Berichten over den toestand der bijenteelt op l October 1910.
Evenals dit voorjaar, ben ik zoo vrij geweest, alle heeren secretarissen onzer Vereeniging een kaart te zenden met het verzoek een kleine mededeeling te doen aangaande den toestand der bijenteelt in hunne afdeeling, hen tevens verzoekende de volgende vragen te willen beantwoorden :
1. Hoeveel volken waren in uwe afdeeling aan vasten en aan lossen bouw?
2. Hoe wordt de voorraad verkocht?
3. Welke is de prijs, die voor den honing wordt gemaakt?
De meeste secretarissen hadden hierop de goedheid mij al spoedig te antwoorden, waarvoor ik dezen heeren hier gaarne mijnen dank betuig, hen tevens verzoekende bij een volgende gelegenheid even welwillend te zullen zijn.
Hen, die geen antwoord zonden, verzoek ik hierbij beleefd, dit een ander maal wel te willen doen. Op deze wijze toch kan er meer voeling tusschen de afdeelingen onderling ontstaan, wat mede kan werken tot den bloei onzer vereeniging. Bestaande fouten kunnen hierdoor aan het licht komen. Er blijft nog veel te veel verborgen, wat aan het licht moest treden. Het Maandblad is er om voor de belangen der imkers te strijden, hun nooden en belangen naar voren te brengen, en daarvoor is het noodig, dat er gesproken wordt.
Vandaar dat zoo nu en dan een kaart zal worden gezonden met het verzoek de omstandigheden bloot te leggen. Toch behoeft men niet steeds op een vraag te wachten. Enkele Secretarissen zonden mij meermalen berichten, anderen mogen dit goede voorbeeld volgen.
Het belangrijkste voor onzen tegenwoordigen toestand acht ik den honigverkoop. Onze honing brengt te weinig op en het kost groote moeite, als men eerlijk wil blijven, om hem tegen een behoorlijken prijs aan den man te brengen. Het was daarom, dat ik de hierboven aangegeven vragen stelde.
Ziehier nu de antwoorden, die mij gewerden, welke ik verkort teruggeef; om een beter overzicht doe ik dit provincie-gewijs.
Groningen. Twee afdeelingen.
Afd. Groningen. Zestig leden, met ongeveer 1000 volken, waaronder 50 met lossen bouw. De honig bij inschrijving aangeboden, werd niet gegund. Later verkocht ieder op zich zelf voor 26 à 27 cent per kilo bruto gewicht. Enkele leden hadden hun volken voor de dracht in Duitschland geplaatst en behaalden uitgebroken 46 cent per kilo. Honiggewin best. Sommige leverden korven van 60 pond. Simplex-kasten met één honigkamer wogen tot 106 pond.
Afd. de Nijverheid te Vrieschelo, met ongeveer 1200 volken, 50 lossen bouw. De honig van alle leden, 16000 kilo, wordt hoofdzakelijk uitgevoerd naar Duitschland, voor den prijs van 50 cent per kilo, uitgebroken in 't vat. Een deel wordt als tafelhonig in den handel gebracht voor 80 cent per kilo.
Friesland. Eén afdeeling.
Afd. de „Friesche IJmkersvereening", met pl.m. 1800 stuks lossen en 800 st. vasten bouw. De ijmkers zijn over 't geheel zeer tevreden. Veel is reeds uitgebroken, ook zijn er, die korven en kasten naar de maadlanden brachten, waar thans de z.g. „blauwe knoop" bloeit.
In de onderafd. Ooststellingwerf is een coöperatieve zeemerij opgericht te Oosterwolde; verwerkt wordt 10000 K.G. Verkoopsprijzen zijn: pershonig voor ƒ 20.-- per 50 K.G., lek- à ƒ 1.--, raathonig 90 ct. per K.G.
Drenthe. Vier afdeelingen.
Afd. Eendracht. 15 Sept. had de verkoop te Beilen plaats. Handel was levendig. 1000 korven werden ten verkoop aangeboden, en dood gewogen in den korf voor 30 ct. per K.G. verkocht. Een 2000 korven zijn nog over, benevens 100 kasten en boogkorven. 250 korven werden voor Duitschland verkocht à 48 ct. per K.G. uitgetrokken in 't vat.
Afd. Assen. Opgezet zullen worden 626 volken in vasten en 94 in lossen bouw.
De voorraad werd bij inschrijving verkocht. Aangeboden werden op 14 Sept. 420 korven. Aan twee handelaren werden 146 gegund. Later werd door de ijmkers zelf tegen 1/4 à 1/10 cent per pond meer verkocht. Er is geen verband bij dergelijke verkoopingen. De hoogste prijs was 27¼ cent dood in den korf en 33¾ cent uitgebroken in 't vat per kilo. Raathonig gaat gemiddeld tegen 80 cent per kilo.
Afd. Het Noorden. Vaste bouw 1000 en losse bouw 250 volken. De voorraad wordt meest bij levend gewicht verkocht, prijs hiervan 13½ cent per pond, korven terug. Er is 10000 K.G. pershonig verkocht voor ruim 18 cent per pond. Raathonig en was worden afzonderlijk verkocht.
Afd. Sleen. Opzetters voor dezen winter 1200.
De honig gaat meest naar Duitschland, een weinig blijft in Holland. De ruwe honig kost in Pruisen 24-30 cent per pond. In ons land 17 cent, met den korf 13 cent per pond.
Overijsel. Zes afdeelingen.
Afd. Dalfsen. Opzetters 500 à 600 vasten en ruim 50 lossen bouw. Voorraad wordt ruw verkocht in de korven en daarvoor wordt besteed 16 à 17 cent per pond, korven terug gewogen. De bijen zijn zwaar, haast te zwaar om op te zetten.
Afd. Haaksbergen. Opzetters pl.m. 250 vasten en 50 lossen bouw. Verkocht wordt aan handelaars voor 16 cent per pond korfinhoud. Met tafelhonig wordt gevent tegen 30 à 50 cent per pond. Een grootstadsch winkelier biedt schrijver persoonlijk 35 cent per sectie. Verzuchting: dan maar een minder goed honingjaar bij betere prijzen.
Afd. Hengelo. Het getal volken vasten bouw bedroeg pl.m. 600 st, lossen bouw 50 st.
De oogst was prachtig. Het gewicht der volken varieerde van 50 tot 80 pond. Opbrengst laag, 16 cent per pond korfinhoud. Aan particulieren wordt geleverd raat- en flaconhoning tegen 35 tot 50 cent.
Afd. Lonneker-Enschedé, aanwezig waren 1350 korven en 150 kasten.
Ieder verkoopt voor zich, prijzen zeer laag door de groote concurrentie. Sectie's 70 à 75 ct. Raampjes raat-honig hagelwit 55 à 65 ct., 2e soort 50 à 60 ct., hagelwitte korfhonig 1e soort 37.5 à 42.5 ct., meer donker 27 à 37 ct. Ruw werd door opkoopers betaald 16 ct. per halve kilo korfinhoud. Verzuchting: omdat wij nog niet voldoende met gezamenlijken verkoop op de hoogte zijn, kwamen de opkoopers en gingen met den buit strijken, die den ijmkers toekwam.
Afd. Steenwijkerwold en Omstr. Ongeveer 1300 zomervolken in lossen en 125 in vasten bouw.
Er bestaat hier een zeemerij, voorz. de heer N.A.F. van Duijfhuijs Beijnen, die voor de ijmkers den honing verkoopt. Geleverd werd 10000 pond à 20 cent per pond korfinhoud en ongeveer 300 doozen hagelwitte honig in de raat, waarvoor betaald werd voor heele doozen van 8 ons 60 cent en voor halve doozen 30 cent. Zeker ook al door invloed hiervan, werd door opkoopers 19 cent per halve kilo korfinhoud betaald.
Gelderland. Vijftien afdeelingen.
Afd. Gelderland-Overijsel. Aantal opzetters is moeilijk vast te stellen. In de omgeving van Ede gaat de mooie raathonig voor 50 cent de halve kilo. Heidehoning bracht op de tentoonstelling 50 cent op.
Afd. Arnhem en Omstr. Aantal volken wordt getaxeerd op 1000 lossen bouw, 300 kasten en 100 boogkorven. Met den honigverkoop is ditmaal bar geknoeid, voornamelijk op de hier gehouden honigmarkt. Daar de aanvoer van prima raathonig de zuiver locale vraag verre overtrof, geraakten een paar hei-imkers uit Brabant, die hun grooten voorraad niet konden retourneeren, in de benauwdheid en verkochten tot elken prijs, zelfs tegen 22.5 cent per pond. Een paar winkeliers gingen met den buit strijken. Op 't oogenblik is de winkelprijs te Arnhem voor blanke heihonig 45 à 50 cent.
De opinie van den schrijver is, dat het zeer dom is van hei-imkers, om thans na vrij slechte jaren honig letterlijk te grabbelen te gooien.
Onder-afd. Lunteren. Aantal opzetters is niet aan te geven, maar is vooruitgaande. De voorraad wordt verkocht als lek- en taphonig per vat en als tafelhonig in de raat en in flacons.
Voor de taphonig werd besteed per vat 60 à 70 cent, voor boekweithonig in de raat ƒ 1.-- à ƒ 1.20, heidehonig ƒ 0.80 à f 1.—, voor flacons boekweithonig ƒ 1.40 per kilo en ƒ 0.75 per halve kilo.
Afd. Twelloo en omstr. 600 volken, waarvan 1/4 in lossen bouw. Voorraad wordt verkocht aan de markt en particulieren voor ƒ 1.10 -ƒ 1.20 per K.G. Besloten werd een oud lid, die uit zijn bijen was gekomen, weer aan opzetters te helpen.
Afd. Winterswijk. Samen pl.m. 300 opzetters. De honig wordt voornamelijk te Winterswijk op de honigmarkt verkocht. De prijs varieerde van 30 tot 50 cent per halve kilo. Aan opkoopers werd verkocht tegen 18 à 22 cent ruw gewicht.
Afd. St. Anthonis. Na den zwermtijd waren aanwezig 1500 volken in vasten en 50 in lossen bouw. Raathonig werd in kleine partijen meestal in Nijmegen verkocht voor gemiddeld 35 cent, gedeeltelijk op de honigmarkt te Arnhem voor 30 cent het pond. Duitschers bieden 18-20 cent per pond voor korven met honig en bijen. Ruwe of stamphonig nog weinig verkocht. Men noemt als prijs 18 cent per pond. Verscheidene ijmkers zijn naar de honigveiling te Mill geweest, waar zoo goed als geen handel was. Het derde deel van den voorraad is nauwelijks verkocht.
Onder-afd. Lunteren. Aantal volken zomerdienst in vasten bouw 950, in lossen bouw 50. 's Winters 3/5 hiervan.
Verkoop meerendeels uitgebroken en afgetapt; de helft lossen bouw geslingerd; van de heide raathonig.
Prijs: droge kaaien 38 cent per kilo, taphonig 60 cent per kilo, boekweithonig in de raat ƒ 1.-- per K.G. Heidehonig in de raat ƒ 0.70 per K.G. Ongesmolten was ƒ 0.65 per K.G.
Utrecht. Vier afdeelingen
Afd. Amerongen-Leersum. Ongeveer 800 volken in vasten en 50 in lossen bouw.
Honig wordt verkocht zoowel in détail als en gros aan particulieren en winkeliers.
Prijzen naar kwaliteit van 30, 40 en 60 cent per halve kilo.
Afd. Utrecht. Toestand is zoo goed als 't kan. De Secr. spreekt in zijn schrijven zijn dank aan God uit over het goede gewin van dit jaar.
Afd. Veenendaal. Aantal volken onbekend. Verkocht wordt aan particulieren tegen 35 tot 75 cent per halve kilo.
Noord-Holland. Vier afdeelingen
Afd. Aalsmeer. Aantal volken 73 aan lossen en 42 aan vasten bouw. De honig wordt als slingerhonig aan particulieren verkocht voor 45 à 60 cent per pond. De oogst is niet meegevallen. Stand thans gunstig.
Afd. Schoorl en Omstr. Aantal volken onbekend. Honig wordt verkocht als slingerhonig à ƒ 0.70 per flacon en als raathonig prijs 70 à 80 cent per kilo, meest aan particulieren.
Afd. Zijpe en Omstr. 200 volken meest vasten bouw. Toestand bijenteelt alhier niet rooskleurig. De na-zomer was te droog, daarom weinig witte klaver. De duinen bij Callandsoog met een weinig hei hebben nog iets goed gemaakt. De voorraad wordt door ieder zelf aan den man gebracht. Opbrengst 45 à 50 cent.
Zeeland. Eén afdeeling.
Afd. Zuid-Beveland. 500 volken in vasten, 200 in lossen bouw. Honig wordt verkocht in flacons. Gemiddelde prijs ƒ 0.45 per pond.
Noord-Brabant. Zestien afdeelingen.
Afd. Boxmeer e.o. Vaste bouw 425, losse 87 st. Honig wordt langs de huizen verkocht. De prijs varieert van 13 tot 30 cent per pond.
Afd. Boxtel e.o. 550 volken vasten en 50 lossen bouw.
Getracht is de honig op de markten te Mill, Uden en Schijndel te verkoopen. Daar de kooplui geen enkel bod deden, is niets verkocht.
Afd. Budel. Honig in overvloed, maar moeilijk te verkoopen bij gebrek aan afnemers. Prijzen laag, 1e kwaliteit raathonig 40 cent, 1e kw. pershonig 25 cent per halve kilo. De rest ongeveer 16 cent per halve kilo. Opzetters vermeerderd. Losse bouw uitzondering.
Afd. Gemert en Omstr. Ongeveer 300 vaste en 75 losse bouw als opzetters. Honig wordt in de zeemerij verwerkt.
Afd. Peelland. Dit voorjaar waren in lossen bouw aanwezig 70 stukken, in vasten bouw 318. Dit getal vermeerderde in den zomer tot respectievelijk 204 en 1272. Slingerhonig is verkocht in bussen voor 35 à 40 cent, in flacons voor 45 à 60 cent, raampjes voor 40 à 45 cent per pond. De losse bouw is geleverd aan Duitschland tot 15 kilo levend per korf à 16 en 18 ct. per pond. Pershonig in tonnen aan bakkers voor 19 à 20 cent per pond, op dit oogenblik hierin weinig handel. Een groote hoeveelheid wordt geleverd aan de zeemerij te Deurne. De volken wegen gemiddeld 45 pond.
Afd. Schijndel. In de lente waren er circa 250 en in den zomer na den zwermtijd 1100 volken. Losse bouw niet aanwezig. De honig gaat naar kleine koek- en banketbakkers, die dit jaar 17 à 18 cent per halve kilo besteden.
Limburg. Negen afdeelingen.
Afd. Maas en Peel. 900 wintervolken, pl.m. 80 in lossen bouw. Toestand goed tot zeer goed. Aanvoer op de markt te Blerik niet groot. De stokken waren te zwaar en de handel gaat meest over volken van minder dan 15 K.G. Verkoopprijs 30 tot 38 cent per K.G. levend. Korven boven 15 K.G. tegen 34 ct. per K.G.
Afd. Echt. Aan vasten bouw waren 1400, aan lossen ongeveer 100 volken aanwezig. De voorraad wordt meest in 't klein voor particulier gebruik verkocht. De prijs van den honig is 40 cent, raathonig brengt 50 cent op.
Afd. Heerlen. 52 leden, met 220 st. vasten en 44 st. lossen bouw. De voorraad wordt in den regel geperst, enkelen hebben slingerhonig. De honig wordt per K.G. verkocht tegen ƒ 1.--, ƒ 1.20 en ƒ 1.50. De meeste honig dient voor eigen gebruik.
Opmerking. Jammer, dat er niet meer liefhebberij is voor de ijmkerij. De mensch kent het nut van het honiggebruik niet. Ieder kan natuurlijk geen bijen houden. Het initiatief moest van den Boerenbond uitgaan. Deze kan een bijenstal doen oprichten voor zijn leden, die allen in de uitgaven en in de winst deelen.
Deze konden ook de noodige boekweit zaaien en de bijenstal plaatsen, waar het hiervoor 't geschiktste is.
Afd. Schinnen. Vasten bouw 220 korven en 14 lossen bouw. De voorraad gaat weg tegen 35 à 40 cent per kilo bruto. Geperste honig kost 35 cent per pond. Raathonig 65 cent per pond. Lekhonig ƒ 1.20 per kilo.
De toestand is buitengewoon goed.
Afd. Venray. Volken in vasten bouw waren er 1500, die ingekort zijn tot 525. Ongeveer 50 kasten.
Er wordt geleverd aan het honigdepôt te Valkenburg en door adverteeren tracht men van den grooten voorraad af te komen, thans nog weinig verkocht. Alle leden hebben zich verplicht voorloopig niet lager dan tegen 60 cent per ½ K.G. zuiveren raathonig te verkoopen.
Het is voor de afd. Venray een buitengewoon honigjaar.
Afd. Wijlré e.o. Voor het heiseizoen waren er ongeveer 500 korven aan lossen bouw en 125 aan vasten bouw. Zooveel mogelijk wordt de voorraad door middel van het honigdepôt der Federatie van Limb. ijmkers, gevestigd te Valkenburg, verkocht. Lichte slingerhonig brengt op ƒ 1.50, gelekte of geslingerde heihonig ƒ 1.20 de K.G. Raathonig gaat tegen ƒ 1.60 de K.G.
En hiermede ben ik op het eind der opgaven gekomen. Men kan zich nu een beeld van den honigverkoop in ons land vormen, maar het is een verward beeld. Nergens éénheid. Alles handelt en werkt haast op zich zelf; van vastheid is er niet veel te ontdekken. Wanneer we nog eenige gelijkvormigheid bespeuren, dan zijn dit de treurig lage prijzen, die vooral in 't Oosten en Zuiden van ons land, dus in de heidedistricten worden behaald. Zoo ergens de aandacht op gevestigd dient te worden, dan is het wel hierop; en boven alle andere dingen moet getracht worden den honigprijs en den handel in honig te verbeteren.
Een der inzenders, de heer Begemann, geeft althans een denkbeeld aan. Ik laat hier zijn schrijven volgen:
WelEd. Heer!
Mag ik UEd. een bescheiden vraag doen. Ik weet wel, 'k ben bij UEd. niet aan 't goede adres, maar daar ik u toch schrijf dacht ik, moest dit er maar bij.
't Is jammer, dat de honig hier in Holland zoo'n beetje opbrengt. Ze wordt nu nog naar Pruisen gebracht, maar twee jaar op zijn hoogst en dan is dat gebeurd.
Nu mijn vraag: 'k Heb gezien, dat Z.Ex. de Minister van Financiën de tariefwet wil herzien. Zou er nu van de Vereeniging geen kracht kunnen uitgaan, dat de Minister den buitenlandschen honig zwaarder ging belasten. Dan was die moordpartij met de bijen ook in eens uit de wereld. En dan kan de prima honig ook in ons land blijven.
Met de meeste hoogachting,
BEGEMANN.
Ik ben het geheel met den heer Begemann eens en raad de afd. Sleen hiervan een voorstel te maken voor de eerstvolgende jaarvergadering. Overigens denk ik ook wel, dat het Bestuur onzer Vereeniging de aandacht der Regeering hierop zal hebben gevestigd. Toch is 't goed als voor zulke zaken drang van de ijmkers zelf uitgaat.
H. Stienstra.