De beteekenis van de najaarscontrole zijner bijen op Nosema.
Dr. A.J. Winkel
Niet weinige imkers in ons land hebben in den loop der jaren deze ziekte leeren kennen. Zij, die de schade ervan, vooral in het vroege, maar ook nog wel in het late voorjaar, ondervonden, bovendien ook zij, die zekerheid willen hebben vrij van de ziekte te zijn, kunnen niet beter doen, dan monsters bijen van hun volken op deze ziekte te laten onderzoeken, hetgeen aan de Rijksseruminrichting gratis kan geschieden.
Over de beteekenis der Nosema als bijenplaag is in ons maandblad voldoende geschreven (zie o.a. art, in Oct.-Nov. van 1940) en het is hier dan ook alleen de bedoeling iets te zeggen over de controle zijner volken nog in dit najaar. Want niet alleen als de schade wordt gevoeld, moet een onderzoek plaats hebben. Ook als ze niet meer wordt gevoeld, moet men op zijn hoede zijn, juist dan! Een mensch vergeet snel en zoo vergeet hij ook licht, als het leed is geleden, zich af te vragen wat men wel zou kunnen doen om de ziekte te lijf te gaan en misschien ééns uit te roeien. En dan is een eerste zaak te weten, of de vijand nog aanwezig is en of hij nog sterk is.
Op het volgende zeer belangrijke verschijnsel zou ik tevens nog eens willen wijzen, n.l. dat de ziekte in den loop van den zomer en nazomer sterk afneemt, zelfs bij verschillende volken totaal verdwijnt. (Over dit verloop en de oorzaken zie U bovengenoemd artikel). De controle zal dus aan het licht brengen, het aantal besmette volken en de graad, waarin de ziekte voorkomt.
Hoewel geen bepaalde voorspellingen gedaan kunnen worden (als het anders uitkomt wordt een mensch gauw „uitgespeeld"!) bestaat toch de groote kans, dat er eenig verband zal zijn tusschen de meest besmette volken nu en de sterfte eventueel verzwakking dezer volken in winter en voorjaar. In elk geval zal er een groot verschil tusschen de uitgebreidheid zijn der ziekte in deze dagen en dan. Als de imker dit verloop aan elk volken kan waarnemen, zal hij waarschijnlijk ontvankelijk zijn voor goede raad, en deze is er ten opzichte van de bestrijding der Nosema beslist te geven niet alleen, maar is ook op te volgen met groote kans op succes.
Voor materiaal ter verzameling van de betreffende monsters, heeft men zich dus ook tot de Seruminrichting te richten.