Ratensmelter "ESEF".
Daar het blijkt, dat sommigen de werking van de wassmelter "Esef" niet begrijpen, vroegen we dhr. Frankenhuis om inlichtingen. Ze volgen hieronder.
De uitvinding is een erg simpele. Het verwekt alleen maar verwondering, dat men niet eerder op het idee is gekomen en het meer heeft gezocht in gecompliceerde en ondoelmatige machines.
Twee principes brachten mij op het idee. Ten eerste het spreekwoord "het vet wil altijd boven in de pot zijn", ten tweede: "de bekende zak met een steen".
Ik had nog al veel oude raten. Om deze op te zenden om te laten verwerken tot kunstraat kost tweemaal vracht en daarbij de kosten van omsmelten. Om ze te verkopen was de prijs te laag en met de vracht gingen er al enige Kilo's mee verloren.
Ik heb de tijd aan mezelf en ik kan ook nog al handig knutselen. De beide bovenstaande principes brachten me op het idee en begon ik van blik en kopergaas een korf (zak) te maken. Ik probeerde het „ding" en ...het ging voortreffelijk.
Nu stelde ik mij in verbinding met een handelsinrichting op bijenteeltgebied, met de vraag: of deze zich met de aanmaak en verkoop wilde belasten. Deze gevoelde er niet voor onder de opmerking: dat er weinig waspersen werden verkocht. Of ik nu al opmerkte, dat al de tot nu toe in de handel gebrachte instrumenten te duur en te weinig productie hadden en daarbij veel brandstof gebruikten, en een grote „smeerboel" in de keuken gaf, het baatte niet.
Het schijnt nu eenmaal in ons land moeilijk te gaan om een nieuwe, maar goede verbetering, ingang te doen vinden.
Het toestel bestaat uit een ronde korf van blik en kopergaas. De hoogte is 27 c.m. en de diameter 37 c.m. Tevens een stamper met houten steel. Dit is alles!
Het gebruik is als volgt: De raten worden met een hamer platgeklopt. Er gaan dan ± 20 stuks raten, Simplexmaat, in. De stamper en deksel worden er op gedaan. Daarna zet men de korf in een wasketel en giet er zoveel water op, dat dit 5 c.m. boven de korf staat. Dit water brengt men aan de kook Zodra de massa kookt laat men de stamper enige keren op en neer gaan en ronddraaien. Zwaar drukken is niet nodig.
Wil men maar één keer uitsmelten dan laat men alles afkoelen en kan men alsnu het gesmolten was er afnemen. Daarna smelt men deze in een geemailleerd of koperen pannetje weer op en na het afkoelen schraapt men van de benedenkant het gezonken vuil af.
Wil men vaker dan één keer achter elkaar uitsmelten, dan schept men onder het koken het vloeibare was met een lepel af. Daarna tilt men de korf uit de wasketel en laat deze boven de ketel afdruipen. De korf wordt dan van de teruggebleven vliesjes ontdaan en weer opnieuw gevuld. Het water wordt weer aangevuld en doordat alles nog warm is gaat het vlugger en bespaart brandstof.
Er blijft geen druppeltje was in de ratenresten achter. Van één gevulde korf is de opbrengst ongeveer drie pond. Zelfs de zwaarste pers, zoals mijn vader die in de zomer gebruikte en in het boek van Joustra is afgebeeld, kan geen dergelijk percentage halen.
Als verwarmingsmiddel gebruik ik een Radius petroleum vergasser en duurt het ongeveer 1 1/2 uur, van begin tot eind. De tweede keer, direct na de eerste, gaat het heel wat vlugger.
Volgens mijn mening is er geen enkel instrument, wat, gezien zijn hoge was-opbrengst, zichzelf zo spoedig betaalt, als deze. Alle tevredenheidsbetuigingen, welke ik van de meeste gebruikers mocht ontvangen, wijzen hierop. De originele brieven hierover liggen voor een ieder ter inzage.
Het was smelt ik altijd op in langwerpige, vierkante bakjes. In afwijking van de tot nu toe gevolgde methode van "ronde bodems". Bij verzending heeft men, door de verpakking hiervan, niets dan gemak.
Van een grote inrichting kreeg ik het verzoek om mee te delen of deze machine ook te maken was voor grootgebruik, b.v. om er ca. 50 K.G. tegelijk mee uit te smelten. Zeer zeker gaat dit, maar wordt dan naar verhouding duurder, omdat er dan ook een koperen ketel bij gemaakt moet worden.
Hiermee vermeen ik alle vragen te hebben beantwoord.
Aldus dhr. Frankenhuis.
RED.