Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

    Current refinement(s):

    Records 1 - 20 / 27

    • help
    • print

      Print search results

    • export

      Export search results

    Check title to add to marked list
    Resilience of Amazonian forests : the roles of fire, flooding and climate
    Monteiro Flores, B. - \ 2016
    Wageningen University. Promotor(en): Marten Scheffer, co-promotor(en): Milena Holmgren Urba; Jose de Attayde. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462578876 - 128
    forests - resilience of nature - fire - flooding - floods - climate - floodplains - vegetation - amazonia - bossen - veerkracht van de natuur - brand - inundatie - overstromingen - klimaat - stroomvlakten - vegetatie - amazonia

    The Amazon has recently been portrayed as a resilient forest system based on quick recovery of biomass after human disturbance. Yet with climate change, the frequency of droughts and wildfires may increase, implying that parts of this massive forest may shift into a savanna state. Although the Amazon basin seems quite homogeneous, 14% is seasonally inundated. In my thesis I combine analyses of satellite data with field measurements and experiments to assess the role of floodplain ecosystems in shaping the resilience of Amazonian forests.

    First, I analyse tree cover distribution for the whole Amazon to reveal that savannas are relatively more common on floodplains. This suggests that compared to uplands, floodplains spend more time in the savanna state. Also, floodplain forests seem to have a tipping point at 1500 mm of annual rainfall in which forests may shift to savanna, whereas the tipping point for upland forests seems to be at 1000 mm of rainfall. Combining satellite and field measurements, I show that the higher frequency of savannas on floodplain ecosystems may be due to a higher sensitivity to fire. After a forest fire, floodplains lose more tree cover and soil fertility, and recover more slowly than uplands (chapter 2).

    In floodplains of the Negro river, I studied the recovery of blackwater forests after repeated fires, using field data on tree basal area, species richness, seed availability, and herbaceous cover. Results indicate that repeated fires may easily trap blackwater floodplains in an open-vegetation state, due the sudden loss of forest resilience after a second fire event (chapter 3).

    Analyses of the soil and tree composition of burnt floodplain forests, reveal that a first fire is the onset of the loss of soil fertility that intensifies while savanna trees dominate the tree community. A tree compositional shift happens within four decades, possibly accelerated by fast nutrient leaching. The rapid savannization of floodplain forests after fire implies that certain mechanisms such as environmental filtering may favor the recruitment of savanna trees over forest trees (chapter 4).

    In chapter 5, I experimentally tested in the field the roles of dispersal limitation, and environmental filtering for tree recruitment in burnt floodplain forests. I combine inventories of seed availability in burnt sites with experiments using planted seeds and seedlings of six floodplain tree species. Repeated fires strongly reduce the availability of tree seeds, yet planted trees thrive despite degraded soils and high herbaceous cover. Moreover, degraded soils on twice burnt sites seem to limit the growth of most pioneer trees, but not of savanna trees with deeper roots. Our results suggest a limitation of forest trees to disperse into open burnt sites.

    The combined evidence presented in this thesis support the hypothesis that Amazonian forests on floodplains are less resilient than forests on uplands, and more likely to shift into a savanna state. The lower ability of floodplains to retain soil fertility and recover forest structure after fire, may accelerate the transition to savanna. I also present some evidence of dispersal limitation of floodplain forest trees. Broad-scale analyses of tree cover as a function of rainfall suggest that savannas are likely to expand first in floodplains if Amazonian climate becomes drier. Savanna expansion through floodplain ecosystems to the core of the Amazon may spread fragility from an unsuspected place.

    Geen winter? Niet erg hoor
    Vliet, Arnold van - \ 2016
    phenology - winter - climatic change - plant ecology - resilience of nature - nature
    Operationalising resilience for ecosystem management by assessing ecosystems¿ adaptive capacity
    Sterk, M. - \ 2015
    Wageningen University. Promotor(en): Rik Leemans; Paul Opdam, co-promotor(en): Astrid van Teeffelen. - Wageningen : Wageningen University - 130
    ecosystem management - nature conservation policy - resilience of nature - ecosysteembeheer - natuurbeleid - veerkracht van de natuur
    Resilience of Amazonian landscapes to agricultural intensification
    Jakovac, C.C. - \ 2015
    Wageningen University. Promotor(en): Frans Bongers; Thomas Kuijper, co-promotor(en): Marielos Pena Claros; R.C.G. Mesquita. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462574434 - 172
    landschap - landschapsecologie - veerkracht van de natuur - intensivering - landbouw - landgebruik - bosecologie - amazonia - landscape - landscape ecology - resilience of nature - intensification - agriculture - land use - forest ecology - amazonia

    ISBN: 978-94-6257-443-4

    Author: Catarina C. Jakovac

    Title: Resilience of Amazonian landscapes to agricultural intensification

    Swidden cultivation is the traditional agricultural system in riverine Amazonia, which supports local livelihoods and transforms landscapes. In the last decades, riverine Amazonia has been undergoing important transformations related to population migration and market integration. In this study I investigated whether these socio-economic transformations could be inducing agricultural intensification and what are the consequences of such intensification for the resilience of the swidden cultivation systems in the region of the middle-Amazonas river, Brazil. This region is one of the largest producers of cassava flour (farinha in Portuguese) in the Brazilian Amazon, which is the local staple food. By combining information from field surveys, farmers interviews and remote sensing time-series, I investigated how agricultural intensification is taking place at the landscape level, and what are the consequences for secondary forests (fallows) regrowth and swiddens productivity.

    The results of this study show that swidden cultivation has been intensified in the last three decades, evidenced by an increase in the frequency of swidden-fallow cycles and a decrease in the length of the fallow period, from 9 to 5 years on average. I also found that agricultural intensification was associated to land accessibility and market orientation. Across the region, swiddens are dominated by a single cassava variety that is preferred by the market, reducing the possibilities for adaptation to pests outbreaks and environmental variations. At the field level, repeated swidden-fallow cycles under a short-fallow-period regime (of 5 yrs) leads to a decrease in the recovery capacity of secondary forests (reduced regrowth rate, lower species alpha- and beta-diversity, and changed species composition). Intensification also leads to a reduction in the labour productivity of swiddens (reduced cassava yield and higher weeding labour demand), and consequently in household income.

    I found that management-environment feedbacks play a key role in the decrease of swiddens and fallows productivity. The sprouting and persistent species favoured by cutting, burning and weeding practices are slow growing and form secondary forests with limited potential to fertilize the next cropping field and to suppress weeds. This results in a higher demand for weeding, which in itself will further favour strong-sprouting species. Such feedbacks reinforce the adverse effects of intensification on the environment and for livelihoods. Although farmers recognize thresholds for managing resilience, such as the formation of tired lands (terras cansadas in Portuguese), the combination of a low-nutrient-requiring crop, increasing farinha prices and shortage of accessible land, is encouraging farmers to keep on cultivating in already exhausted lands, and is pushing the system over such threshold.

    To enhance the resilience of swidden cultivation systems in the context of riverine Amazonia, management-environment feedbacks should be broken and market opportunities should be broadened beyond cassava, to include forest products that can be harvested within the swidden-fallow landscape, such as nuts, fruits and timber from fast-growing species. Thus, the proper management of secondary succession is key for assuring resilience to swidden-fallow landscapes and for promoting the integration of production and nature conservation in human modified landscapes.

    Oratie Piet Verdonschot : Eenvoud in samenhang - Het verbinden van
    Verdonschot, Piet - \ 2014
    aquatic ecology - ecosystems - ecological restoration - resilience of nature - public speeches
    Natuurlijk Kapitaal : Toestand, trends en perspectief
    Dirkx, G.H.P. - \ 2014
    Den Haag : Planbureau voor de Leefomgeving (PBL-publicatienummer 1480) - ISBN 9789491506864 - 122
    ecosysteemdiensten - biodiversiteit - bosbeheer - voedselproductie - teeltsystemen - visserij - waterbeheer - inventarisaties - veerkracht van de natuur - ecosystem services - biodiversity - forest administration - food production - cropping systems - fisheries - water management - inventories - resilience of nature
    Het kabinet introduceert met natuurlijk kapitaal een beleidsconcept waarin de baten van natuur centraal staan. Het stelt als doel dat in 2020 het natuurlijk kapitaal is behouden en duurzaam wordt benut. Natuurlijk kapitaal kan in verschillende ecosysteemdiensten voorzien. Daartussen treden uitruilen op, waardoor een keuze voor de ene ecosysteemdienst consequenties heeft voor de andere. Het is daarom nodig dat het kabinet aangeeft welke keuzes het wil maken als het gaat om behoud en duurzaam gebruik van natuurlijk kapitaal. Het aanbod van enkele van de ecosysteemdiensten die het natuurlijk kapitaal in Nederland levert, nam de afgelopen jaren af. Dit geldt voor de voorziening van drinkwater, gebruik van niet-drinkwater in bijvoorbeeld landbouw en industrie, bodemvruchtbaarheid, koolstofvastlegging en plaagonderdrukking. Dit blijkt uit de eerste resultaten van de ‘Graadmeter goederen en diensten uit ecosystemen’, die het PBL en Wageningen UR ontwikkelen. Het kabinet wil de Nederlandse ecosysteemdiensten in kaart brengen om ze een volwaardige plaats te geven in de afwegingen van overheden en bedrijven. Daar kan deze graadmeter bij helpen. De graadmeter laat zien dat ecosystemen in Nederland in verschillende mate in de vraag naar goederen en diensten vanuit de Nederlandse samenleving voorzien. In geen enkel geval voorzien zij in de volledige vraag. Goederen die transporteerbaar zijn, zoals voedsel en hout, worden aangevuld door ze te importeren uit ecosystemen buiten Nederland. Bij de regulerende en culturele diensten is import meestal geen optie. Daar wordt het aanbod uit ecosystemen aangevuld met alternatieve oplossingen, zoals dijken of chemische gewasbeschermingsmiddelen. Bij diensten waarvoor import niet mogelijk is en waarvoor geen technische alternatieven voorhanden zijn, is sprake van een onvervulde vraag. Vooral klimaatverandering maakt dat de vraag naar verschillende ecosysteemdiensten sneller toeneemt dan het aanbod. Dit speelt bijvoorbeeld bij de vraag naar waterberging, kustbescherming, erosiebescherming en verkoeling in de stad. Ook leiden de klimaatdoelstellingen tot een toenemende vraag naar koolstofvastlegging. Het is onduidelijk of tijdig in de groeiende vraag naar deze diensten kan worden voorzien. De Nederlandse economie gebruikt veel grondstoffen uit ecosystemen buiten Nederland. Dat maakt de Nederlandse economie afhankelijk van natuurlijke systemen in het buitenland en tegelijkertijd medeverantwoordelijk voor de wereldwijde aantasting ervan. De productie van biotische grondstoffen gaat namelijk op veel plaatsen gepaard met aantasting van de ecosystemen en verlies van de biodiversiteit. Vooral de teelt van landbouwproducten heeft een groot effect, omdat daarvoor oor¬spronkelijke natuur wordt omgezet in landbouwgrond en de gebruikte intensieve landbouwmethoden de resteren¬de natuur schaden. De verwachting is dat de groeiende wereldeconomie zal leiden tot een verder toenemend beslag op de natuurlijke systemen. Daardoor kan de druk op die systemen zo groot worden dat bodemdegradatie, erosie en overstromingen de productie van biotische grondstoffen in gevaar gaan brengen. Een voorhoede van bedrijven maakt zich zorgen over haar afhankelijkheid en erkent haar verantwoordelijkheid. In verschillende handelsketens worden stappen gezet in de richting van een verduurzaming van de productie. Een voorbeeld is de houthandel, die in staat bleek het marktaandeel van hout uit duurzaam beheerde bossen in minder dan een decennium te vervijfvoudigen. Ook in andere sectoren, zoals de landbouw en de visserij, groeit het aandeel duurzaam geproduceerde producten. In verschillende sectoren ondervinden duurzaam producerende bedrijven een concurrentienadeel ten opzichte van niet-duurzaam producerende bedrijven. In zulke situaties kan het helpen een meer gelijk speelveld te creëren door, binnen de marges van de Wereldhandelsafspraken, minimumeisen te stellen aan producten die op de markt mogen worden gebracht. Voor de bedrijven zelf blijkt inzicht in de impact die hun activiteiten hebben op het natuurlijk kapitaal te helpen productieprocessen te verduurzamen. Er zijn diverse initiatieven ontplooid om deze impact in rapportages op te nemen, maar het is nog geen gangbare praktijk. Het Rijk zou kunnen overwegen de bestaande rapportageverplichtingen van ondernemingen uit te breiden met een rapportage over de impact van hun activiteiten op het natuurlijk kapitaal. Het kabinet wil de landbouw verduurzamen. De Nederlandse landbouw gebruikt het in Nederland beschikbare natuurlijk kapitaal namelijk bijzonder intensief. Dat leidt tot aantasting van natuurlijk kapitaal, terwijl de landbouw daar zelf ook weer afhankelijk van is. Voor sommige agrariërs is dat reden om hun bedrijfsvoering aan te passen en in te zetten op vormen van landbouw die minder impact hebben op het natuurlijk kapitaal. Behalve bekende vormen als de biologische landbouw, zijn ook meer gangbare bedrijven betrokken bij initiatieven om de landbouw te verduurzamen, zoals dat van de Stichting Veldleeuwerik. Het gaat echter om een, naar verhouding, nog klein gedeelte van de landbouwsector. De hoofdstroom in de landbouw blijft vooralsnog een intensieve. De intensiteit waarmee de landbouw het natuurlijk kapitaal gebruikt, beperkt de mogelijkheden om het voor iets anders te benutten dan voedselproductie. En meer ruimte voor andere ecosysteemdiensten, zoals waterberging of recreatie, zal vaak ten koste gaan van die voedselproductie. De generieke ambitie van het Rijk om de landbouw te verduurzamen zou daarom ruimtelijk specifiek kunnen worden uitgewerkt. Dan kunnen ecosysteemdiensten worden geleverd op de plaats waar er vraag naar is en kan de landbouw zich elders blijven concentreren op de voedselproductie. Een meer duurzame benutting van natuurlijk kapitaal vraagt om innovatie van bijvoorbeeld productieprocessen. Het Topsectorenbeleid, een belangrijke pijler onder het Nederlandse innovatiebeleid, richt de aandacht vooral op de grondstofefficiëntie. Dit is slechts één aspect van een duurzame benutting van natuurlijk kapitaal. Meer ruimte voor andere vraagstukken op het gebied van een duurzame benutting van natuurlijk kapitaal – zoals in de landbouw of de visserij – kan helpen de ambities van het kabinet te realiseren. Innovatietrajecten zouden bovendien meer gebruik kunnen maken van de ervaringskennis van voorlopers, door in te zetten op de vorming van netwerken waarin kennisinstellingen, producenten, ketenpartijen en ngo’s kennis en ervaring kunnen delen. Het kabinet verwacht dat burgers en bedrijven die baat hebben bij natuurlijk kapitaal, erin zullen willen investeren om dit in stand te houden. In de praktijk blijkt dat echter nog nauwelijks te gebeuren. Want hoewel bedrijven stappen zetten op weg naar een meer duurzaam gebruik van natuurlijk kapitaal, richten ze zich er vooral op de negatieve neveneffecten van hun activiteiten te verkleinen. Dat is wat anders dan investeren in natuurlijk kapitaal. Zowel in Nederland als in de ons omringende landen blijken subsidies vooralsnog het belangrijkste instrument om bedrijven te stimuleren in natuurlijk kapitaal te investeren.
    Klimaatverandering en riviernatuur in de periode 2015-2050 : een verkenning van effecten en adaptatiemogelijkheden
    Makaske, A. ; Maas, G.J. - \ 2013
    Wageningen : Alterra, Wageningen-UR (Alterra-rapport 2484) - 56
    klimaatverandering - natuurgebieden - waterstand - uiterwaarden - vegetatie - waal - veerkracht van de natuur - climatic change - natural areas - water level - river forelands - vegetation - river waal - resilience of nature
    In dit rapport worden de directe en indirecte effecten van klimaatverandering op de natuur in de uiterwaarden van de Nederlandse Rijntakken verkend, alsmede de adaptatiemogelijkheden. De verkenning betreft de periode 2015-2050. Er wordt achtereenvolgens aandacht besteed aan de verwachte veranderingen in hydrodynamiek en morfodynamiek van het riviersysteem, eerdere ecologische studies naar de effecten van klimaatverandering op riviernatuur, de gevolgen van frequentere en langere laagwaterperioden op verschillende uiterwaardecosystemen en de mogelijkheden om hoogwateradaptatiemaatregelen te combineren met een groot areaal riviernatuur. Aansluitend worden de contouren van een adaptatiestrategie geschetst die erop gericht is de veerkracht van riviernatuur te vergroten, om de klimaatverandering beter op te kunnen vangen. Omdat de Nederlandse Rijntakken ieder hun eigen natuurlijke kwaliteiten, mogelijkheden en beperkingen hebben, wordt aanbevolen om voor iedere riviertak een specifieke adaptatiestrategie te ontwikkelen.
    Operationalisering van het begrip 'veerkracht van ecosystemen' : een empirische verkenning voor planten en dagvlinders
    Vos, C.C. ; Pouwels, R. ; Eupen, M. van; Lemaris, T. ; Meeuwsen, H.A.M. ; Ozinga, W.A. ; Sterk, M. ; Wallis de Vries, M.F. - \ 2013
    Wageningen : Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu (WOt-werkdocument 338) - 80
    landschapsecologie - soortensamenstelling - ecologisch herstel - vegetatietypen - landschap - veerkracht van de natuur - natuurwaarde - landscape ecology - species composition - ecological restoration - vegetation types - landscape - resilience of nature - natural value
    Voor het natuurbeleid is het van belang inzicht te krijgen in de meerwaarde van het begrip ecologische veerkracht, mede in het licht van de toename van verstoringen door de klimaatverandering. Er is een analyse uitgevoerd naar de relatie tussen heterogeniteit van het landschap en het voorkomen van eigenschappen van dagvlinders en planten. De heterogeniteit van het landschap is in buffers van 500 m tot 10.000 m beschreven met de Shannon-index, de Contagion-index, slootlengte, lengte bomenrijen en oppervlakte moeras of bos. De eigenschappen van planten en dagvlinders hangen samen met resistentie voor verstoringen, herstelvermogen en tolerantie voor variatie in milieufactoren. Een RLQ-analyse laat zien dat in heterogene gebieden vaker eigenschapswaarden voorkomen, die samenhangen met een groot herstelvermogen na een verstoring of een zekere weerstand tegen verstoringen. Dit zijn eigenschappen die de veerkracht van het ecosysteem bij een toenemende kans op weersextremen ten goede zullen komen
    Effecten verzilting zoete aquatische ecosystemen
    Veraart, J.A. ; Verdonschot, P.F.M. ; Paulissen, M.P.C.P. - \ 2012
    Stowa - 13
    natura 2000 - kaderrichtlijn water - aquatische ecosystemen - verzilting - waterkwaliteit - klimaatverandering - veerkracht van de natuur - water framework directive - aquatic ecosystems - salinization - water quality - climatic change - resilience of nature
    Kennis over de effecten van verzilting op aquatische ecosystemen is relevant voor het bedenken en uitvoeren van maatregelen in het kader van de Kaderrichtlijn Water (KRW), Natura 2000 en het deltaprogramma. Meer kennis hoe aquatische levensgemeenschappen reageren op kort of langdurende fluctuaties van het zoutgehalte in het zoete tot licht brakke domein (300-1000 mg/l chloride) levert niet alleen inzichten op over de haalbaarheid van KRW en Natura 2000 doelen, maar kan ook duidelijkheid verschaffen wat voor flexibiliteit/veerkracht het ecosysteem biedt om ook tegemoet te komen aan de watervraag van andere gebruiksfuncties zoals landbouw of drinkwater. Maatwerk is wel vereist bij het bepalen van de gewenste zoutgehalten (serviceniveaus), afhankelijk van de functies en natuurdoelen per polder en/of boezemstelsel.
    Ecologische veerkracht
    Tangelder, Marijn - \ 2012
    resilience of nature - ecology - biodiversity - estuaries - south-west netherlands
    BO Zuidwestelijke Delta: Nutrientendynamiek en verandering van draagkracht
    Schellekens, T. ; Smaal, A.C. - \ 2012
    Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C070.12) - 25
    zoet water - zout water - aquatische ecologie - nutrientenbeheer - veerkracht van de natuur - natuurontwikkeling - zuidwest-nederland - fresh water - saline water - aquatic ecology - nutrient management - resilience of nature - nature development - south-west netherlands
    Herstel van estuariene dynamiek is een mogelijkheid om de Zuidwestelijke Delta beter bestand te maken tegen de effecten van klimaatveranderingen. Om tot een goed doordachte beleidskeuze te komen over het eventueel toelaten van meer estuariene dynamiek in de Zuidwestelijke Delta ontbreekt inzicht in de voordelen en nadelen ervan. Hoe gaat de natuur zich ontwikkelen? Hoe werkt meer estuariene dynamiek door naar de landbouw, de visserij en aquacultuur, de recreatie en het landschap? Wat zijn bedreigingen en waar liggen de kansen?
    Ecologische begrippen: veerkracht en verwante begrippen in het kader van Beleid Ondersteuning Programmabureau Zuidwestelijke Delta
    Tangelder, M. ; Troost, K. ; Ende, D. van den - \ 2012
    Yerseke : IMARES (Rapport / IMARES Wageningen UR C068/12) - 33
    biodiversiteit - estuaria - veerkracht van de natuur - aquatische ecologie - zuidwest-nederland - biodiversity - estuaries - resilience of nature - aquatic ecology - south-west netherlands
    De term ”veerkracht” of “ecologische veerkracht” wordt met toenemende mate gebruikt als een gewenste eigenschap van een deltasysteem. Maar wat is ecologische veerkracht precies en wanneer is een systeem veerkrachtig? Dit zijn centrale vragen in dit rapport, die een eerste aanzet is om de betekenis van het concept ecologische veerkracht en verwante begrippen te bediscussiëren en concretiseren.
    Natuurdoelen en klimaatverandering : "State-of-the-Art"
    Lototskaya, A.A. ; Geertsema, W. ; Griffioen, A.J. ; Veen, M. van der; Verdonschot, P.F.M. - \ 2011
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 2135) - 156
    natuurbescherming - klimaatverandering - natuurbeleid - aquatische ecosystemen - terrestrische ecosystemen - adaptatie - veerkracht van de natuur - gevoeligheid - nederland - nature conservation - climatic change - nature conservation policy - aquatic ecosystems - terrestrial ecosystems - adaptation - resilience of nature - sensitivity - netherlands
    Er bestaat geen twijfel meer over dat klimaatverandering belangrijke gevolgen zal hebben voor de Nederlandse natuur. Enerzijds is veel bekend over de directe mechanismen van klimaatverandering en anderzijds over de ecologische eigenschappen van organismen, maar het Nederlandse beleid vraagt kennis over de specifieke gevolgen van klimaatverandering op de natuurdoelen. Wat zijn de achterliggende mechanismen van klimaatverandering in relatie tot aquatische en terrestrische ecosystemen? Dit rapport biedt een gestructureerd overzicht van directe gevolgen van klimaatverandering voor natuurdoelen en adaptatiemaatregelen voor aquatische en terrestrische natuur. Het rapport beschrijft landschapsecologische processen en functionele relaties in aquatische en terrestrische ecosystemen onder invloed van klimaatverandering, de invloed van nieuwe soortgroepen daarin, analyseert de kwetsbaarheid van natuurdoelen voor klimaatverandering en geeft een overzicht van adaptatie-maatregelen.
    Ruimte voor Biodiversiteit
    Boo, M. de; Hendriks, C.M.A. ; Oosterbaan, A. - \ 2010
    - p. 1 - 40.
    biodiversiteit - landgebruiksplanning - natuurbeleid - veerkracht van de natuur - biodiversity - land use planning - nature conservation policy - resilience of nature
    Duurzame ontwikkeling van de Groene en Blauwe Ruimte in een veranderende wereld. Dat is het centrale thema van het kennisbasis onderzoekprogramma KB1. De groene en blauwe ruimte vormen bij uitstek het Wagenings domein. Het onderzoek is gericht op zowel Nederland als op deltagebieden elders in de wereld. Aan de hand van ontwikkelingen rond landgebruik, verstedelijking, klimaat, maatschappelijke organisatie en besluitvorming wordt nagegaan welke kennisvragen er leven over de groen-blauwe ruimte en hoe men deze vragen met een wetenschappelijke aanpak kan beantwoorden.
    Hoe kwetsbaar zijn onze waterecosystemen voor klimaatverandering
    Lototskaya, A.A. ; Verdonschot, P.F.M. - \ 2010
    H2O : tijdschrift voor watervoorziening en afvalwaterbehandeling 43 (2010)14/15. - ISSN 0166-8439 - p. 27 - 29.
    ecosystemen - klimaatverandering - oppervlaktewater - aquatische ecosystemen - gevoeligheidsanalyse - veerkracht van de natuur - ecosystems - climatic change - surface water - aquatic ecosystems - sensitivity analysis - resilience of nature
    Inmiddels bestaat consensus over de te verwachten veranderingen in het klimaat in het noordwesten van Europa. Met hogere temperaturen, nattere winters en drogere zomers met incidentele extreme neerslagperioden is de doorwerking van klimaatverandering op processen in oppervlaktewateren beoordeeld. Deze beoordeling is vertaald in effecten door de gevoeligheid en natuurlijkheid per watertype te bepalen. Deze aanpak leidde tot inzicht in de kwetsbaarheid van watertypen voor klimaatverandering. Deze kwetsbaarheid is vervolgens in opdracht van het ministerie van LNV op ruimtelijke schaal uitgewerkt voor heel Nederland. Adaptatiemaatregelen moeten de weerstand en veerkracht van wateren vergroten en zodoende klimaatverandering mitigeren.
    Natuurkwaliteit dankzij extensief beheer : nieuwe mogelijkheden voor beheer gericht op een veerkrachtig bos- en heidelandschap
    Bijlsma, R.J. ; Waal, R.W. de; Verkaik, E. ; Berg, C.A. van den; Haveman, R. - \ 2009
    Wageningen : Alterra (Alterra-rapport 1902) - 111
    landschap - bosecologie - heidegebieden - ecologie - humus - bodem - mossen - ecologisch herstel - natuurgebieden - veerkracht van de natuur - veluwe - gelderland - bodemecologie - landscape - forest ecology - heathlands - ecology - humus - soil - mosses - ecological restoration - natural areas - resilience of nature - veluwe - gelderland - soil ecology
    De ecologische effectiviteit van beheer in arme bossen en droge heiden is onderzocht door voor beide systemen aspecten van natuurkwaliteit te vergelijken tussen regulier beheerde terreindelen en lange tijd extensief beheerde delen. Voor droge heide wordt een nieuw schema van vegetatieontwikkeling gepresenteerd bij extensief beheer. In de loop van het project is het principe van ecologische veerkracht ten aanzien van biodiversiteit een centrale plaats gaan innemen. Een veerkrachtig landschap geeft ruimte aan nieuwe soorten en interacties en biedt uitwijkmogelijkheden waardoor kenmerkende biodiversiteit zich kan verplaatsen naar alternatieve habitats. Adaptief vermogen en de aanwezigheid van een ecologisch geheugen en ruimtelijke heterogeniteit zijn kenmerkend voor een veerkrachtig landschap. Er wordt een aanzet gegeven tot een vertaling van deze kenmerken in criteria en indicatoren, waarbij arme bossen en droge heiden als voorbeelden dienen.
    Ecologische veerkracht. Concept voor natuurbeheer en natuurbeleid
    Kramer, K. ; Geijzendorffer, I.R. - \ 2009
    Zeist : KNNV uitgeverij - ISBN 9789050113144 - 96
    ecosystemen - adaptatie - dynamica - ecologisch evenwicht - levenscyclus - kenmerken - natuurbescherming - verstoring - veerkracht van de natuur - ecosystems - adaptation - dynamics - ecological balance - life cycle - traits - nature conservation - disturbance - resilience of nature
    Het Nederlandse natuurbeleid staat voor een grote, nieuwe uitdaging. Bedreigingen als versnippering en stikstofdepositie zijn al moeilijk te keren, nu komt er ook nog de klimaatverandering bij. Klimaatverandering is niet met lokale maatregelen te keren zet het systeem van natuurdoeltypen en doelsoorten onder druk. Koen Kramer en Ilse Geijzendorffer pleiten voor natuurbeleid gebaseerd op ecologische veerkracht.
    Heide met een dikke H : een miskend onderdeel van een veerkrachtig heidelandschap
    Bijlsma, R.J. ; Waal, R.W. de; Hommel, P.W.F.M. ; Diemont, W.H. - \ 2009
    Vakblad Natuur Bos Landschap 6 (2009)2. - ISSN 1572-7610 - p. 2 - 5.
    heidegebieden - vegetatiebeheer - bodem - veerkracht van de natuur - heathlands - vegetation management - soil - resilience of nature
    De afgelopen decennia is er in de meeste heideterreinen in ons land op grote en kleinere schaal geplagd. Doel hiervan is het terugzetten van vergrassing en het afvoeren van voedingsstoffen mede afkomstig uit atmosferische depositie. Oude heide op een lange tijd ongestoorde bodem is nu zo schaars geworden
    Wegen naar een klimaatbestendig Nederland
    Takken, W. ; Vliet, A.J.H. van; Verhagen, A. ; Vos, C.C. - \ 2009
    Bilthoven : Planbureau voor de Leefomgeving - ISBN 9789069602226 - 97
    ruimtelijke ordening - regionale planning - klimaatverandering - gebiedsontwikkeling - veerkracht van de natuur - nederland - physical planning - regional planning - climatic change - area development - resilience of nature - netherlands
    Ook Nederland heeft te maken met de gevolgen van klimaatverandering, zowel in positieve als in negatieve zin. Over negatieve gevolgen als temperatuurstijging, weersextremen, toename van de rivierafvoeren en een zeespiegelstijging voor de kust wordt veel gesproken. Trends die zich naar verwachting zullen doorzetten, al is er veel onzekerheid over het tempo en de omvang van de veranderingen. Wat betekent dit alles voor de inrichting van Nederland? Op verzoek van het ministerie van VROM verkent het Planbureau voor de Leefomgeving welke opgaven relevant zijn voor een klimaatbestendige ruimtelijke strategie. We doen dat op basis van de nu beschikbare informatie. De voorliggende studie is een eerste verkenning (met medewerking van KNMI, Vista, Kenniscentrum Recreatie, ICIS Maastricht, WUR, RIVM en Deltares. In een vervolgonderzoek zullen we medio 2010 komen met goed onderbouwde opties voor een robuuste – ook op de lange termijn – klimaatbestendige ruimtelijke strategie voor Nederland. Uit deze studie blijkt dat klimaatbestendigheid een factor is die niet achterwege mag blijven bij beslissingen over de ruimtelijke ontwikkeling en inrichting van ons land. Keuzes die in de komende decennia worden gemaakt, bepalen immers mede de toekomstige klimaatbestendigheid van Nederland. Zo zijn er nieuwe randvoorwaarden nodig voor het gericht vergroten van de klimaatbestendigheid van het stedelijk gebied en van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Energiezuinig bouwen in de stad of de aanleg van plassen in en om de stad: het zijn voorbeelden waarbij de stedelijke inrichting meerdere doelstellingen kan combineren. En het concept van de EHS is een goede basis om de noodzakelijke veerkracht van de natuur verder te vergroten. Dit vraagt wel om bij de afronding van de EHS rekening te houden met de verwachte klimaatsverandering. De actuele beleidsagenda biedt zo nu al goede aanknopingspunten om de klimaatbestendigheid in de besluitvorming mee te nemen
    Natura 2000: veerkrachtige gebieden of significante gevolgen?
    Broekmeyer, M.E.A. ; Opdam, P.F.M. ; Kistenkas, F.H. - \ 2009
    Vakblad Natuur Bos Landschap 6 (2009)1. - ISSN 1572-7610 - p. 14 - 15.
    natuurbescherming - risicoschatting - besluitvorming - ecologische hoofdstructuur - onzekerheidsanalyse - veerkracht van de natuur - nature conservation - risk assessment - decision making - ecological network - uncertainty analysis - resilience of nature
    De Natuurbeschermingswet 1998 is nu drie jaar van kracht. Sinds de invoering in 2005 brengt deze wet veel verwarring. Heikel punt is de interpretatie van het begrip ‘significante gevolgen’. Te vaak drijft toetsing hieraan bestuurders in de hoek van vermeende juridische zekerheid met bijbehorende administratieve lastendruk voor de initiatiefnemer. In dit artikel stellen de auteurs dat onzekerheid bij het beoordelen van significante gevolgen onvermijdelijk is. Als maatschappij moeten we leren omgaan met onzekerheden in besluitvorming. In plaats van investeren in het verkleinen van de onzekerheid, kan men beter investeren in een veerkrachtige natuur.
    Check title to add to marked list
    << previous | next >>

    Show 20 50 100 records per page

    Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.