Practische Coöperatie.
Dat coöperatieve productie en verkoop in de bijenteelt zeer goed werkt, bewijst o.a. de bloeiende coöperatieve honigzeemerij der afdeeling „Peelland". Over 't ontstaan, werkwijze en succes dezer coöperatie eenige losse wenken uit de practijk, die mogelijk voor andere plaatsen kunnen nuttig zijn.
Op de Eerste Nat. Tentoonstelling van Bijenteelt, gehouden te Boxtel, in Sept. van het jaar 1900, verwierf de toenmalige onderafdeeling „Bakel-Milheeze" voor zeem-pershonig een 1en prijs (zilveren medaille). Dank het ijverig en belangloos streven van den heer Hendriks, Hoofd der School te Milheeze, had men 't daar toen reeds in 't bewerken en verpakken van 't edele bijenproduct, tot 'n mooie hoogte gebracht. Dat was het begin. En ijverig en volhardend deed men aan reclame. Reclame door adverteeren; reclame door markten; door reizen en door 't aanstellen van wederverkoopers of depothouders.
De werkwijze, die men al aanstonds volgde, aangeleerd te Bennekom, en tot heden in hoofdzaak behield, is als volgt geregeld. De leden brengen hun korven in de zeemerij, waar ze worden gewogen, uitgebroken en gesorteerd. Natuurlijk noteert men voor ieder lid afzonderlijk de geleverde hoeveelheid.
Een te voren vastgestelden prijs per pond, wordt allen voorloopig uitbetaald. Later deelen allen percentsgewijze, in de gemaakte winst, na bewerking, aftrek van onkosten enz.
Bij 't uitbreken sorteert men den honig in mooie, blanke, vette stukken, bestemd voor lekhonig. De rest voor pershonig: 1e en 2e qualiteit. De bewerking is in hoofdzaak gelijk die, welke onder den titel : „Het verwerken der producten", reeds vroeger van elders in dit „Maandschrift" is beschreven.
Zooals wij zagen, verkrijgt men drie soorten honig. De eerste en fijnste qualiteit (lekhonig), wordt verkocht à 50 cent per pond (1/2 K.G.). De tweede: beste pershonig. in flacons à 40 cent per pond. De derde: eveneens pershonig in vaten, bestemd voor voerhonig of voor de koekfabrieken; prijs per correspondentie.
Den depôthouders worden de flacons — doelmatig en fraai geëtiketteerd — franco gezonden. Zij genieten van alle soorten honig eene provisie van 20 %. De ledige glazen nemen zij voor rekening der coöperatie terug à 10 cent per stuk (mits compleet) en retourneeren die aan de zeemerij.
Van 't begin af ging het coöperatief bewerken en verkoopen zeer goed. De vraag overtrof gewoonlijk het aanbod en zoo ging men geleidelijk immer voort. In het afgeloopen jaar 1907 kwam men tot een totaal omzet van vijfduizend pond honig.
,,Peelland" beschikt dan ook over talrijke depôthouders in schier alle streken van ons land; de grootste steden niet uitgesloten. Dat voortdurend verkoopen en uitstallen van den heerlijken natuurhonig is op zichzelf reeds een practische en prachtige reclame en niet voor de betrokken afdeeling alleen, maar voor de geheele vaderlandsche bijenteelt.
Een niet minder pakkende en practische reclame, vooral meer voor de naaste omgeving is het markten. Iemand van de zeemerij plaatste zich geregeld, met zijn aantrekkelijk product in een kraam op de weekmarkt te Helmond. Soms met een kast vol levende bijen — onder glas — naast zich. Denk daarbij nog de zaakkundige mondelinge toelichting en verklaring van den verkooper en ge begrijpt, dat zulke reclame „pakt".
Zoo kan men tot behoorlijken prijs verkoopen en verbreidt onder het belangstellend publiek immer meer kennis en sympathie voor bijen en honig.
Flink kwam „Peelland" ook uit op de Land- en Tuinbouw-Tentoonstelling te Tiel, in 't vorig jaar gehouden. Als vliegend ging de aangevoerde en tentoongestelde honig tot flinken prijs van de hand en men behaalde bovendien ettelijke eerste prijzen. Maar zoo'n coöperatie eischt wel een betrekkelijk uitgebreid en kostbaar personeel, zal men misschien opwerpen.
Och neen! men behoeft slechts een paar flinke, belanglooze bestuursleden, die zich voor de zaak interesseeren; vooral een degelijke boekhouder-penningmeester-beheerder, die men naar gelang zijner werkzaamheden dient te bezoldigen; verder een of twee gewone werkers. Wordt de zaak behoorlijk aangepakt en degelijk beheerd, dan is het succes verzekerd. Men levert dra een aantrekkelijk en marktwaardig product en verkoopt den moeizaam gewonnen, edelen natuurhonig niet meer noodgedwongen voor een „appel en een ei!"
W.A. OTTEN.