Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

    Current refinement(s):

    Records 1 - 20 / 47

    • help
    • print

      Print search results

    • export

      Export search results

    Check title to add to marked list
    On the role of vaccine dose and antigenic distance in the transmission dynamics of Highly Pathogenic Avian Influenza (HPAI) H5N1 virus and its selected mutants in vaccinated animals
    Sitaras, Ioannis - \ 2017
    Wageningen University. Promotor(en): M.C.M. Jong, co-promotor(en): B. Peeters. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789463438063 - 209
    avian influenza viruses - avian influenza - disease transmission - vaccines - vaccination - dosage - antigenic variation - mutants - mutations - immunity - vaccine development - virology - epidemiology - aviaire influenzavirussen - aviaire influenza - ziekteoverdracht - vaccins - vaccinatie - dosering - antigene variatie - mutanten - mutaties - immuniteit - vaccinontwikkeling - virologie - epidemiologie

    Influenza virus infections can cause high morbidity and mortality rates among animals and humans, and result in staggering direct and indirect financial losses amounting to billions of US dollars. Ever since it emerged in 1996 in Guangdong province, People’s Republic of China, one particular highly pathogenic avian influenza (HPAI) H5N1 virus has spread globally, and is responsible for massive losses of poultry, as well as human infections. For these reasons, HPAI H5N1 is considered as one of the viruses possible to cause a future influenza pandemic.

    One of the main reasons why influenza is a recurring problem is its ability to constantly evolve through the selection of mutants that are able to avoid immunity (be it natural or acquired). Due to the accumulation of mutations during genome replication, diverse/variant influenza genome sequences co-exist in a virus pool (quasispecies). These sequences can contain mutations that are able to confer selective advantages to the influenza virus given the opportunity. As a consequence, whenever a situation arises that places the virus under any type of pressure that the dominant virus sequence cannot cope with (i.e. immune pressure, selective receptor binding, etc.), the virus with the genome sequence that allows it to better adapt to that particular pressure becomes selected and takes over.

    Because of the influenza virus’s high rate of mutations, a global surveillance network is in place to monitor changes in circulating strains among humans that would warrant an update of the vaccines used. For human influenza strains, vaccines are updated frequently (every one or two years) and a similar situation holds true for racehorse vaccination. For avian influenza vaccination, however, the situation is different. In most countries, vaccination against avian influenza is not used, and in the countries where vaccines are used (either as routine or emergency measures), they are not updated as frequently as human vaccines are. In addition, in many instances vaccination against avian influenza viruses has met with some spectacular failures, since it failed to produce a level of immunity that would protect against circulating field strains. These vaccination failures have often been attributed to the fact that without constant vaccine updating (as is done for human influenza), the vaccines used are not able to keep up with continuously evolving antigenic variants selected in the field, and thus to protect poultry against them. In addition, since it is known that immune pressure resulting from vaccination can be a driving force in the evolution of influenza viruses and the selection of immune-escape mutants, there is a school of thought that posits that vaccination against avian influenza is not only a very expensive affair (especially if vaccines need to be frequently updated), but can also lead to selection of mutants that are able to avoid vaccination-induced immunity.

    The research reported in this thesis started with addressing the gaps in the knowledge regarding the role of vaccination-induced immunity in the selection of immune-escape mutants of HPAI H5N1, and if there is a way for vaccines to still be able to protect against antigenically-distant variants of the vaccine seed strain, without the need for frequent vaccine updates.

    Our first step in studying influenza virus evolution and selection of immune-escape mutants was to investigate how antigenic pressure may drive the selection of such mutants, and what the effect of the selected mutations on the pathogenicity and transmissibility of the mutants may be. Although there exist a variety of methods to select for influenza virus mutations (i.e. monoclonal antibodies, site-directed mutagenesis, reverse genetics, etc.), none of them is representative of selection as it happens in a vaccinated animal. In Chapter 2, we discuss in detail a laboratory-based system we have developed, in which immune-escape mutants are selected using homologous polyclonal chicken sera, similar to how they are selected in the field due to vaccination- induced immune pressure. We find that selection takes place early on, and additional mutations are selected when immune pressure is increased. Antigenic distances between the selected mutants and their parent strains are also increased throughout the selection process, but not in a linear fashion. Our selection system proved to be robust and replicable, and to be representative of selection in the field, since the mutations we selected for are also found in naturally-selected field isolates, and the antigenic distances between our selected mutants and their parent strains are similar to antigenic distances between vaccine strains and field isolates.

    We continued our research by addressing the roles played by vaccine dose (and resulting immunity) and antigenic distance between vaccine and challenge strains, in the transmission of HPAI H5N1 viruses, by employing transmission experiments using vaccinated chickens (Chapter 3). To our surprise, we found that the effect of antigenic distances between vaccine and challenge strains on transmission is very small compared to the effect of vaccine dose. We then quantified, for the first time, the minimum level of immunity and minimum percentage of the vaccinated population exhibiting said immunity, in order for vaccines to be able to protect against transmission even of strains that are antigenically distant to the vaccine seed strain. Transmission of such strains in well-vaccinated populations would allow for a scenario where vaccination- induced immunity may drive the selection of immune-escape mutants. Our results show that in order for vaccines to prevent transmission of antigenically distant strains (such as the ones resulting from selection due to immune pressure), the threshold level of immunity against these strains should be ≥23 haemagglutination inhibition units (HIU), in at least 86.5% of the vaccinated population. This level of immunity can be estimated by knowing the antigenic distance between the vaccine and challenge (field) strain, and the HI titre against the vaccine strain, which would then allow the approximate level of immunity against the field strain to be deduced. For example, assuming the HI titre against a vaccine strain is 210 HIU, and the distance with the challenge (field) strain is 24 HIU, according to our results the vaccine should be able to protect against the challenge strain, because the difference in HI titres should be around 26 HIU (i.e. above 23 HIU). These results, taken together with our previous work on selection of mutants, where we showed that the antigenic distances between our mutants and their parent strains are representative of distances found in the field, point to the fact that it is unlikely that vaccination-induced immunity can lead to selection of mutants able to escape it, given that a threshold level of immunity in a minimum percentage of the vaccinated population is achieved. As a consequence, we believe that constant vaccine updating may not be necessary for avian influenza viruses, as long as a threshold level of immunity is maintained. This makes vaccination a more attractive control measure, both from a health perspective and a financial one, than just applying biosecurity measures.

    To examine the effect the mutations in the haemagglutinin protein of our selected mutants may have in their transmission among chickens vaccinated with the parent strain, we used reverse genetics techniques to insert the HA gene of our most antigenically distant mutant into the parent strain backbone (Chapter 4). We vaccinated animals with a sub-optimal dose of vaccine, and we concluded that the mutations we selected for did not allow the mutant to avoid even low levels of immunity, such as the ones resulting from a sub-optimal vaccine dose (which resembles a poor field vaccination scenario). At the same time, the HA mutations we selected for did not appear to have a negative effect either on the pathogenicity of the mutant, or its ability to transmit to unvaccinated animals, since both parameters were comparable to the parent strain.

    Finally, we studied the role inter-animal variation in immunity – as measured by HI titres – has in the accuracy of antigenic cartography calculations (Chapter 5). We found that using sera from more than one animal significantly increased the accuracy of antigenic distance calculations, since it takes into account individual differences in immune responses to vaccination, an inevitable phenomenon documented in both humans and animals. In addition, we increased the accuracy of antigenic maps by avoiding the use of dimension-reducing algorithms as is currently done. By not reducing the dimensionality of virus positioning in space, our maps retain the original geometry between strains or sera, leading to more accurate positioning (Chapters 2 and 5). We hope that improving the accuracy of antigenic cartography can lead to a more precise surveillance of influenza evolution and better informed decisions regarding the need to update vaccines.

    Taken collectively, our results can improve field vaccination outcomes, since they provide guidelines on how to increase vaccination efficiency in stopping transmission of even antigenically-distant strains. In addition, our method for selecting for immune- escape mutants can be a valuable addition to research on influenza virus evolution. Moreover, policy making decisions regarding vaccination against any type of influenza can also benefit from our improvement on antigenic cartography accuracy, saving unnecessary costs in vaccine updating, and reducing morbidity and mortality of both animals and humans.

    Next-generation salmonid alphavirus vaccine development
    Hikke, M.C. - \ 2016
    Wageningen University. Promotor(en): Just Vlak, co-promotor(en): Gorben Pijlman. - Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789462577404 - 159
    alphavirus - atlantic salmon - rainbow trout - vaccine development - immunity - virology - fish culture - aquaculture - biotechnology - alfavirus - europese zalm - regenboogforel - vaccinontwikkeling - immuniteit - virologie - visteelt - aquacultuur - biotechnologie


    Aquaculture is essential to meet the current and future demands for seafood to feed the world population. Atlantic salmon and rainbow trout are two of the most cultured aquaculture species. A pathogen that threatens these species is salmonid alphavirus (SAV). A current inactivated virus vaccine against SAV provides cross-protection against all SAV subtypes in salmonids and reduces mortality amongst infected fish. However, protection is not 100% and due to virus growth at low temperature, the vaccine production process is time consuming. In addition, the vaccine needs to be injected into the fish, which is a cumbersome process. The work described in this thesis aimed to increase the general knowledge of SAV and to assess current vaccine technologies, and to use this knowledge in designing next-generation vaccines for salmonid aquaculture.

    An alternative cell line to support SAV proliferation was identified, however, the virus production time could not yet outcompete the current SAV production system. Making use of the baculovirus insect cell expression system, multiple enveloped virus-like particle (eVLP), and core-like particle (CLP) prototype vaccines were produced in insect cells at high temperature. An in vivo vaccination study showed, however, that these vaccines could not readily protect Atlantic salmon against SAV. The low temperature-dependent replication of SAV was attributed to the glycoprotein E2, and it was found that E2 only correctly travelled to the cell surface at low temperature, and in the presence of glycoprotein E1. The biological impact of this finding was confirmed in the development and in vivo testing of a DNA-launched replicon vaccine. The effective DNA-launched replicon vaccine was extended by delivery of the capsid protein in trans. It was hypothesized that viral replicon particles (VRP) were formed in vivo, which would cause an additional single round of infection and might further elevate the immune response in comparison to the replicon vaccine. A second animal trial indicated that the inclusion of capsid did not yet improve vaccine efficacy. This trial however did show that a DNA vaccine transiently expressing the SAV structural proteins provided superior protection over both replicon vaccines (with and without capsid).

    In this thesis, some virus characteristics, such as the cause of temperature-dependency of SAV replication, of an unique aquatic virus were further explored. The production and in vivo testing of multiple next-generation vaccines defined the prerequisites for induction of a potent immune response in Atlantic salmon. A prototype DNA-launched replicon vaccine has shown potential for further development. The research described in this thesis contributes to the development of next-generation vaccines in the challenging area of fish vaccinology.

    Lang leve het virus!
    Vlugt, R.A.A. van der; Goud, J.C. - \ 2015
    Gewasbescherming 46 (2015)1. - ISSN 0166-6495 - p. 4 - 5.
    gewasbescherming - plantenvirussen - interviews - hittetolerantie - koudetolerantie - droogteresistentie - virologie - plantenziektebestrijding - plant protection - plant viruses - interviews - heat tolerance - cold tolerance - drought resistance - virology - plant disease control
    “Dat virussen ziekten kunnen veroorzaken, in allerlei organismen, weet iedereen. Maar dat virussen ook gunstige effecten kunnen hebben is veel minder bekend.” Dit artikel geeft een gesprek weer met Marilyn Roossinck van Pennsylvania State University, die in Wageningen was voor het geven van de tweede Rob Goldbach Virology Lecture. “Naast pathogene virussen is er een enorm scala aan virussen met juist een gunstig effect op de plant. Voorbeelden daarvan zijn een verbeterde droogtetolerantie, hitte- of koudetolerantie of zouttolerantie. Ook bepaalde stammen van pathogene soorten kunnen deze effecten veroorzaken. Van verreweg de meeste soorten weten we simpelweg niet wat ze doen.”
    Kunst- en vliegwerk : wisselwerkingen tussen virus, gastheer en vector
    Oers, M.M. van - \ 2014
    Wageningen : Wageningen University - ISBN 9789461737991 - 28
    virologie - plantenvirussen - insectenvirussen - openbare redes - virology - plant viruses - insect viruses - public speeches
    ‘Lute Bos draagt nog altijd bij aan de virologie’ : fonds laat ecologische virologie herrijzen
    Vlugt, R.A.A. van der; Branderhorst, A. - \ 2014
    WageningenWorld 2014 (2014)1. - ISSN 2210-7908 - p. 44 - 45.
    virologie - plantenvirussen - ecologie - wetenschappelijk onderzoek - fondsen - universitair onderzoek - virology - plant viruses - ecology - scientific research - funds - university research
    Met ecologische kennis van plantenvirussen in de tuin- en akkerbouw zijn opbrengstverliezen te voorkomen. René van der Vlugt gaat het onderzoek en onderwijs in dit vakgebied nieuw leven inblazen. Dat is mogelijk dankzij een legaat van de Wageningse plantenviroloog Lute Bos.
    Vogelgriep ontrafeld : resultaten FES-AI onderzoeksprogramma
    Luijkx, D.L.M. ; Scholtens, B. ; Nijland, H.R. - \ 2012
    Lelystad : CVI - ISBN 9789461734907 - 62
    aviaire influenza - aviaire influenzavirussen - vogels - pluimveehouderij - epidemieën - dierziektepreventie - ziektebestrijding - vaccinatie - diagnostiek - virologie - nederland - avian influenza - avian influenza viruses - birds - poultry farming - epidemics - animal disease prevention - disease control - vaccination - diagnostics - virology - netherlands
    Vogelgriep en mensengriep zijn nauwe verwanten: beide worden meestal veroorzaakt door zogeheten Influenza-A-virussen. Zo'n griepvirus is een mini-kikkertje van hooguit honderd nanometer (0,0001 milimeter) doorsnede met eiwituitstulpingen aan de buitenkant. Daarmee klampt het virusbolletje zich vast aan de cellen van zijn gastheer. Die hechting heeft het nodig om de cel te infecteren en zichzelf daarna te kunnen vermenigvuldigen. Dit boekje heeft de vogelgriepuitbraak van 2003 in Nederland als startpunt. Welke dilemma's deden zich toen voor en welke bestrijdingsmogelijkheden waren er voorhanden? Vanwege de twijfels, vragen en onzekerheden werd het FES-AI onderzoeksprogramma in het leven geroepen. Het FES-AI programma is opgedeeld in 7 verschillende kennisvelden. Voor de samenstelling van dit boekje is gesproken met de onderzoekleiders, die het onderzoek vorm hebben gegeven.
    Cell culture based production of avian influenza vaccines
    Wielink, R. van - \ 2012
    Wageningen University. Promotor(en): Rene Wijffels; Rob Moormann, co-promotor(en): Michael Harmsen; Dirk Martens. - S.l. : s.n. - ISBN 9789461733535 - 141
    aviaire influenza - aviaire influenza a-virussen - celcultuur vaccins - vaccins - celkweek - virologie - bioproceskunde - veeartsenijkunde - avian influenza - avian influenza a viruses - cell culture vaccines - vaccines - cell culture - virology - bioprocess engineering - veterinary medicine

    Vaccination of poultry can be used as a tool to control outbreaks of avian influenza, including that of highly pathogenic H5 and H7 strains. Influenza vaccines are traditionally produced in embryonated chicken eggs. Continuous cell lines have been suggested as an alternative substrate to produce influenza vaccines, as they are more robust and lack the long lead times associated with the production of large quantities of embryonated eggs. In the study that is described in this thesis, the production of influenza virus in cell culture was explored. Therefore, several cell lines were assessed for their ability to propagate influenza virus. Furthermore, adaptations to both cell line and seed virus were suggested that increased virus yield, thereby allowing the production of attenuated influenza virus strains.

    Avian influenza and migratory birds : a spatial - ecological perspective
    Si, Y. - \ 2011
    University of Twente. Promotor(en): Andrew Skidmore; Herbert Prins; T. Wang. - Enschede : University of Twente Faculty of Geo-Information and Earth Observation ITC - ISBN 9789061643081 - 129
    aviaire influenzavirussen - watervogels - vogeltrek - ruimtelijke ecologie - virologie - epidemiologie - milieufactoren - avian influenza viruses - waterfowl - bird migration - spatial ecology - virology - epidemiology - environmental factors
    Grip op virussen
    Vlugt, R.A.A. van der; Verbeek, M. ; Roenhorst, A. ; Botermans, M. ; Kock, M.J.D. de; Schadewijk, T. van; Miglino, R. ; Kormelink, R. ; Lent, J.W.M. van - \ 2011
    Gewasbescherming 42 (2011)2. - ISSN 0166-6495 - p. 62 - 65.
    virologie - plantenvirussen - detectie - identificatie - databanken - viroïden - epidemiologie - phytoplasma - virology - plant viruses - detection - identification - databases - viroids - epidemiology - phytoplasma
    Aan het begin van het FES-project ‘Versterking infrastructuur plantgezondheid' zijn de belangrijkste knelpunten op plantenvirologisch gebied in Nederland geïnventariseerd. Criteria hierbij waren vooral fytosanitaire status, economisch belang en de behoefte aan betrouwbare detectie- en identificatiemethoden. Op basis hiervan is een prioriteitenlijst opgesteld van de (gereguleerde) virussen uit de volgende virusgroepen: Potyvirussen, Nepovirussen, Tospovirussen en Potexvirussen. Daarnaast werd zo’n lijst opgesteld voor viroïden en fytoplasma’s. Aan de prioriteitenlijst werden toegevoegd: Pospiviroïden en Fytoplasma’s. De verkregen gegevens werden opgenomen in de Q-bank.
    Het genus Torradovirus, een nieuw geslacht van plantenvirussen
    Verbeek, M. ; Dullemans, A.M. ; Maris, P.C. ; Vlugt, R.A.A. van der - \ 2010
    Gewasbescherming 41 (2010)3. - ISSN 0166-6495 - p. 144 - 144.
    plantenvirussen - plantenziekten - tomaten - virologie - plant viruses - plant diseases - tomatoes - virology
    Het genus Torradovirus is een nieuw geslacht van plantenvirussen. Hiertoe behoren het tomatentorradovirus (ToTV), het tomatenmarchitezvirus (ToMarV) en het tomatenchocolàtevirus (ToChV).
    On the epidemiology and evolution of white spot syndrome virus of shrimp
    Bui Thi Minh Dieu, - \ 2010
    Wageningen University. Promotor(en): Just Vlak, co-promotor(en): Mark Zwart. - [S.l. : S.n. - ISBN 9789085705642 - 135
    garnalen - virusziekten - moleculaire epidemiologie - genetische variatie - virologie - epidemiologie - garnalenteelt - aquacultuur - witte-vlekken-syndroom-virus - moleculaire merkers - shrimps - viral diseases - molecular epidemiology - genetic variation - virology - epidemiology - shrimp culture - aquaculture - white spot syndrome virus - molecular markers
    WSSV causes a devastating disease in shrimp aquaculture that has spread worldwide and probably increased in virulence over time. Understanding WSSV epidemiology and evolution is therefore important for developing novel intervention and management strategies. Both of these goals require finding suitable molecular markers to identify and discriminate WSSV strains, and hereby help infer their origin and track their spread. Five major variable WSSV genomic loci were evaluated as markers for virus identification and virus spread on different spatiotemporal scales. In this thesis the genetic variation between WSSV isolates from the key shrimp production regions in Vietnam was analyzed. A statistically supported model of spread suggests that multiple introductions of WSSV occurred in central Vietnam, and that the virus radiated out over time to the south and the north. Spurious variation was generated during molecular cloning of WSSV VNTR sequences, while no variation occurred in multiple replicates of PCR amplification of VNTRs. Moreover, VNTR sequences were stable over two passages of infection in vivo, indicating that in vivo cloning can be applied to study heterogeneity within WSSV isolates originating from a single shrimp. Genetic deletion of variable region variants appear to be more stable in extensive farms compare to intensive farms over time, indicating that farm practices affect the evolutionary dynamics of WSSV. Genetic variation between Asian WSSV isolates provides support for evolution of genome size according to a geometric model of adaptation, where incrementally smaller genomic deletions are substituted over time. The relationship between the molecular data and the time of first disease occurrence implies that shrimp transportation played an important role in the quick, long range spread of WSSV. Overall, the thesis results show that WSSV variable loci can be effectively employed as molecular markers to study WSSV spread and evolution on different spatiotemporal scales. However, the markers have different properties and the choice of a suitable marker for a pertinent question is critical.

    Het onderzoek van Maarten de Kock : 'Ondergrondse virusverspreiding echt complex' (interview)
    Dwarswaard, A. ; Kock, M.J.D. de - \ 2009
    BloembollenVisie 2009 (2009)163. - ISSN 1571-5558 - p. 39 - 39.
    tuinbouwbedrijven - bloembollen - overblijvende planten - verspreiding - bodemvirussen - virologie - market gardens - ornamental bulbs - perennials - dispersal - soilborne viruses - virology
    De serie Het onderzoek van... laat onderzoekers vertellen waar zij zich op dit moment mee bezig zijn. In deze aflevering PPO-onderzoeker Maarten de Kock over zijn onderzoek naar virussen die via bodemorganismen worden verspreid
    Interview met Ineke Stijger : 'Echt fantastisch hoeveel medewerking je krijgt'
    Visser, P. de; Stijger, C.C.M.M. - \ 2009
    Groenten en Fruit. Algemeen 2009 (2009)3. - ISSN 0925-9694 - p. 18 - 19.
    virologie - vruchtgroenten - plantenvirussen - virology - fruit vegetables - plant viruses
    Onderzoeker Tineke Stijger verlaat binnenkort Wageningen UR Glastuinbouw. Tijdens haar loopbaan was ze nauw betrokken bij problemen met virussen, bovendien schreef ze diverse hygiëneprotocollen
    Adolf Mayer (1843-1942) en zijn betekenis voor de Virologie als wetenschap
    Vlak, J.M. - \ 2007
    Gewasbescherming 38 (2007)3. - ISSN 0166-6495 - p. 81 - 85.
    virologie - tabaksmozaïekvirus - virussen - infectieziekten - plantenziekteverwekkers - virology - Tobacco mosaic virus - viruses - infectious diseases - plant pathogens
    In 2007 is het 125 jaar geleden dat Adolf Mayer voor het eerst zijn baanbrekend werk over het besmettelijk karakter van mozaiekziekte van tabak publiceerde (Mayer, 1882). Deze publicatie, in het Nederlands, in het Groningse Tijdschrift voor Landbouwkunde, markeert het begin van de virologie als wetenschapsgebied zowel nationaal als internationaal. Dit 125 jarig jubileum van de publicatie van Mayer valt samen met het vijftigjarig bestaan van de leerstoelgroep Virologie van Wageningen Universiteit. Tevens is dit een goede gelegenheid om te laten zien dat de activiteiten van de huidige leestoel Virologie voortbouwen op de bevindingen van Mayer
    Strategies underlying RNA silencing suppression by negative strand RNA viruses
    Hemmes, J.C. - \ 2007
    Wageningen University. Promotor(en): R.W. Goldbach, co-promotor(en): M.W. Prins. - [S.l.] : S.n. - ISBN 9789085048466 - 111
    rna - virologie - genexpressie - rna-virussen - rna - virology - gene expression - rna viruses
    The research described in this thesis focused on the strategies of negative strand RNA viruses to counteract antiviral RNA silencing. In plants and insects, RNA silencing has been shown to act as a sequence specific antiviral defence mechanism that is characterised by the processing of double stranded (ds)RNA ‘trigger’ molecules into small interfering RNAs (siRNAs) by enzymes of the Dicer family. The siRNA molecules are essential components of the RNA induced silencing complex (RISC), which uses the siRNA sequence to be guided to complementary targets that are subsequently inactivated by the slicing activity of Argonaute proteins, the active component of RISC. To counteract antiviral RNA silencing, plant viruses encode dedicated suppressor proteins. The identified suppressor proteins so far, mostly are encoded by plant positive strand RNA viruses and DNA viruses. This thesis and previous work in our laboratory (Bucher, 2006) centred around the characterisation of the RNA suppressor proteins of negative strand plant RNA viruses. This group of viruses is unique in having a replication cycle in both their botanical host and insect vector, making them likely to encounter antiviral RNA silencing in both types of organisms. At the onset of this thesis research, the suppressor proteins of two negative strand RNA plant viruses, i.e. of Tomato spotted wilt virus (TSWV, genus Tospovirus) and of Rice hoja blanca virus (RHBV, genus Tenuivirus), had been identified, but their mode of action remained unknown. In chapter 2 of this thesis, the RNA silencing suppressor of RHBV, the NS3 protein, was investigated in further detail. Its suppressor action was confirmed in plants and also established in insect cells. Molecular and biochemical analyses of the NS3 protein showed a high affinity for the archetypical 21 nt siRNA molecules, but not for longer dsRNAs. By recruiting these siRNA molecules, NS3 was shown to interfere with the assembly and function of RISC in Drosophila embryo extracts. Sequestration of siRNAs, conserved between the RNA silencing pathways of all eukaryotes, enables RHBV to counteract this antiviral response in its insect vector and plant host. RNA silencing also serves a critical role in gene expression regulation and genome integrity. Key players in this part of the RNA silencing are the microRNA (miRNA) molecules. In addition, the binding affinity of NS3 to unwound miRNA duplexes was proven to be comparable to that of siRNAs, which is in agreement with developmental abnormalities observed in transgenic Arabidopsis plants after constitutive expression of the NS3 protein. Knowing the interference strategy of RHBV NS3, the sequence requirements for siRNA binding were examined in chapter 3. By comparing amino acid sequences of the RHBV NS3 protein to its paralogs of other tenuiviruses, two conserved and predicted surfaced-exposed regions were identified. Deletion of either domain resulted in dysfunctional suppressor proteins while deletion of single alanine substitutions in these regions had no effect on their suppressor activity or siRNA binding capacity. However, when three clustered positively charged amino acids (K173-K175), present in one of these domains, were substituted the siRNA binding affinity of this mutated protein was completely abolished, coinciding with complete lack of suppressor activity. This confirmed the alleged role of siRNA binding as being crucial for the RNA silencing suppression activity of NS3. The suppressor protein (NSs) of tospoviruses was subject of the studies presented in chapter 4. In contrast to tenuiviral NS3, the tospoviral NSs showed size-independent binding to dsRNA. Its ability to bind also longer dsRNA was shown to result in the inhibition of Dicer-mediated processing of longer substrates into siRNAs. In addition, binding of NSs to miRNA duplexes was confirmed in planta. As tospoviruses belong to the large Bunyaviridae family, which also hosts many animal viruses, the observed high affinity for longer dsRNA molecules of their NSs proteins may reflect a common ancestry with such animal viruses. Indeed, for animal infecting viruses the capacity of their host defence antagonistic proteins to bind long dsRNA seems favourable, since these molecules are not only a substrate for Dicer, but are also recognised by alternative innate defence pathways like the interferon response. Although at the time there were few indications for an antiviral activity of the RNA silencing machinery in vertebrate systems, the Influenza virus A NS1 protein scored positive as suppressor of RNA silencing in plant- and insect-based assays (Bucher, 2006; Li et al., 2004). Chapter 5 investigates the potential activity of NS1 as RNA silencing suppressor further, now using homologous (human) cell systems. Thus NS1 is shown not to bind siRNAs but exclusively long dsRNA molecules with high affinity and by doing so it is able to inhibit Dicer activity. Two point mutations in its RNA binding domain, previously implicated in both RNA silencing and the interferon response, resulted in the accumulation of siRNAs in Dicer cleavage assays. Recombinant influenza viruses expressing wildtype (PR8-NS1) or the mutant NS1 protein (PR8-NS1rb) were constructed and the effect on virus replication and accumulation was assayed. This demonstrated that viral titers drastically decreased for PR8-NS1rb compared to PR8-NS1 and since interferon production was not induced during PR8-NS1rb infections, this hinted towards an antiviral role for RNA silencing in mammals. A second line of research underscored this interpretation; wildtype NS1 protein, but not the NS1rb mutant protein, was able to complement a Tat-minus Human immunodeficiency virus-1 (HIV-1) virus. Interestingly, also the NS3 protein of RHBV rescued this HIV mutant, indicating a role of small RNA molecules in vertebrate antiviral silencing. In conclusion it is shown that negative strand RNA viruses of plants encode suppressor proteins that combat RNA silencing by interacting with dsRNA, thereby ensuring interference of this host response in both plant host and insect vector. Having said this, the suppressors of tenuiviruses and tospoviruses do not act in the same way. While tenuiviral NS3 only interferes with RISC assembly, NSs also inhibits Dicer activity. Both strategies enable the suppression of antiviral silencing in their insect vector and plants. Furthermore, the presented data on the NS1 protein of Influenza virus A adds to the recently emerging evidence that also mammalian viruses may encode suppressors to counteract antiviral action of the siRNA or the miRNA pathway.
    Het plantenvirologisch onderzoek bij Plant Research International
    Vlugt, R.A.A. van der; Verbeek, M. ; Bouwen, I. ; Kasteel, D.T.J. ; Dullemans, A.M. ; Vink, J. ; Cuperus, C. ; Piron, P.G.M. - \ 2006
    Gewasbescherming 37 (2006)5. - ISSN 0166-6495 - p. 227 - 231.
    plantenvirussen - plantenziekteverwekkers - plantenziekten - virologie - onderzoeksinstituten - proefstations - universitair onderzoek - identificatie - epidemiologie - karakterisering - plant viruses - plant pathogens - plant diseases - virology - research institutes - experimental stations - university research - identification - epidemiology - characterization
    Onze belangrijkste expertises: - Identificeren en karakteriseren van plantenvirussen, hun stammen en isolaten - virusspecifieke symptomen op zowel waardplanten als toetplanten - ontwikkelen van specifieke en gevoelige detectiemethodieken, zowel serologisch (antisera) als moleculair –biologisch - virus-overdracht en verspreiding door vectoren - de epidemiologie en ecologie van virusziekten
    Ken uw vijanden!! Introductie tot Themanummer Plantenvirussen
    Vlugt, R.A.A. van der - \ 2006
    Gewasbescherming 37 (2006)5. - ISSN 0166-6495 - p. 173 - 174.
    plantenziekten - plantenvirussen - kennis - virologie - gewasbescherming - plant diseases - plant viruses - knowledge - virology - plant protection
    Geachte lezer, Voor u ligt weer een speciale uitgave van ‘Gewasbescherming’, ditmaal geheel gewijd aan plantenvirussen. Misschien niet direct de meest bekende en in het oog springende groep van plantenziekten, maar wel een die voor een land als Nederland, met zijn bloeiende handel in plantaardig uitgangsmateriaal en eindproducten, zeer belangrijk is
    Virologisch onderzoek bij Praktijkonderzoek Plant & Omgeving : themanummer plantenvirussen: ken uw vijanden!
    Stijger, C.C.M.M. ; Valstar, A.S.M. ; Hamelink, R. ; Pham, K.T.K. ; Lemmers, M.E.C. - \ 2006
    Gewasbescherming 37 (2006)5. - ISSN 0166-6495 - p. 208 - 211.
    virologie - onderzoeksinstituten - universitair onderzoek - plantenvirussen - plantenziekten - plantenziektebestrijding - bloembollen - sierplanten - bedrijfsvoering - virology - research institutes - university research - plant viruses - plant diseases - plant disease control - ornamental bulbs - ornamental plants - management
    De voormalige 'plantaardige' Proefstations van Wageningen Universiteit zijn opgegaan in een nieuwe organisatie te weten Praktijkonderzoek Plant & Omgeving (PPO). Deze organisatie maakt deel uit van de Plant Science Groep (PSG), waarbinnen samengewerkt wordt met het PRI en de leerstoelgroep virologie van WU. Binnen deze organisatie richt het PPO zich vooral op het praktijkgericht onderzoek. Daarnaast wordt door PPO (BBF en Glastuinbouw) samengewerkt met de Bloembollenkeuringsdienst (BKD), Naktuinbouw en PD. Het onderzoek bij PPO BBF wordt hoofdzakelijk uitgevoerd op de locatie Lisse. De kantoren en laboratoriums zijn daar gehuisvest evenals de kassen en proefvelden waar het onderzoek kan worden uitgevoerd. Een overzicht van de werkzaamheden bij PPO
    On the vaccination of shrimp against white spot syndrome virus
    Witteveldt, J. - \ 2006
    Wageningen University. Promotor(en): Just Vlak; R.W. Goldbach, co-promotor(en): M.C.W. van Hulten. - [S.l. ] : S.n. - ISBN 9789085043317 - 132
    garnalen - dierenvirussen - virusziekten - dna-bindende eiwitten - vaccinatie - immuniteitsreactie - virologie - immunologie - schaal- en schelpdierenteelt - shrimps - animal viruses - viral diseases - dna binding proteins - vaccination - immune response - virology - immunology - shellfish culture
    More than a decade after its discovery inSouth-East Asia, White Spot Syndrome Virus (WSSV) is still the most important (viral) pathogen in the shrimp culture industry. Despite the shift from culturingPenaeusmonodon towards the presumed less susceptibleLitopenaeusvannamei , the use of specific pathogen free shrimp and the development of more advanced shrimp culturing techniques, WSSV continues to scourge shrimp farms. Therefore there is an urgent need for effective intervention strategies. Vaccination is the generally used method to prevent viral infections in vertebrates. The success of this method depends on the immunological memory generated by the adaptive immune system. Unfortunately, shrimps, as any other arthropod, do not have such an adaptive immune system implying that vaccination would never work. However, some phenomenological observations have been made, indicating that there might be an analogous defense system present in shrimp. With this in mind experiments in this thesis are presented to determine if and how shrimp can be protected against WSSV via vaccination.

    At the start of this research project several studies were available describing various major structural proteins present in the WSSVvirionincluding the majorvirionenvelope proteins VP28 and VP19 andvirionstructural proteins VP26, VP24 and VP15 (see thesis vanHulten, 2001). In this research a number of these proteins were investigated in more detail as potential vaccine candidates. For one of these, the majornucleocapsidprotein VP15, it was determined that it was probably (one of) the DNA-binding protein(s) of WSSV (Chapter 2). Experiments revealed that VP15 binds non-specifically to double-stranded DNA, but has a strong preference tosupercoiledDNA, suggesting a possible role in the packaging of the WSSV genome. Furthermore, VP15 formshomomultimersbut does not interact with any of the other major WSSV structural proteins and unlike other basic DNA-binding proteins VP15 was notphosphorylated.

    The next structural protein studied in more detail was VP28 which, because of its abundance and location in the envelope of the WSSVvirion, was another potential candidate for use as a WSSV vaccine. The involvement of the VP28 protein in the infection process of WSSV was studied in virus neutralization experiments using polyclonal antibodies generated against the VP28 protein in rabbit (Chapter 3). The antiserum neutralized WSSV infection of P.monodon in a dose-dependent manner, whereas the pre-immune rabbit serum did not. These results suggested that VP28 is located on the surface of the virus particle and is likely to play a key role in the initial steps of the systemic WSSV infection in shrimp. Although the results from the neutralization experiments seemed conclusive, further research revealed that the observed neutralization is probably notIgG-based. Experiments showed that some rabbit pre-immune sera are already able to neutralize WSSV and furthermore, purifiedIgGfrom sera that neutralized WSSV was not able to neutralize the virus (Chapter 4). Therefore, it could be concluded that in most cases the neutralization is not antibody based, but caused by unidentified serum components.

    VP28 and the other major envelope protein VP19 were tested in vaccination and challenge experiments. The first experiments were performed via injection of the antigens and virus as this guaranteed a controlled and reproducible application. Injection with recombinant MBP-VP19 or a mixture of MBP-VP19 and His 6 -VP28 significantly reduced and delayed mortality upon WSSV challenge, suggesting a specific role of VP19 in the systemic defense response of shrimp (Chapter 5). To study the onset and duration of the vaccination, groups of shrimp were challenged two or twenty-five days after vaccination. After the challenge, VP19-vaccinated shrimp showed a significant better survival compared to the controls with a Relative Percent Survival (RPS) of 33% and 57% at two and 25 days after vaccination, respectively. Also the groups vaccinated with VP28 and a mixture of VP19 and VP28 showed a significantly better survival challenged two days after vaccination (RPS of 44% and 33% respectively), but no longer after twenty-five days (Chapter 6).

    Although these injection experiments clearly showed that shrimp are indeed capable of specifically recognizing foreign proteins and exhibit a kind of adaptive memory, the injection vaccination technique is far from suited for use under shrimp farming conditions. Therefore the potential of oral vaccination of shrimp using the same viral envelope proteins was investigated (Chapter 7). In this setup P.monodon shrimp were fed commercial food pellets coated with inactivated bacteria thatoverexpressedboth envelope proteins VP19 and VP28. In order to approach the natural route of WSSV infection and subject the virus to the full array of immunological responses of the shrimp, the challenge was performed via immersion of the shrimp in WSSV containing seawater. When the challenge was performed three days after a seven-day vaccination period, VP28 vaccinated shrimp showed a significant lower cumulative mortality compared to shrimp vaccinated with bacteria containing empty vectors (RPS of 61%), while vaccination with VP19 provided no protection. To determine the onset and duration of protection of VP28, challenges were performed three, seven and twenty-one days after the seven-day vaccination period. A significantly higher survival was observed both three and seven days post vaccination (RPS of 64% and 77%, respectively), but the protection was reduced twenty-one days after the vaccination (RPS of 29%). These results strongly suggest that a specific immune response and ultimately protection can be generated in an invertebrate species like shrimp.

    In an effort to investigate whether the oral vaccination effects were limited to P.monodon or based on more universal mechanisms, the vaccination experiments were applied to an alternative host for WSSV, the Pacific White shrimpLitopenaeusvannamei(Chapter 8). Also this species showed a significantly lower cumulative mortality upon VP28 vaccination compared to the control groups. This outcome points to a shared and therefore universal adaptive response mechanism present in crustaceans. It is still not clear whether this response is WSSV specific or more generally directed against viruses.

    In recent years more evidence has become available suggesting the presence of a specific immune response and adaptive memory in invertebrates. The results presented in this thesis support this view by showing that the shrimp's immune system is able to specifically recognize and react upon WSSV structural proteins or more in general, proteins lacking known pathogen associated molecular patterns. Furthermore, the studies described in this thesis have shown that vaccination of shrimp against WSSV can be successful, which opens the way to the design of new strategies to control WSSV and other invertebrate pathogens.

    Molecular characterisation of the cowpea mosaic virus movement protein
    Bertens, P. - \ 2000
    Agricultural University. Promotor(en): A. van Kammen; J. Wellink. - S.l. : S.n. - ISBN 9789058083104 - 144
    virologie - koebonenmozaïekvirus - vignabonen - vigna unguiculata - comovirus - transport - eiwitten - plasmodesmata - virology - cowpea mosaic virus - cowpeas - vigna unguiculata - comovirus - transport - proteins - plasmodesmata

    Virussen zijn subcellulaire parasieten die niet zelfstandig kunnen bestaan, maar cellen binnendringen en cellulaire mechanismen van hun gastheer gebruiken voor vermenigvuldiging. Virussen zijn verantwoordelijk voor vele ernstige ziektes bij mensen en dieren (zoals bijvoorbeeld griep, verkoudheid of AIDS), maar ook bij planten, waar virussen verantwoordelijk kunnen zijn voor de vernietiging van hele oogsten. Virussen zijn vrij eenvouding van structuur en bevatten een kleine hoeveelheid genetisch materiaal, dat uit DNA of RNA kan bestaan. Dit genoom is omgeven door een beschermende eiwitlaag, de mantel.

    Terwijl dierlijke virussen normaal cellen binnenkomen via chemische interacties met specifieke herkenningsmoleculen (receptoren) in de celmembraan, zijn celmembranen van plantencellen omhuld door een pantserbekleding van cellulose die een ondoordringbare hindernis vormt voor plantenvirussen. De meeste virussen kunnen een plant pas binnendringen na mechanische beschadiging of met behulp van een biologische vector (b.v. een bladluis of een ander insect) die de virussen tijdens het voeden rechtstreeks in een gastheercel binnenbrengen. In zo een initiëel geïnfecteerde cel wordt het virale genoom, dat uit één of meerdere DNA of RNA moleculen kan bestaan, vertaald in virale eiwitten die zorg dragen voor de replicatie van het virale genoom en de bemanteling van het virale RNA. Na deze vermenigvuldigingsstap verspreidt het virus zich verder door de plant en zal in eerste instantie de naburige cellen infecteren (via het zogeheten lokaal transport of cel-cel transport). Nadat een infectie de vaatbundels bereikt heeft, zullen virusdeeltjes zich via de vaatbundels door de rest van de plant verspreiden (het lange-afstands transport). In de hoger gelegen bladeren treedt het virus de vaatbundels weer uit, en verspreidt het zich opnieuw via cel-cel transport naar andere cellen van dat blad.

    Als een virus zich vanuit een initiëel geïnfecteerde cel naar naburige cellen wil verspreiden, stuit het opnieuw op de ondoordringbare celwand. Deze hindernis wordt met behulp van een speciaal mechanisme omzeilt. In de celwand zitten nauwe kanaaltjes, de plasmodesmata, die naburige cellen met elkaar verbinden. Deze kanaaltjes spelen een rol bij de verspreiding van (voedings)stoffen en worden door de plant gebruikt voor intercellulaire communicatie. Virussen zouden deze plasmodesmata kunnen gebruiken voor lokaal transport, ware het niet dat ze te groot zijn om door de kanaaltjes heen te kunnen gaan. De oplossing die virussen hebben ontwikkeld om dit probleem te omzeilen is even elegant als simpel: ze coderen voor een specifiek eiwit (het transporteiwit, afgekort MP voor het Engelse "movement protein"), die de diameter van plasmodesmata kan vergroten, waardoor transport van virusdeeltjes of complexen van viraal RNA en MP mogelijk wordt. In hoofdstuk 1 wordt een overzicht gegeven van virale MPs en de verschillende mechanismen die plantenvirussen hebben ontwikkeld om zich van cel naar cel te verspreiden.

    Dit proefschrift beschrijft een onderzoek waarin het MP van het koebonenmozaïekvirus (op z'n Engels "cowpea mosaic virus" (CPMV) geheten) centraal staat. Dit virus infecteert voornamelijk tropische planten, waaronder kouseband ( Vigna unguiculata ), een plant waarvan de peulen vooral in Afrika en Zuid-Amerika een belangrijke voedingsmiddel zijn (kouseband is ook in Nederland op veel plaatsen te koop; voor een tip hoe deze te bereiden, kan de auteur van dit proefschrift benaderd worden). Een infectie van kouseband door CPMV wordt gekenmerkt door de vorming van milde tot hevige mozaïek-symptomen op geïnfecteerde bladeren, die tot afsterven van het blad kan leiden. Het genoom van CPMV bestaat uit een tweetal enkelstrengs RNA moleculen met een positieve polariteit. Deze RNA moleculen worden in een geïnfecteerde cel vertaald in een drietal polyeiwitten, die door een viraal enzym in stukken worden geknipt tot kleinere producten. De door het RNA1 gecodeerde eiwitten zijn betrokken bij de virale replicatie. De eiwitten die gecodeerd worden door RNA2, spelen een rol bij het cel-cel en het lange-afstands transport van CPMV. Dit zijn de twee manteleiwitten LCP en SCP, een 58K eiwit, dat nodig is voor replicatie van RNA2 en het MP.

    Met behulp van electronen-microscopische analyse zijn in CPMV-geïnfecteerd weefsel buisvormige structuren aangetroffen, die gevuld zijn met virusdeeltjes. Deze buizen steken door een gemodificeerde plasmodesma van een geïnfecteerde cel in het cytoplasma van een naburige cel. Soortelijke structuren zijn aangetroffen in protoplasten (geïsoleerde plantencellen) die geïnfecteerd zijn met CPMV en in protoplasten of insectencellijnen waarin alleen het MP specifiek tot expressie is gebracht. Deze experimenten laten zien dat voor de vorming van de buizen geen plasmodesmata nodig zijn. Biochemische analyse van de buizen heeft laten ziendat de buizen grotendeels of zelfs helemaal zijn opgebouwd uit het MP.

    Het proces van buisvorming gebeurd waarschijnlijk in een aantal stappen. Nadat het MP aangemaakt is in virale replicatie complexen moet het naar de celmembraan getransporteerd worden, waar het zich bij plasmodesmata zal ophopen en een buis zal vormen. Tijdens deze buisvorming worden de virusdeeltjes in de buis ingebouwd. De plasmodesma waarin de buis wordt gevormd, wordt drastisch gemodificeerd. Verschillende gebieden (domeinen) van het MP zullen een specifieke rol hebben en betrokken zijn bij een of meerdere van de hierboven beschreven stappen. In hoofdstuk 2 hebben we getracht zulke domeinen te vinden door met behulp van moleculair-biologische technieken mutaties aan te brengen binnen het MP en het effect hiervan op onder andere de buisvorming te onderzoeken. Uit de resultaten blijkt dat het resultaat van een subtiele mutatie heel drastisch kan zijn. Sommige mutaties hebben tot gevolg dat het MP geen buizen meer kan vormen. Virussen die dit mutant MP bezitten zijn niet meer in staat om zich te verspreiden in planten. Mutaties aangebracht op andere plaatsen in het MP lijken nauwelijks effect te hebben op de eigenschappen van het transporteiwit. We hebben ontdekt dat het N-terminale en het centrale deel van het MP nodig zijn voor het transport naar de plasmodesmata en voor de vorming van de buizen.

    Het volgen van een virusinfectie in levende planten is erg moelijk. Virussen zijn alleen maar te zien onder een electronenmicroscoop waarvoor men echter de delen van de plant die men wil onderzoeken moet fixeren. Door deze behandeling sterven de plantcellen en kunnen er allerlei ongewilde veranderingen (artefacten) optreden in het weefsel. Een paar jaar terug is er een nieuwe methode ontwikkeld om een virusinfectie in levende planten te volgen. Men maakt hiervoor gebruik van een fluorescent eiwit, het "green fluorescent protein" (GFP). Dit eiwit komt van nature voor in kwallen en heeft de bijzondere eigenschap om groen op te lichten (te fluoresceren) indien het wordt beschenen met UV-licht. Met behulp van moleculair-biologische technieken is dit GFP ingebouwd in CPMV. Als we planten hiermee infecteren, kunnen we de infectie in de tijd volgen door de planten onder een UV-lamp of onder een fluorescentie-microscoop te onderzoeken, zoals staat beschreven in de hoofdstukken 3 en 4.

    In hoofdstuk 3 hebben we ons geconcentreerd op het C-terminale deel van het MP. Door de analyse van deletie-mutanten en hybride MPs (bestaande uit delen van het MP van het rode-klavervlekkenvirus en dat van CPMV) was het mogelijk om bijna op het aminozuur nauwkeurig de grens aan te geven van het domein dat betrokken is bij de vorming van buizen. De buizen gevormd door een MP mutant, waarin de laatste 10 aminozuren waren vervangen door GFP, bleken geen virusdeeltjes te bevatten. Blijkbaar blokkeert GFP het functioneren van een MP domein dat betrokken is bij de inbouw van virusdeeltjes in buizen. Indien een virus naast wild-type (normaal) MP ook een mutant MP (die geen functionele C-terminus heeft) bezit, verspreidt het virus zich toch door de plant. De buizen, die waarschijnlijk zowel uit het wild-type alsook het mutant MP bestaan, zijn niet helemaal netjes gevuld met virusdeeltjes. Af en toe lijkt er wat ruimte tussen de verschillende deeltjes te zitten. Deze resultaten geven aan dat alle C-termini nodig zijn voor het virale transport.

    Een van de bijzondere eigenschappen van GFP is, dat na fusie van GFP aan een ander eiwit (b.v. het MP), de intracellulaire localisatie van dat eiwit kan worden bekeken in levend materiaal. In hoofdstuk 4 hebben we de intracellulaire locatie van een aantal fusieproducten tussen GFP en het CPMV MP nader onderzocht. In eerste instantie hebben we een fusie gemaakt tussen het wild-type MP en GFP. Een virus coderend voor dit MP:GFP fusieproduct was in staat (fluorescente) buizen te maken in protoplasten. In planten hoopt het MP:GFP zich op als opvallende punten (spots) in de celwand. Deze plaatsen zijn waarschijnlijk de eerder aangehaalde gemodificeerde plasmodesmata, waar cel-cel verspreiding van het virus plaatsvindt. In sommige gevallen werden zelfs fluorescente buizen in de celwand aangetroffen. De infectie van dit genetisch gemodificeerde virus bleek echter beperkt tot enkele cellen. Vervolgens zijn een aantal van de in hoofdstuk 2 gekarakteriseerde MP mutanten gefuseerd aan GFP en is de localisatie van deze mutant MP:GFP eiwitten bekeken in protoplasten en planten. MPs die een mutatie bevatten in hun centrale deel bleken verstoord te zijn in het intracellulaire transport naar de celmembraan en hoopten zich op in het cytoplasma. Een van de mutant MP:GFPs hoopte zich tevens op in structuren die in de buurt van de celkern in het cytoplasma liggen. Waarschijnlijk zijn dit virale replicatie-complexen en is dit mutant MP:GFP niet in staat zich hieruit los te maken. Mutante MP:GFPs met veranderingen in het C-terminale deel van het MP werden wel naar de celmembraan getransporteerd, maar waren verstoord in de initiatie of elongatie van de buizen.

    We kunnen concluderen dat het in dit proefschrift beschreven onderzoek heeft geleid tot een beter inzicht in het mechanisme dat CPMV gebruikt voor zijn cel-cel verspreiding. Middels mutatie-analyse en door gebruik te maken van GFP hebben we een aantal functionele domeinen van het CPMV MP geïdentificeerd. We kunnen het MP grofweg in twee functionele domeinen verdelen. Een groot deel van de N-terminale en centrale gebieden van het eiwit zijn betrokken bij de vorming van buisvormige structuren in protoplasten en planten. Dit domein is onder te verdelen in gebieden die betrokken zijn bij het intracellulaire transport naar de plasmodesmata toe en in gebieden die een rol spelen bij de initiatie van buisvorming. Het C-terminale deel is niet betrokken bij buisvorming, maar speelt een rol bij de inbouw van virusdeeltjes in de buizen. De in dit proefschrift beschreven resultaten zullen worden gebruikt voor vervolgstudies, die onder andere gericht zullen zijn op de identificatie van gastheer-eiwitten die een interactie aangaan met het CPMV MP en op het ophelderen van het intracellulaire transport van het MP.

    Check title to add to marked list
    << previous | next >>

    Show 20 50 100 records per page

    Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.