clearly shows this is not the case. In addition this implies that the diversity within farming styles appears to be far greater than recently suggested, once one focusses on a different level of analysis (e.g. crop level in stead of farm level).

    PART II: THE SOCIO-TECHNICAL CONSTRUCTION OF WHEAT VARIETIES(Chapters 7, 8 & 9)

    The development of the assortment of wheat varieties during the modernization era is the central theme of the second part of this study. As mentioned earlier, the research described in chapter 5 resulted in a question about the genetic uniformity of crop varieties in arable agriculture. A study on a specific wheat-project in Zeeland, which is described in chapter 11, lead to a related question: why has improvement of the productivity of wheat varieties been a central theme in the breeding programmes of Dutch wheat breeders in stead of improvement of the baking quality? These two related questions have served as a guideline for the research described in part II.

    From a theoretical point of view part II builds upon the recent constructivist (or constructionist) studies on sociotechnical change. In chapter 7 an integrated conceptual framework is presented. This framework is based on the actor-network theory, the SCOT-approach and the quasi-evolutionary theory. Important concepts are script, socio-cognitive frame and agenda. The concept of script suggests that an artifact (e.g. a wheat variety) can be seen as a text: a description of its socio-technical network, including the roles of the author of the script, other actors and other intermediaries. The concept of socio-cognitive frame refers to shared knowledge, rules, experiences, routines and practices while the concept of agenda refers to shared guidelines, options, expectations, directions, norms and priorities, Together these three concepts strongly relate to two of the methodological -requirements (i.e. dynamics and heterogeneity) presented in chapter 1.

    In chapter 8 the construction and institutionalization of the socio-technical network related to wheat breeding is described. I focus on the development of three crucial intermediaries within this network: breeders' rights, the list of crop varieties and the inspection services for seeds and planting materials. These three intermediaries were constructed during the 1920s and 1930s and became increasingly interrelated. Together they evolved into an obligatory passage point within the socio-technical network. This role as an obligatory passage point was formalized through legislation. I further demonstrate that each of these intermediaries contains a script that allocates specific roles to a number of actors and different intermediaries within the socio-technical network.

    In chapter 9 the development of the assortment of wheat varieties during the modernization era is described and analyzed. This description and analysis clearly shows that the specific organisation of the socio-technical network, as described in chapter 8, has resulted in an assortment of wheat varieties exclusively based upon the notion of 'improving the productivity of wheat'. This notion was embedded in the modernization project and the EU agricultural policy. The specific way in which the socio-technical network has been organized during the modernization era is increasingly becoming a bottleneck to realize drastic changes in arable farming. Sustainability and quality production are hampered by the dominant organization of the socio-technical network.

    PART III: TRANSFORMATION AND REINTEGRATION(Chapters 11 & 12)

    Although the modernization project has been successful in terms of its initial objectives, it is increasingly being criticized for its undesirable side-effects: environmental pollution, surplus production, a decrease in the prices of agricultural products, etc. Several authors emphasize that these and other undesirable side-effects are the outcome of a series of processes in which farming was disconnected from its social, cultural and ecological environment and in which a large number of tasks within the labour process were disconnected in time and space. The central theme of part III is therefore to describe and analyze transformation processes aimed at the reintegration of those aspects that have been disconnected during the modernization era.

    In chapter 10 a case-study on the reintegration of agriculture and its socio-economic environment is presented. The reintegration of production and consumption is central to chapter 11. Both case-studies show that transformation processes start with the construction of a new agenda. However, the case-study presented in chapter 10 demonstrates that the construction of a new agenda is hampered by a dominant local 'social code', shared by farm families who still are in strong support of the modernisation project. This dominant social code delegitimizes rural innovation. The case-study described in chapter 11 shows that a new agenda, based upon the notion of sustainable baking wheat cultivation, is successfully constructed as it is embedded in the simultanious construction of a new socio-technical network. In this case the development of the new socio-technical network is hampered by rules, regulations and socio-cognitive frames embedded in the socio-technical networkwith respect to wheat breeding, as described in chapter 8.

    EPILOGUE

    In the epilogue I reflect on the empirical data, on the theoretical concepts and on the research process. I conclude that the five methodological requirements have created new and better oppertunities to gain insight into the dynamics, complexity and pluriformity of agricultural and rural development processes. I consider the introduction of concepts such as 'socio-technical netwerk', 'processes of ordering', 'script' and 'agenda' as an important theoretical contribution to Wageningen rural sociology. However, I also conclude that this study is too descriptive and not sufficiently analytical as a result of the way I've handled the principle of symmetry (and especially non-reductionism). I further reflect on the research process by stating that it is in essence not different from the farm labour processes: both are processes of ordering and both are embedded in and reproduce or transform a socio-technical network. With respect to the fifth methodological requirement (i.e. sociology as a narrative science) 1 conclude that the stories of the people I've studied have offered numerous leads for ordering the emperical data. Furthermore these stories brought forward the criteria the people themselves consider to be relevant and meaningful in ordering their own reality.

    De bodemgesteldheid van het ruilverkavelingsgebied Oud-Vossemeer : resultaten van een bodemkundig - hydrologisch onderzoek en standaardprofielen
    Leenders, W.H. - \ 1996
    Wageningen : DLO-SC (Rapport / DLO-Staring Centrum 443) - 116
    kaarten - bodemkarteringen - grondwaterspiegel - nederland - zeeland - zeeuwse eilanden - maps - soil surveys - water table - netherlands - zeeland - zeeuwse eilanden
    De bodemgesteldheid van het herinrichtingsgebied Hoek : resultaten van een bodemkundig - hydrologisch onderzoek en standaardprofielen
    Leenders, W.H. - \ 1996
    Wageningen : DLO-SC (Rapport / DLO-Staring Centrum 448) - 96
    kaarten - ruimtelijke ordening - bodemkarteringen - grondwaterspiegel - nederland - reconstructie - zeeland - zeeuws-vlaanderen - maps - physical planning - soil surveys - water table - netherlands - reconstruction - zeeland - zeeuws-vlaanderen
    De bodemgesteldheid van het herinrichtingsgebied Kust West Zeeuwsch - Vlaanderen : resultaten van een bodemkundig - hydrologisch onderzoek en standaardprofielen
    Pleijter, G. - \ 1996
    Wageningen : DLO-Staring Centrum (Rapport / DLO-Staring Centrum 455) - 83
    bodemkarteringen - grondwaterspiegel - nederland - kaarten - ruilverkaveling - zeeland - zeeuws-vlaanderen - soil surveys - water table - maps - land consolidation - netherlands - zeeland - zeeuws-vlaanderen
    Check title to add to marked list
    << previous | next >>

    Show 20 50 100 records per page

     
    Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.