Staff Publications

Staff Publications

  • external user (warningwarning)
  • Log in as
  • language uk
  • About

    'Staff publications' is the digital repository of Wageningen University & Research

    'Staff publications' contains references to publications authored by Wageningen University staff from 1976 onward.

    Publications authored by the staff of the Research Institutes are available from 1995 onwards.

    Full text documents are added when available. The database is updated daily and currently holds about 240,000 items, of which 72,000 in open access.

    We have a manual that explains all the features 

    Records 1 - 20 / 197

    • help
    • print

      Print search results

    • export

      Export search results

    Check title to add to marked list
    Mestvergisting als onderdeel van duurzame kringlopen
    Nienhuis, Ciska ; Melse, Roland ; Heesmans, Hanneke ; Verdoes, Nico ; Hanegraaf, Marjoleine ; Vermeij, Izak ; Evers, Aarts - \ 2020
    Wageningen : Stichting Wageningen Research, Wageningen Plant Research, Business unit Open Teelten (Rapport / Stichting Wageningen Research, Wageningen Plant Research, Business unit Open Teelten WPR 840) - 54
    Het ministerie van LNV wil duidelijk hebben of mestvergisting bij kan dragen aan de klimaatdoelstellingen waar de landbouw aan moet voldoen. De vraag is of mestvergisting kan bijdragen aan de reductie van broeikasgas- en ammoniakemissie, wat het (lange termijn) effect is op de organische stofopbouw en of het toevoegen van extra organisch materiaal aan de mest in de mestvergister hierop van invloed is. In deze studie is gekeken naar verschillende scenario’s: rundveedrijfmest, varkensdrijfmest, beide mest typen 100% vergist en beide mest typen met covergist met organisch materiaal. Uit de literatuur komt naar voren dat er nog weinig (veld)onderzoek gedaan is naar het verschil in effect dat mestvergisting heeft op de emissies en opbouw van organische stof in de bodem. Toedieningstechniek, (weers)omstandigheden, viscositeit van de mest en bodemcondities bepalen of mestvergisten wel of niet bijdraagt aan emissiereductie. Het wel of niet meteen afvoeren van de mest naar de vergister blijkt volgens het gebruikte vergistingsmodel het meest te bepalen of vergisting bijdraagt aan de reductie van broeikasgas- en ammoniakemissie. Monovergisting met rundveedrijfmest blijk volgens het organische stof model substantieel meer bij de dragen aan de organische stof opbouw in de bodem dan de overige meststypen.
    Circulaire systemen
    Bos, Harriëtte ; Groenestijn, John van; Harmsen, Paulien ; Hugenholtz, Jeroen ; Appelmans, Wilfred ; Jetten, Jan ; Bussmann, Pauil ; Bon, Jeroen van; Burgering, Maurits ; Verdoes, Nico ; Groenestein, Karin ; Duinkerken, Gert van; Fels-Klerx, Ine van der; Schans, Milou van de; Gerrits, Elise ; Schoumans, Oscar ; Haas, Wim de; Regelink, Inge ; Stuiver, Marian ; Bakker, Sjaak ; Dijk, Wim van; Visser, Saskia - \ 2019
    Wageningen : Wageningen University & Research - 41
    Effect van benzoëzuur in het voer van vleesvarkens op de pH en de fosfaat beschikbaarheid in feces en mengmest
    Verdoes, Nico ; Gollenbeek, Luuk ; Verheijen, Rik - \ 2019
    Wageningen : Wageningen Livestock Research (Wageningen Livestock Research rapport 1208) - 23
    Previous research showed a relationship between the orthophosphate content and the pH in faeces in fattening pigs and weaned piglets. In this report an exploratory study was carried out to determine whether the orthophosphate content in faeces and slurry of fattening pigs is also higher by adding benzoic acid to the feed. Benzoic acid influences the pH of the urine and the slurry. The research shows a lower pH decrease than expected. The percentage orthophosphate relative to total phosphate was low in the mixed slurry, but was about 25% in the fresh urine and faeces.
    Scenariostudie mono-vergisten op melkveebedrijf met veengrond
    Evers, Aart ; Buisonjé, Fridtjof de; Melse, Roland ; Verdoes, Nico ; Haan, Michel de - \ 2019
    Wageningen : Wageningen Livestock Research (Livestock Research report 1175) - 35
    In een deskstudie zijn de effecten van mono-vergisten op een melkveebedrijf op veengrond met 150 koeien en 80 ha grasland onderzocht. De effecten van mono-vergisten op uitstoot van ammoniak en broeikasgassen (methaan en lachgas) zijn in beeld gebracht, evenals de gevolgen voor het inkomen. In deze studie zijn drie manieren van mono-vergisten onderzocht: Vergisten van mest die lang in de put heeft gezeten (oude mest). Vergisten van verse mest die kort in de put heeft gezeten. Vergisten van de feces fractie na primaire mestscheiding. Vergisten van verse mest leidt tot de grootste reductie van de emissies van methaan en ammoniak. Vergisten van feces is economisch het meest aantrekkelijk, terwijl oude mest vergisten leidt tot een daling van het inkomen. Dit vanwege een lage methaanopbrengst.
    Stal van de Toekomst proeftuin voor duurzame varkenshouderij
    Verdoes, N. - \ 2018
    Afbraak van organische stof uit (bewerkte) rundermest na toediening aan een zandgrond
    Boer, H.C. de; Timmerman, M. ; Verdoes, N. ; Schilder, H. - \ 2018
    Wageningen : Wageningen Livestock Research (Wageningen Livestock Research rapport 1095) - 24
    Orthofosfaat gehalten in varkensmest en potentieel voor terugwinning
    Timmerman, M. ; Verdoes, N. ; Kupers, G.C.C. ; Verheijen, R. - \ 2018
    Wageningen : Wageningen Livestock Research (Wageningen Livestock Research rapport 1089) - 26
    This report describes the results of the research into the orthophosphate content in (separated) pig manure and faeces. Manure from several different animal categories was collected and separated with a screw press or a centrifuge, and samples were collected of the manure and fractions and analyzed on the content of available orthophosphate and total phosphate. Furthermore, the orthophosphate was extracted from the liquid fractions of the centrifuge with calcium hydroxide. The orthophosphate contents were low with the exception of the faeces of piglets and finisher pigs fed dry feed which had a content of around 2459 mg/kg.
    Effect van vergisting op het orthofosfaat gehalte in rundermest en potentieel voor terugwinning
    Timmerman, M. ; Boer, H.C. de; Verdoes, N. ; Schilder, H. - \ 2018
    Wageningen : Wageningen Livestock Research (Wageningen Livestock Research rapport 1088) - 22
    This report describes the results of the research into the effect of anaerobic digestion on the orthophosphate content in dairy manure. On different dairy farms with a manure digester and separators samples were taken from the manure, digestate, liquid fraction, thick fraction and analyzed on the content of orthophosphate. Furthermore, the orthophosphate was extracted from the liquid fraction with calcium hydroxide. The orthophosphate content decreases as a result of anaerobic digestion. The orthophosphate content was on average 34 mg/kg in the digestate and was lower than in the incoming manure with average content of 75 mg/kg.
    Fosfaatvormen in melkveemest en potentieel voor terugwinning
    Timmerman, M. ; Regelink, I.C. ; Verdoes, N. ; Kupers, G. ; Blanken, K. - \ 2018
    Wageningen : Wageningen Livestock Research (Wageningen Livestock Research rapport 1087) - 30
    This report describes the results of the research into the phosphate forms and the potential of recovery of phosphate from dairy manure. On different dairy farms with different types of manure separators, slurry robots and scrapers samples were taken from the manure, liquid fraction, thick fraction and/or faeces and analyzed on the content of different phosphate forms. Furthermore calcium hydroxide was added to the liquid fraction to separate the orthophosphate with the sediment and are the thick fractions diluted and acidified to pH 6 and 5 to determine the amount of phosphate being released as orthophosphate. On the basis of these analysis is the potential for recovery of phosphate determined.
    Overheid investeert in stroom van koeienpoep
    Verdoes, N. - \ 2017
    Mest als waardevolle grondstof in de circulaire economie
    Schoumans, O.F. ; Verdoes, N. - \ 2017
    Terugwinnen hoogwaardige stoffen uit mest nog niet rendabel
    Verdoes, N. - \ 2017
    The potential of recovery of orthophosphate from dairy manure
    Verdoes, N. ; Timmerman, M. - \ 2017
    Scheiding van urine en feces bij melkvee: fysiologie, gedragsherkenning en techniek
    Verdoes, N. ; Bokma, S. - \ 2017
    Wageningen : Wageningen Livestock Research (Wageningen Livestock Research rapport 1041) - 58
    Indampen van dunne mestfracties in combinatie met een luchtwasser
    Hoeksma, P. ; Hol, A. ; Verheijen, R. ; Verdoes, N. - \ 2017
    Wageningen : Wageningen Livestock Research (Wageningen Livestock Research rapport 1014) - 25
    vloeibare meststoffen - drijfmest - evaporatie - reinigers - ammoniakemissie - varkenshouderij - liquid manures - slurries - evaporation - scrubbers - ammonia emission - pig farming
    The effect of an evaporator/air-scrubber combination on the reduction of ammonia and odour was evaluated and the evaporation capacity was assessed. It was concluded that at pig farms substantial reduction (one third) of the slurry volume can cost effectively be achieved while maintaining ammonia and odour reduction effiency.
    Een koe produceert geen drijfmest
    Verdoes, N. - \ 2016
    The Milk Story
    Dit is een pleidooi voor scheiding van urine en feces in de stal, de zogenoemde primaire scheiding. Er zijn inmiddels ziekenhuizen en woonwijken waar menselijke urine en feces apart worden verzameld en verwerkt. Dezelfde tendens zien we in de afvalwereld. We kunnen alles in de grijze container gooien en later het mengsel met dure technieken weer uit elkaar halen. Maar is dat de goedkoopste optie als we het in de gehele keten benaderen? Meer inspanning in het begin van de keten, levert grote voordelen op in het vervolg. Primaire mestscheiding zal ook meer kosten of inspanning met zich meebrengen in de stal, maar de voordelen daarna zijn enorm. De kost gaat voor de baat.
    Op de fosfaatsnelweg is BOB onmisbaar
    Verdoes, N. - \ 2016
    The Milk Story
    De ontwikkelingen over fosfaat in de melkveehouderij gaan snel. De analogie met een snelweg dringt zich op. Maar om goed op de weg te blijven, kunnen we BOB niet missen. Fosfaat is een te waardevol element om in de goot te laten vallen. Met BOB bedoel ik: Beleid, Onderzoek en Bedrijfsleven. Maar, is daarmee het fosfaatprobleem snel weg?
    Mest verzilveren
    Verdoes, Nico - \ 2016

    Mest verzilveren
    Boeren moeten verplicht worden om mestoverschotten naar centrales te brengen, vindt de
    commissie-Nijpels. Het advies: haal er waardevolle stoffen uit en verkoop die op de wereldmarkt.
    Mest als goudmijn, hoe realistisch is dat?
    IRENE OVERDUIN

    erwijl fosfaat wereldwijd schaarser wordt, komt Ne- derland er in om. Deze be- langrijke stof voor
    de voed-
    selproductie zit overvloedig in mest. Haal het er uit en verkoop het, zegt de commissie-Nijpels.
    ,,De gedachte erachter is uiterma- te boeiend’’, zegt ir. Nico Verdoes. De mestexpert van
    Wageningen Unive- sity & Research trof in het rapport van Nijpels open deuren aan, maar ook twee
    inspirerende uitgangspun- ten: ,,Grootschalige mestverwerking en een mestcertificeringssysteem.’’
    ,,De urgentie is er. Aanvankelijk leek er voor nog slechts 60 jaar fos- faat in de mijnen te
    zitten. Dat zou betekenen dat er al snel geen leven op aarde meer mogelijk is. De jong- ste
    schattingen gaan echter uit van 300 jaar. We hebben iets meer tijd.’’ Die is nodig ook. Want wat
    Nijpels voor ogen heeft, zegt Verdoes, be- staat nog nergens.

    Wat kan er al wel?
    ,,Er zijn tientallen mechanische mestscheiders. Die maken een dikke en een dunne fractie. De dikke
    bevat vooral organische stof en fosfaat. Op dit moment exporteert Nederland veel dikke fractie. De
    export van fos- faat is prima, maar eigenlijk hebben we de organische stof zelf nodig, want de
    bodemvruchtbaarheid loopt hier terug. Dus wat nodig is, is een techniek om die twee te schei- den.
    Kleinschalig zijn er proeven, maar het is lang niet uitontwikkeld.’’

    Wat maakt fosfaat afscheiden zo lastig?
    ,,Fosfaat zit vast in fytinezuur. Dat zijn ringen met allemaal elementen erin, onder andere het
    element fos- faat. Om die uit de celstructuur los te maken, heb je hele sterke zuren no- dig.
    Nadeel is dat je dan de organi- sche stof beschadigt. Nog lastiger is het om fosfaat heel zuiver
    uit de mest te halen. Het is vaak ‘bevuild’ met organische stof.’’

    Andere opties?
    ,,Een andere methode is verbranden. Dat gebeurt in Moerdijk met jaar- lijks 400.000 ton
    pluimveemest. De fosfaat die hier uit komt, is moeilijk oplosbaar. Het wordt toegepast in wegenbouw
    en in bakstenen. Eigen- lijk is dat een verlies van fosfaat. Je brengt het niet in de landbouw-
    kringloop. Het proces is ook duur, want de schadelijke stoffen die bij verbranden vrijkomen, worden
    af- gevangen met dure apparatuur.’’

    Kunnen bacteriën iets betekenen?
    ,,Jawel. Nadeel is dat biologische sys- temen moeilijker te sturen zijn, en je kunt nooit alle
    fosfaten winnen.’’
    Fosfaat laten neerslaan, zoals bij waterzuiveringen gebeurt?
    ,,Dan maak je er korreltjes van, zoals struviet. In de waterzuivering is struviet zuiverder te
    isoleren dan bij de mestverwerking. Het kost dan ook veel geld om het los te maken. ’’

    Dit klinkt in de verse verste niet naar een oplossing.
    ,,We hebben nog een lange weg te gaan. Er is veel fundamenteel onder- zoek nodig voordat we zuiver
    calci- umfosfaat of zuivere struviet uit mest kunnen winnen. Wil je er iets mee doen in een
    mineralenkring- loop, dus terug in de landbouw, dan moet je voldoen aan eisen van de
    kunstmestfabrikant, zoals een be- paalde zuiverheid, grote hoeveelhe- den en een goede prijs.
    Voorlopig kunnen we het goedkoper uit een fosfaatmijn halen.’’

    Nijpels noemt de voedselindustrie al als gedroomde afnemer.
    ,,Jaha. Voedseladditieven…dat is nog weer een paar stapjes verder. Je kunt bijvoorbeeld fosforzuur
    maken uit fosfaat, en dat kun je toepassen in cola. Ik heb ooit aan iets dergelijks meegewerkt, het
    ging toen om een middel voor varkensvoer. Een ont- zettend tijdrovend traject met labo-
    ratoriumstudies, pilots, allerlei cer- tificeringssystemen. Je moet een enorm dossier overleggen.
    Je bent zo tien jaar verder.’’

    Hoe realistisch is het plan-Nijpels?
    ,,Het is een oplossing voor de lange termijn, niet voor de korte. Het for- muleert een
    onderzoeksopdracht en zet sporen uit.‘’

    Wanneer is er op zijn vroegst een profijtelijke oplossing?
    ,,Dat duurt zeker meer dan tien jaar. Het is ook afhankelijk van de fosfaat- prijzen. Een paar jaar
    terug gingen de fosfaatprijzen ineens enorm om- hoog na alarmerende signalen over uitgeputte
    mijnen. Later werden die afgezwakt en daalden de prijzen. Zo- dra fosfaat heel erg duur wordt, heb
    je snel interessante business.’’
    Nijpels ziet ook kansen voor stik- stof, kalium en zink.
    ,,Stikstof winnen gebeurt al. Dat is simpel, maar het brengtniet veel op. Kali is een vrij klein
    element dat overal doorheen fietst, je kunt het niet scheiden. Wel zijn er dure me- thoden om
    kalizouten te maken. Daarmee hebben we geëxperimen- teerd op de Dairy Campus. Er zijn ook
    experimenten met de produc- tie van stikstofkaliconcentraat uit mest. Als je daar de stikstof
    uithaalt, hou je ook kali over. Dat gebeurt nu op ongeveer acht plekken, vooral op loonbedrijven
    met varkens- mest.’’

    Nijpels pleit voor centrale verwer- king. Is decentraal niet handiger? Het scheelt transportkosten.
    ,,Ik zie niet snel gebeuren dat vee- houders zelf een installatie neerzet- ten waarin ze kalizout
    maken of zuiver fosfaat winnen. Veehouders zijn geen procestechnologen. We hebben dat gezien bij de
    co-vergis- tingsinstallaties op bedrijfsniveau. Die zijn bijna allemaal ter ziele. Boe- ren hebben
    geen tijd voor inkoop van grondstoffen of temperaturen monitoren. Wil je ingewikkelde producten
    maken, dan heb je tech- nologische hoogstandjes nodig. Die zijn voorbehouden aan centrale fa-
    brieken. Daar zitten de experts, de operators en de storingsdiensten. Uiteindelijk zal een
    installatie van
    100.000 kuub goedkoper zijn dan tien installaties van 10.000 kuub.’’

    Waar moeten die centrales staan?
    ,,Dat wordt een probleem. Het Zui- den lijkt logisch, te midden van de varkensboeren. Die hebben
    geen ei- gen grond. Maar in het Zuiden is veel weerstand van de bevolking. Sinds de uitbraak van
    Q-koorts, die niets met varkens had te maken, is er grote angst voor enge ziektekie- men. Alle
    bouwplannen van mest- verwerkingbedrijven worden er momenteel tegengehouden. In melkveegebieden
    zijn ze minder lo- gisch. Melkveehouders hebben een mestoverschot van gemiddeld on-
    geveer 20 procent. Zij kunnen hun
    mest goeddeels kwijt op het eigen bedrijf. En in het Noorden ook mak- kelijk op akkerbouwgrond in
    de buurt. Momenteel zie je dat varkens- mest op de binnenlandse markt wordt verdrongen door mest
    van melkveehouderijbedrijven. Die kun- nen meer betalen en hun transport- kosten zijn lager door de
    nabijheid van akkerbouwgebieden.’’

    Wat is het verhaal achter de kwali- teitsborging die Nijpels voorstelt?
    ,,Alle verwerkende of producerende sectoren werken met een kwaliteits- systeem. Melk voldoet aan
    eisen, kunstmest ook, anders mag het de markt niet op. Mest voldoet nog ner- gens aan. Als je van
    mest een waar- devol product wilt maken, terwijl het nu als afval wordt beschouwd, heb je
    kwaliteitseisen nodig. Zo’n systeem kan je alleen opzetten bij grootschalige verwerking,’’

    Welke factoren kunnen het succes van centrale scheidingsfabrieken ondermijnen?
    ,,Allerlei bedrijven bezien hun afval in nieuw licht en kijken wat er te up- cyclen valt. Als je
    uit een ander afval- product veel goedkoper fosfaat kunt winnen, krijgt de mestsector het erg
    moeilijk.’’

    Is het slim om in te zetten op hoog- waardige toepassingen?
    ,,Je kunt mikken op producten met een lage toegevoegde waarde, dan heb je op korte termijn een
    oplos- sing. Maar vanuit de circulaire ge- dachte is het logisch te streven naar een zo hoog
    mogelijk toegevoegde waarde. Om daar te komen, is veel tijd en geld nodig.’’
    ,,Een van mijn collega’s is in de top van de waardepiramide bezig. Hij zoekt naar een antibioticum
    in mest, naar hormonen, naar vezels en eiwitten. Stel dat hij er in slaagt eiwit te isoleren dat
    helpt bij de be- strijding van kanker, dan is hij spek- koper. Dan is mest van onschatbare waarde.
    Om daar te komen, is een moeizame weg van tientallen ja- ren.’’

    Is mest het bruine goud?
    ,,Haha. Men wordt al wat wijzer. Oud-minister Gerda Verburg van Landbouw gebruikte die term. Nij-
    pels is gematigder. Hij spreekt van ‘waarde verzilveren’.’’
    ‘We hebben nog een lange weg ‘te gaan’’
    ‘Stel dat je een
    kankermedicijn uit mest kunt halen’
    MEST
    Brussel eist dat Nederland zijn mest- probleem snel oplost. Hoe nu verder? De Leeuwarder Courant
    wijdt de komende weken een verhalenserie aan mest in al zijn facetten. Vandaag aflevering 3: Hoe
    brengen we mest op
    nieuwe manieren tot waarde?

    Is mest het bruine goud?
    Verdoes, Nico - \ 2016
    Mest verzilveren
    Verdoes, Nico - \ 2016
    Check title to add to marked list
    << previous | next >>

    Show 20 50 100 records per page

     
    Please log in to use this service. Login as Wageningen University & Research user or guest user in upper right hand corner of this page.