Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

    Current refinement(s):

    Records 1 - 40 / 40

    • help
    • print

      Print search results

    • export

      Export search results

    Check title to add to marked list
    Voedselkwaliteit en biodiversiteit in bossen van de hoge zandgronden
    Burg, A. Van den; Dees, A. ; Bijlsma, R.J. ; Waal, R.W. de - \ 2014
    Bosschap, bedrijfschap voor bos en natuur - 128
    zandgronden - ecosystemen - bosecologie - insect-plant relaties - bodem-plant relaties - bossen - fauna - zure depositie - veluwe - sandy soils - ecosystems - forest ecology - insect plant relations - soil plant relationships - forests - fauna - acid deposition - veluwe
    Terrestrische ecosystemen die geen invloed kennen van grondwater en bovendien een van nature matig tot slecht gebufferde bodem hebben, zijn heel erg gevoelig voor verzuring. Hierbij horen bijvoorbeeld de natuurlijke standplaatsen van Oude eikenbossen (H9190) en Beuken-Eikenbos met hulst (H9120), waarvoor het moeilijk is om beheerstrategieën te ontwerpen die de effecten van verzuring en vermesting tegengaan. Er is in dit OBN-project gewerkt aan de volgende drie onderzoeksvragen: (1) Via welk mechanisme kan de bodem-plant interactie bijgestuurd worden, zodat herstel optreedt van de voedingsbalans van planten en vervolgens ook van de daarvan afhankelijke fauna (plant-insect interactie), (2) Onder wat voor omstandigheden (bodem, depositie, evt. maatregelen in verleden) treedt een verstoorde voedingsbalans op en (3) wat zijn mogelijke praktische maatregelen.
    Ammoniakdepositie op de Gelderse Natura 2000-gebieden : ontwikkeling van de ammoniakdepositie als gevolg van stal- en opslagemissies in de periode 2004 en 2009 - versie 2
    Kros, J. ; Gies, T.J.A. ; Jeurissen, L.J.J. ; Voogd, J.C.H. - \ 2011
    wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Alterra-rapport 2226) - 48
    zure depositie - ammoniakemissie - stikstofverliezen - intensieve veehouderij - dierlijke meststoffen - opslag - natura 2000 - veluwe - gelderland - acid deposition - ammonia emission - nitrogen losses - intensive livestock farming - animal manures - storage - natura 2000 - veluwe - gelderland
    In dit rapport wordt de ontwikkeling in beeld gebracht van de netto toe- of afname van de stikstofdepositie als gevolg van de stal- en opslagemissies tussen 7 december 2004 en 1 februari 2009 op de verschillende habitattypen in de Natura 2000-gebieden in de provincie Gelderland. Voor de Veluwe is ook de ontwikkeling ten opzichte van het jaar 2000 in beeld gebracht. Daarnaast wordt inzicht geven in de verschillen in dieraantallen en stalsystemen tussen het milieuvergunningbestand van de provincie Gelderland en GIAB (Landbouwtelling) van Alterra en het effect daarvan op de ammoniakemissie en -depositie.
    Dalende stikstofdepositie is nog niet afdoende voor herstel van droge heischrale graslanden
    Dorland, E. ; Bobbink, R. ; Soons, M. ; Rotthier, S.L.F. - \ 2011
    De Levende Natuur 112 (2011)6. - ISSN 0024-1520 - p. 220 - 224.
    graslanden - zure depositie - bodemchemie - stikstof - vegetatie - biodiversiteit - heidegebieden - grasslands - acid deposition - soil chemistry - nitrogen - vegetation - biodiversity - heathlands
    Droge heischrale graslanden zijn zeer gevoelig voor verzuring en vermesting als gevolg van atmosferische depositie van zwavel- en stikstofverbindingen. De stikstofdepositie neemt de laatste jaren iets af, maar tegelijk blijken stikstofaccumulatie en verzuring in de bodem van grotere betekenis te zijn dan eerst gedacht. Dit blijkt zelfs reden te zijn om de ‘critial loads’ of kritische depositiewaarden bij te stellen, zoals onlangs in Europees verband is gebeurd. De auteurs wijzen er daarbij op dat ook bij verdergaande, noodzakelijke verlaging van de stikstofdepositie aanvullende herstelmaatregelen nodig zullen zijn voor behoud of herstel van droge heischrale graslanden
    Perspectieven voor hoogveenherstel in Nederland : samenvatting onderzoek en handleiding hoogveenherstel 1998-2010
    Duinen, G.J. ; Tomassen, H. ; Limpens, J. ; Smolders, F. ; Schaaf, S. van der; Verberk, W. ; Groenendijk, D. ; Wallis de Vries, M.F. ; Roelofs, J. - \ 2011
    Nijmegen [etc.] : Radboud Universiteit Nijmegen, Onderzoekcentrum B-WARE [etc.] (Rapport / DKI nr. 2011/OBN150-NZ) - 76
    hoogveengebieden - hydrologie - ecologie - ecologisch herstel - zure depositie - stikstof - natura 2000 - moorlands - hydrology - ecology - ecological restoration - acid deposition - nitrogen - natura 2000
    Het hoogveenareaal in Nederland is door ontginning, turfwinning, boekweitbrandcultuur en verdroging sterk gereduceerd. De water- en nutriëntenhuishouding van de hoogvenen zijn sterk verstoord door deze aantastingen en bovendien door de neerslag van atmosferisch stikstof (N). Verder is door deze aantastingen de variatie in terreincondities die aanwezig is in intacte hoogveenlandschappen, met name gradiënten van de zure, mineraalarme hoogveenkern naar de gebufferde, mineraalrijkere omgeving, afgenomen. Herstelmaatregelen in de hoogveenrestanten hadden wisselend succes: soms herstelden of ontwikkelden zich vegetaties met bultvormende veenmossen, meestal ontstond een drijvende laag Waterveenmos (Sphagnum cuspidatum) of een zure waterplas. Verder bleef Pijpenstrootje (Molinia caerulea) over grote oppervlakten de vegetatie domineren en vestigden zich Berken (Betula spec.). In het kader van het kennisnetwerk ‘Ontwikkeling en Beheer Natuurkwaliteit’ (OBN) is onderzoek gedaan naar de perspectieven voor hoogveenherstel in Nederland. Twee vragen stonden daarbij centraal: 1. Is hoogveenherstel mogelijk bij de huidige hoge atmosferische N-depositie? 2. Onder welke voorwaarden is succesvol herstel van de karakteristieke flora en fauna mogelijk? De belangrijkste conclusies uit dit onderzoek worden in dit rapport beschreven.
    Stikstofdepositie in de provincie Utrecht : onderzoek in de Natura 2000-gebieden en beschermde natuurmonumenten
    Kros, J. ; Dobben, H.F. van; Klimkowska, A. ; Gies, T.J.A. ; Voogd, J.C.H. - \ 2010
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 2003) - 62
    natuurgebieden - natura 2000 - zure depositie - ammoniakemissie - inventarisaties - utrecht - natural areas - natura 2000 - acid deposition - ammonia emission - inventories - utrecht
    Voor veel van de Utrechtse natuurbeschermingswetgebieden is stikstofdepositie een punt van aandacht. Een te hoge stikstofdepositie op de natuurlijke ecosystemen kan leiden tot een verstoring en verslechtering van de biodiversiteit van deze ecosystemen. In veel Natura 2000-gebieden is de stikstofdepositie zo hoog dat daarmee niet wordt voldaan aan de instandhoudingsdoelstellingen voor deze gebieden. Extra beschermde maatregelen zijn noodzakelijk. Om inzicht te krijgen in deze problematiek geeft dit rapport per gebied de totale, actuele stikstofdepositie, uitgesplitst naar verschillende bronnen (landbouw, overige bronnen, buitenland, enz.), de actuele gebiedseigen stikstofdepositie (binnen 10 km zone) als gevolg van de landbouw uitgesplitst naar sector en stallen en mestopslag, aanwendingen beweiding in zones van 0-3 km, 3-5 km en 5-10 km per Natura 2000-gebied en inzicht in omvang (emissie en depositie) en aantal bedrijven in de zone 1-3 km. Daarnaast geeft het onderzoek inzicht in de knelpunten en de urgentie van maatregelen met betrekking tot stikstofdepositie voor drie beschermingsgebieden
    Verzuring: oorzaken, effecten, kritische belastingen en monitoring van de gevolgen van ingezet beleid
    Vries, W. de - \ 2008
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1699) - 88
    bodemchemie - verzuring - zure depositie - zure regen - monitoring - nadelige gevolgen - effecten - nederland - bodem-plant relaties - soil chemistry - acidification - acid deposition - acid rain - monitoring - adverse effects - effects - netherlands - soil plant relationships
    Het milieuthema ‘verzuring’ heeft zich sinds de negentiger echter ontwikkeld van een ‘single issue’, zure regen, naar het integraal aanpakken van grootschalige luchtverontreiniging. Dit rapport geeft antwoord op een tiental relevante vragen over dit onderwerp, te weten: 1 Wat wordt precies verstaan onder verzuring en wat zijn de oorzaken daarvan? 2 Wat is de bijdrage van zure depositie aan de verzuring van de bodem? 3 Wat zijn de effecten van verzuring 4 Wat zijn de monitoring systemen waarmee de uitstoot, depositie en effecten van verzuring in beeld worden gebracht 5 Wat zijn de trends in de emissie en depositie van verzurende stoffen 6 Wat zijn de trends in de effecten van verzuring op de abiotische kwaliteit: bodem, bodemvocht en grondwater 7 Wat zijn de trends in de effecten van verzuring op de ecologische kwaliteit: 8 Wat zijn kritische depositieniveaus voor verzurende stoffen en hun overschrijding? 9 Wat zijn de beleidsdoelen voor verzuring en de beleidsinstrumenten waarmee de verzuring wordt aangepakt 10 Hoe haalbaar en noodzakelijk zijn de lange termijn depositiedoelstellingen
    Effectgerichte maatregelen tegen verdroging, verzuring en stikstofdepositie in beekdalen (Gelderse Vallei)
    Delft, S.P.J. van; Jansen, P.C. ; Kemmers, R.H. - \ 2004
    Ede : Expertisecentrum LNV (Rapport / EC-LNV nr. 2004/283-O) - 32
    ecologisch herstel - hydrologie - verzuring - verdroging - zure depositie - beekdalen - grondwaterstand - ecohydrologie - gelderland - gelderse vallei - ecological restoration - hydrology - acidification - desiccation - acid deposition - brook valleys - groundwater level - ecohydrology - gelderland - gelderse vallei
    Voor natte ecosystemen is een aantal referentiegebieden geselecteerd met als doel om hier herstelmaatregelen in praktijksituaties te kunnen toetsen. Het voorliggende rapport bevat de resultaten van het onderzoek door Alterra in de natteschraalgraslanden van het natuurterrein Groot Zandbrink. In 1991 is de uitgangssituatie vastgelegd en zijn effectgerichte maatregelen uitgevoerd. Sindsdien werden de ontwikkelingen in vegetatie, bodem en grondwater gevolgd en jaarlijksgerapporteerd. Na 2 en 5 en 9 jaar zijn rapporten verschenen met een evaluatie van de maatregelen. Dit rapport markeert het einde van de 4e onderzoekstranche en kan tevens als een eindrapport worden beschouwd (in het kader van obn). Het bevat naast de resultaten van hetonderzoek ook de consequenties voor de praktijk van het terreinbeheer
    Effectgerichte maatregelen tegen verdroging, verzuring en stikstofdepositie op trilvenen (Noord-Hollland, Utrecht en Noordwest- Overijsssel)
    Barendregt, A. ; Beltman, B. ; Schouwenberg, E.P.A.G. ; Wirdum, G. van - \ 2004
    Ede : Expertisecentrum LNV (Rapport / EC-LNV nr. 2004/281-O) - 65
    herstel - hydrologie - verzuring - verdroging - zure depositie - moerassen - veengronden - nederland - ecohydrologie - noord-holland - utrecht - overijssel - noordwest-overijssel - rehabilitation - hydrology - acidification - desiccation - acid deposition - marshes - peat soils - netherlands - ecohydrology - noord-holland - utrecht - overijssel - noordwest-overijssel
    De centrale probleemstelling van het obn onderzoek is of het mogelijk is met lokale maatregelen de natuur, zich manifesterend in soortensamenstelling, soortenrijkdom en bedekking van plantengemeenschappen te herstellen in laagvenen?
    Effectgerichte maatregelen tegen verdroging, verzuring en stikstofdepositie in beekdalen (Gelderse Achterhoek)
    Hoek, D. van der; Walsem, J.D. van - \ 2004
    Ede : Expertisecentrum LNV (Rapport / EC-LNV nr. 2004/282-O) - 59
    bodemchemie - herstel - hydrologie - verzuring - verdroging - zure depositie - nederland - ecohydrologie - beekdalen - achterhoek - gelderland - soil chemistry - rehabilitation - hydrology - acidification - desiccation - acid deposition - netherlands - ecohydrology - brook valleys - achterhoek - gelderland
    Dit eindrapport in het kader van obn bevat de ontwikkelingen in water, bodem en vegetatie gedurende 1991-2002 als gevolg van de genomen maatregelen. Het rapport bevat naast de resultaten van het onderzoek ook de consequenties voor de praktijk van het terreinbeheer
    Natuurdoelen in bossen en heide op arme, droge zandgrond onhaalbaar bij de huidige milieukwaliteit
    Dobben, H.F. van; Wamelink, W. ; Schouwenberg, E.P.A.G. ; Mol-Dijkstra, J.P. - \ 2003
    Nederlands Bosbouwtijdschrift 75 (2003)1. - ISSN 0028-2057 - p. 45 - 48.
    bossen - heidegebieden - vegetatie - plantensuccessie - biodiversiteit - depositie - zure depositie - verzuring - eutrofiëring - natuurbescherming - simulatiemodellen - bodemchemie - nitraten - bosopstanden - forests - heathlands - vegetation - plant succession - biodiversity - soil chemistry - nitrates - deposition - acid deposition - acidification - eutrophication - nature conservation - simulation models - forest stands
    Met behulp van simulatiemodellen SMART, SUMO en NTM heeft Alterra onderzoek gedaan naar de ontwikkeling van de biodiversiteit in bossen en heide op arme zandgronden, bij bepaalde combinaties van beheer en abiotische condities. Er zijn twee scenario's van milieukwaliteit doorgerekend, namelijk gelijkblijvende en dalende atmosferische depositie (verzuring) en stikstof (eutrofiëring). Bij het beheer is uitgegaan van wel of geen begrazing. Als maten voor biodiversiteit zijn gebruikt de 'potentiële natuurwaarde' (de kans op rode-lijstsoorten), de kans op het voorkomen van een aantal vegetatietypen, en de variatie in bosstructuur
    Effecten van hydrologische maatregelen tegen verzuring en vermesting op water, bodem en vegetatie in Groot Zandbrink; evaluatie na twaalf jaar
    Delft, S.P.J. van; Jansen, P.C. ; Kemmers, R.H. - \ 2003
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 706) - 34
    graslanden - vegetatie - zure depositie - milieubeleid - ecosystemen - grondwaterspiegel - ecohydrologie - gelderland - gelderse vallei - grasslands - vegetation - acid deposition - ecosystems - water table - environmental policy - ecohydrology - gelderland - gelderse vallei
    Als effectgerichte maatregel tegen verdroging en verzuring is in de schraalgraslanden van Groot Zandbrink een ondiep begreppelingssysteem aangelegd. Onderzocht werd of hierdoor de kwel weer ten goede komt aan het schraalgrasland en de zuurbuffercapaciteit van de bodem kon worden hersteld. Uit monitoring blijkt dat de verzurende tendens niet kan worden doorbroken. De invloed van regenwater blijft toenemen en de bodemverzuring zet zich voort. Typische blauwgraslandsoorten worden echter slechts zeer langzaam verdrongen door soorten van het veldrusschraalland. De soorten die gebonden zijn aan basenrijke omstandigheden, zijn verdwenen. De effectiviteit van begreppeling is beperkt en heeft zelfs tot een versterkte infiltratie van regenwater geleid doordatde drainagebasis te laag is. Juist deze drainagebasis is alleen via regionaal waterbeheer te beonvloeden, hetgeen buiten de invloedsfeer van de regeling effectgerichte maatregelen valt.
    Effecten emissiebeleid voor verzuring op de natuur
    Vries, W. de; Dobben, H.F. van; Herk, C.M. van; Roelofs, J. ; Pul, A. van; Hinsberg, A. van; Duijzer, J. ; Erisman, J.W. - \ 2002
    ArenA 8 (2002)7. - ISSN 1383-7974 - p. Dossier105 - 108.
    verzuring - zure depositie - ammoniak - emissie - luchtverontreiniging - luchtkwaliteit - overheidsbeleid - ecosystemen - natuurbescherming - terrestrische ecosystemen - aquatische ecosystemen - natuur - acidification - acid deposition - ammonia - emission - air pollution - air quality - government policy - ecosystems - nature conservation - terrestrial ecosystems - aquatic ecosystems - nature
    Een evaluatie van de emissiebeperkende maatregelen die van invloed zijn op de terrestrische en in mindere mate op de aquatische ecosystemen. Met name de reducties in zwavelbelasting op korstmossen en in stikstof en zuurbelasting op vennen worden beschreven
    De toestand van het Nederlandse ven
    Arts, G.H.P. ; Dam, H. van; Wortelboer, F.G. ; Beers, P.W.M. van; Belgers, J.D.M. - \ 2002
    Wageningen : Alterra (AquaSense rapport 02.1715 / Alterra-rapport 542) - 123
    plassen - bacillariophyta - vegetatie - verzuring - eutrofiëring - luchtverontreiniging - zure depositie - chemie - natuurbescherming - bedrijfsvoering - beleid - nederland - aquatische ecologie - milieu - oppervlaktewater - vennen - vermesting - ponds - bacillariophyta - vegetation - acidification - eutrophication - air pollution - acid deposition - chemistry - nature conservation - management - policy - netherlands
    Dit rapport geeft een overzicht van de toestand van het Nederlandse ven met betrekking tot vermesting en verzuring. Daartoe is een steekproef van 178 vennen met gegevens over chemie, kiezelwieren en plantengroei uit de periode 1990-2000 onderzocht. Eris een toetsingskader geconstrueerd dat is gebaseerd op de ecologische niveaus van de Europese Kaderrichtlijn Water. De lokale stikstofdepositie is geschat en de verwachte depositie in 2010, 2020 en 2030 is berekend. Deze depositieniveaus zijn getoetst aan kritische depositieniveaus. In de noordelijke provincies is de toestand thans het gunstigst, hoewel ook daar de stikstofdepositie nog boven het kritische niveau ligt. Bij ongewijzigd beleid (Milieuverkenningen 5) zal deze situatie niet veranderen, maar bij extra beleid (Natuur- en Milieubeleidsplan 4) zullen vrijwel alle vennen volledig zijn beschermd. Voor het ecologisch herstel van de thans aangetaste vennen zijn effectgerichte maatregelen noodzakelijk.
    Chemical composition of the humus layer, mineral soil and soil solution of 150 forest stands in the Netherlands in 1990
    Vries, W. de; Leeters, E.E.J.M. - \ 2001
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 424.1) - 113
    bosgronden - humus - bodemoplossing - bodemchemie - bossen - eutrofiëring - zure depositie - zware metalen - verzuring - nederland - bodemverzuring - bosvitaliteit - milieu - forest soils - humus - soil solution - soil chemistry - forests - eutrophication - acid deposition - heavy metals - acidification - netherlands - monitoring
    A nationwide assessment of the chemical composition of the humus layer, mineral topsoil (0-30 cm) and soil solution in both topsoil and subsoil (60-100 cm) was made for 150 forest stands in the year 1990. The stands, which were part of the national forest inventory on vitality, included seven tree species and were all located on non-calcareous sandy soils. Results show increased levels of nitrogen, aluminium, lead and cadmium in at least one of the various soil compartments, indicating the occurrenceof eutrophication, acidification and heavy-metal pollution. Tree species and stand characteristics, such as tree height and canopy coverage, appear to have the largest effect on the concentration level of the various chemical parameters by influencing the input by atmospheric deposition. The various assessments allowed the calculation of various parameters related to aluminium dissolution, cation exchange and phosphate adsorption, to be used in simulation models.
    Chemical composition of the humus layer, mineral soil and soil solution of 200 forest stands in the Netherlands in 1995
    Leeters, E.E.J.M. ; Vries, W. de - \ 2001
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 424.2) - 108
    bosgronden - humus - bodemoplossing - bodemchemie - bossen - eutrofiëring - zure depositie - zware metalen - verzuring - nederland - bodemverzuring - bosvitaliteit - milieu - forest soils - humus - soil solution - soil chemistry - forests - eutrophication - acid deposition - heavy metals - acidification - netherlands - monitoring
    A nationwide assessment of the chemical composition of the soil solid phase and the soil solution in the humus layer and two mineral layers (0-10 cm and 10-30 cm) was made for 200 forest stands in the year 1995. The stands were part of the national forest inventory on vitality, included seven tree species and were all located on non-calcareous sandy soils. The soils are nearly all characterized by high nitrogen and metal contents in the humus layer ans low pH and base saturation values in the minerallayer, indicating the occurrence of eutrophication, acidification and heavy metal pollution. Of those stands, 124 were also sampled and analysed in 1990. Compared with 1990, results for the humus layer show a decrease (release) in nitrogen and metal contents and pools, and a decrease in total and exchangeable pools of base cations, combined with increase in hydrogen saturation. This indicates a decrease in eutrophication but an ongoing acidification. The soil solution, however, shows a decrease in Al/Caand NH4/K ratios, implying a slight recovery from acidification. For the mineral soil, the changes in element pools are too unreliable to draw any distinct conclusion.
    Evaluatie van de verzuringsdoelstellingen: de onderbouwing
    Albers, R. ; Beck, J. ; Bleeker, A. ; Bree, L. van; Dam, J. van; Eerden, L. v.d.; Freijer, J. ; Hinsberg, A. van; Marra, M. ; Salm, C. v.d.; Tonneijck, A. ; Vries, W. de; Wesselink, L. ; Woretelboer, F. - \ 2001
    Bilthoven : RIVM
    milieubeleid - evaluatie - milieueffect - zure depositie - waarden - modellen - nederland - terrestrische ecosystemen - atmosferische depositie - beleidsevaluatie - luchtverontreiniging - milieu - vegetatie - verzuring - environmental policy - evaluation - environmental impact - acid deposition - values - models - netherlands - terrestrial ecosystems
    Evaluatie van de verzuringsdoelstellingen: kwantificering van de effecten van emissievarianten op half-natuurlijke terrestrische ecosystemen
    Mol-Dijkstra, J.P. ; Kros, J. ; Hinsberg, A. van - \ 2001
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 342) - 63
    milieubeleid - evaluatie - milieueffect - zure depositie - waarden - modellen - nederland - terrestrische ecosystemen - atmosferische depositie - bodemkwaliteit - milieu - natuurbescherming - simulatiemodel - verzuring - environmental policy - evaluation - environmental impact - acid deposition - values - models - netherlands - terrestrial ecosystems
    In het kader van de evaluatie verzuringsdoelstellingen zijn depositiescenario's geëvalueerd met de dynamische modellen SMART2/MOVE. Het blijkt dat door naijleffecten overschrijdingen van normen kunnen optreden, terwijl kritische depositieniveaus niet meer overschreden worden. De vertraging is ongeveer tien jaar. Voor adequate bescherming van bossen en natuurgebieden is het van belang dat naast Nederlandse ook buitenlandse emissies gereduceerd worden.
    Gebiedsspecifieke, kritische depositieniveaus voor stikstof en zuur voor terrestrische ecosystemen
    Vries, W. de; Salm, C. van der; Hinsberg, A. van; Kros, J. - \ 2000
    Milieu 15 (2000)3. - ISSN 0920-2234 - p. 144 - 158.
    milieubescherming - verzuring - normen - zure depositie - stikstof - depositie - zwavel - nederland - terrestrische ecosystemen - environmental protection - acidification - standards - acid deposition - nitrogen - deposition - sulfur - netherlands - terrestrial ecosystems
    Op basis van de resultaten kunnen nieuwe verzuringsdoelstellingen worden afgeleid in relatie tot een gewenst beschermingsareaal voor een gegeven effect
    Effects of environmental stress on forest crown condition in Europe. Part I: hypotheses and approach to the study
    Vries, W. de; Klap, J.M. ; Erisman, J.W. - \ 2000
    Water Air and Soil Pollution 119 (2000)1-4. - ISSN 0049-6979 - p. 317 - 333.
    bosbouw - zure depositie - stikstof - zwavel - europa - bosschade - forestry - forest damage - acid deposition - nitrogen - sulfur - europe
    This paper is the first in a series of four, describing the hypothesis and approach of a correlative study between observed data on crown condition in Europe, monitored since 1986 at a systematic 16 x 16 km grid, and site-specific estimations of various natural and anthropogenic stress factors. The study was based on the hypothesis that forests respond to various natural and anthropogenic stress factors, whose contribution depend on the geographic region considered. In view of this hypothesis, major stand and site characteristics, chemical soil composition, meteorological stress factors (temperature and drought stress indices) and air pollution stress (concentrations and/or depositions of SOx, NOy, NHx and O-3) were included as predictor variables. The response variables considered were actual defoliation and changes/trends in defoliation for five major tree species. The spatial distribution of the average defoliation during the period 1986-1995 shows high defoliation in Central Europe and in partsof Scandinavia and of Southern Europe. There are, however, sharp changes at country borders, which are due to methodological differences between countries. The spatial distribution of the calculated trends show a distinct cluster of large deterioration in parts of Central and Eastern Europe and in Spain and a rather scattered pattern of positive and negative trends for most of Europe, indicating that other factors than air pollution only have a strong impact on defoliation. The limitations of the study are discussed in view of the quality of the considered response and predictor variables.
    Environmental stress in German forests; assessment of critical deposition levels and their exceedances and meteorological stress for crown condition monitoring sites in Germany
    Klap, J.M. ; Reinds, G.J. ; Bleeker, A. ; Vries, W. de - \ 2000
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 134) - 73
    bossen - bosschade - monitoring - kou - verzuring - vorst - stikstof - zure depositie - stressfactoren - droogte - modellen - luchtverontreiniging - duitsland - forests - forest damage - monitoring - cold - acidification - frost - nitrogen - acid deposition - stress factors - drought - models - air pollution - germany
    Site-specific estimations of meteorological stress and atmospheric deposition were made for the systematic 8 x 8 km2 forest condition monitoring network in Germany for the years 1987-1995. Winter cold and late frost were important temperature stress variables and relative transpiration was a good indicator of drought stress. All variables showed considerable temporal and spatial variation. Present loads of nitrogen and acidity were modelled with an adapted version of the EDACS model and combined withcritical loads and critical deposition levels based on the SMB model. Both present loads and the extents of exceeding showed considerable spatial variation and a clear decrease in time.
    Effects of acid atmospheric deposition on the chemical composition of loess, clay and peat soils under forest in the Netherlands
    Klap, J.M. ; Vries, W. de; Leeters, E.E.J.M. - \ 1999
    Wageningen : DLO Winand Staring Centre - 181
    bosbouw - zure depositie - zure regen - bodemchemie - bodemtypen - nederland - forestry - acid deposition - acid rain - soil chemistry - soil types - netherlands
    In addition to a survey of the soils under 150 forest stands on non-calcareous sandy soils, the chemical composition of the soils under 40 stands on non-calcareous loess soil, 30 stands on non-calcareous clay soils and 30 stands on oligotrophous peat soils have been examined, to assess the current status with repect to acidification and eutrophication, and the provide data for further studies. Only the clay soils are not yet seriously affected by the atmospheric inputs. The loess soils are generally considerably acidified, except the alluvial loess soils. The peat soils show a considerable eutrophication, especially in the topsoil, whereas anthropogenic acidification can hardly be separated from their natural acidity. Most investigated heavy metals show elevated concentrations, both in the humus layer and in the top soil, but serious pollution is not found.
    Modelling impacts of atmospheric deposition, nutrient cycling and soil weathering on the sustainability of nine forest ecosystems
    Salm, C. van der; Vries, W. de; Olsson, M. ; Raulund-Rasmussen, K. - \ 1999
    Water Air and Soil Pollution 109 (1999). - ISSN 0049-6979 - p. 101 - 135.
    bosbouw - zure depositie - bodemchemie - zure gronden - voedingsstoffen - modellen - zweden - denemarken - nederland - forestry - acid deposition - soil chemistry - acid soils - nutrients - models - sweden - denmark - netherlands
    Regulatie van de basentoestand door effectgerichte maatregelen in natte schraallanden en laagveenmoerassen; voorstudie: systeembeschrijving
    Delft, S.P.J. van; Kemmers, R.H. - \ 1998
    Wageningen : DLO-Staring Centrum - 63
    zure depositie - calcium - kationenwisseling - organische stof - oxidatie - graslanden, gematigde streken - plantengemeenschappen - moerasgronden - nederland - acid deposition - calcium - cation exchange - organic matter - oxidation - temperate grasslands - plant communities - swamp soils - netherlands
    Bodemkundig onderzoek in het kader van obn
    Assessment of the exposure and loads of acidifying and eutrophying pollutants and ozone, as well as their harmful influence on the vitality of the trees and the Speulder forest ecosystem as a whole
    Erisman, J.W. ; Draaijers, G.P.J. ; Steingröver, E. ; Dijk, H. van; Boxman, A. ; Vries, W. de - \ 1998
    Water Air and Soil Pollution 105 (1998)3/4. - ISSN 0049-6979 - p. 539 - 571.
    zure regen - bosbouw - zure depositie - levensvatbaarheid - eutrofiëring - acid rain - forestry - acid deposition - viability - eutrophication
    Comparison of simulated forest soil response to acid deposition reduction with two models of differing complexity
    Mol-Dijkstra, J.P. ; Kros, H. ; Salm, C. van der - \ 1998
    Hydrology and Earth System Sciences 2 (1998)4. - ISSN 1027-5606 - p. 473 - 483.
    zure depositie - bodemchemie - bosbouw - modellen - acid deposition - soil chemistry - forestry - models
    Validation and application of soil acidification models at local, national and European scale; a compilation of articles on the models NuCSAM, ReSAM and SMART
    Kros, J. ; Groenenberg, J.E. ; Salm, C. van der; Vries, W. de; Reinds, G.J. - \ 1996
    Wageningen : DLO Winand Staring Centre - 158
    zure gronden - kattekleigronden - bosbouw - neerslag - zure regen - zure depositie - chemische eigenschappen - zuurgraad - modellen - onderzoek - acid soils - acid sulfate soils - forestry - precipitation - acid rain - acid deposition - chemical properties - acidity - models - research
    An overview is given of three dynamic soil acidification models for application on different spatial scales. NUCSAM, the model for the local scale, was validated on data from two intensively monitored research sites. Results of annual average soil solution concentrations and fluxes calculated with the validated NUCSAM model agreed well with those of the national-scale model RESAM and to a lesser extent with those of the European-scale model SMART. Various deposition scenarios for SOx, NOx and NHx on soils were evaluated with the three acidification models.
    Application of soil acidification models with different degrees of process description (SMART, RESAM and NUCSAM) on an intensively monitored spruce site
    Salm, C. van der; Kros, J. ; Groenenberg, J.E. ; Vries, W. de; Reinds, G.J. - \ 1995
    In: Solute modelling in catchment systems / Trudgill, S.T., - p. 327 - 346.
    zure gronden - kattekleigronden - bosbouw - neerslag - zure regen - zure depositie - chemische eigenschappen - zuurgraad - modellen - onderzoek - acid soils - acid sulfate soils - forestry - precipitation - acid rain - acid deposition - chemical properties - acidity - models - research
    A one-layer (SMART) and a multi-layer (RESAM) soil acidification model with temporal resolutions of one year and a multi-layer model with a resolution of one day (NUCSAM) were applied to an intensively monitored spruce site in Solling, Germany. The major aim was to study the influence of model simplifications and reduction of temporal and vertical resolutions on the simulation of soil solution concentrations. Results showed that all the models were able to simulate most of the concentrations reasonably during the examined period (1973-1989). However, the one-layer model, SMART, had difficulties in simulating strong changes in soil solution concentrations owing to a lower retardation in the soil system.
    Chemische samenstelling van naalden, bodem, bodemvocht en grondwater van twaalf monitoring-locaties onder bos
    Leeters, E.E.J.M. ; Klap, J.M. ; Boumans, L.J.M. ; Olsthoorn, A.F.M. - \ 1994
    Wageningen : DLO-SC
    bossen - chemische samenstelling - chemische analyse - naalden, coniferen - bodemchemie - grondwater - bosbouw - humus - strooisel - neerslag - zure regen - zure depositie - chemische eigenschappen - nederland - forests - chemical composition - chemical analysis - conifer needles - soil chemistry - groundwater - minerals - forestry - humus - litter (plant) - precipitation - acid rain - acid deposition - acidity
    In deze studie wordt aan de hand van twaalf boslocaties op zandgronden, die gedurende de periode 1992-1997 zijn bemonsterd, gekeken of er trends in de tijd zijn aan te tonen. De verwachting is dat het verwachte effect van beleidsmaatregelen is aan te tonen in de chemische samenstelling van naalden, bodemvocht en grondwater. De bestudeerde periode blijkt erg kort; gevonden trends kunnen sterk worden beonvloed door extreme jaren. Hierdoor kan een significante toename worden gevonden waar een afname wordt verwacht. Dit was bij NO3- en Al-concentraties in het bodemvocht het geval. Voor het Ca-gehalte in de naalden, de Ca-concentratie, de SO4-concentratie en NH4-concentratie in het bodemvocht zijn overeenkomstig de verwachting significante afnamen gevonden en voor de pH een significante toename. Meer duidelijkheid over trends in de tijd kan pas na een langere periode van monitoring worden verkregen.
    Effecten van atmosferische depositie op de chemische samenstelling van grondwater onder bos.
    Mulder, J. ; Beek, C.G.E.M. van; Dierx, H.A.L. - \ 1991
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 24 (1991). - ISSN 0166-8439 - p. 490 - 493.
    waterkwaliteit - verontreinigingsbeheersing - grondwaterverontreiniging - bescherming - preventie - verwijdering - neerslag - chemische eigenschappen - zuurgraad - zure regen - bosbouw - watererosie - infiltratie - oppervlakkige afvoer - zure depositie - overijssel - water quality - pollution control - groundwater pollution - protection - prevention - removal - precipitation - chemical properties - acidity - acid rain - forestry - water erosion - infiltration - runoff - acid deposition - overijssel
    Canopy interactions in a Douglas fir forest. Estimating dry deposition from canopy wetness, throughfall and wet deposition.
    Versluis, A.H. ; Vermetten, A.W.M. ; Bouten, N. ; Maas, R. van der; Hofschreuder, P. - \ 1991
    In: CORRELACI : identification of traditional and air pollution related stress factors in a douglas fir ecosystem : the aciforn stands : a correlative evaluation of monitoring data on the carbon, nutrient and water cycles / Evers, P.W., Bouten, W., van Grinsven, J.J.M., - p. 85 - 118.
    bosbouw - bomen - bosschade - chemische precipitatie - luchtverontreiniging - zouten - depositie - kroon - kroondak - stamafstroming - regen - interceptie - neerslag - zure regen - zure depositie - pseudotsuga menziesii - forestry - trees - forest damage - chemical precipitation - air pollution - salts - deposition - crown - canopy - stemflow - rain - interception - precipitation - acid rain - acid deposition - pseudotsuga menziesii
    Lange-termijn effecten van verschillende depositiescenario's op representatieve bosbodems in Nederland
    Vries, W. de; Kros, J. - \ 1989
    Wageningen : Staring Centrum (Rapport / Staring Centrum 30) - 89
    bosbouw - verzuring - bodem pH - bodemaciditeit - bodem - metaalelementen - zure gronden - kattekleigronden - neerslag - zure regen - zure depositie - aluminium - modellen - onderzoek - chemische eigenschappen - zuurgraad - Nederland - computersimulatie - simulatie - simulatiemodellen - forestry - acidification - soil pH - soil acidity - soil - metallic elements - acid soils - acid sulfate soils - precipitation - acid rain - acid deposition - aluminium - models - research - chemical properties - acidity - Netherlands - computer simulation - simulation - simulation models
    Om inzicht te krijgen in het lange-termijn effect van verschillende depositiescenario's op bosbodems zijn simulaties uitgevoerd gedurende een periode van 100 jaar met het regionale bodemverzuringsmodel RESAM, dat in het kader van het Nationaal Programma Zure Regen is ontwikkeld
    Changes in the composition of rainwater upon passage through the canopies of trees and of ground vegetation in a Dutch oak-birch forest.
    Velthorst, E.J. ; Breemen, N. van - \ 1989
    Plant and Soil 119 (1989). - ISSN 0032-079X - p. 81 - 85.
    bosbouw - ecosystemen - planten - bossen - water - regen - neerslag - zure regen - zure depositie - fagaceae - eigenschappen - stamafstroming - kroondak - interceptie - betulaceae - forestry - ecosystems - plants - forests - water - rain - precipitation - acid rain - acid deposition - fagaceae - properties - stemflow - canopy - interception - betulaceae
    Influence of airborne ammonium sulfate on soils of an oak woodland ecosystem in The Netherlands: Seasonal dynamics of solute fluxes.
    Breemen, N. van; Boderie, P.M.A. ; Booltink, H.W.G. - \ 1989
    In: Acid precipitation. Vol. 1. Case studies / Adriane, D.C., Havas, M., - p. 209 - 236.
    bosbouw - bomen - bodem - stikstof - bodem ph - bodemaciditeit - neerslag - chemische eigenschappen - zuurgraad - zure regen - bodemvorming - bodemprofielen - zure depositie - forestry - trees - soil - nitrogen - soil ph - soil acidity - precipitation - chemical properties - acidity - acid rain - soil formation - soil profiles - acid deposition
    De teelt van douglas en de zure regen
    Burg, J. van den - \ 1988
    Wageningen : De Dorschkamp (Rapport /Rijksinstituut voor Onderzoek in de Bos- en Landschapsbouw "De Dorschkamp" nr. 520) - 52
    bosbouw - bomen - bosschade - zure regen - neerslag - zure depositie - achteruitgang, bossen - levensvatbaarheid - ecologie - bossen - verontreiniging - bodemvruchtbaarheid - voedingsstoffen - mineralen - as - planten - mineraalgehalte - pseudotsuga menziesii - bosopstanden - bemesting - forestry - trees - forest damage - acid rain - precipitation - acid deposition - forest decline - viability - ecology - forests - pollution - soil fertility - nutrients - minerals - ash - plants - mineral content - pseudotsuga menziesii - forest stands - fertilizer application
    Atmosferische depositie en de gevolgen voor de kwaliteit van het grondwater onder een naald- en een loofbos in de Gelderse Vallei
    Jansen, P.C. - \ 1988
    Wageningen : ICW (ICW nota 1862) - 34
    grondwater - chemische eigenschappen - bosbouw - neerslag - zure regen - zure depositie - zuurgraad - natuurgebieden - gelderland - gelderse vallei - groundwater - chemical properties - forestry - precipitation - acid rain - acid deposition - acidity - natural areas - gelderland - gelderse vallei
    In een natuurgebiedje in de Gelderse Vallei is onder een klein dennebos, dat op een infiltratieprofiel ligt, sterk verzuurd grondwater aangetroffen. Het ligt voor de hand dat de atmosferische depositie van zure en verzurende stoffen hiervoor verantwoordelijk is. Om te zien in hoeverre dit inderdaad het geval is en welke verschillen er zijn met de depositie in een loofbos is een onderzoek verricht naar de aard en de omvang van de depositie in een klein dennebos en in een amerikaans eikenbos.
    Biogeochemistry of an oak-woodland ecosystem in The Netherlands affected by acid atmospheric deposition.
    Breemen, N. van; Visser, W.F.J. ; Pape, Th. - \ 1988
    Wageningen : Pudoc (Agricultural Research reports 930) - ISBN 9789022009161 - 197
    bosbouw - bomen - biocenose - ecosystemen - kringlopen - biogeochemie - bodemwater - bosschade - zure regen - fysicochemische eigenschappen - bodemeigenschappen - bodemchemie - bodem - stikstof - neerslag - chemische eigenschappen - zuurgraad - bodem ph - bodemaciditeit - bodemvorming - bodemprofielen - zure depositie - nederland - gelderland - forestry - trees - biocoenosis - ecosystems - cycling - biogeochemistry - soil water - forest damage - acid rain - physicochemical properties - soil properties - soil chemistry - soil - nitrogen - precipitation - chemical properties - acidity - soil ph - soil acidity - soil formation - soil profiles - acid deposition - netherlands - gelderland
    Impact of acid atmosphere deposition on soils : field monitoring and aluminum chemistry
    Mulder, J. - \ 1988
    Agricultural University. Promotor(en): N. van Breemen. - S.l. : Mulder - 163
    bosbouw - verzuring - bodem pH - bodemaciditeit - bodem - aluminium - neerslag - chemische eigenschappen - zuurgraad - zure regen - zure depositie - metaalelementen - bodemgiftigheid - forestry - acidification - soil pH - soil acidity - soil - aluminium - precipitation - chemical properties - acidity - acid rain - acid deposition - metallic elements - soil toxicity

    The effect of acid atmospheric deposition on concentrations and transfer of major solutes in acid, sandy soils was studied. Emphasis was given to mobilization and transport of potentially toxic aluminum. Data on solute concentrations and fluxes in meteoric water as well as soil solutions were obtained from intensive monitoring programmes conducted at a number of sites in northwestern Europe and North-America. Specific hypotheses were tested in laboratory experiments.

    Atmospheric acid inputs dominated total acid loads in nearly all soils studied. This was particularly true for forest soils in the Netherlands, due to an extreme dry deposition of (NH 4 ) 2 SO 4 in the forest canopy. Input of (NH 4 ) 2 SO 4 may acidify the soil, due to NH 4 assimilation, or nitrification of NH 4 and subsequent leaching of NO 3 .

    In soils rich in weatherable minerals, mobilization of base cations dominated acid neutralization, so that percolation water was buffered at relatively high pH values and the mobility of aluminum was low. In these soils the mobilization and transport of aluminum was mainly driven by organic acids, which is consistent with the podzolization theory. However, in soils depleted in weatherable minerals (e.g. most of the acid, sandy soils in the Netherlands), mobilization rates of base cations were too low for a substantial neutralization of atmospheric acidity, so that pH values of the percolation water were often low enough to cause a significant mobilization of aluminum. In these soils the atmospherically derived strong acid load was almost fully neutralized by aluminum dissolution. Much of this dissolved inorganic aluminum is currently lost to the groundwater.

    Although aluminum is abundant in soils only a minor fraction, largely consisting of non-silicate organically bound aluminum, formed in the course of soil development (podzolization), was readily dissolved. The current rapid and irreversible depletion of this fraction in many acid, sandy soils of the Netherlands constitutes a drastic change in soil genesis. Depletion may eventually also result in reduced acid neutralization, due to decreased dissolution of aluminum.

    The aluminum solubility control varied with soil depth. Surface soil solutions were highly undersaturated with respect to gibbsite solubility, whereas saturation was approached in the subsoil. Possibly, the low aluminum solubility in the surface soil was controlled by an exchange type equilibrium with organic soil aluminum. Insight in the aluminum solubility control in soils is not only relevant for improving our understanding of the aluminum chemistry in soils per se, but it may also help explaining the aluminum chemistry of surface water in mountainous catchments, where soil solutions may reach the stream via different flowpaths through the soil, depending on hydrological conditions.

    Impact of acid atmospheric deposition on soils : quantification of chemical and hydrologic processes
    Grinsven, J.J.M. van - \ 1988
    Agricultural University. Promotor(en): N. van Breemen; F.A.M. de Haan. - S.l. : Van Grinsven - 213
    neerslag - chemische eigenschappen - zuurgraad - zure regen - bosbouw - verzuring - bodem ph - bodemaciditeit - zure depositie - grondanalyse - bodemoplossing - kwantitatieve technieken - computersimulatie - simulatie - simulatiemodellen - precipitation - chemical properties - acidity - acid rain - forestry - acidification - soil ph - soil acidity - acid deposition - soil analysis - soil solution - quantitative techniques - computer simulation - simulation - simulation models

    Atmospheric deposition of SO x , NOx and NHx will cause major changes in the chemical composition of solutions in acid soils, which may affect the biological functions of the soil. This thesis deals with quantification of soil acidification by means of chemical budgets, kinetics of mineral weathering of aluminum and base cations, and simulation of soil acidification. Most results apply to an acid forest soil on the Hackfort estate, for which monitoring data were available from 1981 to 1987.

    Spatial variability of soil solution composition was found to be the dominant source of uncertainty in determining chemical budgets. Uncertainty in annual chemical budgets due to simulation of unsaturated soil water fluxes generally does not exceed 10%. A new method was developed for in situ measurement of unsaturated soil water fluxes at a similar accuracy as obtained by numerical simulation.

    Weathering of Al is the dominant process for proton buffering in acid soils. In dutch acid soils, the most reactive pool for Al is present in hydrated oxides, often in association with organic matter. On average the weathering rate of Al increases nearly proportional with (H +), and decrease strongly with increasing depletion of reactive Al. Total exhaustion of the reactive pool of hydrated oxides may become a problem in the coming century.

    A new column percolation technique was developed to measure weathering rates at controlled pH in absence of mechanical disturbance. In all cases base cation weathering rates from laboratory experiments were considerably higher than estimated ' from field mass balance studies. A yet unconsidered effect for explanation of this discrepancy, is the increase of weathering rate with (by approximation the square root of) the percolation rate. Moreover, evidence was found that assumed patchy coatings of secondary Al may be protective against weathering of Ca from plagioclases.

    The ILWAS model was adapted for simulation of soil acidification. The model proved to be appropriate to simulate annual budgets and seasonal variation of concentrations for all major components. Concentration peaks near the end of summer appeared to be overestimated, but also scarce field observations may be biased. The model seemed somewhat too crude to predict N-dynamics. The model was used to analyze the response of the soil system to 50% reduction of deposition, fertilization, and removal of forest vegetation. Scenario analyses, demonstrated that pH is not a sensitive indicator for changes in soil chemistry. Simple models, using large time steps, may be adequate to evaluate average annual changes of soil solution characteristics over periods of several decades.

    Bemesting van eikesoorten : een literatuuronderzoek = Fertilization of oak species : a literature review
    Burg, J. van den - \ 1987
    Wageningen : De Dorschkamp (Rapport / Rijksinstituut voor Onderzoek in de Bos- en Landschapsbouw "De Dorschkamp" nr. 475) - 150
    bosbouw - bomen - neerslag - zure regen - zure depositie - bibliografieën - overzichten - bosopstanden - bemesting - forestry - trees - precipitation - acid rain - acid deposition - bibliographies - reviews - forest stands - fertilizer application
    Effects of air pollution and acid rain on fungal and bacterial diseases of trees : a literature review
    Horn, N.M. - \ 1985
    Wageningen : De Dorschkamp (Uitvoerig verslag / Rijksinstituut voor Onderzoek in de Bos- en Landschapsbouw 'De Dorschkamp' bd. 20, no. 1) - 70
    bosschade - luchtverontreiniging - gassen - zure regen - schimmels - bacteriën - bosbouw - neerslag - zure depositie - literatuur - onderzoek - overzichten - wetenschap - forest damage - air pollution - gases - acid rain - fungi - bacteria - forestry - precipitation - acid deposition - literature - research - reviews - science
    Check title to add to marked list

    Show 20 50 100 records per page

     
    Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.