Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

    Current refinement(s):

    Records 1 - 13 / 13

    • help
    • print

      Print search results

    • export

      Export search results

    Check title to add to marked list
    Onderzoek toont geen energiebesparing aan (ondezoek PPO Lisse)
    PPO BBF Bloembollen, - \ 2012
    Vakblad voor de Bloemisterij 67 (2012)41. - ISSN 0042-2223 - p. 36 - 36.
    lilium - cultuurmethoden - energiebesparing - gewaskwaliteit - landbouwkundig onderzoek - proeven - projectbeoordeling - lilium - cultural methods - energy saving - crop quality - agricultural research - trials - project appraisal
    Het Nieuwe Telen voegt in lelie weinig toe als het gaat om productieverhoging of energiebesparing. Inblazen van opgewarmde buitenlucht kan slappe takken niet voorkomen en kost in deze energiezuinige teelt al snel te veel. Ook onderdoor gieten biedt weinig meerwaarde.
    Europees beleid voor milieueffectrapportage : herziening van de EU richtlijn project-mer
    Schröder, R.R.G. ; Kersten, P.H. - \ 2012
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 2274) - 24
    milieueffectrapportage - projectbeoordeling - inventarisaties - eu regelingen - environmental impact reporting - project appraisal - inventories - eu regulations
    De Europese Commissie overweegt om haar richtlijn voor milieueffectrapportage (mer) over projecten te wijzigen. Daarbij gaat het om de vraag voor welk soort project een mer nodig is en hoe de kwaliteit van de rapporten kan worden bewaakt. Een tiental Nederlandse deskundigen is geïnterviewd over deze onderwerpen en de mogelijke gevolgen voor de praktijk. Samenvattend doen deze de volgende aanbevelingen: behoud de speelruimte van nationale overheden om de reikwijdte van de mer in te vullen; laat een technische adviescommissie de definities van de Europese Richtlijn regelmatig bijstellen; stel het werken met alternatieven verplicht; stimuleer monitoring als leerproces van de deskundigen die een milieueffectrapport maken en behoud de plicht tot inhoudelijke actualisatie van een rapport.
    Scan op klimaatbestendigheid van UPR en Nota Ruimte projecten
    Sedee, A.G.J. ; Goosen, H. ; Groot, M.A.M. - \ 2010
    [Utrecht] : Kennis voor Klimaat - ISBN 9789490070175 - 77
    klimaatadaptatie - ruimtelijke ordening - projectbeoordeling - gebiedsgericht beleid - klimaatverandering - nederland - climate adaptation - physical planning - project appraisal - integrated spatial planning policy - climatic change - netherlands
    Het ministerie van VROM heeft het onderzoekprogramma Kennis voor Klimaat gevraagd te verkennen op welke wijze projecten uit het Urgentieprogramma Randstad en uit de Nota Ruimte rekening houden met de gevolgen van klimaatverandering. Een ad hoc samengestelde groep deskundigen heeft in een open dialoog met projectleiders van een zestiental geselecteerde projecten kennis en ervaring uitgewisseld. In een reeks korte sessies heeft deze ‘review’-groep de projectleiders geadviseerd over de klimaatbestendigheid van hun project. Al doende heeft de groep een eerste indruk gekregen van de wijze waarop klimaatbestendigheid een plaats heeft gevonden in de ruimtelijke planvorming. Tevens zijn er zo ideeën ontstaan voor welke aspecten van klimaatverandering er in deze projecten meer aandacht wenselijk en mogelijk is. In dit rapport de bevindingen en aanbevelingen.
    Renewable energy development in China: policies, practices and performance
    Han, Jingyi - \ 2009
    Wageningen University. Promotor(en): Arthur Mol. - [S.l. : S.n. - ISBN 9789085854890 - 190
    milieubeleid - energie - vervangbare hulpbronnen - zonne-energie - zonne-energieverwarming - windenergie - bio-energie - economische evaluatie - projectbeoordeling - ontwikkeling - overheidsbeleid - energievoorraden - energiegebruik - china - environmental policy - energy - renewable resources - solar energy - solar heating - wind power - bioenergy - economic evaluation - project appraisal - development - government policy - energy resources - energy consumption - china
    Energy demand in China has risen rapidly, driven by its massive economic growth. Meanwhile, the energy system in China heavily depends on fossil fuels, which causes serious problems of climate change and air pollution. China started to develop renewable energy about 30 years ago, aiming to alleviate the pressure of energy shortage and fossil fuel related environmental problems. The central government has shown great determination to promote the utilization of renewable energy resources and it set ambitious targets to increase the proportion of renewable energy in the country’s total energy consumption to 10% by 2010 and 15% by 2020.
    China has a large amount of renewable energy resources within its vast territory. Large potentials of producing bioenergy, solar energy, wind energy, hydro energy, geothermal and ocean energy have been identified in China. During the past three decades, the Chinese government made major efforts to develop these renewable energy resources. A series of policies have been formulated to promote renewable energy utilization. As the second largest investor on renewable energy in the world, China has invested considerable financial resources to renewable energy projects. As a result, the installed capacity of renewable energy in China has increased sharply, especially in the fields of wind power, solar thermal and hydro power. However, China lacks effective monitoring and evaluation systems to review the performance of renewable energy policies, programs and projects. It is not yet clear whether the objectives of China’s renewable energy development policy will be reached in an efficient and effective way.
    Under such circumstances, this study evaluates the performance of renewable energy policies and practices in China. The following three research questions are given a central place: What is the performance of the implementation of renewable energy policies and practices in China up till now? What are the driving forces behind the successes/failures of renewable energy development in China? What reforms can be recommended for future renewable energy policies and programs in China?
    In order to answer these questions, this study uses various ideas and concepts of policy evaluation theories as sources of inspiration and information to build an analytical model for evaluating the performance of renewable energy developments in China. Within this analytical model, the performance of renewable energy development is evaluated by criteria of economic performance, technological performance, and environmental and social impacts. The driving (f)actors behind the performance are subsequently analyzed using a triad-network model. Finally, recommendations for future development of renewable energy in China are formulated, based on these analyses.
    This study takes primarily a qualitative research strategy, based on case study research. Three main cases form the central part of this study: one case of biogasification developments in Shandong Province, one case of onshore wind power developments in Inner Mongolia, and one case of solar water heater developments in Zhejiang Province. Data for each case study are collected through site observation, via in-depth interviews with key informants, via questionnaires and through secondary analysis of existing data, statistics and written sources. A structured approach – triangulation – is applied to combine the various data sources and data collection methods.
    Results of the case study on biogasification prove that these projects do not bring developers and users economic benefit, due to the large-scale close down of biogas stations after a relatively short life time. The biogas stations also suffer from various technological problems such as tar jam, leakage of gas pipes and difficulties in treating wet feedstock. However, the establishment of biogasification projects improves the environmental quality of local area and the quality of life of local residents.
    The analyses of wind power projects illustrate the poor economic performance of wind power projects due to the vicious competition for concession projects. Most of the wind farms are well designed and equipped with relatively new wind turbine technology, but many of them are used at low efficiency. The wind power projects reduce the consumption of fossil fuels for power generation and thus contribute to the reduction of air pollutant emission (among which greenhouse gasses). The construction of wind farms has marginal direct impacts on the life of local people and ecosystems. Nevertheless, these projects bring local areas some indirect benefits, such as improvements in the mobility infrastructure and accessibility and attractiveness to tourists (and thus economic income).
    From the solar water heater case study it could be concluded that this technology brings both producers and end users major economic benefits. The use of solar water heater also reduces air pollutant emissions by reducing the consumption of fossil fuels. While overall this relatively simple technology functions well, the expansion of solar water heater utilization encounters some technological challenges. It proves difficult to adapt the solar water heaters onto existing buildings. Water tanks and pipes installed outside of the buildings are not resistant to extreme temperatures, as they freeze during extremely cold winters. The development and implementation of solar water heater has comes together with a number of social problems, especially in relation to obstructions by city administrations and real estate management in some cities.
    The analyses of the driving forces behind these three renewable energy developments show some remarkable differences. The biogasification projects in China are strongly influenced and pushed by policy networks and societal networks, while economic networks play a marginal role in their development and implementation. Wind power projects in China are strongly influenced and advanced by policy networks and economic networks, while the influence of social networks is marginal. And the solar water heater projects in China are strongly guided and implemented by economic networks and societal networks, whereas policy network institutions and actors play less prominent roles. These driving networks, and the absence other networks, partly explain the performance of each of the renewable energy projects in China.
    These findings also result in a number of recommendations for further developing renewable energy in China. In order to strengthen the poorly developed or absent network drivers in each case, improvements should be made with respect to institutional reform and policy revision, the further creation of market dynamics, and technology improvement. Some of the concrete recommendations formulated in this study are:
    • The management of and investment in renewable energy projects should be improved by involving private companies into project development.
    • Feed-in tariffs should be introduced in wind power projects.
    • It is necessary to open up renewable energy development planning and siting to public participation and create a better platform for the public to express their opinion.
    • A semi-protected market should be established to promote renewable energy development. In this semi-protected market, the developers continue to receive governmental subsidies, while the renewable energy products are sold increasingly according to “real” market rules and conditions, and foreign investments play a more important role than present.
    • Technology improvements should aim to solve the technological problems in the short term, to improve efficiency of renewable energy utilization in the medium term, and to diversify the renewable energy technologies in the long term.
    Finally this study formulates implications for future research. Research is recommended especially with respect to public participation and acceptance of renewable energy development as that hardly takes place at the moment; with respect to evaluation modes of performance evaluation itself; and with respect to China’s post-Kyoto renewable energy development strategies.


    Monitoring and Evaluation of Soil Conversation and Watershed Development Projects
    Graaff, J. de; Cameron, J. ; Sombatpani, S. ; Pieri, C. ; Woodhill, A.J. - \ 2007
    Enfield (NH) -Jersey-Plymouth : Science Publishers - ISBN 9781578083497 - 529
    landdegradatie - bodembescherming - erosiebestrijding - beheer van waterbekkens - stroomgebieden - monitoring - evaluatie - projectbeoordeling - land degradation - soil conservation - erosion control - watershed management - watersheds - monitoring - evaluation - project appraisal
    Part One of this book introduces the challenges of monitoring and evaluating interventions designed by technical experts meeting the needs of people who actually use the environment which the interventions are seeking to modify. The chapters in this section seek reconciliation of these tensions through a variety of techniques that seek to engage non-expert voices in providing information and in return offer various degrees of ownership of the interventions. Part Two offers a range of case studies that show monitoring and evaluation in practice in a range of contexts in Africa, Asia and Latin America. Rich, thick descriptions bring out the challenges faced in practice in the field. Various ways forward are offered including greater institutionalisation of monitoring and evaluation in the State, but most point to greater inclusion of people affected by the interventions in the information system – looking to greater influence on decision-making. Part Three explores the frontiers of the contributions of physical science to monitoring and evaluating soil conservation and watershed management. The chapters demonstrate the increasing capacities of physical science to measure changes in the physical environment. The technical sophistication and ingenuity of the techniques is striking for a social scientist. Even the residues of nuclear tests and the Chernobyl disaster can be used to show how soils have moved over the past fifty years. Part Four engages more directly with the inevitable complications when monitoring and evaluation meets the socio-economic organisation of knowledge. The chapters bring out the resource implications of engaging with complex civil societies in a range of contexts from the highly individualistic in the USA to techno-bureaucratically dominated in Pakistan. The book offers accounts of socio-environmental processes in a wide range of contexts. It also has some of the qualities of a manual in offering numerous Tables with checklists of key variables plus a general concern with forefronting observability of performance and developmental impact.
    Meten van duurzaamheid - II: Een instrument voor agroketens
    Pierick, E. ten; Meeusen-van Onna, M.J.G. - \ 2004
    Den Haag : LEI (Rapport / LEI : Domein 7, Gamma, instituties, mens en beleving ) - ISBN 9789052429137 - 82
    agrarische economie - duurzaamheid (sustainability) - projectbeoordeling - nederland - ketenmanagement - agro-industriële ketens - agricultural economics - sustainability - project appraisal - netherlands - supply chain management - agro-industrial chains
    In dit rapport wordt een instrument beschreven waarmee de duurzaamheid van agroketens kan worden gemeten. Het instrument is vooral bedoeld voor de beoordeling van effecten van projecten die worden ingediend bij het AKK-co-innovatieprogramma 'Duurzame Agro Food Ketens'. Deze projecten beogen te komen tot duurzame oplossingen met bedrijfsoverschrijdend karakter. Het instrument geeft inzicht in de visie die bedrijven, die een projectvoorstel indienen, hebben ten aanzien van duurzaamheid, de maatregelen die ze hebben genomen om duurzaamheid een plaats te geven in de dagelijkse praktijk en tenslotte de effecten van het project dat zij bij AKK indienen. Daarbij staat een checklist centraal. De checklist is een compilatie van een groot aantal aspecten die in het kader van veel andere initiatieven zijn ontwikkeld
    Keeping it Vague : Discourses and practices of participation in Rural Mozambique
    Pijnenburg, B.F.M. - \ 2004
    Wageningen University. Promotor(en): Cees Leeuwis. - S.l. : s.n. - ISBN 9789058089625 - 238
    ontwikkelingsprojecten - ontwikkelingsstudies - plattelandsontwikkeling - oefening - participatie - platteland - mozambique - methodologie - projectbeoordeling - rapid rural appraisal - development projects - project appraisal - development studies - rapid rural appraisal - rural development - methodology - practice - participation - rural areas - mozambique
    Since the 1980s, considerable changes have taken place in thinking about development interventions. Many donors, host governments and development organisations embraced the concepts and the related methods of participatory approaches. In an attempt to move away from an era of more directive and top-down interventions, the project proposals in the 1990s were dominated by concepts such as participation, decentralisation, Participatory Rural Appraisal (PRA), empowerment, community-based development. In other words, the language of policy makers and practitioners in the field of development changed considerably. More significantly, the discourse of development changed. The discourse concept emphasises that language is not neutral. Discourse determines what can be said and written in a certain social group in a particular epoch. Discourse is not static; it changes as a result of its constant interplay with everyday practices and in social interaction. Framing is another important concept in this study. Framing refers to the process of filtering and selection of elements in the discourse that leads to new text and talk, new meanings and/or new social practices. In chapter two, a summary is given of ideas and thoughts of some important authors who have been influential in setting participatory approaches on the development agenda. The popularity of participatory approaches during the 1990s did, however, generate criticism. Chapter three gives an overview of contemporary critical thoughts on these approaches. The advocates themselves, such as Robert Chambers, expressed concern over 'bad practices', which he regarded as a consequence of rapid up-scaling, insufficient training and 'use of the label without the substance'. In other words, the argument was that the ideas were good but that these ideas were not properly implemented in practice. More fundamental criticism was voiced by authors such as Mosse,Leeuwis, Cooke andKothari. They pointed out the inherent contradictions and philosophical shortcomings of participatory approaches. The definitions of participation and empowerment are often vague, and the language used around these concepts tends to have a 'positive' connotation. This makes is easy to use these concepts in a rhetorical and populist way. In the discourse around participatory approaches, very little attention is paid to political dimensions of development interventions and existing social organisation. This study buildsfurtheron these critical reflections with the help of the concepts discourse and framing that are elaborated in chapter four. The objective of the study is to describe and compare the discourses and everyday practices of five development projects in rural Mozambique. In doing this, the study hopes to contribute to the understanding of everyday dynamics of participatory development interventions. The following research questions were formulated at the end of chapter four; 1)Whatwas the project context like? 2) What were the project discourses around the concepts participation and empowerment? 3) What were the everyday project practices? 4) How did PRA project practices compare with principles of 'good' PRA practices? 5) How did project discourses compare with project practices? 6) How can gaps between discourses and practices be explained? Two major case studies and three minor ones were selected. The approach of the study is explained in chapter five. The methodology consisted mainly of participant observation and interviews. The involvement of the researcher in these projects either as an advisor, trainer or evaluator gave a good opportunity to have access to observations from within the project. For the two major cases, the researcher also had the opportunity to do research as an outsider, acting independently of any project involvement.

    Chapter six provides important contextual information by describing the recent history ofMozambique. It specifically explores the events and facts that are important for the understanding of rural development inMozambiquein the 1990s.

    The empirical chapters, chapters seven through nine, have the following structure: first the project context is described, then the project discourses, and finally some critical incidents and observations, thus answering the first three research questions. The other three research questions are dealt with in the concluding chapters ten and eleven.

    The first major case study deals with various interventions in the most southern district of Mozambique, Matutuíne, inMaputoprovince. The aim of this project was to involve local people in the management of natural resources. The main focus was an initiative by the Swiss NGO Helvetas. The project was geared towards empowering the inhabitants of the district to confront commercial investors with interests in the area. In chapter seven, some of their activities—such as a Participatory Rural Appraisal (PRA), community land delimitation and seminars—are described. This chapter also reflects on the relations of the project with various other actors in the district.

    The other major case study is a project that promoted decentralised district planning in 14 districts ofNampulaProvincein the North of Mozambique. This project was a joint initiative of two UN organizations (UNDP and UNCDF), the Government of theNetherlandsand the Mozambican Ministry of Planning and Finance. District administration was encouraged to write district plans. PRAs, the establishment of District Consultative Councils (DCCs) and Local Development Committees (LDCs) were the vehicles implemented to involve rural people in the development planning of the district. This project is described in chapter eight.

    The three minor case studies, all based on projects run by NGOs, are presented in chapter nine. The first minor case was an initiative in the area of land rights and took place in Nicoadala district inZambeziaprovince. The project attempted to delimit land for communities, a possibility provided for through the land law of 1997. The second minor case took place in Machaze district inManicaprovince and is similar to the project in Nampula since its aim was decentralised district planning. The difference is that this project in Machaze placed more emphasis on the local level and started with the establishment of a Local Development Committee and a series of PRAs. The third minor case is about a PRA that was planned by an NGO to take place inMorrumbaladistrict,Zambeziaprovince, but in fact never took place. All projects made use of PRA. In chapter ten, I first take a closer look at how PRAs were perceived and how the PRAs were conducted by project staff. I compare this with the supposed principles of 'good' PRA practice. Project staff largely regarded PRA as a tool for data collection or as a way to obtain a ranking of a wish-list or other information. The way in which data were collected and the way in which problems were analysed revealed a rather extractive and uncritical way of working. The level of probing and triangulation was minimal. There was little space for sharing, joint analysis or critique. The role of PRA in the intervention or in the envisaged development process was seldom made explicit in project documents.

     

    Chapter ten continues to synthesize three gaps between project discourses and project practices. Firstly, project discourses tend to picture the intervention as rather a-political and its methods as neutral, while in practice many different interests and several conflicts surfaced as a result of the intervention. It became apparent how different power-holders try to either control or even block the interventions. In turn, project staff do all they can to appease all actors and keep their project running.

    Secondly, all projects have empowerment as an objective. It is however apparent that, in the project discourses, this concept is not further elaborated and it is not clear who should be empowered in relation to whom, or how this could be achieved. Since the PRAs were rather extractive and uncritical, and as the interests of project staff differed often from the empowerment of local people, these exercises offered little scope for local learning or mobilisation. Projects tended to create new institutions rather than trying to change existing local institutions. Little or no attention was paid to intra-community inequalities and, as time went by, projects tended to water down their empowerment objectives.

    The third gap that was identified is that whereas, according to the discourse of participatory development, processes should be bottom-up and local, observations showed that most interventions were largely imposed by donors and development agencies and their staff. The philosophies of the project rationale and approach are rather foreign. The influence of expatriates on project formulation and implementation was obvious. Moreover, agenda setting of everyday activities or determining the next step during a PRA was in the hands of project staff, with local people having virtually no say in the matter. New organisations such as Local Development Committees and District Development Councils were equally largely imposed by project staff and their durability is therefore questioned.

    In chapter eleven an attempt is made to explain these gaps. The concepts of discourse and framing were very useful for doing so. We can talk of a discourse of participatory development; a dominant system of representation that governed the way policy makers and practitioners talked and wrote about development during the 1990s. This discourse was shared in trans-national discourse coalitions and often had rather optimist and positive connotations. When it came to putting this discourse into practice, formulating the project document, andoperationalisingthis document in activities in the field, the discourse had to be actively framed or translated. The various actors do this in several ways so as to fit the discourse into their wants and needs. One and the same actor can also frame the discourse in different ways, depending on the audience and context. Project discourses were characterised by vagueness, thus allowing the many different actors to select only that which they regarded as being useful.

    Several contextual factors may contribute towards explaining the gaps between discourses and practices. The following are distinguished; the brutal history of colonial and post-colonial top-down interventions in rural Mozambique, the consequent distrust towards outsiders, the lack of training and experience of project staff, party-political tensions, expectations of local people, and a lack of commitment towards the empowerment of local people on the part of project staff and local power-holders.

    In addition, discourses of participatory development exhibit a number of conceptual and philosophical shortcomings that also contribute to the divide between formal discourses and everyday project practices. The most important (and most known) criticism is that participatory approaches are quite naïve since they often ignore power relations. It generally assumes that people are willing and able to collaborate, and are able to overcome conflict via mutual learning. Furthermore, the fact that certain concepts are not further specified, being kept vague, makes the approach difficult to criticise.

    In the last section I turn my attention specifically to project managers who have to deal in everyday practice with: 1) the inherent contradictions of the approach, 2) framing the laudable but naïve ideas into activities and 3) the different actors with their various interests. Good project managers inMozambiquehave to be highly politically sensitive and strategic. They often have to adopt a strategy what I have called 'juggle and muddle'. Keeping the discourse vague is not only an observation of this study; at particular moments it can also be a recommendable strategy in running a project effectively.

    Multifunctionele beplantingen van ontwerp naar realisatie; verslag van ervaringen met en onderzoek naar de combinatie van multiproductieve beplantingen met gras en vee
    Oosterbaan, A. ; Berg, C.A. van den; Valk, H. - \ 2004
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 837) - 44
    meervoudige teelt - teeltsystemen - productiefuncties - dierhouderij - ontwerp - haalbaarheidsstudies - projectbeoordeling - achterhoek - multiple cropping - cropping systems - production functions - animal husbandry - design - feasibility studies - project appraisal - achterhoek
    In het kader van Meervoudig Duurzaam Landgebruik zijn in de omgeving van Winterswijk op verschillende typen bedrijven proefsgewijs `multifunctionele beplantingen¿ aangelegd. Onderzoek is gericht op geschikte boomsoorten, plantafstanden, grasbeheermethoden, invloed van de bomen op de samenstelling en voederwaarde van het gras, vruchtproductie, oogst, afzet en op mogelijkheden voor recreatie-inkomsten. Het concept lijkt goed te passen op extensieve landbouwbedrijven.
    De economische waardering van natuur en milieu in projectevaluaties. Naar een natuurinclusieve MKBA.
    Bos, E.J. - \ 2003
    Den Haag : LEI (Rapport / LEI : Domein 4, Ketens ) - ISBN 9789052428499 - 72
    agrarische economie - projectbeoordeling - kosten-batenanalyse - milieu - nederland - natuur - economische aspecten - agricultural economics - project appraisal - cost benefit analysis - environment - netherlands - nature - economic aspects
    De Maatschappelijke Kosten Baten Analyse (MKBA) krijgt in Nederland steeds meer een rol van betekenis in discussies omtrent het gebruik van evaluatie-instrumenten bij het ondersteunen van de besluitvorming. Deze discussie wordt onder andere gevoerd in het kader van het Onderzoeksprogramma Effecten Infrastructuur (OEI). Binnen OEI is op initiatief van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit de discussie gaande omtrent het onderdeel natuur- en milieuwaardering. In de Verenigde Staten is de economische waardering van natuur en milieu reeds lange tijd een veelal verplicht onderdeel van de evaluatie. In het kader van de herziening van OEI zijn in dit onderzoek deze buitenlandse richtlijnen voor natuur- en milieuwaardering geïnventariseerd en geanalyseerd. De in dit onderzoek geanalyseerde cases bevestigen dat natuur- en milieuwaardering werkelijk een rol van betekenis speelt bij de evaluatie van projecten en bij de evaluatie van regelgeving in de VS In voorkomende gevallen is natuur- en milieuwaardering doorslaggevend geweest voor de uitkomst van de besluitvorming. Met het resultaat van dit onderzoek, inzicht in de buitenlandse ervaringen met geïnstitutionaliseerde natuur- en milieuwaardering, kan input worden geleverd voor de discussie omtrent de herziening van OEI.
    De Glind, waar jeugd én toekomst telt : een verkenning van de ruimtelijke ontwikkelingskansen van het jeugddorp De Glind
    Windt, N.P. van der; Kolkman, G. ; Blom, G.E. - \ 2003
    Wageningen : Alterra [etc.] (Wetenschapswinkel rapport 193) - 47
    langdurige zorg - minder bevoorrechte jongeren - plattelandsgemeenschappen - ruimtelijke ordening - haalbaarheidsstudies - projectbeoordeling - nederland - zorgboerderijen - gelderland - long term care - disadvantaged youth - rural communities - physical planning - feasibility studies - project appraisal - netherlands - social care farms - gelderland
    Het jeugddorp De Glind, gelegen nabij Barneveld, oriënteert zich op een `nieuwe` toekomst. Dit is noodzakelijk geworden door veranderingen in de zorgsector. Daarnaast spelen in de groene omgeving van De Glind ontwikkelingen die een basis kunnen zijn voor nieuwe vormen van zorg in dit speciale dorp. In dit onderzoek zijn de kansen verkend en is een samenhangend ruimtelijk ontwikkelingsbeeld opgesteld. Er zijn voor de ontwikkeling van het dorp vier sferen geschetst, met ieder een eigen karakter en een specifieke mix van mogelijkheden op het gebied van wonen, werk, groene inrichting en zorg. Ook is aangegeven welke vormen van regie mogelijk zijn om dit beeld dichterbij te brengen.
    Meten van duurzaamheid : naar een instrument voor agroketens
    Meeusen, M.J.G. ; Pierick, E. ten - \ 2002
    Den Haag : LEI - ISBN 9789052427607 - 75
    agrarische economie - duurzaamheid (sustainability) - landbouwindustrie - innovatie adoptie - meting - projectbeoordeling - nederland - ketenmanagement - agro-industriële ketens - agricultural economics - sustainability - agribusiness - innovation adoption - measurement - project appraisal - netherlands - supply chain management - agro-industrial chains
    Evaluatie prototype TOP10-21ste eeuw
    Vullings, L.A.E. ; Bulens, J.D. ; Bregt, A.K. ; Knapen, M.J.R. ; Lentjes, P.G. ; Wit, A.J.W. de; Zeeuw, C.J. de - \ 2001
    Wageningen : Alterra (CGI-report 15 / Alterra-rapport 373) - 65
    geografische informatiesystemen - gebruikswaarde - gebruiksefficiëntie - evaluatie - projectbeoordeling - specificaties - geographical information systems - use value - use efficiency - evaluation - project appraisal - specifications
    De Topografische Dienst Nederland (TDN) wenst haar geo-informatie product "TOP10 vector" te vernieuwen. Als laatste fase in dit vernieuwingsproces is het prototype getest en geëvalueerd aan de op gebruikerseisen van huidige en potentiële gebruikers gebaseerde gebruikersspecificaties.
    La problématique de l'application des techniques d'analyse coûts-bénéfices en Afrique subsaharienne : le cas du Zaïre
    Musampa-Tshibalabala, R. - \ 2000
    Agricultural University. Promotor(en): P. van den Noort. - S.l. : S.n. - 289
    kosten-batenanalyse - ontwikkelingsplanning - haalbaarheidsstudies - projectbeoordeling - afrika ten zuiden van de sahara - ontwikkelingsprojecten - economische evaluatie - democratische republiek kongo - cost benefit analysis - development projects - economic evaluation - development planning - project appraisal - feasibility studies - africa south of sahara - congo democratic republic

    De bedoeling van dit onderzoek is het toetsen van de toepasbaarheid van de methodologische principes van economische projectanalyse in de politieke, economische en financiële context zoals die bestaat in Zaïre (thans: Congo geheten). Om realistisch te werk te gaan, hebben wij dit gedaan vanuit het standpunt van de schaduwprijsmethode (Méthode des Prix de Référence, MPR) voor twee praktijkgevallen van projecten die geanalyseerd en gefinancierd werden door de Wereldbank.

    Na een algemene introductie die voornamelijk de probleemstelling betreft, en na de motieven van het onderzoek en de gevolgde methode, wordt het onderzoekswerk in twee delen opgebouwd: een deel betreffende de theorie (hoofdstuk 1 t/m 4), en een deel over de toepassing (hoofdstuk 5 t/m 9). Hoofdstuk 10 geeft de conclusies van het onderzoek.

    De theorie

    Het eerstehoofdstuk is een algemene inleiding, het geeft om te beginnen een idee van wat een project is, zijn analysekader, welke de relaties tussen projecten zijn en met de ontwikkelingsplanning. Verder zijn in dit hoofdstuk drie werkhypotheses opgesteld die achtereenvolgens betrekking hebben:

    op het ontbreken in Zaïre van voorwaarden die geschikt zijn voor de toepassing van de kosten/baten analysetechnieken,op de zeer beperkte en weinig verspreide kennis van deze technieken, en tenslotteop de voorwaarden waaraan voldaan zouden moeten worden om deze technieken te kunnen toepassen.

    De evaluatie van projecten vanuit het gezichtspunt van de ondernemer (hoofdstuk 2)

    Na het onderzoeksterrein omschreven te hebben qua tijd (1978-1990) en qua ruimte (twee agrarisch-industriële projecten in landelijke gebieden), hebben wij de beslissingscriteria van investeringen voor de ondernemer bestudeerd. Twee groepen van criteria zijn bestudeerd, te weten die aangeduid als statische en die als dynamische. Drie statische criteria zijn bestudeerd: de gemiddelde rentabiliteit (Taux Moyen de Rentabilité, TMR), het jaarlijkse percentage van het rendement (TAR) en de eenvoudige terugverdienperiode (Délai de Recupération Simple, DRS).

    In de tweede groep bestudeerden wij de zogenaamde dynamische criteria: deze onderscheiden zich van de eerstgenoemde door bij de evaluatie rekening te houden met het disconteringsprincipe. Bij deze criteria speelt de tijd een belangrijke rol, overeenkomstig de zegswijze "één vogel in de hand is beter dan tien in de lucht".

    De voorwaarden voor aanvaarding of verwerping van een project zijn bestudeerd en uitvoerig besproken voor wat betreft vier dynamische criteria: de interne rentevoet (Taux de Rentabilité Interne, TRI), de netto contante waarde (Valeur Actualisée Nette, VAN), de kosten/baten verhouding (Rapport Bénéfices-Coûts, RBC) en de verhouding tussen netto baten en investeringen.

    De evaluatie vanuit het gezichtspunt van de gemeenschap

    De beschrijving van de basisprincipes, van de rekenwijzen, van zowel de toepassingen als de beperkingen van de twee grote stromingen of benaderingen van economische analyse, namelijk de schaduwprijsmethode (MPR) en de effectenmethode (Méthode des Effets, ME), heeft ons een grote hoeveelheid aan theoretische inzichten opgeleverd.

    * De benadering via de schaduwprijsmethode (MPR) ( hoofdstuk 3 )

    De studie van de context en van de principes van de MPR heeft ons de beginselen en nadere verfijning duidelijk gemaakt. In tegenstelling tot de financiële analyse, vergelijkt de financiering van een investering vanuit het gezichtspunt van de gemeenschap de kosten en de voordelen die de "echte" "opportunitykosten voor de totale economie weergeven. De MPR omvat, of beter gezegd houdt rekening met de kwantitatieve en niet kwantitatieve aspecten van de gebruikte hulpbronnen (kosten) en van de baten van een project of investeringsprogramma. Oftewel, stellen Kuyvenhoven en Mennes (1988, p.2), de kosten/baten analyse neemt in ogenschouw en vergelijkt systematisch alle kosten en alle baten van een project, ongeacht of die toevallen aan een individu, een onderneming, een sociale groep, een openbare sector of aan het gehele land.

    Deze principes hebben bij ons enkele vragen opgeroepen: in welke mate kan men van te voren in termen van kosten en baten alle effecten van een project herkennen? Bijvoorbeeld, hoe moet men de effecten van de vervuiling van een fabriek op het milieu vaststellen? Of, hoe moet men de gevolgen van de vervuiling van Tchernobyl van 1986 en van Tokaïmura van 1999 vaststellen? En in de sociale sector, bijvoorbeeld de gezondheidszorg en het onderwijs, is het mogelijk om daar de effecten vast te stellen van de verbetering van diensten en zo ja vanuit welk perspectief?

    Teneinde zich beter rekenschap te geven van de doelmatigheid van deze benadering, zijn enkele gevallen van praktische toepassingen door de Wereldbank over de hele wereld geïnventariseerd. Hierbij zij opgemerkt dat de Wereldbank en de internationale gemeenschap in 1990 de African Capacity Building Initiative (ACBI) hebben opgezet om de verstoorde evenwichten in de Afrikaanse landen te herstellen.

    Maar de MPR blijft veeleisend voor wat betreft betrouwbare en consistente statistische gegevens, iets waarover veel ontwikkelingslanden, waaronder Zaïre, niet beschikken, tenminste op het ogenblik niet.

    * De benadering via de effectenmethode (ME) ( hoofdstuk 4 )

    Volgens deze benadering van economische analyse wordt de bijdrage van een project bepaald door de toegevoegde waarde gecreëerd door haar effecten van begin tot eind in de productieketen, en op alle niveaus en in alle sectoren van het land. Bij de bestudering van de "basistechnieken en -hypotheses" hebben wij gemerkt dat voor wat betreft de toepassing, ook de ME een aanzienlijke hoeveelheid cijfermatige gegevens eist, zowel van economische functionarissen op nationaal niveau, als van ondernemingen, en zelfs van huishoudens.

    Een zwak punt van de ME is dat zij onderdeel is van een planningsproces waarbij de economische berekeningen de weg dienen te wijzen in de besluitvorming. Toch is de overheid in de ontwikkelingslanden (i.h.a.) weinig betrouwbaar: de plannen zelf, voorzover ze al bestaan, zijn veelal slecht geformuleerd en worden nooit gerealiseerd.

    Een vergelijking van de twee benaderingen die hier bestudeerd werden laat zien dat ondanks hun verschillen, zij dezelfde doelen nastreven, maar op verschillende manieren: de schaduwprijzen voor de MPR en de marktprijzen voor de ME. De vergelijking heeft desalniettemin aangetoond dat de degelijke theoretische principes van de MPR kunnen leiden tot verstandige investeringskeuzes voor het land.

    De toepassing

    De agrarische sector van Zaïre (hoofdstuk 5)

    Om al deze theorieën in een reële context te plaatsen, hebben wij de verschillende aspecten van de agrarische Zaïrese sector, wiens potentieel onbetwistbaar is, onderzocht. Na presentatie van de voornaamste gegevens over de agrarische sector (waarin zo'n 70% van de bevolking een bestaan vindt), hebben wij de twee typen van landbouw die bedreven worden in Zaïre beschreven, te weten de traditionele landbouw en de moderne landbouw.

    Verscheidene zaken karakteriseren de traditionele landbouw: de omvang van de factor arbeid en van de oppervlakte gecultiveerde grond op het totaal van het hele land; de geringe opbrengsten per hectare; de grootte van het familiebedrijf die de 1,5 ha. niet overschrijdt; de lange duur van braaklegging; en de overheersing van voedingsgewassen voor eigen verbruik. Een kort onderzoek naar de ontwikkeling van deze landbouw maakt duidelijk dat ze in continu verval is sinds het onafhankelijk worden van het land in 1960.

    De moderne landbouw, bedreven op ongeveer 2 miljoen ha, onderscheidt zich van de traditionele landbouw door moderne exploitatie- en managementtechnieken, hetgeen het belang verklaart van het kapitaal dat hierin door de eigenaren is geïnvesteerd. Zij is voornamelijk gebaseerd op exportgewassen: koffie, katoen, palmolie, cacao, etc.

    Over de door de overheid gevolgde landbouwpolitiek en -strategie kan men zich terecht een groot aantal vragen stellen, evenals over de aangewende instrumenten (zie Shapiro en Tollens, 1992, pag.129-141).

    In de bijzonder gecompliceerde agrarische context van Zaïre beschikt men niet over de geschikte menselijke en materiële middelen om zodanig betrouwbare statistische gegevens te verzamelen en te verwerken dat er betrouwbare projectevaluaties mee te maken zijn.

    De projecten betreffende suikerriet en oliepalm (hoofdstuk 6)

    Dit hoofdstuk gaat over de presentatie alsook over de lokalisatie van de twee projecten aangemerkt als casestudies, dat van het suikerriet en dat van de oliepalm. De twee projecten zijn gefinancierd door de Internationale Ontwikkelingsassociatie van de Wereldbankgroep (IDA), de eerste in cofinanciering met het Franse Ministerie van Ontwikkelingssamenwerking, de tweede met cofinanciering van de Afrikaanse Bank van Ontwikkeling (ADB) en de Arabische Bank voor Economische Ontwikkeling in Afrika (BADEA).

    De sub-sector suiker: de twee industriële suikerrietplantages bevinden zich in Kwilungongo (op 175 km van Kinshasa) en in Kiliba (Zuid-Kivu). Vóór de financiering van het project van de Compagnie Sucrière (CS) was de productie in de twee bedrijven kleiner dan de jaarlijkse behoefte van het land: de productie bijvoorbeeld in de periode 1976-79 was ongeveer 50.000 ton, terwijl de jaarlijkse behoeften van het land lagen op ongeveer 100.000 ton (Ministerie van Landbouw, 1988, pag. 21).

    De sub-sector oliepalm: alhoewel de oliepalmteelt wijd verspreid is over het hele land, dragen slechts vier regio's in belangrijke mate bij aan de industriële teelt en productie. De Maatschappij Plantages Lever van Zaïre (PLZ), die bestudeerd wordt in dit boek, is de belangrijkste van alle industriële maatschappijen, met een palmolieproductie van ongeveer 50% van het totaal van de industriële oliepalm productie van het land. Ook in deze sub-sector is de productie sterk afgenomen: bijvoorbeeld van ongeveer 170.000 ton in 1970 naar ongeveer 145.000 ton in 1975 in de periode van studie.

    De financiering van de twee projecten beoogde ondermeer productiegroei, het scheppen van arbeidsplaatsen, rehabilitatie van de productie-eenheden, scholing, aanschaf van nieuwe machines en sociale infrastructuur, teneinde de levensomstandigheden van de werknemers en van de omwonende bevolkingsgroepen te verbeteren.

    In beide gevallen hebben wij geconstateerd dat de prijzen niet waren vastgesteld volgens de wet van vraag en aanbod; ze waren zonder meer vastgesteld door de regering, hetgeen iedere concurrentie uitsloot. Een vergelijking heeft aangetoond dat de productiekosten van een ton suiker in Zaïre tot de hoogste van het Afrikaanse continent behoren (Wereldbankrapport, 1985, pag. 12).

    Als men al deze feiten in ogenschouw neemt, zou men zich kunnen afvragen waarmee de resultaten van een economische analyse die uitgevoerd zou zijn volgens de methodologische principes zoals beschreven in hoofdstuk 3 en 4 zouden overeenkomen als:

    het referentiekader van een project onduidelijk is enals de inmengingen van de regering de werking van de marktwetten verstoren?

    De boekhoudkundige en financiële analyse van het suikerrietproject (hoofdstuk 7)

    In hoofdstuk 7 hebben we getracht enkele boekhoudkundige en financiële aspecten te bestuderen van het suikerrietproject waarvoor bepaalde becijferde informatie beschikbaar was.

    Ons doel was tweevoudig: aan de ene kant bepaalde boekhoudkundige en financiële aspecten onderzoeken die onbestudeerd waren gebleven bij de evaluatie van het project en, aan de andere kant, de voorspelde resultaten vergelijken met de daadwerkelijk bereikte resultaten. Daartoe hebben wij gebruik gemaakt van de bedrijfsgegevens over de voorcalculatie en de voorlopige balansen, maar ook van de werkelijke balansen van de vijf opeenvolgende jaren. Om een idee te krijgen over de financiële situatie van de CS na de financiering, hebben we drie ratiogroepen bestudeerd, te weten:

    de ratio van liquiditeit,de ratio van financiële autonomie ende ratio van de financiering van de duurzame activa.

    De boekhoudkundige en financiële analyse was nodig, want zij heeft aangetoond dat in veel gevallen het ten tijde van de projectevaluatie uitgevoerde onderzoek onvolledig was; zo werden bepaalde boekhoudkundige principes niet in acht genomen, bijvoorbeeld de berekening van de afschrijvingen, het niet uitkeren van het dividend, het in aanmerking nemen van de waarde van de duurzame activa. Op het financiële vlak hebben we geconstateerd dat geen rekening is gehouden met werkkapitaal en met andere relevante ratio's, die het mogelijk maken het financieel evenwicht van het bedrijf te beoordelen.

    De resultaten hebben aangetoond dat de onderneming het hoofd boven water heeft kunnen houden dankzij buitenlands kapitaal en dat haar ratio van onafhankelijkheid gedurende de in aanmerking genomen periode (1988-1992) kleiner is gebleven dan 1,0. De kosten van de koersverschillen volgend op de omzetting van de leningen in deviezen tegen de wisselkoers van de dag hebben gezorgd voor een ernstig gebrek aan geldmiddelen en heeft de maatschappij genoopt tot het niet nakomen van haar betalingsverplichtingen.

    Voor wat betreft de vergelijking tussen de voorspelde versus de daadwerkelijk behaalde financiële resultaten hebben wij tamelijk grote verschillen geconstateerd, met name wat betreft de bijdrage van het project aan de staatsbegroting en wat betreft het handhaven van het financieel evenwicht dat bij de evaluatie vooraf was aangenomen.

    Ondanks de financiële moeilijkheden die we zonet beschreven hebben, heeft studie van de financiële resultaten van het project aangetoond dat de Wereldbank de enige begunstiger van het project was. Deze bank heeft de facto haar totale lening, de achterstallige rente, en de rente op rente ingevorderd, zoals aangegeven is in het volgende hoofdstuk.

    De sociaal-economische analyse van de twee projecten (hoofdstuk 8)

    Gebaseerd op verscheidene statistische gegevens heeft hoofdstuk 8 nogal belangrijke informatie verschaft, die ons inziens de gesignaleerde problemen bevestigen.

    De resultaten van de vooraf uitgevoerde berekeningen laten een positieve rentevoet zien: 17,5% voor het project van de CS (bureau van uitvoering), en 16% voor het project van de PLZ (bureau van uitvoering).

    Na de realisatie van de twee projecten laat de achteraf uitgevoerde ex post evaluatie hiervan de duidelijk negatieve economische resultaten zien ten opzichte van de voorspellingen: - 8% economische rentabiliteit voor de CS, tegen ongeveer één economische rentabiliteit van 5% voor de PLZ (Afrondingsrapporten, 1991, pag.8 en 13).

    Herhaaldelijk zijn er veranderingen ingevoerd en zijn verplichtingen niet nagekomen, zodat de uitgevoerde projecten niet meer overeen kwamen met de aanvankelijk beoordeelde projecten. Zo zijn bijvoorbeeld in het geval van het project van de CS, de clausules over de voldoende toewijzing van deviezen en de prijscorrecties van de suiker niet in acht genomen en is er geen enkel proefproject voor de verbetering van de levensomstandigheden van de plaatselijke bevolking uitgevoerd.

    In het geval van het project van de PLZ waren er eveneens verscheidene veranderingen (vermeld in punt 8.3.1., zoals wijzigingen in de Investeringscode; de overeenkomsten tussen de SOFIDE en de palmoliemaatschappijen) aangebracht, hetzij als opheffingen, hetzij als toevoegingen aan het oorspronkelijk ontwerp. De regering en de Nationale Bank hebben op hun beurt tegengewerkt, de ene in het kader van de Investeringscode, en de andere aangaande de toewijzing van deviezen (hoofdstuk 5).

    Een ander maar evenzo opvallend punt is dat om diverse redenen in geen van de twee gevallen men zich ooit aan het uitvoeringsschema gehouden heeft: het project van de CS heeft een termijnoverschrijding van twee jaar en vijf maanden gekend, terwijl dat van de PLZ een vertraging vermeldde van twee en een half jaar op een totaal van 20 jaar.

    Gedurende deze vertraging ging de economische en financiële situatie aldoor maar achteruit, zodat het merendeel van de tijdens de evaluatie verkregen gegevens veranderd waren, zoals wij dit ook signaleerden aan het begin van deze studie.

    Beter gezegd, de problemen hebben zich voorgedaan in alle projectfasen, van voorbereiding tot afronding, zegt de Wereldbank (Afrondingsrapport, 1991, pag. 1-8).

    Wat betreft de toepassing van de methodologische voorschriften bij de onderzochte gevallen hebben we opgemerkt dat de analisten dan wel de experts van de Wereldbank bijvoorbeeld de schaduwprijzen van de deviezen of de productiekosten van de producten uit de losse pols bepaald hebben. De schaduwprijs van arbeid is evenmin berekend; we veronderstellen dat deze is vastgesteld op basis van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. De enige uitgevoerde economische berekeningen waren die van de interne rentevoet (TRI).

    Ook hier zijn de voordelen overschat, doordat men over het hoofd heeft gezien dat:

    de prijzen van de betrokken producten gecontroleerd en vastgesteld door de regering waren op kunstmatig lage niveaus,de gehanteerde productiekosten slechts ruwe schattingen waren vanwege het gemis van een analytische boekhouding enhet land grote en veelvuldig optredende inflatoire bewegingen kende, hetgeen gepaard ging met devaluatie. Onze eigen rentabiliteitsberekeningen (zie annex), deels gebaseerd op de wereldprijzen van suiker zoals die verschaft zijn door de Wereldbank, hebben enigszins andere uitkomsten gegeven dan die afkomstig van het evaluatieonderzoek.

    Om de kosten te bepalen van de deviezen die uitgespaard zouden worden in het kader van het project (een van de doelen nagestreefd door de CS), hebben we de berekeningen toegepast van de interne wisselkoers oftewel de test van Bruno volgens de methodologie van Gittinger (1982, pag.419). De geactualiseerde resultaten (tabel 8.5 en 8.6) hebben aangetoond dat de interne wisselkoers bijna nul zou zijn; het project heeft dus geen deviezenbesparing opgeleverd.

    De toepassing van de kosten-batenanalyse en de uitvoering van projecten door de ondernemingen in het sociaal-economische milieu van Zaïre (hoofdstuk 9).

    De verschillende empirische feiten die in de voorgaande hoofdstukken verzameld zijn, tonen aan dat de uitvoering van een project beïnvloed wordt door diverse factoren die onvermijdelijk met elkaar verbonden zijn. Noch de beslissing om een project uit te voeren, noch haar resultaten zijn niet alleen de daad van een simpele rentabiliteitssom, maar veeleer de bijdrage van een combinatie van menselijke, sociale, economische, financiële, technische en culturele factoren en van de nationale en mondiale conjunctuur, van het nationale beleid, etc.

    Met het oog op de samenhang tussen al deze zaken, hebben wij een vragenlijst opgesteld, die zowel open als beperkt is. Open, in de zin dat het formulier verscheidene zaken aansnijdt die betrekking hebben op meerdere aspecten van een project; beperkt, omdat hij bedoeld is voor een kleine steekproef: de twee bezochte ondernemingen en de Ministeries van Planning en die van Financiën.

    Het vragenformulier was dus gewijd aan de methodologische procedures, van het beheren of van het uitvoeren van de projecten, van het sociaal-economische milieu, van het regeringsbeleid, van de ex-post controle, en aan de betrokkenheid van de regering bij de ontwikkeling van de projecten.

    De antwoorden op de vragenlijst hebben ons veel inzicht gegeven; op praktisch alle niveaus: van de Wereldbank, van de regering en van de ondernemingen.

    De bijdrage en de conclusies van het onderzoek (hoofdstuk 10)

    Het empirisch onderzoekswerk uitgevoerd in het kader van deze studie, werd in twee delen gesplitst. Het eerste deel heeft zich gebogen over de theoretische principes van de economische analysetechnieken van investeringsprojecten. In dit deel hebben we de principes van de twee grote economische benaderingen onderzocht: de schaduwprijsmethode (MPR) en de effectenmethode (ME). Het tweede deel van de studie werd gewijd aan de praktische aspecten van de toepasbaarheid van een van deze benaderingen, namelijk de MPR, door de Wereldbank in twee concrete gevallen. Het gaat om twee door dit orgaan gefinancierde projecten waarvoor bepaalde gegevens beschikbaar waren.

    Door de theoretische principes te confronteren met de werkelijkheid van een land als Zaïre heeft ons onderzoek vastgesteld dat er talrijke voorwaarden bestaan voor de toepassing van de methodologische principes, en dit op alle niveaus,

    Wat wij hier te zeggen hebben richt zich hoofdzakelijk op twee punten. Het eerste punt is een poging achteraf te verklaren wat zich in de twee bestudeerde gevallen echt heeft voorgedaan. Het tweede punt, nauw verwant aan het eerste, is een geheel aan voorstellen tot herstructureren en herformuleren, en wel op de drie niveaus die hieronder worden genoemd.

    Op het niveau van de Wereldbank: De meningsverschillen encontroversen over bepaalde aspecten van de analysemethode van de schaduwprijsmethode (MPR) ten spijt, betwist geen enkele verstandige econoom de geldigheid van de basisprincipes van deze benadering. Wij verwijzen naar de discussie over het probleem van de discontovoet dat aangepast is aan de tijd (Livingstone en Tribe, 1996, pag. 66), als mede naar de moeilijkheid om de omvang te schatten van de effecten die een project zal hebben op het welzijn van personen in de tijd (Mishan, 1993, pag.140); tenslotte is ook het kwantificeren van alle consequenties van een project een moeilijke zaak. De samenhang van de theoretische principes van de MPR toont aan dat als de nodige onderzoeken correct uitgevoerd worden en als aan de gevraagde toepassingsvoorwaarden wordt voldaan, het mogelijk is om de nagestreefde resultaten te bereiken.

    Dit brengt ons ertoe te beweren dat het merendeel van de problemen bij het ontwerpen van de projecten, (zie tabel 10.1), zijn toe te schrijven aan de experts van de Wereldbank die, zoals men in deze studie heeft gezien, de studies en schattingen van kosten en baten niet voldoende uitgediept hebben.

    MacMillan (1991, pag. 75-76), verklaart echter dat de Wereldbank algemeen .. zelf heeft ingezien dat in het merendeel van de gevallen, de "ontwerpproblemen" de belangrijkste oorzaak zijn van het onvoldoende presteren en het mislukken van projecten. We hebben vijf typen problemen geïnventariseerd; voorstellen tot aanpak van deze problemen zijn vermeld in tabel 10.1.

    Om elke betrokken partij in staat te stellen de obstakels te herkennen die een goed verloop van een project in de weg staan, alsook het herkennen van de behaalde vooruitgang door middel van bepaalde indicatoren en de verantwoordelijkheden vast te stellen op elk niveau, stelt deze studie voor dat de Wereldbank de zogenaamde "integrale aanpak van projectbeheer", wel bekend onder de benaming van "logical framework" introduceert. Dit instrument, ontwikkeld door de Europese Unie (1993), wordt toegepast door de Afrikaanse Ontwikkelingsbank (BAD). Akroyd (1995, pag. 210), bevestigt de doelmatigheid daarvan in concrete toepassingen in Zimbabwe, Malawi en Egypte.

    Op het niveau van de ondernemingen, is de voornaamste bijdrage van deze studie zonder enige twijfel de inhoud van de enquête. Het formulier heeft bestaan uit verscheidene thema's die betrekking hebben op de verschillende aspecten van het project; op het sociale economische en financiële milieu waarin de uitvoering van het project gesitueerd is; op de relaties tussen de bedrijven en de regering; op de strategische acties van de ondernemingen ten tijde van crises; op de relaties tussen de ondernemingen en de Wereldbank, kortom op alles wat direct of indirect zou kunnen bijdragen tot het succes of tot het fiasco van een project. Het formulier heeft tenslotte de bedrijven in staat gesteld om concrete voorstellen te doen i) aan de regering en ii) aan de Wereldbank met wie zij samenwerkten om het project tot een goed einde te brengen.

    Hoewel zij tot nu toe beperkt is gebleven tot twee ondernemingen, zou de vragenlijst als referentie kunnen dienen voor andere bedrijven bij de uitwerking, de uitvoering en de follow-up van een project.

    Op het niveau van de regering, - door de ondernemingen aangewezen als bron van hun ellende - vragen wij een positieve reactie op de navolgende observatie: projecten functioneren goed als het beleid en de instellingen goed zijn (Wereldbank, 1999, pag.15). De voorstellen die wij aanprijzen, hebben in de bestudeerde gevallen betrekking op de als bottleneck blootgelegde problemen.

    Het gaat met name over een gebrek aan betrokkenheid van regeringszijde, over de tekortkomingen van het macro-economische beleid, over onvoldoende fondsen, en over de ondoeltreffendheid van het overheidsapparaat.

    Laten wij tot slot van deze studie zeggen, dat de toepassing van de door ons op ieder niveau gedane eenvoudige en bescheiden voorstellen, niet automatisch een betere gang van zaken oplevert. Integendeel, onze voorstellen botsen met de slechte en vastgeroeste praktijken, praktijken die door geen enkel uitwerking- en uitvoeringsschema van projecten, hoe geavanceerd ook, automatisch kunnen worden gecorrigeerd. Ons scenario van de voorstellen - en wij zijn ons daar bewust van - botst met de belangen van de machthebbers van de natie - gedurende de studie periode. Alleen door mentaliteit - en gedragsveranderingen in alle geledingen van de maatschappij kan de gewenste situatie bereikt worden.

    Nadere informatie

    Bent u geïnteresseerd in het gehele proefschrift dan kunt u contact opnemen met Raphael Musampa , Voerakker 12, 6713 SN EDE, +31 318 416257 of met de leerstoelgroep Agrarische Economie en Plattelandsbeleid, Wageningen Universiteit, Hollandseweg 1, Wageningen, +31 317 484049.

    Check title to add to marked list

    Show 20 50 100 records per page

     
    Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.