De invloed van sterk riekende stoffen op de bijen.
Wanneer men een bakje honig ergens in de open lucht plaatst, dan zullen de bijen dat weldra bespeuren, geleid door haar reuk. Ook bloemenvelden weten ze op grooten afstand te vinden. We nemen aan dat de bijen van eenzelfde volk vreemde bijen met een anderen nestreuk onderscheiden. Hoe scherp moeten de bijen ruiken.
Wanneer een orgaan, bij welk schepsel ook, fijn gevoelt en scherp functioneert, dan is het ook zeer gevoelig voor sterke indrukken, welke onaangenaam, hinderlijk of verwoestend voor dat schepsel zijn. De bijen hebben van sterk riekende stoffen last. In 't begin worden ze prikkelbaar, en is de invloed zeer sterk of duurt hij lang, dan werkt hij drukkend en min of meer verlammend.
Men kan dat waarnemen, wanneer men onder een korf een stukje muskus, kamfer enz. legt (wat men wel eens bij rooven doet). De bijen worden dan geprikkeld, kwaadaardig en steeklustig. We hebben een imker gekend, die veel gebruik maakte van sterken drank. Kwam hij bij de bijen, dan hadden deze last van zijn adem. Zoo werden ze voortdurend geprikkeld en waren onhandelbaar. De man kon niet begrijpen waarom hij zulke lastige bijen had.
Wanneer men in een lokaal werkt, waar een onaangename reuk is, bijv. een fabriek of waar een „benauwde atmosfeer" hangt, zooals in een schoollokaal, dan nemen onze kleeren, vooral van ruwe stoffen, meer van dien reuk aan, dan men wel denkt, al kunnen we dat zelf niet ruiken. Komt men dan in den bijenstal, zoo bemerken de bijen het spoedig en worden er door geprikkeld.
Het is daarom aan te bevelen, vooral voor menschen, die binnenshuis werken, de handen flink te wasschen en een linnen kiel over de kleeren aan te trekken, waardoor de bijen rustiger blijven. Die kiel moet tusschenbeide gewasschen en veel „gelucht" worden.
De bijen zijn ook zeer gevoelig voor sterk transpireerende dieren. Meermalen hoort men, dat een paard, geit enz., die in de nabijheid van den stal komen, door de bijen ernstig worden gestoken.
We kregen eens bezoek van iemand, die zelf geen bijen hield. Hij wandelde op pantoffels, omdat hij last had van sterk transpireerende voeten. Toen we bij den stal kwamen, waar 't zeer rustig was, vielen de bijen in steeds grooter wordend aantal op de voeten aan om als razend door de kousen te steken. De man rende al schoppende vol schrik door bloemen en groentebedden om de bijen af te strijken. Hij is nooit een „bijenliefhebber" geworden.
We bezochten eens een ervaren imker, die meermalen had opgemerkt, dat bijen minder honig haalden, wanneer ze dicht bij een aardappelveld stonden, dat sterk door de ziekte was aangetast en zeer onaangenaam rook. De bijen moesten steeds over dat veld heen vliegen om een boekweitveld te bereiken.
In 't vorige nummer van het Maandschrift zegt de heer Jonker op blz. 158, dat de bijen er last van hebben, wanneer bij zijn bijenstand een barak pas is bestreken met lysol en de omgeving is verpest. Waar hij vraagt of dit mogelijk is, meenen we in 't bovenstaande die vraag tevens te hebben beantwoord.
Het is zeker, dat de sterk riekende stoffen de bijen altijd niet evenveel last veroorzaken. 't Meeste is dit in den tijd, dat bij haar alle organen sterk functioneeren, dat ze krachtig leven, dus bij groeizaam en warm weer. Eigenaardig is het, dat vooral de geur van sommige bloemen de bijen prikkelbaar maakt, bijv. die van de boekweitbloemen. Tijdens het boekweitgewin kunnen zij zoo lastig en onhandelbaar zijn.
(Voor tal van menschen is een sterke bloemengeur zeer hinderlijk, al vinden ze dien geur in zwakke mate aangenaam, bijv. bij jasmijn en hyacint).
Vele imkers beweren, dat de bijen door den nectar zoo prikkelbaar worden, omdat deze alkoholische stoffen bevat. In bloemen wordt nooit alkohol geproduceerd. Dat gebeurt in de geheele natuur nergens dan bij rottende stoffen (b.v. in een rottende appel).
T.C. HOOTSEN.